Ticaret anlaşması darbeyi hafifletiyor, ancak ağır bir maliyet getiriyor
Güney Kore, yeni ABD gümrük vergileri nedeniyle 2025'te 0,45, 2026'da ise 0,60 yüzde puanlık ekonomik büyüme kaybıyla karşı karşıya. Bu tahmin, Kore Merkez Bankası'na (BOK) ait. Temmuz sonlarında varılan anlaşmayla tehdit edilen vergi oranı yüzde 25'ten yüzde 15'e indirildi. Ancak Asya'nın dördüncü büyük ekonomisi, ABD'ye mal satmanın maliyetinde keskin bir artışla yine de karşı karşıya kaldı.
İçindekiler
- Ticaret anlaşması darbeyi hafifletiyor, ancak ağır bir maliyet getiriyor
- Temmuz anlaşmasıyla ne değişti?
- Büyüme ve enflasyon neden birlikte gerileyecek?
- Otomobil üreticileri araç ve parçalarda baskıyla karşı karşıya
- Sektöre destek, daha geniş bir ihracat sorunuyla karşı karşıya
- Merkez bankası seçeneklerini değerlendirirken finans piyasaları geriliyor
- Washington ne istiyor, bedeli kim ödüyor?
- Küresel anlaşmazlık tedarik zincirlerini yeniden şekillendiriyor
- Bölgesel görüşmeler ve hukuki itirazlar belirsizliği artırıyor
- Fiyatlar üzerindeki etkinin tamamı neden zaman alabilir?
- Öne Çıkanlar
Merkez bankası, 29 Ağustos 2025 itibarıyla büyüme tahminlerini 2025 için yüzde 0,9'a, 2026 için yüzde 1,6'ya indirdi. Bu, pandemi döneminden bu yana en yavaş büyüme anlamına geliyor. Otomotiv, çelik, yarı iletkenler ve makine sektörleri bu vergilerden etkileniyor. Sonuçları fabrikalara, istihdama, yatırımlara ve ihracatçılara tedarik sağlayan işletmelere de yansıyor.
Güney Kore, daha önce Kore-ABD Serbest Ticaret Anlaşması (KORUS) kapsamında ABD'ye yaptığı ihracatın çoğunda sıfır gümrük vergisinden yararlanıyordu. Güney Kore ürünlerine uygulanan ortalama ABD gümrük vergisi artık sıfırdan yüzde 15'e yükseldi. Bu değişiklik, yıllar içinde büyük ölçüde gümrüksüz erişimle kurulan ticari ilişkilere yeni bir maliyet getiriyor.
ABD, Güney Kore'nin ikinci büyük ticaret ortağı. Ürünlerini yurt dışına satmaya büyük ölçüde bağımlı bir ekonomi için bu pazara erişimin zayıflaması, ihracatçı şirketlerin ötesine uzanabilir: Siparişlerin azalması üretimi düşürebilir, yatırım bütçelerini daraltabilir ve ülke genelindeki talebi zayıflatabilir.
Başkan Donald Trump, gümrük vergilerinin Amerikan işlerini koruyacağını, ABD imalat sanayisini güçlendireceğini ve ticaret açığını azaltacağını savunuyor. Güney Kore'nin deneyimi, müzakereler Washington'ın başlangıçta tehdit ettiğinden daha düşük bir oran sağlasa bile bu politikanın yakın bir ticaret ortağı üzerinde yarattığı anlık baskıyı gösteriyor.
Temmuz anlaşmasıyla ne değişti?
Seul ile Washington arasındaki anlaşma, Güney Kore ürünlerine daha önce tehdit edilen yüzde 25 yerine genel olarak yüzde 15 gümrük vergisi getirdi. Müzakerelerle belirlenen bu oran, ABD'nin ticaret ortaklarının çoğuna uyguladığı yüzde 10'luk taban oranın üzerinde kaldı.
Kore Merkez Bankası, başlangıçta tehdit edilen oranlarla karşılaştırıldığında Güney Kore'nin, ABD'ye ihracat yapan 50 büyük ülke arasında gümrük vergisi indirimi en fazla olan dokuzuncu ülke olduğunu belirtiyor. Bu indirime rağmen Güney Kore'nin karşı karşıya kaldığı nihai vergi yükü, Japonya ve Avrupa Birliği dahil bu ihracatçıların yarısından fazlasınınkinden yüksek oldu.
Güney Kore'nin bu vergilerden etkilenmesi, hem ABD'ye yaptığı ihracatın ölçeğinden hem de KORUS kapsamında daha önce sahip olduğu erişimden kaynaklanıyor. Çok az vergi ödemeye ya da hiç ödememeye alışkın bir ülke, ihracatının büyük bölümüne genel bir vergi uygulandığında ciddi bir değişimle karşılaşıyor.
Ürün bazındaki vergiler bazı sektörler üzerinde zaten baskı yaratmıştı. Daha yeni ve genel nitelikteki vergiler, aksaklıkları neredeyse tüm sektörlere yayıyor. Otomobil ve parçalarına ayrıca duyurulan yüzde 25'lik gümrük vergisi de uygulanıyor.
Şirketler, politika değişikliklerinin birkaç aşamasına yanıt vermek zorunda kaldı:
- ABD'nin son önlemlerinden önce Güney Kore ihracatının çoğu KORUS kapsamında ABD'ye gümrüksüz giriyordu.
- Trump, yeniden göreve geldikten sonra onlarca ülkeyi hedef alan yeni bir gümrük vergisi dalgasının yanı sıra bazı ürünlere yönelik vergiler de açıkladı.
- Seul ve Washington, Temmuz 2025'in sonlarında tehdit edilen yüzde 25 yerine yüzde 15 oranında anlaştı.
- Gümrük vergileri öncesinde sevkiyatları yetiştirmek için şirketlerin acele etmesiyle Güney Kore'nin ihracatı temmuzda geçici olarak arttı.
- Kore Merkez Bankası, etkilerin yayılmasıyla 29 Ağustos'ta hem 2025 hem de 2026 için daha zayıf büyüme tahmininde bulundu.
Büyüme ve enflasyon neden birlikte gerileyecek?
BOK'un 2025 için 0,45, 2026 için 0,60 yüzde puan olarak hesapladığı büyüme kayıpları, ekonomik genişleme hızındaki düşüşü ifade ediyor. Yüzde puan, iki yüzde oranı arasındaki farkı ölçer. Banka hâlâ büyüme öngörüyor, ancak ticaret maliyetleri arttıkça bunun daha yavaş gerçekleşmesini bekliyor.
İhracatçılar gümrük vergileri karşısında fiyatlarını düşürebilir, daha düşük kârı kabul edebilir ya da daha az ürün satabilir. Bu seçeneklerin her biri ekonominin bir bölümüne baskı yapar. Kârın azalması yatırımları kısıtlayabilir; yurt dışından daha az sipariş gelmesi ise iş gücüne, malzemelere ve hizmetlere yönelik talebi düşürebilir.
Güney Kore'de tüketici enflasyonunun da 2025'te 0,15, 2026'da 0,25 yüzde puan daha düşük olması bekleniyor. İthalat maliyetlerinin yükselmesi bazı fiyatları artırıcı yönde baskılarken, ihracat talebinin zayıflaması ekonomik faaliyeti ve harcamaları yavaşlatıyor. Merkez bankasının tahmini, bu etkiler birlikte değerlendirildiğinde fiyat artış hızının düşeceğine işaret ediyor.
Şirketlerin sevkiyatları öne çekmesi, temmuzdaki ihracat artışına geçici destek sağladı. Analistler sonraki aylarda yavaşlama bekliyor. Malları erken göndermek ticari faaliyeti bir aydan diğerine kaydırabilir; ilk yoğunluk sona erince daha sakin bir dönem yaşanabilir.
Otomobil üreticileri araç ve parçalarda baskıyla karşı karşıya
Hyundai, Kia ve GM Korea, ticaret şokunun merkezinde yer alıyor. Güney Koreli otomobil üreticileri ABD'deki konumlarını onlarca yılda oluşturdu. Binek araçlar, Güney Kore'nin toplam otomobil ihracatı gelirinin neredeyse yarısını oluşturuyor.
Hyundai, Genesis ve Kia, 2024'te ABD'de yaklaşık 1,7 milyon araç sattı. Bunların yaklaşık 700 bini ABD'de üretildi; geri kalanı Güney Kore ve Meksika'dan ithal edildi. Bu rakamlar, ABD'deki fabrikalara yapılan yatırımlara rağmen satışların büyük bir bölümünün sınırda uygulanan maliyetlere neden hâlâ açık olduğunu gösteriyor.
Otomobil ve parçalara duyurulan yüzde 25'lik gümrük vergisi, genel yüzde 15'lik vergi düzenlemesine ek bir baskı yaratıyor. Üreticiler hem tamamlanmış araçlarda hem de uluslararası tedarik zincirlerinde dolaşan parçalarda ek maliyetlerle karşılaşıyor. Bu da rekabet güçlerini tehdit ediyor.
Hyundai ve Kia parçalarının önemli bir bölümünü ABD ve Kanada'dan temin ediyor ve yakın dönemde ABD imalatına milyarlarca dolarlık yatırım yaptı. Faaliyetleri sınırlar ötesinde fabrikaları ve tedarikçileri birbirine bağlıyor. Bu nedenle gümrük vergilerindeki değişiklikler, tamamlanmış bir aracın son sevkiyatından daha fazlasını etkiliyor.
Şirketler ek maliyetin ne kadarını üstleneceklerine, ne kadarını alıcılara yansıtacaklarına karar vermek zorunda. Maliyeti üstlenmek kâr marjlarını düşürüyor. Araç fiyatlarını artırmak ise Amerikalı tüketiciler için satın alımı pahalılaştırıyor ve talebi zayıflatabiliyor.
Üretiminin yüzde 85'ini ABD'ye ihraç eden GM Korea özellikle savunmasız durumda. Bu pazara erişimin zorlaşması, tek bir noktaya bu denli bağımlı bir işletmenin geleceğini tehdit ediyor. Sektör yöneticileri, işlerin ve yatırımların risk altında olduğu uyarısında bulunuyor.
Sektöre destek, daha geniş bir ihracat sorunuyla karşı karşıya
Güney Kore hükümeti otomotiv sektörü için 3 trilyon KRW'lik bir destek paketi açıkladı. Washington'la ek kolaylıklar sağlamak üzere müzakereleri sürdürürken, etkilenen sektörlere yönelik yeni destekler de hazırlıyor.
Çelik, yarı iletkenler ve elektronik ürünler de yeni ABD vergileriyle karşı karşıya. Otomotiv ve makine sektörleriyle birlikte bu alanlar, Güney Kore'nin ihracat ekonomisinin temel bileşenlerini oluşturuyor. Birkaç sektörde birden yaşanacak zayıflık, baskıyı tek bir üretici grubunun ötesine yayabilir.
Vietnam ve diğer Asya ülkelerinde üretim yapan Güney Koreli şirketler de risk altında; Washington bu ülkelerden gelen ürünlere yüksek vergiler uyguluyor. Dolayısıyla Güney Kore dışındaki bir fabrika da kendine özgü bir ABD ticaret engeliyle karşılaşabiliyor.
Şirketler parçaları nereden alacaklarını, ürünleri nerede monte edeceklerini ve yeni yatırımları nereye yapacaklarını yeniden değerlendiriyor. Bazıları gümrük vergilerinden kaçınmak için üretimini ABD'ye taşıyor. Diğerleri farklı pazarlar arıyor ya da daha yüksek maliyetleri kabul ediyor. Her bir yanıt, şirketlerin üretimi sınırlar ötesinde nasıl örgütlediğini değiştiriyor.
Merkez bankası seçeneklerini değerlendirirken finans piyasaları geriliyor
Gümrük vergisi açıklamasının ardından Hyundai'nin hisse fiyatı yaklaşık yüzde 13 düştü ve KOSPI borsa endeksindeki yüzde 5,2'lik gerilemeye katkıda bulundu. Piyasanın tepkisi; kazançlar, ihracat talebi ve üretimi yeniden düzenleme maliyetlerine ilişkin kaygıları yansıttı.
Kore Merkez Bankası politika faizini yüzde 2,50'de tuttu. Başkan Rhee Chang-yong, büyümenin zayıf kalması halinde daha fazla parasal gevşemenin gerekebileceğini belirtirken, zaten aşırı ısınmış olan konut piyasasına aşırı likidite eklenmemesi konusunda uyardı.
Düşük faiz oranları, hane halkı ve işletmeler için borçlanmayı ucuzlatarak harcamaları ve yatırımları destekleyebilir. Öte yandan, konut alımı için daha fazla borçlanmayı da teşvik edebilir. Merkez bankası, yavaşlayan ekonomiyi desteklemekle zaten baskı altındaki konut piyasasına daha fazla para aktarılması riskini dengelemeye çalışıyor.
Hükümet destekleri ve faiz kararları sorunun farklı yönlerini ele alıyor. Sektörel destek, anlık ticaret şokuyla karşı karşıya olan şirketleri hedeflerken para politikası ekonomi genelindeki borçlanma koşullarını etkiliyor. Ancak bunların hiçbiri, ABD'ye giren mallardan alınan gümrük vergisini ortadan kaldırmıyor.
Washington ne istiyor, bedeli kim ödüyor?
Trump'ın Amerika Önce gelir ticaret politikası, ithal malları ABD'de üretilen ürünlere kıyasla pahalılaştırmayı amaçlıyor. Yönetim, gümrük vergilerinin yerli imalatı teşvik edeceğini, işleri koruyacağını, ticaret açığını azaltacağını ve yüz milyarlarca dolar gelir sağlayacağını söylüyor.
Yönetim ayrıca bu önlemlerin yabancı şirketleri ABD'de üretime yatırım yapmaya yönelteceğini umuyor. Güney Koreli otomobil üreticilerinin ABD'de hâlihazırda önemli yatırımları bulunuyor. Ancak yeni vergiler, gelecekteki araç ve parçaların nerede üretileceğini yeniden değerlendirme baskısını artırıyor.
Gümrük vergisi, ithal ürünlere uygulanan ve genellikle ürünün değerinin yüzdesi olarak hesaplanan bir vergidir. Gümrük vergilerinin nasıl işlediğine ilişkin açıklama, şirketlerin karşı karşıya olduğu seçenekleri ortaya koyuyor: Vergiyi üstlenmek, fiyatları artırmak ya da daha az ürün ithal etmek.
ABD'li tüketiciler ve üreticiler bu maliyetin bir bölümünü daha yüksek fiyatlarla üstlenebilir. İthal parça kullanan bir üretici, kendi ürünlerini üretmek için daha fazla ödeme yapabilir ve bu da rekabet gücünü azaltabilir. Ekonomistler ve iş dünyasının önde gelenleri, bu etkilerin ticareti aksatmanın yanı sıra büyümeyi de yavaşlatabileceği uyarısında bulunuyor.
Trump'ın gümrük vergisi politikası da sık sık değişti; önlemler açıklandı, değiştirildi, ertelendi ya da iptal edildi. Fabrika, satın alma ve teslimat planları yapan işletmeler, hem gümrük vergisinin kendisini hem de ileride hangi oranın uygulanacağı konusundaki belirsizliği hesaba katmak zorunda.
Washington, ticaret müzakerelerinde taviz koparmak için daha yüksek vergi tehdidini kullandı. Güney Kore yoğun pazarlıkla daha düşük bir oran elde etti, ancak sonuçta belirlenen yüzde 15'lik gümrük vergisi, önceki ticaret düzeninden önemli bir kopuş anlamına geliyor.
Küresel anlaşmazlık tedarik zincirlerini yeniden şekillendiriyor
Artık yüzde 10 ile yüzde 50 arasında değişen ABD gümrük vergileri, Japonya, Avrupa Birliği ve Filipinler gibi müttefikler dahil onlarca ülkeyi etkiliyor. Brezilya ve Hindistan misilleme önlemleri açıkladı; diğer hükümetler ise muafiyet elde etmeye ya da tavizler için müzakere yürütmeye çalıştı.
Avrupa Birliği, Washington'ın Avrupa otomobillerine uyguladığı vergileri kaldırması karşılığında ithal ABD sanayi ürünlerine uygulanan vergileri kaldırmayı önerdi. Meksika, Çin mallarına yönelik vergileri artırma konusunda ABD'ye katıldı. Vietnam ve diğer Asya ekonomileri de daha geniş kapsamlı anlaşmazlığın yarattığı aksaklıklarla karşı karşıya.
İthal edilen düşük değerli paketler için 800 dolarlık gümrüksüz muafiyetin kaldırılması, değişiklikleri daha düşük değerli gönderileri de kapsayacak şekilde genişletiyor. Daha önce bu muafiyet kapsamında ülkeye giren ürünlere artık yüzde 10 ile yüzde 50 arasında gümrük vergisi uygulanıyor. Böylece uluslararası ticaretin başka bir alanı daha anlaşmazlığın parçası hâline geliyor.
Ürünlerini nerede üreteceklerine karar veren şirketler artık birden fazla olası konumdaki gümrük vergilerini karşılaştırmak zorunda. Bir ülkedeki riski azaltan bir adım başka bir ülkede maliyet yaratabilir. Bu durum, özellikle tedarikçileri ve müşterileri Asya ile Kuzey Amerika'ya yayılmış işletmeler için geçerli.
Uluslararası Para Fonu ve Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü, gümrük vergileri ve ticaretteki belirsizliği gerekçe göstererek 2025 yılı küresel büyüme tahminlerini düşürdü. Güney Kore'nin beklenen yavaşlaması, uluslararası ekonomideki bu daha geniş çaplı zayıflamanın bir parçası.
Daha yüksek gümrük vergileri diplomatik ilişkileri de zorlayabilir. Filipinler ve diğer ABD müttefiklerinin deneyimi, tek taraflı uygulanan ya da daha geniş tavizler koparmak için kullanılan ticaret engellerinin, ticari etkilerinin yanı sıra güveni de aşındırabileceğini gösteriyor.
Bölgesel görüşmeler ve hukuki itirazlar belirsizliği artırıyor
Çin, Japonya, Güney Kore ve Güneydoğu Asya ülkelerinden maliye ve merkez bankası yetkilileri, gümrük vergilerinin ekonomik etkilerini ele almak ve yanıtlarını eşgüdümlemek üzere bir araya geldi. Öncelikleri arasında daha güçlü mali güvenlik ağları, daha yakın bölgesel işbirliği ve ekonomik toparlanmanın desteklenmesi yer alıyor.
Güney Kore'nin geçici Cumhurbaşkanı Han Duck-soo, ekonomiyi korumak için ABD'li yetkililerle görüşme çağrısında bulundu ve etkilenen işletmelere acil destek verilmesi talimatını verdi. Sanayi Bakanı Ahn Duk-geun, gümrük vergilerini şu sözlerle nitelendirirken istişare ve müzakerelerin sürdürülmesi çağrısı yaptı:
üzücü
Analistler, Güney Kore'nin daha fazla Amerikan ürünü satın almayı ya da savunma harcamalarını artırmayı önererek muafiyet arayabileceğini belirtiyor. Bu tür tavizler, ticaret müzakerelerini Seul ile Washington arasındaki ilişkinin diğer boyutlarıyla bağlantılı hâle getirebilir.
ABD mahkemeleri, yönetimin bazı gümrük vergilerini uygulamak için olağanüstü yetkileri kullanmasına yönelik itirazları inceliyor; konu Yüksek Mahkeme'ye de taşınabilir. Sonuç, bu önlemlerin yürürlükte kalıp kalmayacağını ya da geri çekilip çekilmeyeceğini belirleyebilir. Nihai bir hukuki karar veya ek müzakerelerle sağlanacak kolaylıklar için tarih verilmedi.
Fiyatlar üzerindeki etkinin tamamı neden zaman alabilir?
Şimdiye kadar gümrük vergilerinin enflasyon üzerindeki etkisi sınırlı kaldı. Bunun nedenleri arasında, ihracatçıların yeni oranlar yürürlüğe girmeden önce sevkiyatları hızlandırması ve bazı işletmelerin maliyetleri üstlenmesi yer alıyor. Bu tepkiler, tüketicilerin fiyat artışlarını görmesini geciktirebilir.
Yale Bütçe Laboratuvarı, gümrük vergilerinin 2025'te ABD'de tüketici fiyatlarını yüzde 1,8 artıracağını tahmin ediyor. Ortalama ABD gümrük vergisi oranı artık 1934'ten bu yana en yüksek düzeyde. Bu da mevcut değişiklikleri, işletmelerin alıştığı ticaret koşullarından önemli bir kopuş hâline getiriyor.
Güney Kore ise farklı bir baskı bileşimiyle karşı karşıya: Daha zayıf ihracat talebi, düşen büyüme beklentileri ve tüketici enflasyonunda öngörülen gerileme. Amerikalı alıcılar bazı ithal ürünlere daha fazla ödeyebilir; Koreli üreticiler ise daha az sipariş alabilir ya da daha düşük kârı kabul edebilir.
Güney Koreli şirketlerin önündeki pratik seçenekler arasında yeni pazarlara açılmak, ABD'deki üretime daha fazla yatırım yapmak ve müzakereler sürerken maliyetleri üstlenmek bulunuyor. Bu kararlar, onlarca yılda kurulan ekonomik bütünleşmeyi zorluyor ve uluslararası pazarlara erişim üzerine kurulu büyüme modelini sınava tabi tutuyor.
Bugünkü tablo, tehdit edilen verginin müzakerelerle düşürülmesinin ardından önceki oranlardan kalıcı biçimde daha yüksek bir düzeye çıkılmasıdır. Hükümet desteği, merkez bankası politikası ve diplomatik görüşmeler artık şirketlere, çalışanlara ve yatırımlara verilen zararı sınırlamaya odaklanıyor.
Öne Çıkanlar
- Güney Kore, temmuz sonlarında ABD'nin yüzde 25 tehdidinin altında kalan yüzde 15'lik gümrük vergisinde anlaştı; ancak bu oran, önceki büyük ölçüde gümrüksüz erişimin üzerinde.
- Kore Merkez Bankası, büyüme kaybını 2025'te 0,45, 2026'da ise 0,60 yüzde puan olarak hesaplıyor.
- Merkez bankası, 2025'te yüzde 0,9, 2026'da yüzde 1,6 ekonomik büyüme öngörüyor.
- Otomobil ve parçalarına duyurulan yüzde 25'lik gümrük vergisinin yanı sıra çelik, yarı iletkenler, elektronik ürünler ve yurt dışındaki fabrikalar da baskıyla karşı karşıya.
- Seul, otomotiv sektörü için 3 trilyon KRW'lik destek açıkladı; ek destek ve müzakereler için çalışmalarını sürdürüyor.
- BOK, zayıf büyüme ile konut piyasasındaki riskleri değerlendirirken politika faizini yüzde 2,50'de tuttu.
- Bölgesel politika görüşmeleri ve ABD'deki hukuki itirazlar, belirsizliğini koruyan ticaret görünümünün parçası olmayı sürdürüyor.






