Çin-İran Demir Yolu Koridoru Transit Süresini Kısaltırken Avrasya Ticaret Yolları Nüfuz Mücadelesi Veriyor

12 dakikalık okuma
Çin-İran Demir Yolu Koridoru Transit Süresini Kısaltırken Avrasya Ticaret Yolları Nüfuz Mücadelesi Veriyor

Daha Geniş Etkileri Olan 15 Günlük Bir Demir Yolu Yolculuğu

Çin'in Xi'an kentinden yola çıkan bir yük treninin Mayıs 2025'te Tahran yakınlarındaki İran'ın Aprin kuru limanına ulaşması, Çin-İran demir yolu koridorunun resmen hizmete girdiğini gösterdi. Güzergâh, iki ülke arasındaki yolculuğu deniz yoluyla 30 ila 40 gün sürerken yaklaşık 15 güne indiriyor ve kırılgan deniz geçiş noktalarına alternatif sunuyor.

İçindekiler
  1. Daha Geniş Etkileri Olan 15 Günlük Bir Demir Yolu Yolculuğu
  2. Çin ve İran Ne Kazanıyor?
  3. Yaptırımlar ve Alternatif Güzergâh Arayışı
  4. Çatışma ve Deniz Taşımacılığındaki Aksaklıklar Aciliyeti Artırıyor
  5. İran Transit Merkezi Olmayı Başarabilecek mi?
  6. Daha Kısa Bir Güzergâh Neden Yine de Zorluk Çıkarabilir?
  7. Çin, İran ve Rusya Ortak Çıkarlara Sahip, Ancak Öncelikleri Her Zaman Aynı Değil
  8. Türkiye ve Orta Asya'nın Seçenekleri Artıyor
  9. IMEC, CPEC ve Yük Taşıma Rekabeti
  10. Demir Yolları, Deniz Ticareti Sistemine Yeni Seçenekler Ekliyor
  11. Öne Çıkan Noktalar

Bu rakamlar, demir yolu yolculuğunun deniz yoluyla yapılan daha kısa yolculuğun yaklaşık yarısı, daha uzun olanın ise yarısından az sürdüğünü gösteriyor. Çin ile İran arasında mal taşıyan işletmeler için avantaj açık: Yükler transit hâlinde daha az gün geçirirken deniz taşımacılığının pahalılaştığı veya aksadığı dönemlerde tüccarların kullanabileceği başka bir güzergâh da oluyor.

Pekin ve Tahran için mesele, teslimat takvimlerinin ötesine geçiyor. Koridor, Çin'in Asya, Afrika ve Avrupa'yı kara ve deniz yollarıyla birbirine bağlayan altyapı ve yatırım programı Kuşak ve Yol Girişimi'ni (BRI) destekliyor. İran ise bu bağlantıyı ihracatı artırmanın, yatırım çekmenin ve ekonomik tecride direnmenin bir yolu olarak görüyor.

Demir yolu, Rusya, Türkiye, Orta Asya ülkeleri, Hindistan, ABD ve Avrupa güçlerinin dâhil olduğu daha geniş bir rekabetin de parçası. Her biri malların hangi güzergâhtan taşınacağıyla, hangi ülkelerin transit taşımacılıktan gelir elde edeceğiyle ve yaptırımların ya da deniz yolları üzerindeki kontrolün ne ölçüde etkili olabileceğiyle ilgileniyor.

29 Ağustos 2025 itibarıyla koridor, birbiriyle yarışan iki gerçeği bir araya getiriyor: Stratejik açıdan önemli bir cazibeye sahip daha hızlı bir kara bağlantısı ve sınır işlemlerine, altyapıya, yatırıma ve birkaç hükümetin iş birliğine hâlâ bağlı bir güzergâh. İran'ın hedefleri ayrıca bölgesel çatışmaların, ulaşım altyapısındaki hasarın ve aynı ticaret için yarışan alternatif güzergâhların baskısıyla karşı karşıya.

Bu nedenle mayıstaki varış hem ulaşım açısından bir dönüm noktası hem de siyasi bir mesajdı. Çin ve İran; ticaret, enerji talebi ve Batı baskısına maruz kalma riskini azaltmaya yönelik ortak çıkarları etrafında şekillenen ortaklıklarına somut bir bağlantı ekledi.

Reklam

Çin ve İran Ne Kazanıyor?

Çin, Orta Doğu'ya doğrudan bir kara bağlantısı ve enerji arzını güvence altına almak için yeni bir araç kazanıyor. Malakka Boğazı da dâhil olmak üzere deniz güzergâhlarına bağımlılık, aksama ve Batı donanmalarının olası müdahalesi konusunda kaygı yaratıyor. Avrasya'yı aşan bir demir yolu Pekin'e ek bir seçenek sunuyor.

İran, petrolünü ve diğer mallarını Çin'e, potansiyel olarak da daha batıdaki pazarlara ulaştırabileceği bir güzergâh kazanıyor. Aprin kuru limanı bu stratejinin merkezinde yer alıyor. Kuru liman, malların kıyıda bulunmadan elleçlenip aktarıldığı, iç kesimlerdeki bir yük merkezidir. Tahran yakınlarındaki konumu, burayı İran'ın iç ticareti Avrupa'ya hizmet verenler de dâhil olmak üzere uluslararası güzergâhlara bağlama çabasının bir parçası hâline getiriyor.

Ortaklığa ilişkin ekonomik rakamlar oldukça yüksek. Koridor, Çin'in İran altyapısına yatırım yaptığı 400 milyar dolarlık Çin-İran ekonomik anlaşmasının bir parçası. Açılışla ilgili ticaret verileri, İran'ın Çin'e ihraç ettiği petrolün yüzde 90'a kadarının koridor üzerinden taşındığını ve İran'ın sağladığı petrolün Pekin'in ham petrol ihtiyacının yaklaşık yüzde 16'sını karşıladığını belirtiyor.

Çin'in İran'dan en çok ham petrol ithal eden ülke olması, iki ülkeye de ilişkileri sürdürmek için güçlü bir ticari gerekçe sunuyor. Tahran, ABD enerji ihracatını kısıtlamaya çalışırken büyük bir alıcıya erişime ihtiyaç duyuyor; Pekin ise indirimli İran petrolünden yararlanıyor.

Koridorun destekçileri, bu projeyi daha eski bir jeopolitik fikirle de ilişkilendiriyor. İngiliz jeostratejist Halford Mackinder, bir asırdan uzun süre önce Avrasya'nın “Kalpgâh”ının küresel gücün belirleyici kaynaklarından biri hâline gelebileceğini savunmuştu. Bu yaklaşıma göre kıta boyunca uzanan demir yolları önem taşıyor; çünkü üretimi, kaynakları ve pazarları, her yolculuğun yerleşik deniz güçlerinin kontrolündeki deniz güzergâhlarından geçmesini gerektirmeden birbirine bağlıyor.

Yaptırımlar ve Alternatif Güzergâh Arayışı

ABD, Tahran'ı ekonomik olarak tecrit etmeyi ve enerji ihracatını azaltmayı hedefleyen “azami baskı” kampanyasını yeniden devreye soktu. Baskı sürerken Çin-İran demir yolu iki ülkeye ticaret için yeni bir kanal sunuyor.

Adı açıklanmayan bir analist, güzergâhın stratejik amacını denizdeki askeri müdahale riskini azaltma çabasıyla ilişkilendirdi:

Yeni Çin-İran kara koridoru, İran ticaretini sekteye uğratan Batı güçlerinin denizden müdahale riskini azaltmaya yardımcı oluyor.

Denizden müdahale, gemilerin ve yüklerinin durdurulması ya da hareketlerinin engellenmesi anlamına geliyor. Malların kara yoluyla taşınması, yolculuğun bir bölümünü bu riskten uzaklaştırıyor. Koridor ayrıca Rusya'nın Uluslararası Kuzey-Güney Ulaştırma Koridoru'na (INSTC) bağlanarak Çin, İran, Rusya, Türkiye ve potansiyel olarak Avrupa arasında bir ağ kurulmasına katkıda bulunuyor.

Reklam

İran, bu bağlantıları yaptırımlara direnmenin ve bağımsız hareket alanını korumanın bir aracı olarak görüyor. Çin, indirimli enerjiye ve malların nasıl taşınacağı konusunda daha fazla seçeneğe kavuşuyor. Bu güzergâhlar birlikte, Batılı hükümetlerin geleneksel olarak nüfuz kullandığı kanalların dışında alternatif ticaret ve yatırım düzenlemelerini destekliyor.

Ödemeler de ilişkinin bir başka boyutunu oluşturuyor. Çin, İran'a giderek daha fazla yuanla ödeme yapıyor. Böylece kara ticaretindeki büyüme, petrol işlemlerinde dolar kullanımını ifade eden petrodolar sistemine yönelik daha geniş çaplı meydan okumayla bağlantı kazanıyor. Gelişmekte olan ağı destekleyenler, bunun siyasi vaadini “çok kutuplu egemenlik” olarak tanımlıyor: Tek bir baskın bloka bağlı kalmadan ticaret ve ekonomi politikalarını sürdüren birden fazla güç merkezi.

Batılı finans kuruluşlarının kısıtlamaları dışında kalkınma arayan ülkeler için bu vaat cazip. Ancak uygulamadaki değeri, güzergâhların malları güvenilir biçimde taşıyıp taşıyamayacağına ve ilgili ülkelerin bu düzenlemeleri desteklemeyi sürdürüp sürdürmeyeceğine bağlı.

Çatışma ve Deniz Taşımacılığındaki Aksaklıklar Aciliyeti Artırıyor

İsrail'in Natanz nükleer tesisi de dâhil olmak üzere İran altyapısına yönelik hava saldırıları, demir yolu bağlantısının şekillendiği güvenlik ortamının bir parçası. İsrail, İran'ın nükleer hedeflerini varoluşsal bir tehdit olarak görüyor. Karşı karşıya gelme hâli, ulaşım projeleri ve bu projelere yatırım yapan hükümetler için riskleri artırdı.

Denizdeki aksaklıklar da kara güzergâhlarını daha cazip hâle getirdi. Husilerin Kızıldeniz'deki saldırıları, Süveyş Kanalı'nı etkileyen istikrarsızlık ve artan deniz taşımacılığı maliyetleri tüccarları alternatifleri değerlendirmeye yöneltti. Bu sulardan kaçınan bir güzergâh, deniz yolculukları daha öngörülemez hâle geldiğinde daha değerli olabilir.

Demir yolunun açılışı, tek başına yaşanan bir olaydan ziyade bir dizi gelişmenin parçası:

  • 2023'te Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Ekonomik Koridoru, ABD'nin desteğiyle G20 Zirvesi'nde tanıtıldı.
  • Nisan 2025'te İran'daki Şehit Raci Limanı'nda meydana gelen patlama, Kuzey-Güney Koridoru'nun önemli merkezlerinden birinde aksamalara yol açtı.
  • Mayıs 2025'te Xi'an'dan gelen yük treni Aprin kuru limanına ulaştı ve Çin-İran demir yolu koridorunun resmen hizmete girmesine işaret etti.
  • 29 Ağustos 2025 itibarıyla koridorun stratejik cazibesi; yaptırımlar, bölgesel çatışmalar, operasyonel güçlükler ve diğer güzergâhlarla rekabet ışığında değerlendiriliyordu.

Bu gelişmeler İran'ın ulaşım bağlantılarını işler durumda tutma ihtiyacını daha da belirginleştiriyor. Daha hızlı demir yolu taşımacılığı ticareti çekebilir; ancak önemli bir limandaki hasar, yük akışını kesintiye uğratarak ülkenin daha geniş ulaşım ağına duyulan güveni zayıflatabilir.

Reklam

İran Transit Merkezi Olmayı Başarabilecek mi?

Doğu ile Batı arasında yer alan İran, Avrasya ticaretinde doğal bir konuma sahip. Tahran, Kuşak ve Yol ağını INSTC'ye bağlayarak coğrafi konumunu yatırıma, ihracat gelirine ve tecride karşı daha güçlü bir korumaya dönüştürmeye çalışıyor.

Şehit Raci Limanı'nda nisanda meydana gelen patlama, bu stratejinin kırılganlığını ortaya çıkardı. Kuzey-Güney Koridoru'nun önemli bir merkezi olan limandaki patlama, yük hareketlerini aksatırken yabancı yatırımcılar arasındaki kaygıları artırdı. Olay, bölgesel altyapıyla ilgili sabotaj ve rekabet endişelerini de gündeme taşıdı.

Patlamanın ekonomik sonuçlarına ilişkin bir değerlendirmede, İran'ın ulaşım hedeflerine verilen zarar şöyle anlatıldı:

İran'ın büyük bölgesel transit projelerindeki rolünü sağlamlaştırmaya çalıştığı kritik bir dönemde Şehit Raci'deki patlama, ülkenin jeoekonomik beklentilerine ağır darbe vurdu.

İran; Irak, Birleşik Arap Emirlikleri ve Pakistan'la rekabet ediyor. Tüccarların alternatif araması hâlinde bu ülkelerin limanları ve ulaşım projeleri ticaretten pay alabilir. Türkiye ve İsrail de İran'ın transit ağlarındaki konumunu azaltabilecek bölgesel güzergâhlarla ilgileniyor.

Bu nedenle toparlanma, yüklerin kısa vadede taşınmasının ötesinde önem taşıyor. İran'ın; limanlarının, demir yollarının ve bağlantılı hizmetlerinin güvenilir kalabileceğine yatırımcıları ve ticaret ortaklarını inandırması gerekiyor. Güvenin yeniden tesisindeki gecikmeler, Tahran'ın çekmeyi umduğu trafiğin rakip güzergâhlara kaymasına yol açabilir.

Daha Kısa Bir Güzergâh Neden Yine de Zorluk Çıkarabilir?

Çin-İran koridoru, farklı demir yolu sistemlerine ve sınır kurallarına sahip ülkelerden geçiyor. Daha geniş ağ boyunca ray açıklığı, yani iki ray arasındaki mesafe, değişiklik gösteriyor. Trenlerin aynı raylarda devam edemediği yerlerde yüklerin aktarılması gerekebilir; bu da zaman ve maliyet ekler.

Sinyalizasyon sistemleri ve hukuki çerçeveler de farklılık gösteriyor. Demir yolu işletmecilerinin trenlerin hareketini, yük belgelerinin düzenlenmesini ve sınırlar arasında sorumluluğun paylaşılmasını koordine etmesi gerekiyor. Daha hızlı bir yolculuk, bu düzenlemelerin uyum içinde işlemesine bağlı.

Gümrük işlemleri, tarifeler ve altyapı kalitesi de başka sorun alanları yaratıyor. Bir tren sınırlar arasında hızla yol alabilir, ancak gümrük izni ya da yük elleçleme için beklerken yine de zaman kaybedebilir. İşletmelerin terminallerde ve sınır geçiş noktalarında geçen süre dâhil, toplam teslimat süresinin öngörülebilir olmasına ihtiyacı var.

Bölgesel istikrarsızlık ve sabotaj tehdidi güvenlik maliyetlerini artırıyor. Hükümetlerin ve işletmecilerin, altyapıyı korurken güvenlik önlemlerini koordine etmesi ve aksaklıklara yanıt vermesi gerekiyor. Güzergâhın ticari açıdan işe yaramaya devam etmesi için sürdürülebilir yatırım ve diplomatik iş birliği şart.

Operasyonlardaki temel zorluk süreklilik. 15 günlük yolculuk demir yolunu kullanmak için güçlü bir gerekçe sunuyor; ancak ihracatçı ve ithalatçıların sevkiyatların farklı yetki alanlarında ve değişen güvenlik koşullarında da aynı performansı tekrarlayabileceğine güvenmesi gerekiyor.

Reklam

Çin, İran ve Rusya Ortak Çıkarlara Sahip, Ancak Öncelikleri Her Zaman Aynı Değil

Çin, İran ve Rusya, Batı'nın hâkimiyetine karşı alternatif ticaret ve yatırım platformları geliştiriyor. Bu gayriresmî gruplandırma zaman zaman CIRN olarak anılıyor. Rusya'nın Ukrayna'daki savaşı ve ardından gelen yaptırımlar, yerleşik Batı kanallarının dışında ulaşım güzergâhları arayışını hızlandırdı.

Güney Koridoru, Çin'den Orta Asya, İran ve Türkiye üzerinden Avrupa'ya uzanıyor. Orta Koridor ise Çin'i Kazakistan, Hazar Denizi, Azerbaycan, Gürcistan, Türkiye ve Karadeniz üzerinden birbirine bağlıyor. Her iki güzergâh da Avrasya bağlantıları üzerindeki rekabette önemli bir yer edindi.

Çin, İran ve Rusya ABD baskısını azaltmakta ortak çıkar görüyor; ancak ortaklıkları ideolojik değil, pragmatik. Pekin, Tahran'a desteğini Körfez'deki enerji tedarikçileriyle ilişkileri ve Washington'la doğrudan çatışmadan kaçınma isteğiyle dengelemek zorunda.

Rusya, ulaşım bağlantılarında İran'la iş birliği yaparken Çin'in artan ekonomik nüfuzuna temkinli yaklaşıyor. Moskova ve Tahran Asya'daki enerji müşterileri için de rekabet ediyor; bu durum, siyasi iş birliğinin yanı sıra ilişkilerine ticari bir gerilim katıyor.

Adı açıklanmayan bir uzman, ortaklığın sınırlarını şöyle anlattı:

İran, Rusya ve Çin arasındaki ittifak, ABD'nin hâkimiyetine karşı baskı unsuru ve yaptırımlar altında ekonomik varlığını sürdürmek için bir kalkan olarak işlev görüyor; ancak kapsamı sınırlı kalıyor.

İran-İsrail çatışması bu sınırları gözler önüne seriyor. Moskova ve Pekin'in koruması gereken daha geniş bölgesel çıkarları var ve bu çıkarları riske atmaktan kaçınıyorlar. Alternatif güzergâhlara verdikleri destek de bu hesaplamaların yanında şekilleniyor.

Türkiye ve Orta Asya'nın Seçenekleri Artıyor

Türkiye, hem Orta hem de Güney Koridoru'nda merkezi bir konumda. Avrupa ile Asya arasındaki yeri, Türkiye'yi İran'dan geçen güzergâhlar kadar Hazar bölgesini aşan güzergâhlar için de önemli kılıyor.

Ankara'nın Çin'le gelişen ilişkileri ve BRICS'e katılma isteği, Doğu ile Batı arasındaki ilişkilerini dengeleme çabasını yansıtıyor. Bu konum, Türkiye'ye tek bir güzergâha bel bağlamak yerine birbiriyle rekabet eden ağlarda yer alma olanağı veriyor.

Avrupa Birliği ve Japonya, Rusya ve İran'ın ağırlıkta olduğu güzergâhlara alternatif olarak Orta Koridor'u destekliyor. Ancak koridorun altyapısı ve kapasitesi, hedeflerinin gerisinde kalıyor. Daha fazla Batı yatırımı çağrıları, geleceğin ticareti üzerindeki nüfuzun kısmen işler bağlantıların kurulmasına destek vermeye bağlı olduğu endişesini yansıtıyor.

Dünya Bankası, 2030'a kadar Orta Koridor'daki yük hacminin üç katına çıkabileceğini ve Çin-AB ticaretinin yüzde 30 artabileceğini öngörüyor. Bu artış beklentileri, operasyonel sorunların çözülmesine bağlı. Orta Asya ülkeleri için daha iyi bağlantılar ve daha geniş bir ticaret ortağı yelpazesi arayışına gerekçe oluşturuyor.

Reklam

Denize kıyısı olmayan ülkeler için birbiriyle rekabet eden birkaç koridor, uzak pazarlara daha fazla erişim ve geleneksel güçlerden daha fazla bağımsızlık sağlayabilir. Bu ülkelerin tercihleri, yüklerin İran, Rusya, Hazar bölgesi ya da daha güneydeki güzergâhlardan geçip geçmeyeceğini de etkiliyor.

IMEC, CPEC ve Yük Taşıma Rekabeti

2023'te G20 Zirvesi'nde tanıtılan Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Ekonomik Koridoru (IMEC), ticaret güzergâhları rekabetindeki bir diğer büyük proje. ABD'nin desteklediği koridor, Hindistan'ı BAE, Suudi Arabistan, Ürdün ve İsrail üzerinden Avrupa'ya bağlamayı hedefliyor.

IMEC, Çin'in Kuşak ve Yol Girişimi'ne karşı bir denge unsuru olarak görülüyor. İran-İsrail çatışması önemli jeopolitik riskler yaratarak koridorun işlerliğini tehdit ediyor ve katılımcıları alternatif güzergâhları değerlendirmeye yöneltiyor.

Çin, İran dışındaki bağlantıları da Çin-Pakistan Ekonomik Koridoru (CPEC) ve planlanan Trans-Afgan Demir Yolu üzerinden geliştirmeye çalışıyor. Bu projeler Orta ve Güney Asya'yı birbirine bağlamayı, denize kıyısı olmayan ülkelere Umman Denizi'ne erişim sağlamayı ve hem İran'ı hem de Rusya'yı devre dışı bırakan güzergâhlar oluşturmayı hedefliyor.

Bu projeler, İran'ın konumunun neden değerli ama aynı zamanda tartışmalı olduğunu gösteriyor. Pekin'in İran bağlantılarına yatırım yapmak için nedenleri olsa da başka yerlerdeki alternatifleri desteklemekten de çıkarı var. Aksaklıklar ya da güvensizlik, yüklerin İran'daki tesislerden başka yönlere kaymasına yol açarsa Irak, BAE ve Pakistan bundan yararlanabilir.

Hiçbir koridor tüm avantajları tek başına sunmuyor. Daha az deniz geçiş noktasından geçen güzergâhlar daha fazla kara sınırıyla karşı karşıya kalabilir. Güçlü ortakların desteklediği projeler de çatışma ya da altyapı yetersizliğiyle karşılaşabilir. Rekabet; hız, maliyet, kapasite ve siyasi güvenilirliği bir araya getirebilen bağlantıların hangileri olacağı etrafında şekilleniyor.

Demir Yolları, Deniz Ticareti Sistemine Yeni Seçenekler Ekliyor

Çin-İran demir yolu, denizler üzerindeki kontrolün uzun süredir Batı gücünü desteklediği ticaret düzenine meydan okuyor. Kara güzergâhları, ülkelere malları taşımak için daha fazla seçenek sunarken belirli deniz geçiş noktalarına ve bunları etkileyebilecek hükümetlere bağımlılığı azaltıyor.

Çin, ticaretini çeşitlendirme, enerji arzını güvenceye alma ve Avrasya'daki ekonomik erişimini genişletme fırsatı görüyor. İran, ekonomisini güçlendirme, bölgesel ticaretteki önemini koruma ve tecride direnme şansı yakalıyor. Batılı hükümetler, mevcut nüfuzlarına yönelik bir meydan okumayla karşı karşıya kalırken rakip altyapı ve ortaklıklara yatırım yapma fırsatına da sahip.

Ulaştırma kapasitesi, sınır koordinasyonu, güvenlik ve sürdürülebilir yatırım, uygulamadaki rekabette siyasi açıklamalar kadar belirleyici olacak. Projelerin arkasındaki ittifaklar ulusal çıkarlarla şekillenmeye devam ediyor ve katılımcı ülkelerin birbirlerine uyum sağlamayı sürdürmesi gerekiyor.

Aprin'in Xi'an'a bağlanması bu daha geniş rekabete somut bir biçim veriyor: Deniz yolculuğunun 30 ila 40 gün sürdüğü bir güzergâhta yaklaşık 15 günlük tren yolculuğu. İran'ın bu avantajı Avrasya ticaretinde kalıcı bir konuma dönüştürüp dönüştüremeyeceği, hizmetin güvenilirliğine ve şekillenmekte olan diğer güzergâhlarla rekabet etme kapasitesine bağlı.

Öne Çıkan Noktalar

  • Xi'an'dan yola çıkan tren, Çin-İran demir yolu koridorunun resmen hizmete girdiği Mayıs 2025'te Tahran yakınlarındaki Aprin kuru limanına ulaştı.
  • Güzergâh, deniz yoluyla 30 ila 40 gün süren transit süresini yaklaşık 15 güne indiriyor.
  • Koridor, Kuşak ve Yol Girişimi'ni, İran'ın ihracat stratejisini ve Rusya'nın Kuzey-Güney Ulaştırma Koridoru'yla bağlantıları destekliyor.
  • ABD yaptırımları, İsrail saldırıları ve Kızıldeniz çevresindeki aksaklıklar alternatif ulaşım güzergâhlarına ilgiyi artırdı.
  • Nisan 2025'te Şehit Raci Limanı'nda meydana gelen patlama, İran'ın bölgesel transit merkezi olma hedeflerini riske açık hâle getirdi.
  • Farklı demir yolu sistemleri, gümrük işlemleri ve güvenlik koşulları, yatırım ve iş birliği gerektiren maliyet ve gecikmelere yol açıyor.
  • Çin, İran ve Rusya stratejik çıkarları paylaşırken ekonomik ve bölgesel önceliklerinde ayrışıyor.
  • Orta Koridor, IMEC, CPEC ve planlanan Trans-Afgan Demir Yolu, ülkelere Avrasya boyunca ticareti taşımak için birbiriyle rekabet eden seçenekler sunuyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir