15 Yaş Altındaki Kızlar Arasında Doğumlar Artarken Filipinler’de Cinsel Eğitim Yasası Sert Muhalefetle Karşılaşıyor

12 dakikalık okuma
15 Yaş Altındaki Kızlar Arasında Doğumlar Artarken Filipinler’de Cinsel Eğitim Yasası Sert Muhalefetle Karşılaşıyor

En küçük yaştaki anneler arasındaki artış tartışmaları alevlendiriyor

Filipinler’de 14 yaş ve altındaki kızlar arasında doğum sayısı 2019’da 2.411 iken 2023’te 3.343’e yükseldi; bu, yüzde 38’lik bir artışa karşılık geliyor. 15-19 yaş aralığındaki ergen gebelikleri ise hafifçe azaldı. Artış, cinsel eğitim, sağlık hizmetlerine erişim ve çocukların ne öğreneceğine ebeveynlerin karar verme yetkisi konularındaki ulusal tartışmayı yoğunlaştırdı.

İçindekiler
  1. En küçük yaştaki anneler arasındaki artış tartışmaları alevlendiriyor
  2. Gebelik verileri ne gösteriyor?
  3. Sağlık riskleri ve istismar meselesi
  4. Okullarda hâlihazırda verilmesi gereken dersler
  5. Ebeveynler ve kamuoyu
  6. Önerilen yasa neleri değiştirecek?
  7. Dini gruplar ve cumhurbaşkanı neden itiraz ediyor?
  8. Milletvekilleri tasarıyı nasıl yeniden düzenledi?
  9. Toplum programları bakım hizmetlerindeki eksikleri gideriyor
  10. Kız çocukları ve aileler için riskler
  11. Öne çıkanlar

Manila’daki Baseco yerleşiminde yaşayan 14 yaşındaki Clara altı aylık hamile. Beton bloklar ve hurda malzemelerden inşa edilen evlerin sık sık sel riskiyle karşı karşıya kaldığı kalabalık kayıt dışı yerleşimde 64 binden fazla kişi yaşıyor. Clara’nın hamilelik sürecini izlemek için yapılan tıbbi kontrollerin masraflarını karşılayacak parası yok ve bebeğinin sağlığı hakkında çok az şey biliyor.

Clara, sınıfında cinsel eğitimin hiç verilmediğini söyledi. Erkek arkadaşıyla arkadaşları aracılığıyla tanışmış ve ilişkilerinin altıncı ayında hamile kalmış. Onun yaşadıkları, siyasi tartışmanın ardındaki pratik kaygıları yansıtıyor: Gençler gebeliği anlıyor mu, istismarı fark edebiliyor mu ve ihtiyaç duyduklarında yardım alabiliyor mu?

Katoliklerin çoğunlukta olduğu ülke genelinde 10 yaşındaki kızlar bile anne oluyor. Hükümet ergen gebeliğini ulusal bir toplumsal acil durum ilan etti, ancak cinsel eğitimi ve ergenlere yönelik sağlık hizmetlerini güçlendirmeyi amaçlayan yasa tasarısı siyasi ve dini muhalefetin engeline takılmaya devam ediyor.

1 Eylül 2025 itibarıyla tartışmada belirgin bir karşıtlık ortaya çıktı. Mart ayında yapılan bir anket, cinsellik ve üreme sağlığı hakkında yaşa uygun eğitime kamuoyunda geniş destek olduğunu ortaya koyarken Cumhurbaşkanı Ferdinand Marcos Jr. tasarının o dönemki hâlini veto edeceği tehdidinde bulundu. Milletvekilleri tasarıyı yeniden düzenledi, ancak kapsamına ilişkin tartışmalar sürüyor.

Reklam

Gebelik verileri ne gösteriyor?

Filipinler, Güneydoğu Asya’da ergen doğum oranlarının en yüksek olduğu ülkelerden biri. Her gün 15-19 yaşlarındaki 500’den fazla kız çocuk doğuruyor. Bu yaş grubundaki gebeliklerde görülen hafif düşüşe, çok daha küçük yaştaki kızlar arasında kötüleşen tablo eşlik ediyor.

Filipinler İstatistik Kurumu verilerine göre, 15 yaş ve altındaki kızlar arasında canlı doğum sayısı 2021’de 2.320 iken 2022’de yüzde 35 artarak 3.135’e çıktı. 14 yaş ve altındaki kızlara ilişkin veriler ise 2019 ile 2023 arasında 2.411’den 3.343’e, yani 932’lik bir artışa işaret ediyor. İki veri grubu farklı yaş aralıklarını ve dönemleri kapsıyor, ancak her ikisi de çok küçük yaştaki anneler arasında artış olduğunu gösteriyor.

15 yaşından küçük kızların gebelikleri çoğu zaman bildirilmeden kalıyor ya da istismar sonucu gerçekleşiyor. Sağlık çalışanları ve çocuk hakları savunucularının aktardığı soruna yoksulluk, eğitim ve sağlık hizmetlerine sınırlı erişim, kısıtlayıcı yasalar ile kültürel ve dini inançlar katkıda bulunuyor.

Geliri kısıtlı ailelerin kız çocukları özellikle büyük güçlüklerle karşılaşıyor. Gebelik okul hayatını kesintiye uğratabiliyor; eğitimin yarıda kalması ise ileride daha fazla gelir elde etme olasılığını düşürüyor. Genç bir anne daha sonra hem kendi hem de çocuğunun ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanabilir ve bu durum güçlüklerin bir sonraki kuşağa aktarılmasına yol açabilir.

Clara’nın gebelik kontrollerini karşılayamaması, bilgi ve hizmet eksikliğinin nasıl bir arada görülebildiğini ortaya koyuyor. Çocuğa gebeliğin nasıl oluştuğunu öğretmek sorunlardan birine, tıbbi bakımı erişilebilir kılmak ise diğerine çözüm sunuyor. Önerilen yasa bu iki konuyu da ele almayı amaçlıyor.

Sağlık riskleri ve istismar meselesi

Genç anneler ciddi sağlık riskleriyle karşı karşıya. Dünya Sağlık Örgütüne göre 16 yaşından küçük kızların eklampsi, doğum sonrası enfeksiyonlar ve yenidoğanları etkileyen ciddi sağlık sorunları gibi komplikasyonlar yaşama olasılığı üç kat daha fazla. Eklampsi, gebelik sırasında veya doğumdan sonra nöbet geçirilmesi anlamına geliyor ve acil tıbbi müdahale gerektiriyor.

Ergen annelerden doğan bebeklerde düşük doğum ağırlığı ve erken doğum riski daha yüksek. 15 yaşından önce anne olan kızların gebelik komplikasyonları nedeniyle ölme olasılığı da 20’li yaşlarındaki kadınlara kıyasla iki kat fazla. Genç anneler fiziksel tehlikelerin yanı sıra damgalanma, ayrımcılık ve erken yaşta evlenme baskısıyla da karşılaşabiliyor.

Reklam

Cinsel şiddet ve zorlama, tartışmanın temel kaygıları arasında. Veriler, 10-14 yaşlarındaki kızların gebeliklerinin çoğunda babaların kendilerinden çok daha büyük erkekler olduğunu gösteriyor. Aradaki yaş farkı ortalama yedi yıl; bazı eşler ise 75 yaşına kadar çıkıyor. Bu yaşlar, istismardan korunmayı tartışmanın vazgeçilmez bir parçası hâline getiriyor.

Manila’daki Dr. Jose Fabella Memorial Hastanesinde ergen annelerle çalışan Dr. Aileen Marie Rubio, üreme sağlığı, rıza ve istismar konularındaki bilgi eksikliğini şöyle anlattı:

Ergenlerin çoğu üreme sağlığı, rıza ve neyin istismar sayıldığı konusunda çok sınırlı bilgiye sahip. Birçoğu cinsel ilişkiye girdiklerinde hamile kalabileceklerini bilmiyordu.

Rıza, baskı altında kalmadan veya zorlanmadan bir şeyi özgürce kabul etmek anlamına geliyor. Kapsamlı cinsel eğitimi savunanlar, rıza, kişisel sınırlar ve sağlıklı ilişkiler hakkındaki derslerin çocukların zararlı davranışları fark etmesine yardımcı olabileceğini; gebelik ve cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar konusunda da bilgi verebileceğini savunuyor.

Okullarda hâlihazırda verilmesi gereken dersler

2012 tarihli Sorumlu Ebeveynlik ve Üreme Sağlığı Yasası, devlet okullarında cinsel eğitim verilmesini, hastanelerde ise üreme sağlığı hizmetleri sunulmasını zorunlu kıldı. Yasa özel okullarda ve Katolik kurumların işlettiği okullarda eşit biçimde uygulanmadı; bu okullarda dersler atlanabiliyor veya yalnızca cinsel perhiz mesajlarıyla sınırlandırılabiliyor.

Cinsel perhiz, cinsel ilişkiden kaçınmak anlamına geliyor. Pek çok öğrenci, derslerde doğum kontrolü, rıza veya sağlıklı ilişkiler hakkında pek az pratik bilgi verildiğini söylüyor. 23 yaşındaki Sam, sekizinci sınıfta doğum kontrol yöntemlerini öğrendiğini ancak bunları kullanmaması yönünde uyarıldığını hatırlıyor.

Eğitim Bakanlığı 2018’de kapsamlı cinsel eğitim kılavuzunu yayımladı. Kılavuz, çocuğun yaşına uygun, yerel kültürle ilgili ve bilimsel açıdan doğru bir eğitimi tarif ediyor. Öğretmenlerin konuları farklı derslere dâhil etmesi ve sürece ebeveynleri katması teşvik ediliyor.

Genellikle CSE kısaltmasıyla anılan kapsamlı cinsel eğitim; beden, ilişkiler, üreme sağlığı ve zarardan korunma hakkındaki bilgileri bir araya getiriyor. Önerilen yaklaşım, her çocuğa aynı dersi vermek yerine içeriği öğrencilerin yaşına göre belirlemek.

Birçok okulda bu dersleri etkili biçimde verecek kaynak, öğretmen eğitimi veya destek bulunmuyor. Eksiklikler özellikle kırsal bölgelerde ve dini gruplarla bağlantılı kurumlarda belirgin. Bunun sonucunda gençler arkadaşlarına veya internete yöneliyor; bu kaynaklarda yanlış bilgilerle ya da zararlı kalıp yargıları pekiştiren içeriklerle karşılaşabiliyor.

Reklam

Ebeveynler ve kamuoyu

Çocuklara yol göstermesi beklenen kişiler ve okullarda ne öğretildiğini önemseyen ebeveynler, tartışmanın önemli bir parçası. Filipinler Üniversitesi Nüfus Enstitüsüne göre ebeveynlerin çoğu cinsel eğitimin lisede veya üniversitede başlamasını tercih ediyor. Yalnızca dörtte biri çocuklarıyla cinsellikle ilgili konuları konuşmuş.

Bu durum, okullardaki eğitim tutarsızlığını sürdürürken birçok ergenin evde pratik bilgiler üzerine konuşamamasına yol açıyor. Eğitimin yaygınlaşmasını savunanlar ebeveynlerin sürece katılmasını, ancak konu yetişkinleri rahatsız ettiğinde bile çocukların güvenilir bilgi alabilmesini istiyor.

Mart 2025’te yapılan Pulse Asia anketine göre Filipinlilerin yüzde 73’ü, okullarda cinsellik, cinsel sağlık ve aile planlamasının öğrencilerin yaşına uygun ve kültüre duyarlı biçimde öğretilmesini önemli buluyor. Yüzde 13 buna katılmıyor, yüzde 14 ise kararsız.

Destek sosyoekonomik sınıflar ve Roma Katolikleri, Iglesia ni Cristo mensupları ile Müslümanlar dâhil dini gruplar arasında yaygın. Sonuçlar, okullardaki eğitime verilen desteğin tek bir dini topluluk veya gelir grubuyla sınırlı olmadığını gösteriyor.

2010’dan bu yana HIV vakalarında görülen yüzde 550’lik artış da dâhil olmak üzere cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara ilişkin kaygılar da gündemde. Savunucular, anketin yanlış bilgilerle ve kapsamlı cinsel eğitime karşı dini direnişle mücadele etme gereğini güçlendirdiğini söylüyor. HIV ve gebelik farklı sağlık sorunları, ancak tartışmada her ikisi de ergenlerin neler bildiği ve hangi hizmetlere erişebildiği konusuyla birlikte ele alınıyor.

Önerilen yasa neleri değiştirecek?

1979 sayılı Senato Tasarısı ve 8910 sayılı Temsilciler Meclisi Tasarısı olarak anılan Ergen Gebeliğini Önleme Tasarısı, okullarda kapsamlı cinsel eğitimi zorunlu hâle getirmeyi ve ergenlerin cinsel ve üreme sağlığı hizmetlerine erişimini iyileştirmeyi amaçlıyor. Öneri, sınıf içi eğitimi gençlerin ihtiyaçlarına göre tasarlanmış hizmet birimleriyle bir araya getiriyor.

Tasarı; tıbbi açıdan doğru, kültüre duyarlı ve öğrencilerin yaşına uygun bir eğitim öngörüyor. Ergen Gebeliğini Önleme Yasası şu önlemleri içeriyor:

  • İnsan cinselliği, rıza, üreme sağlığı, doğum kontrol yöntemlerinin kullanımı, hastalıkların önlenmesi, toplumsal cinsiyet duyarlılığı, ergenlikte flört ilişkileri ve dijital vatandaşlık konularını kapsayan kapsamlı cinsel eğitimin tüm eğitim kademelerinde kurumsallaştırılması.
  • Ergenlere yönelik sağlık merkezleri ve hizmetlerinin kurulması.
  • Bazı istisnalara tabi olmak üzere, 18 yaşından küçükler için ebeveyn rızası şartıyla reşit olmayanların üreme sağlığı hizmetlerine erişebilmesi.
  • Ebeveynlerin sürece katılımının ve kültürel ve dini değerlere saygının teşvik edilmesi.

Dijital vatandaşlık, insanların internette nasıl davrandığı ve kendilerini nasıl koruduğuyla ilgili. Bu konunun tasarıya dâhil edilmesi, internet faaliyetlerini ilişkiler ve üreme sağlığıyla birlikte önerilen eğitim yaklaşımının parçası hâline getiriyor.

Reklam

Senatör Risa Hontiveros ve diğer destekçiler, tasarının ergenlerin kendilerini istismar, erken gebelik ve cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan korumasına yardımcı olacağını savunuyor. Derslerin yurt dışından olduğu gibi alınmak yerine Filipin kültürüne uyarlanacağını ve içeriğin çocukların yaşına göre belirleneceğini söylüyorlar.

Temsilciler Meclisi tasarıyı Eylül 2023’te oybirliğiyle kabul etti. Senato’daki ve muhafazakâr gruplar arasındaki muhalefet o zamandan beri ilerlemeyi yavaşlattı; tasarıda yapılan değişiklikler müzakerelerin temel başlıklarından biri hâline geldi.

Dini gruplar ve cumhurbaşkanı neden itiraz ediyor?

Cumhurbaşkanı Ferdinand Marcos Jr. başlangıçta tasarıyı destekledi, ancak daha sonra tasarının o dönemki hâlini eleştirerek veto edeceğini söyledi. Tasarıyı şu sözlerle nitelendirdi:

woke ve iğrenç

Dini koalisyonların lobi faaliyetlerinin ardından bazı senatörler desteklerini çekti. En az sekiz Evanjelik ve Katolik kuruluşun oluşturduğu Project Dalisay koalisyonu, yasanın karşısında özellikle aktif rol oynadı.

Project Dalisay ve müttefik gruplar, tasarının ebeveynlerin yetkisini zayıflattığını ve uluslararası standartlara yapılan atıflarla uygunsuz içeriklere kapı açtığını savunuyor. Kapsamlı cinsel eğitimin çocuklara mastürbasyon, toplumsal cinsiyet kimliği ve kültürel açıdan uygunsuz buldukları başka konuları öğreteceğini, çoğu zaman kanıt sunmadan, ileri sürüyorlar.

Eski Yüksek Mahkeme Başkanı ve Project Dalisay koordinatörü Maria Lourdes Sereno, önerilen yaklaşıma neden karşı olduğunu şöyle açıkladı:

Kapsamlı cinsel eğitim, cinsellik üzerine konuşmayı normalleştirmeyi amaçlıyor; bu Filipin kültürünün bir parçası değil.

ABD merkezli kürtaj karşıtı kuruluşların materyalleri de yerel kampanyalarda kullanıldı. Muhalefeti eleştirenler, bu iddiaların yanıltıcı olduğunu söylüyor: Tasarıda mastürbasyon veya toplumsal cinsiyet kimliğinden söz edilmiyor ve içeriğin Filipinler’in koşullarına uyarlanması isteniyor.

Muhalifler ebeveyn haklarına ve uluslararası kuruluşların etkisine ilişkin kaygılarını dile getirmeyi sürdürüyor. Bazı milletvekilleri kapsamlı cinsel eğitimin müfredattan tamamen çıkarılmasını isterken, bazıları da kapsayacağı konuların daha dar biçimde sınırlandırılmasını savunuyor.

Milletvekilleri tasarıyı nasıl yeniden düzenledi?

Milletvekilleri tepkiler üzerine uluslararası standartlara yapılan atıfları tasarıdan çıkardı. Ayrıca ebeveynlerin yetkisini, akademik özgürlüğü ve din özgürlüğünü korumayı amaçlayan hükümler ekledi. Kürtaj ve doğum kontrol yöntemlerine ilişkin ifadeler de gözden geçirilmiş metinden çıkarıldı.

Reklam

Bu nedenle önerilen yasa tartışmalar boyunca değişti. İlk hükümler arasında doğum kontrol yöntemlerinin kullanımı konuları yer alırken sonraki değişikliklerle doğum kontrolüne yapılan atıflar kaldırıldı. Bu değişiklikler, ergen gebeliğini önlemeyi amaçlayan tasarıya destek bulma çabasının bir parçası.

En son sürüm 2025’in başlarında yeniden sunuldu ve 1 Eylül itibarıyla ek komite oturumları ve görüşmeleriyle inceleniyordu. Nihai kabul için bir tarih açıklanmadı. Komite oturumlarında milletvekilleri tasarıyı inceliyor ve görüşleri dinliyor; görüşmeler ise yasa tasarısının yasama sürecindeki aşamalarını oluşturuyor.

Politika kararları ve yasama sürecindeki gelişmeler on yılı aşkın bir döneme yayılıyor:

  • 2012: Sorumlu Ebeveynlik ve Üreme Sağlığı Yasası, devlet okullarında cinsel eğitimi ve hastanelerde üreme sağlığı hizmetlerini zorunlu kıldı.
  • 2018: Eğitim Bakanlığı kapsamlı cinsel eğitim kılavuzunu yayımladı.
  • Eylül 2023: Temsilciler Meclisi ergen gebeliğini önleme tasarısını oybirliğiyle kabul etti.
  • 2025’in başları: Muhalefet ve yapılan değişikliklerin ardından gözden geçirilmiş sürüm yeniden sunuldu.
  • Mart 2025: Pulse Asia anketinde okullarda cinsellik, cinsel sağlık ve aile planlaması eğitimi yüzde 73 destek gördü.
  • 1 Eylül 2025: Gözden geçirilmiş tasarı ek oturumlar ve görüşmelerle incelenmeye devam etti.

Okullar açısından tartışma, mevcut politika uyarınca zaten verilmesi gereken derslerin ayrıntıları ve kapsamıyla ilgili. Ergenler açısından önerilen değişiklikler, sağlık merkezlerinin erişilebilir bakım, bilgi ve destek sağlayıp sağlamayacağıyla da ilgili.

Toplum programları bakım hizmetlerindeki eksikleri gideriyor

Likhaan ve Filipinler Aile Planlaması Örgütü dâhil kuruluşlar, yetersiz hizmet alan mahallelere gönüllüler göndererek bilgi, daha güvenli cinsel ilişki için kitler ve genç annelere destek sağlıyor. Ayrıca ebeveynlere çocuklarıyla cinsellik ve ilişkiler hakkında nasıl konuşabileceklerini anlatan broşürler dağıtıyorlar.

Save the Children Filipinler’in yürüttüğü HEART to Heart programı, ebeveynlerin ve bakım verenlerin ergenlerle cinsellik ve üreme sağlığı üzerine iletişim kurmasına yardımcı oluyor. Programın aile içi konuşmalara odaklanması, ebeveynlerin yalnızca dörtte birinin çocuklarıyla cinsellikle ilgili konuları konuştuğu yönündeki bulgunun ortaya koyduğu eksikliğe yanıt veriyor.

ProtecTEEN programı ergen annelere psikososyal destek, eğitim yardımı ve geçim desteği sağlıyor. Psikososyal destek, duygusal iyilik hâline ve kişinin aile veya toplum yaşamında karşılaştığı güçlüklere odaklanıyor. Eğitim ve geçim yardımları, genç annelerin okula dönmesine ve kendi ihtiyaçlarını karşılamasına yardımcı olabiliyor.

Bu girişimler kız çocuklarının yaşamları üzerinde daha fazla söz sahibi olmasını sağlamayı ve erken annelik ile yoksulluğu birbirine bağlayan döngüyü kırmayı amaçlıyor. Çalışmaları hem hâlihazırda hamile olan veya çocuk yetiştirenlere yardım etmeyi hem de istenmeyen gebelikleri önlemeye çalışmayı kapsıyor.

Reklam

Palawan’daki Roots of Health Kliniği, kapsamlı cinsel eğitim ve doğum kontrol hizmetlerine daha iyi erişim sayesinde hizmet verdiği bölgede ergen gebeliklerini azalttı. Kliniğin deneyimi, önerilen yasanın temelindeki iki unsuru, bilgi ve bakımı, bir araya getiriyor.

Bu tür programlar henüz yaygın değil. Birçok topluluk, uygulamaları tam anlamıyla hayata geçirmek için gereken kaynaklardan veya siyasi destekten yoksun; bu da erişimin gençlerin yaşadığı yere göre değişmesine yol açıyor.

Kız çocukları ve aileler için riskler

Clara’nın gebeliği, ulusal tartışmayı tıbbi bakıma ihtiyaç duyan ve kendisi de anne olmakla karşı karşıya olan bir çocuğa geri getiriyor. Diğer genç anneler de okulda rıza ve doğum kontrolü hakkında pratik derslerin verilmediğini anlatıyor.

Erken ve istenmeyen gebelik, kız çocuğunun sağlığını, eğitimini ve geçimini sağlayabilme imkânını etkileyebilir. Çocuğu daha büyük sağlık riskleriyle karşılaşabilir ve yoksulluk içinde büyüyebilir. Damgalanma ve evlilik baskısı da genç annenin önündeki seçenekleri daha da azaltabilir.

En küçük yaştaki kız çocuklarının cinsel şiddetten ve zorlamadan korunması da gerekiyor. 10-14 yaşlarındaki kızlarla çocuklarının babası olan erkekler arasındaki yaş farkı, istismarı ve kişisel sınırları tanımayı cinsel eğitimin acil konularından biri hâline getiriyor.

Mart 2025 anketine katılan Filipinlilerin çoğu, okullarda öğrencilerin yaşına ve yerel kültüre uyarlanmış eğitimi destekledi. Savunucular, gençlerin bilinçli kararlar verebilmesi ve kendilerini zarardan koruyabilmesi için doğru bilgiye ve erişilebilir hizmetlere ihtiyaç duyduğunu söylüyor. Süregelen tartışma, bu eğitimin nasıl verileceği, neleri kapsayacağı ve ebeveynlerle dini grupların kaygılarının eğitimin içeriğini nasıl şekillendirmesi gerektiği üzerine.

Öne çıkanlar

  • 14 yaş ve altındaki kızlar arasında doğum sayısı 2019’da 2.411 iken 2023’te 3.343’e çıkarak yüzde 38 arttı; daha büyük yaştaki ergenlerde gebelikler hafifçe azaldı.
  • Filipinler İstatistik Kurumu verilerine göre 15 yaş ve altındaki kızlar arasında doğum sayısı 2021’de 2.320 iken 2022’de 3.135’e çıkarak yüzde 35 arttı.
  • Gebeliği önleme tasarısı, zorunlu cinsel eğitimi ergenlere yönelik sağlık hizmetlerine erişimin iyileştirilmesiyle birleştiriyor.
  • Temsilciler Meclisi tasarıyı Eylül 2023’te oybirliğiyle kabul etti, ancak dini muhalefet ve cumhurbaşkanının veto tehdidi değişiklik yapılmasına yol açtı.
  • Gözden geçirilmiş tasarıdan uluslararası standartlara, kürtaja ve doğum kontrolüne yapılan atıflar çıkarıldı; ebeveynlerin yetkisi ile akademik ve dini özgürlükleri koruyan hükümler eklendi.
  • Mart 2025’te yapılan ankette okullarda cinsellik, cinsel sağlık ve aile planlaması eğitimi yüzde 73 destek gördü.
  • Toplum programları eğitim ve destek sağlıyor, ancak hizmetlere erişim eşit değil; gözden geçirilmiş tasarı 1 Eylül 2025 itibarıyla hâlâ inceleniyordu.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir