Göçmenler Toplumda Kalıcı Bir Yer Ararken Güney Kore Yabancı İş Gücünü Artırıyor

12 dakikalık okuma
Göçmenler Toplumda Kalıcı Bir Yer Ararken Güney Kore Yabancı İş Gücünü Artırıyor

Artan Yabancı Nüfus, Topluma Aidiyetin Sınırlarıyla Karşılaşıyor

Ülkenin daralan iş gücünü desteklemek için çalışan ve öğrenci arayışındaki Güney Kore'de, 2024'te yaklaşık 2,73 milyon yabancı uyruklu ülke nüfusunun yaklaşık yüzde 5'ini oluşturdu. Uluslararası öğrenci sayısı 2022'den bu yana yüzde 25 artarak 209 bine ulaştı; yabancı iş gücü ise ilk kez 1 milyonu aştı. Bu artışlar iş yerlerini, sınıfları ve toplulukları değiştiriyor; ancak ülkeye giriş fırsatları, güvenli biçimde yerleşme imkânlarından daha hızlı arttı.

İçindekiler
  1. Artan Yabancı Nüfus, Topluma Aidiyetin Sınırlarıyla Karşılaşıyor
  2. Güney Kore Neden Yurt Dışından İş Gücü Arıyor?
  3. Ansan Yerel Desteğin Nasıl İşlediğini Gösteriyor
  4. Eşit Üyelik, Uyum Sağlamaktan Daha Fazlasını Gerektiriyor
  5. Çalışma İzinleri İş ve Kısıtlamaları Bir Arada Getiriyor
  6. Toplumsal Kabul, Göçmenlerin Statüsüne Göre Değişiyor
  7. Okullar ve Üniversiteler de Kendi Sınavlarıyla Karşı Karşıya
  8. Evlilik Yoluyla Göç Edenler Aile Beklentileriyle Baş Etmeye Çalışıyor
  9. Kuzey Koreli Sığınmacılar Farklı Bir Yol İzliyor
  10. Kalıcı Oturum Tartışması
  11. Yerel İş Birliği Daha Geniş Bir Tartışmanın Parçası
  12. Öne Çıkan Noktalar

Güney Kore, dünyanın en düşük seviyesi olan 0,75'lik doğurganlık oranı ve 2070'e kadar yarıya düşmesi beklenen çalışma çağındaki nüfusuyla karşı karşıya. Hükümet, göç kontrollerini gevşeterek ve yurt dışından insanları ülkeye çekerek bu duruma yanıt verdi. Ancak yeni gelenlerin çoğu işveren değiştirme kısıtlamalarıyla, kalıcı oturuma geçişte belirsizliklerle ve gündelik hayatta önyargılarla karşılaşıyor.

27 yaşındaki Parisli Gwenaelle Storne, ülkeyle görünürde güçlü bir bağı olanların bile yaşayabileceği belirsizliği gözler önüne seriyor. Koreceyi akıcı konuşuyor, Seul'ün bilişim sektöründe çalışıyor ve Güney Koreli biriyle evli. Tüm bu bağlarına rağmen, pek çok yabancı sakinin karşı karşıya kaldığı şu soruyla yüzleşiyor: Kalmak mı, başka bir yere taşınmak mı?

Seul'ün ışıl ışıl sokakları ve K-pop'un uluslararası çekiciliği Güney Kore'ye ilgiyi artırıyor. Orada bir hayat kurmaksa vize, konut, bankacılık, arkadaşlık ve kabul görme gibi farklı meseleleri beraberinde getiriyor. Hükümet programları pratik destek sağlasa da göçmenler ve araştırmacılar daha kapsamlı bir soruna dikkat çekiyor: İş gücü açığını doldurmak için ülkeye alınan kişiler olarak değil, toplumun üyeleri olarak tanınmak.

Güney Kore Neden Yurt Dışından İş Gücü Arıyor?

Güney Kore'nin 20. yüzyılın sonlarındaki hızlı ekonomik büyümesi, büyük ölçüde homojen bir nüfus içinde gerçekleşti. Bugün demografik baskılar, bu modeli sürdürmeyi zorlaştırıyor. Doğurganlık oranı, mevcut doğum eğilimleri devam ederse bir kadının ortalama kaç çocuk sahibi olacağını ifade ediyor. Ülkedeki oranın 0,75 olması, gelecek kuşaklardaki çalışan sayısının çok daha düşük olacağına işaret ediyor.

Genç Korelilerin bu sektörlerdeki işlerden giderek daha fazla kaçınmasıyla imalat, tarım ve inşaat alanlarında ciddi iş gücü açığı yaşanıyor. Yurt dışından çalışan alımı acil boşlukları doldururken, çalışma çağındaki nüfusun öngörülen düşüşü bu meseleyi bir sonraki işe alım döneminin çok ötesine taşıyor.

Reklam

2003'te başlatılan İstihdam İzin Sistemi (EPS), başta yerel çalışan bulmakta zorlanan sektörler olmak üzere, sınırlı mesleki becerilere sahip yabancı işçilere yasal giriş imkânı sağlıyor. Güney Kore ayrıca daha fazla uluslararası öğrenci çekmeyi hedefliyor ve 2028'e kadar öğrenci sayısını 300 bine çıkarmayı planlıyor.

Demografik baskılar ve politika hedefleri birkaç on yıla yayılıyor:

  • 20. yüzyılın sonlarında hızlı ekonomik büyüme, büyük ölçüde homojen bir toplumda gerçekleşti.
  • 2003'te İstihdam İzin Sistemi, yabancı işçiler için yasal bir işe alım yolu açtı.
  • 2022 ile 2024 arasında uluslararası öğrenci sayısı yüzde 25 artarak 209 bine ulaştı.
  • 2024'te yabancı uyrukluların sayısı yaklaşık 2,73 milyona, nüfus içindeki payı ise yaklaşık yüzde 5'e çıktı.
  • Hükümet, 2028'e kadar 300 bin uluslararası öğrenciye ulaşmayı hedefliyor.
  • Çalışma çağındaki nüfusun 2070'e kadar önceki büyüklüğünün yarısına düşmesi bekleniyor.

Öğrenci sayısındaki hedef, 2024'te kaydedilen 209 bine 91 bin kişi daha eklenmesini, yani yaklaşık yüzde 44'lük bir artış gerektiriyor. Dolayısıyla üniversitelerin ve toplulukların öğrencilerin gündelik yaşama nasıl katılacağını ele almasından önce bile bu hedef, kapsamlı bir çaba gerektiriyor.

Ansan Yerel Desteğin Nasıl İşlediğini Gösteriyor

Ülke genelinde yabancı sakinlerin oranının en yüksek olduğu Ansan, uyum programları için bir deneme alanına dönüştü. Belirlenmiş çok kültürlü bölgelerdeki hükümet girişimleri arasında dil desteği, okul sonrası mentorluk ve yeni gelenlerin Kore toplumunda yollarını bulmasına yardımcı olmayı amaçlayan yerel hizmetler yer alıyor.

Ansan'daki kâr amacı gütmeyen destek merkezi Hope365, 18 dilde ülkeye uyum kursları sunuyor. Derslerde banka hesabı açmak gibi pratik işlerin yanı sıra Kore yasaları ve değerleri de ele alınıyor. Toplum merkezlerinde Korece dersleri, toplum hizmetleri ve çok dilli kütüphaneler bulunuyor.

Adalet Bakanlığı Göçmen Uyum Dairesinden Park Chang-hyun, göçmen ailelerin çocuklarına yönelik hükümet hedefini şöyle anlattı:

Göçmen çocukların Kore toplumunda eşit fırsatlara sahip olmasını istiyoruz. Topluma iyi uyum sağlamalarını ve kültürel açıdan kendilerini rahat hissetmelerini istiyoruz; böylece becerilerini ve yeteneklerini ortaya koyabilirler.

Dil dersleri ve idari işlemlerde verilen yardım gündelik hayatı kolaylaştırabiliyor. Daha geniş kapsamlı tartışma ise Kore kurumlarının ve sakinlerinin de topluluklarına katılan insanlara uyum sağlayıp sağlamadığıyla ilgili; uyum sorumluluğunun tamamının yeni gelenlere yüklenip yüklenmediği sorgulanıyor.

Reklam

Eşit Üyelik, Uyum Sağlamaktan Daha Fazlasını Gerektiriyor

Kore Sağlık ve Sosyal İşler Enstitüsünden YoonKyung Kwak'a göre temel mesele, Korelilerin göçmenleri geçici işçiler ya da ekonomik araçlar olarak değil, toplumun eşit üyeleri olarak görüp görmediği. Kwak'ın kaygısı, dil kurslarına katılan ya da işe giren kişilerin sayısının ötesine geçiyor.

Kwak, anlamlı bir toplumsal uyum için gerekli gördüğü değişimi şöyle anlattı:

Araçsal bir bakış açısını geride bırakıp gerçek bir ortak topluluk duygusuna yönelmek, anlamlı bir uyum için atılması gereken bir sonraki kritik adımdır.

Hükümet programları, büyük ölçüde göçmenlere mevcut kurumlar ve gelenekler içinde nasıl iş göreceklerini öğretmeye odaklanıyor. Eleştirmenler, ev sahibi toplumla karşılıklı anlayışa daha az önem verdiği için bu yaklaşımı tek taraflı buluyor. Bir kişi dili öğrenip kurallara uyarken arkadaşlıkların, hizmetlerin ya da toplum yaşamının dışında bırakılmaya devam edebilir.

Önerilen alternatif, karşılıklı uyum: Göçmenler yeni çevrelerini öğrenirken yerel sakinler ve kurumlar da onların deneyimlerine ve kültürlerine yanıt veriyor. Bu yaklaşım, yerleşmenin pratik yanlarını kimin toplumun bir parçası olarak kabul edildiği sorusuyla birleştiriyor.

Çalışma İzinleri İş ve Kısıtlamaları Bir Arada Getiriyor

İstihdam İzin Sistemi ve diğer vize programları şeffaflığı artırdı ve izinsiz göçü azalttı. Çalışma için yasal bir yol sunuyorlar, ancak yabancı işçilerin çoğu belirli işverenlere bağlı kalıyor. Bu nedenle, işçi kötü muamele gördüğü bir iş yerinden ayrılmaya çalışırken bile iş değiştirmesi zorlaşabiliyor.

Ödenmeyen ücretler, iş yerinde kötü muamele ve fiziksel şiddet vakaları, bu bağımlılığın beraberinde getirdiği riskleri gösteriyor. Çalışma izni işverene bağlı olan biri için iş anlaşmazlığı, gelirden fazlasını etkileyebilir. İşe ilişkin kurallar, kişinin Güney Kore'de çalışmaya devam edip edemeyeceğini de belirliyor.

2024'te bir lityum pil fabrikasında çıkan yangında, çoğu Çin vatandaşı olan 23 işçi hayatını kaybetti. Facia, yabancı işçilerin orantısız biçimde karşı karşıya kaldığı iş yeri risklerine dikkat çekti ve işçi güvenliğini, çalışma koşullarına ilişkin tartışmada vize reformunun yanına taşıdı.

İşe alım, bir fabrikadaki açık pozisyonu, güvenli istihdam ve yerleşim düzenlemelerini oluşturmak için gereken uzun süreye kıyasla hızlıca doldurabiliyor. Yabancı işçiler, iş gücü açığı yaşayan sektörlerin ayakta kalmasına yardımcı olurken hareket özgürlüğüne getirilen kısıtlamalar ve oturuma geçiş yollarının sınırlılığı, çoğunu gelecekleri üzerinde çok az söz sahibi bırakıyor.

Reklam

Toplumsal Kabul, Göçmenlerin Statüsüne Göre Değişiyor

Güney Kore'de ayrımcılığa karşı kapsamlı bir yasa bulunmuyor. Bu nedenle göçmenler gündelik hayatta, bankacılıkta ya da konut ararken önyargıyla karşılaştıklarında başvurabilecekleri sınırlı yola sahip. Pratik destek programları, bu hukuki koruma boşluğunun yanında yürütülüyor.

2024'te yapılan bir ankete göre Korelilerin yüzde 61'inden fazlası, mahallelerinde yabancıların yaşamasını "normal" buluyor. Buna rağmen kabul, duruma ve göçmen türüne göre değişiyor. Sosyal yardımlara yönelik destek, geçici işçilere kıyasla kalıcı oturum sahipleri için çok daha yüksek.

Suç, kamu harcamaları ve iş rekabetine ilişkin kaygılar da sürüyor. Anket, yabancı komşulara giderek daha fazla alışan, ancak haklar ve desteklere erişim konusunda ayrım yapmaya devam eden bir topluma işaret ediyor.

Bu ayrımlar göçmenler için somut sonuçlar doğuruyor. Ülkede yaşama ya da çalışma izni, yerleşmenin bir boyutu; hizmetlere erişim ve gündelik işlemlerde adil muamele görmek ise bir diğeri. Kapsamlı yasal korumanın bulunmaması, gündelik hayatta kabul görmeyi özellikle karşılaşılan kurumlara ve kişilere bağlı kılıyor.

Okullar ve Üniversiteler de Kendi Sınavlarıyla Karşı Karşıya

Güney Kore'deki okullar, özellikle çok kültürlü bölgelerde, toplumsal uyum çabalarının merkezinde yer alıyor. Korece desteği ve okul sonrası mentorluk, yabancı çocukların derslere katılmasına ve çevrelerine uyum sağlamasına yardımcı oluyor. Buna rağmen pek çok öğrenci dil, kültürel farklılıklar ve sınırlı destek sistemleri nedeniyle zorlanıyor.

Seul yakınlarındaki Gonjiam Ortaokulu, hedefe yönelik desteğin neler sağlayabileceğine örnek oluşturuyor. Bazı yabancı öğrenciler öğretmen olmuş ya da üniversiteye gitmiş. Bu ilerleme, çocukların hemen uyum sağlamasının beklenmesi yerine sürekli destek sunulmasının somut sonuçlar doğurabileceğini gösteriyor.

Uluslararası öğrenci sayısı artarken üniversiteler de kendi zorluklarıyla karşılaşıyor. Yabancı öğrenciler ve öğretim üyeleri arkadaş edinmekte ve kampüs yaşamına tam olarak katılmakta güçlük çektiklerini bildiriyor; hem yabancı hem de Koreli katılımcılar arasında uyum sağlama konusunda isteksizlik görülüyor.

2028'e kadar 300 bin uluslararası öğrenciye ulaşma hedefi, bu deneyimleri yurt dışından öğrenci çekme çabasıyla birlikte gündeme getiriyor. Üniversiteye kabul, kişiyi bir kuruma dahil ediyor; sosyal ilişkiler ve kampüs etkinliklerine erişim ise o kurum içindeki yaşamın nasıl şekilleneceğini belirlemeye yardımcı oluyor. Pek çok öğrenci için hızla asimile olma baskısı, yeni bir ortamda okumanın zorluklarına ek yük getiriyor.

Reklam

Evlilik Yoluyla Göç Edenler Aile Beklentileriyle Baş Etmeye Çalışıyor

Evlilik, özellikle Güneydoğu Asya'dan gelen kadınlar için önemli bir yerleşim yolu sunuyor. Araştırmalar, yüksek beklentilerle gelen kadınların daha sonra dil engelleri, kültürel yanlış anlaşılmalar ve yeni ailelerindeki çelişen beklentilerle karşılaştığını ortaya koyuyor.

Pek çoğu, başka bir kültüre uyum sağlamanın yarattığı sıkıntı anlamına gelen kültürleşme stresi yaşıyor. Toplumsal yalnızlık ve eşlerin ya da daha geniş çevrenin sınırlı anlayışı, bu uyum sürecini zorlaştırabiliyor. Korece öğrenmek, aile ilişkilerini ve yabancı beklentileri de içeren geçiş sürecinin yalnızca bir parçası.

Konfüçyüsçü değerler ve etnik homojenliğe verilen önemin sürmesi, çok kültürlü ailelerin kabul görmesini zorlaştırıyor. Göçmenlerin yerel gelenekleri hızla benimsemesi ve dikkat çekmeden yaşaması yönündeki beklentiler, kendi deneyimlerine ve kültürel kimliklerine çok az yer bırakabiliyor.

Adil bir toplumsal uyum modelini savunanlar, göçmenlerle yerel sakinlerin birbirini etkilemesi ve birbirinden öğrenmesi gerektiğini söylüyor. Yerel düzeydeki yemek ve dil paylaşım programları, toplulukları bir araya getirmek için pratik yollar sunuyor. Bu etkinlikler, uyum görevini yalnızca göçmenlere yüklemek yerine katılımcılara kültürel alışveriş fırsatı sağlıyor.

Kuzey Koreli Sığınmacılar Farklı Bir Yol İzliyor

Kuzey Koreli sığınmacıların yasal statüsü yabancı uyruklulardan farklı: Güney Kore vatandaşlığı ve devlet desteği alıyorlar. Bununla birlikte deneyimleri, kabul görmeye ilişkin daha geniş tartışmanın parçası. Çünkü yasal üyelik, ciddi ekonomik, toplumsal ve kültürel zorluklarla bir arada bulunabiliyor.

Aksan nedeniyle ayrımcılık, siyasi bağlılıklarına yönelik kuşkular ve eğitim sistemindeki sorunlar uyumlarını etkiliyor. Politikalardaki iyileşmelere rağmen pek çoğu iyi ücretli iş bulmakta zorlanıyor ve toplumsal yalnızlık yaşamayı sürdürüyor.

Kuzey Kore-Güney Kore Zihinsel Uyum Merkezi Müdür Yardımcısı Kim Sung Kyung, kültürel kabulün ve desteğin süregelen rolünü şöyle anlattı:

Ekonomik ve hukuki iyileşmelere rağmen kültürel ayrımcılık önemli bir sorun olmaya devam ediyor. Uyum çabaları, devlet kurumları ve kâr amacı gütmeyen kuruluşların sürekli desteğini içeriyor. Bu destek, çoğu zaman Güney Korelilerde anlayış ve empati geliştirmeyi amaçlayan eğitim programlarını da kapsıyor.

Devlet kurumları ve kâr amacı gütmeyen kuruluşlar, Güney Korelilerin kuzeyden gelen insanların deneyimlerini anlamasına yönelik eğitimler de dahil olmak üzere sürekli destek sağlıyor. Bu kişilerin durumu, vatandaşlığın yanı sıra istihdamın, eğitimin ve toplumsal ilişkilerin de aidiyet duygusunu nasıl şekillendirdiğine dikkat çekiyor.

Reklam

Kalıcı Oturum Tartışması

Kore Göç Hukuku Derneği Başkanı Moon Jae-wan, göçmenlerin katkılarının ekonomik olduğu kadar kültürel ve toplumsal da olduğunu vurgulayarak toplumun tam üyeleri olarak tanınmalarını savunuyor. Haklarını koruyan ve sürdürülebilir kalkınmayı destekleyen dengeli bir hukuk düzeni çağrısı yapıyor.

Göç Araştırmaları ve Eğitim Merkezi araştırmacısı Lee Chang-won, birçok çalışma vizesinin sunduğu yerleşim seçeneklerinin sınırlı olduğuna dikkat çekiyor. Vizelerin çoğu, sınırlı mesleki beceri gerektiren işler ve kısa süreli kalışlar için veriliyor; kalıcı oturuma ya da vatandaşlığa geçiş yolları ise az.

Yaklaşık 180 bin kalıcı oturum sahibinin çoğunluğunu Kore diasporası üyeleri ya da evlilik yoluyla göç edenler oluşturuyor. Bu statüyü becerileri ya da girişimcilik yoluyla elde edenlerin oranı ise çok düşük. Kore diasporası, ülke dışında yaşayan Kore kökenli kişileri ifade ediyor; bu kategori, söz konusu aile bağları olmaksızın ülkeye gelen göçmenlerden farklı.

Yonsei Üniversitesi kültürel antropoloji profesörü Kim Hyun-mee, ilerici yasal çerçeveler ile uygulamadaki toplumsal uyum politikaları arasında bir boşluk olduğunu söylüyor. Göçmenlerin eğitim ve iş deneyimiyle hak kazanmasını sağlayacak, Avustralya'nınkine benzer puan esaslı bir oturum sistemi savunuyor. Böyle bir sistem, yerleşimi ağırlıklı olarak mevcut aile ya da soy bağlantılarına dayandırmak yerine belirli nitelikleri değerlendirir.

Kim, reformların inşaat ve gemi yapımı gibi sektörlerde çalışan göçmenleri desteklemesi; vatandaşlığa ve toplumsal yaşama uyum için açık bir yol sunması gerektiğini savunuyor. Önerilen değişiklikler temel bir gerilime işaret ediyor: Güney Kore süregelen ekonomik ihtiyaçları için çalışan ararken, bu kişileri ülkeye getirmek için kullanılan vizelerin çoğu geçici istihdam üzerine kurulu. Önerilen bu oturum reformları ya da ayrımcılığa karşı kapsamlı mevzuat için herhangi bir takvim açıklanmış değil.

Yerel İş Birliği Daha Geniş Bir Tartışmanın Parçası

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) üyesi ülkeler, iş gücü ihtiyacını toplumsal uyum ve göçmen haklarıyla dengeleme konusunda benzer baskılarla karşı karşıya. Son dönemde toplumsal uyuma, ayrımcılıkla mücadeleye ve konut ile istihdama erişime daha fazla önem veriliyor. Pek çok ülke vatandaşlık yasalarını güncelliyor ve yeni gelenlerin sivil yaşama katılmasına yardımcı olan etkinlikleri genişletiyor.

Avrupa Konseyi'nin Kültürlerarası Şehirler Programı, belediyelerin kapsayıcı yönetim ve hizmetler geliştirmesini destekliyor. Ansan, benzer zorluklarla karşılaşan şehirler arasındaki iş birliğini de güçlendirerek, çok kültürlü bir laboratuvar olarak edindiği deneyimi uluslararası alanda paylaştı.

Yerel ortaklıklar, tabandan gelen projeler ve göçmenlerin sivil yaşama daha fazla katılımı; vize ve oturum kurallarındaki değişikliklerin yanı sıra reform tartışmalarında yer alıyor. Bu girişimlerin ortak amacı, göçmenleri yalnızca talimat ya da yardım alan kişiler olarak görmek yerine toplum yaşamında rol üstlenmelerini sağlamak.

Güney Kore'nin artan yabancı nüfusu iş yerlerine, üniversitelere ve ailelere şimdiden katkı sağlıyor. Kalıcı toplumsal uyum, bu katkıların güvenli statü, yasal koruma ve gündelik hayatta kabul görmeyle nasıl birleştiğine bağlı. Temel soru, demografik baskılara yanıt vermek için ülkeye çekilen kişilerin, ayakta kalmasına yardımcı oldukları toplumda güvenilir ve kalıcı bir yer kurup kuramayacağı.

Reklam

Öne Çıkan Noktalar

  • 2024'te yabancı uyrukluların sayısı yaklaşık 2,73 milyona ulaştı; bu, Güney Kore nüfusunun yaklaşık yüzde 5'i.
  • Doğurganlık oranı 0,75 düzeyinde; çalışma çağındaki nüfusun 2070'e kadar yarıya düşmesi bekleniyor.
  • Uluslararası öğrenci sayısı 2022'den bu yana yüzde 25 artarak 209 bine ulaştı; 2028 için hedef 300 bin.
  • Yabancı işçiler işveren değiştirme konusunda kısıtlamalarla, kalıcı oturum ya da vatandaşlığa geçişte sınırlı seçeneklerle karşılaşıyor.
  • Ansan ve diğer topluluklar dil dersleri, pratik yardım ve çocuklara yönelik destek sunuyor.
  • Evlilik yoluyla göç edenler ve Kuzey Koreli sığınmacılar aile, istihdam ve toplumsal yaşam alanlarında kendilerine özgü zorluklarla karşılaşıyor.
  • Güney Kore'de ayrımcılığa karşı kapsamlı mevzuat bulunmuyor; toplumsal kabul göçmenin statüsüne göre değişiyor.
  • Araştırmacılar ve hukuk savunucuları karşılıklı uyum, daha güçlü haklar ve kalıcı yerleşim için daha açık yollar çağrısı yapıyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir