En çok satan 16 oyundan 11'i uygulama mağazaları dışından ödeme alıyor
Japon şirketlerinin en çok satan 16 mobil oyunundan en az 11'i, oyuncuların Apple ve Google'ın kontrolündeki ödeme sistemleri dışında oyun içi ürün satın almasına olanak tanıyan harici ödeme sitelerini kullanmaya başladı. 2024'te yapılan bir araştırmaya göre bu oran, incelenen oyunların yaklaşık yüzde 70'ine karşılık geliyor.
İçindekiler
- En çok satan 16 oyundan 11'i uygulama mağazaları dışından ödeme alıyor
- Geliştiriciler satın alımları neden internete taşıyor?
- Japonya'nın akıllı telefon yasası neleri değiştirecek?
- Rekabet denetimi kuralları nasıl uygulayacak?
- AppPay ve harici ödeme hizmetlerinin arkasındaki şirketler
- Oyuncular ve oyun üreticileri neler kazanabilir?
- Bazı eleştirmenler neden kuralların daraltılmasını istiyor?
- Avrupa ve ABD'den karşılaştırmalı örnekler
- Ödeme sorunları uygulama mağazası komisyonlarının ötesine uzanıyor
- Öne Çıkanlar
Finansal teşvik önemli boyutta. Apple ve Google, kendi ödeme sistemleri üzerinden yapılan işlemlerden yüzde 30'a varan komisyon alırken harici ödeme hizmetlerinin komisyonu yüzde 5'e kadar düşebiliyor. Bu da oyun geliştiricilerinin her satın alımdan elde edilen gelirin daha büyük kısmını alması anlamına geliyor. Geliştiriciler tasarruflarını oyuncularla paylaştığında oyuncular indirimlerden veya ek ürünlerden yararlanabiliyor.
Mixi Inc. bunun somut bir örneğini sunuyor. Şirket, Ağustos 2023'te Monster Strike için harici ödemeleri kullanıma açtı ve kullanıcıların bu yöntemle uygulama içindeki önceki ödeme modeline kıyasla yaklaşık yüzde 5 daha fazla ürün satın alabildiğini belirtiyor.
23 Ağustos 2025 itibarıyla bu değişim, Japonya'nın Belirli Akıllı Telefon Yazılımlarında Rekabetin Teşvik Edilmesi Yasası'nın tümüyle yürürlüğe girmesinden önce yaşanıyor. Haziran 2024'te kabul edilen yasanın Aralık 2025'e kadar tamamen yürürlüğe girmesi planlanıyor. Yasa; uygulama dağıtımı, ödemeler ve diğer temel akıllı telefon hizmetlerinde rekabeti açmayı amaçlıyor.
Japonya'nın mobil oyun pazarının 1 trilyon yenin, yani yaklaşık 6,8 milyar doların üzerinde olduğu tahmin ediliyor. Bu pazardaki para akışının nasıl değiştiği geliştiricileri, ödeme sağlayıcılarını ve oyuncuları etkilerken Japonya'yı, büyük teknoloji şirketlerinin dijital pazarlar üzerindeki kontrolünü azaltma çabaları açısından önemli bir sınama alanı hâline getiriyor.
Geliştiriciler satın alımları neden internete taşıyor?
Apple'ın App Store'u ve Google Play, mobil oyun indirmek ve oyun içi ürün satın almak için başlıca platformlar oldu. Bu platformların ödeme koşulları, erişimi her işlemden yüzde 30'a varabilen komisyonlara bağladı.
Apple ve Google, bu ücretlerin güvenlik, gizlilik ve platformların bakımını desteklediğini savunuyor. Ücretlere karşı çıkan geliştiriciler ise bunları kârı azaltan ve indirim sunma ya da fiyat denemeleri yapma imkânını sınırlayan önemli bir maliyet olarak görüyor.
Harici ödeme hizmetleri, satın alımların oyun dışındaki internet siteleri üzerinden yapılmasını sağlayarak bu hesabı değiştiriyor. Oyuncu, işlemi Apple'ın veya Google'ın ödeme ağ geçidi üzerinden tamamlamak yerine geliştiricinin ya da bir ödeme uzmanının işlettiği siteden ürün veya hizmet satın alıyor.
Digital Garage ve GMO Tech, Japon geliştiricilerin bu yöntemi kullanmasına yardımcı olan ödeme hizmeti sağlayıcıları arasında. Bu şirketlerin çalışmaları ödeme işlemlerini gerçekleştirmeyi, güvenliği sağlamayı ve Japonya mevzuatına uyumu yönetmeyi kapsıyor.
Araştırma, 12 yerli oyun üreticisinden 11'inin önde gelen oyunları için harici ödeme sistemlerini benimsediğini de ortaya koydu. Şirketlere ilişkin bu veri, 16 oyundan 11'ine ilişkin veriden farklı bir grubu ölçüyor: ilkinde geliştiriciler, ikincisinde tek tek oyunlar sayılıyor.
Düşük işlem maliyetleri, geliştiricilere kampanyalar ve fiyatlandırma konusunda daha fazla esneklik sağlıyor. Monster Strike'taki ek satın alma değeri, bu faydanın oyuncularla nasıl paylaşılabileceğini gösteriyor. Diğer geliştiriciler, aldıkları karara bağlı olarak tasarruflarını işlerini desteklemek veya indirim sunmak için kullanabilir.
Japonya'nın akıllı telefon yasası neleri değiştirecek?
Mobil Yazılım Rekabet Yasası (MSCA) olarak da anılan Belirli Akıllı Telefon Yazılımlarında Rekabetin Teşvik Edilmesi Yasası, büyük platformların işletmelere ve kullanıcılara dayattığı kuralları hedef alıyor. Temel amacı, akıllı telefon yazılımı üzerindeki kontrolün bir platforma erişim ve ödemelerde önemli güç sağladığı alanlarda rekabetin önünü açmak.
Yasa; işletim sistemlerini, uygulama mağazalarını, tarayıcıları ve arama motorlarını kapsıyor. İşletim sistemi telefonu çalıştırıyor; uygulama mağazası yazılımları dağıtıyor; tarayıcı internet sitelerini açıyor; arama motoru ise insanların bilgi bulmasına yardımcı oluyor. Bu hizmetleri kontrol etmek, kullanıcıların hangi alternatif ürünlere erişebileceğini etkileyebiliyor.
MSCA kapsamında, belirlenmiş büyük platform işletmecilerinin şu uygulamaları yasaklanacak:
- Geliştiricileri, uygulama içi satın alımlarda platformun kendi ödeme sistemini kullanmaya zorlamak.
- Alternatif uygulama mağazalarını veya tarayıcıları engellemek.
- Geliştiricilerin kullanıcıları harici ödeme seçeneklerine yönlendirmesini engellemek. Bu uygulama, yönlendirme karşıtlığı (anti-steering) olarak biliniyor.
- Kendi ürünlerine haksız avantaj sağlamak için platformları üzerinden toplanan verileri kullanmak.
Yönlendirme karşıtı kurallar önem taşıyor; çünkü geliştirici oyunculara harici bir ödeme seçeneğinden söz edemiyorsa bu seçeneğin pratik değeri sınırlı kalıyor. Oyunun kullanıcıları başka bir ödeme sayfasına yönlendirebilmesi, söz konusu ödeme hizmetine rekabet etme fırsatını daha net biçimde sunuyor.
Belirlenen sağlayıcıların ayrıca kullanıcıların varsayılan ayarları kolayca değiştirmesine izin vermesi, uygulama geliştiricilerine karşı haksız ayrımcılıktan kaçınması ve yıllık uyum raporları sunması gerekiyor. Varsayılan, kullanıcı başka bir seçeneği belirleyene kadar telefonun otomatik olarak kullandığı hizmettir.
Rekabet denetimi kuralları nasıl uygulayacak?
Yasanın uygulanmasını, ülkenin rekabet kurumu olan Japonya Adil Ticaret Komisyonu (JFTC) denetleyecek. Komisyonun görevi, belirlenen şirketlerin yeni gerekliliklere uyup uymadığını izlemek ve rekabeti kısıtlayan davranışları soruşturmak.
Yaptırımlar, ilgili cironun yüzde 20'sine kadar çıkabiliyor; tekrarlanan ihlallerde bu oran yüzde 30'a yükseliyor. Ciro, ceza hesaplamasına konu olan iş faaliyetinden elde edilen geliri ifade ediyor. Bazı ihlaller cezai yaptırımlara da yol açabiliyor.
JFTC, büyük bilgi teknolojisi şirketlerini soruşturmak üzere yeni bir birim kurdu ve dijital alandaki uzmanlığını artırıyor. Bu hazırlık; uygulama dağıtım kurallarını, ödeme düzenlemelerini ve rakip hizmetlere yönelik muameleyi incelemenin pratikte gerektirdiği çalışmaları yansıtıyor.
Yıllık uyum raporları, belirlenen sağlayıcıların yükümlülüklerini nasıl yerine getirdiklerini açıklamalarını gerektirecek. Rekabet, güvenlik, gizlilik ve inovasyonun tümü tartışmanın parçasıyken uygulamayı geliştirmek için kamuoyu istişarelerinden ve geri bildirim mekanizmalarından da yararlanılıyor.
Değişiklikler birkaç yıla yayıldı:
- Ağustos 2023: Mixi, Monster Strike için harici ödemeleri kullanıma açtı.
- Haziran 2024: Japonya, Belirli Akıllı Telefon Yazılımlarında Rekabetin Teşvik Edilmesi Yasası'nı kabul etti.
- 2024: Bir araştırma, yerli şirketlerin önde gelen 16 Japon mobil oyunundan en az 11'inde harici ödeme sitelerinin kullanıldığını ortaya koydu.
- 23 Ağustos 2025: Geliştiriciler ve ödeme sağlayıcıları, yasanın tümüyle yürürlüğe girmesi öncesinde hazırlık yapıyor.
- Aralık 2025'e kadar: MSCA'nın tamamen yürürlüğe girmesi planlanıyor.
Takvim, geliştiricilere, platform işletmecilerine ve düzenleyicilere hazırlanmak için zaman tanıyor. Yasanın yürürlüğe giriş takviminde tam uygulama için Aralık 2025 son tarih olarak veriliyor, ancak belirli bir gün belirtilmiyor.
AppPay ve harici ödeme hizmetlerinin arkasındaki şirketler
Digital Garage Group'un AppPay hizmeti, geliştiricilerin geleneksel uygulama mağazası ödemelerine alternatif arayışında öne çıkan hizmetlerden biri. Kullanıcıların birden fazla şirketin oyunlarındaki ürünleri uygulama dışından, geleneksel uygulama mağazalarının aldığı ücretlerden daha düşük komisyonlarla satın almasını sağlıyor.
Birden fazla oyun şirketine hizmet veren bir sistem, harici satın alımlar için ortak bir ödeme kanalı sunabiliyor. Geliştiriciler ürün satmak için yeni bir yol elde ederken oyuncular da satın alımlarını tamamlayabilecekleri başka bir noktaya kavuşuyor.
Digital Garage ve GMO Tech, geliştiricilerin aksi hâlde kendilerinin ayarlaması gerekecek ödeme işlemlerini yürütüyor. Bir işlemi gerçekleştirmek yalnızca para tahsil etmekten ibaret değil: sağlayıcının güvenliği yönetmesi ve Japonya'daki ilgili düzenleyici gereklilikleri karşılaması gerekiyor.
Yüzde 5'e kadar düşebilen komisyonlar, gelirlerinin daha büyük kısmını elde tutmak isteyen geliştiriciler için bu sağlayıcıları cazip kılıyor. Bu hizmetlerin yaygınlaşmasının, Japonya'nın mobil ödeme pazarında Apple ve Google'ın konumu üzerindeki baskıyı artırması bekleniyor.
Harici ödeme sayfaları geliştiricilere fiyatlar ve kampanyalar üzerinde daha fazla kontrol de veriyor. Bu fırsat somut olsa da her şirket, tasarrufunun ne kadarını oyunculara aktaracağına ve satın alma sürecini oyuncular için nasıl kolaylaştıracağına karar vermek zorunda.
Oyuncular ve oyun üreticileri neler kazanabilir?
Japon geliştiriciler, daha fazla ödeme seçeneği ihtimaline olumlu yaklaştı. Araştırmanın 12 şirketten 11'inin harici ödeme sistemlerini zaten benimsediğini göstermesi, yasanın tümüyle yürürlüğe girmesinden önce de bu geçişin başladığını ortaya koyuyor.
Sektör dernekleri ve bilgi teknolojisi kuruluşları, inovasyonu ve daha adil rekabeti teşvik etmenin bir yolu olarak yasayı destekledi. Ödeme seçeneklerine ilişkin kısıtlamaların kaldırılması, geliştiricilere iş ortaklarını seçme ve satış koşullarını belirleme konusunda daha fazla özgürlük sağlayabilir.
Oyuncular indirim, bonus ürünler ve ödeme sağlayıcıları arasındaki rekabet sayesinde kazanç sağlayabilir. Mixi'nin Monster Strike kullanıcılarının yaklaşık yüzde 5 daha fazla ürün satın alabildiğini açıklaması, ödeme maliyetlerindeki değişimin müşteriye sunulanları nasıl etkileyebileceğine dair somut bir örnek.
Daha yoğun rekabet, satın alma deneyimini iyileştirmek için sağlayıcıları teşvik edebilir. Geliştiricilerin oyuncuların rahatça kullanabileceği ödeme sayfalarına ihtiyacı var; sağlayıcılarınsa işlerini sürdürebilmek için yeterli sayıda katılımcı oyuna ve müşteriye ulaşması gerekiyor.
Daha geniş kapsamlı değişiklikler ödemelerin ötesine uzanıyor. Alternatif uygulama mağazalarına daha kolay erişim, uygulama ve hizmet çeşitliliğini artırabilir. Varsayılan ayarların daha kolay değiştirilebilmesi de rakip tarayıcıları ve arama motorlarını seçmeyi kolaylaştırabilir.
Güvenlik ve gizlilik temel kaygılar olmaya devam ediyor. Apple ve Google, kapalı ödeme sistemlerinin kullanıcıları dolandırıcılığa ve veri ihlallerine karşı koruduğunu uzun süredir savunuyor. Satın alımlar harici hizmetlere yöneldikçe geliştiricilerin, sağlayıcıların ve düzenleyicilerin tüketici güvenini koruyacak önlemler alması gerekecek.
Bazı eleştirmenler neden kuralların daraltılmasını istiyor?
Uluslararası bir düşünce kuruluşu olan Bilgi Teknolojileri ve İnovasyon Vakfı (ITIF), kapsamlı düzenlemelerin önemli uyum maliyetleri doğurabileceği ve inovasyonu yavaşlatabileceği uyarısında bulundu. Kuruluş, rekabeti kısıtlayan davranışlara karşı önlemlerin yanı sıra meşru ticari uygulamalara ve tüketicilere fayda sağlayan verimlilik kazanımlarına da izin verilmesi gerektiğini savunuyor.
ITIF, JFTC'ye sunduğu görüşte daha belirgin sınırlar çizilmesini ve şirketlere uygulamalarını gerekçelendirme konusunda daha fazla alan tanınmasını istedi:
Yönergeler, belirli ve varsayımsal olmayan zararları hedef alacak biçimde daha dar kapsamlı düzenlenmeli; şirketlerin (fikrî mülkiyetin karşılığının ödenmesi ve verimlilik dâhil) daha geniş gerekçeler sunmasına izin vermeli ve uyum maliyetlerini azaltmak için güvenli liman hükümleri veya istisnalar içermelidir.
Fikrî mülkiyet; korunan yazılım veya başka eserler gibi varlıkları ifade ediyor. Güvenli liman hükümleri ve istisnalar, belirli koşullar altında izin verilen davranışları belirleyen ya da belirli faaliyetleri bir kuraldan muaf tutan hükümlerdir. ITIF, sınırların daha net çizilmesinin bir ticari uygulamanın izinli olup olmadığını belirleme maliyetini azaltabileceğini savunuyor.
Diğer kaygılar, kurallar yürürlüğe girdikten sonra yaşanabilecek gelişmelere odaklanıyor. Eleştirmenler, platform işletmecilerinin düzenleme maliyetlerini tüketicilere yansıtarak fiyatları artırabileceğini öne sürüyor. Ayrıca daha parçalı bir ödeme hizmetleri yapısının kafa karışıklığına veya güvenlik risklerine yol açabileceği uyarısında bulunuyorlar.
Japan Today'de yayımlanan bir görüş yazısı, hükümet ve mahkemelerin platformların gelişimine müdahale etmesine daha kapsamlı biçimde karşı çıktı:
İnternetin geleceği mahkemelerde ve devlet kurumlarında şekilleniyor; bu herkes için kaygı verici olmalı... Platformlar, düzenleyici zorunluluklarla değil, piyasanın yön verdiği deneme yanılma süreciyle en iyi şekilde gelişir.
Bu itirazlar, uygulamaya ilişkin tartışmanın bir parçasını oluşturuyor. Buna karşın Japonya'nın oyun ve bilgi teknolojileri sektörleri, yasayı platform hâkimiyetini dengeleyici bir adım ve rekabete daha fazla alan açma fırsatı olarak görerek temkinli bir iyimserlik sergiliyor.
Avrupa ve ABD'den karşılaştırmalı örnekler
Japonya'nın yasası, büyük dijital platformların gücünü ele almaya yönelik Avrupa Birliği, Birleşik Krallık ve ABD'deki girişimlerle aynı döneme denk geliyor. Yöntemler farklı olsa da uygulama dağıtımı ve ödeme kısıtlamaları tekrar tekrar anlaşmazlık konusu oluyor.
Avrupa Birliği'nin Dijital Piyasalar Yasası (DMA), Apple'ın başka şirketlerin işlettiği uygulama mağazalarına ve alternatif ödeme sistemlerine izin vermesini zorunlu kıldı. Uygulama süreci tartışmalı ve yavaş ilerledi; Apple ve Google'ın iş modellerindeki değişikliklere direnç eşlik etti.
DMA, Japonya'nın MSCA'sından daha geniş bir dijital hizmet yelpazesini kapsıyor. Japonya'nın yasası işletim sistemleri, uygulama mağazaları, tarayıcılar ve arama motorlarına odaklanarak rekabet düzenlemesini akıllı telefonlarla sınırlı tutuyor.
ABD'de Epic Games ile Apple arasındaki hukuki mücadele, Apple'ın geliştiricilerin harici ödeme seçeneklerine bağlantı vermesini engelleyemeyeceği yönünde bir kararla sonuçlandı. Bu davada Apple tekel olarak ilan edilmedi.
Epic Games, Apple'ın yönlendirme karşıtı politikalarına karşı mahkemede kazandığı zaferlerin ardından, alternatif ödeme seçenekleriyle Fortnite'ı ABD'deki iOS App Store'da yeniden kullanıma sunmaya hazırlanıyor. Şirket ayrıca yeni yasa yürürlüğe girdikten sonra Epic Games Store'u Japonya'da da kullanıma açmayı planlıyor.
Epic'in planları, ödeme tartışmasını dağıtım rekabetiyle birleştiriyor. Alternatif ödeme sayfası, bir satın alımın nerede işlendiğini; alternatif uygulama mağazası ise oyunun nereden edinildiğini değiştiriyor. Japonya'nın yasası bu ilişkinin her iki boyutunu da ele alıyor.
Ödeme sorunları uygulama mağazası komisyonlarının ötesine uzanıyor
Özellikle yetişkinlere yönelik oyunlar yapan bazı Japon geliştiriciler, bankacılık politikaları ve düzenleyici engeller nedeniyle Steam gibi yabancı platformlardan ödeme almakta zorluk yaşadı. Bu deneyim, bir satış platformuna erişmenin ödeme alabilmenin yalnızca bir parçası olduğunu gösteriyor.
Bir geliştirici, parayı müşteriden şirkete aktaran ödeme ve bankacılık hizmetlerine de bağlı. Bu aşamalardaki kısıtlamalar, bir oyun satış için platformda yer bulmuş olsa bile sorun yaratabiliyor.
Bu zorluklar, harici ödemelere ilişkin tartışmaya başka bir kaygı daha ekliyor: rekabet ve mevzuata uyum birlikte işlemeli. Daha fazla ödeme seçeneği geliştiricilere yardımcı olabilirken bankacılık politikaları ve düzenleyici gereklilikler hangi işlemlerin tamamlanabileceğini belirlemeyi sürdürüyor.
Mobil oyun pazarının büyüklüğü ve yaptırım önlemlerinin gücü nedeniyle Japonya'nın yeni yasası uluslararası alanda yakından izleniyor. Rekabetin başarıyla açılması, başka yerlerde benzer reformları teşvik edebilir ve dijital ticarette daha fazla seçenek sunulması yönündeki baskıyı artırabilir.
Önümüzdeki aylarda tüm taraflar hazırlıklarını sürdürecek. JFTC, sektörün geri bildirimlerinden ve uluslararası uygulamalardan yararlanarak yönergelerini ve yaptırım stratejilerini geliştirecek. Geliştiriciler ödeme ortaklıklarını ve iş modellerini değerlendirecek, platform işletmecileri ise yükümlülüklerine hazırlanacak.
Oyuncular ödeme yöntemlerinde daha fazla seçenek ve muhtemelen daha iyi fiyatlar ya da ödedikleri paraya karşılık daha fazla ürün bekleyebilir. Bu değişikliklerin gündelik satın alımları iyileştirip iyileştirmeyeceği, güvenlik ve gizliliğin korunmasına ve düşük maliyetlerin getirisinin geniş biçimde paylaşılmasına bağlı olacak.
Önümüzdeki ilk önemli aşama, yasanın Aralık 2025'e kadar tamamen yürürlüğe girmesi. Bu tarihe kadar harici ödeme sayfalarının yaygınlaşması, geliştiricilerin daha fazla gelir elde etme ve satışlar üzerinde daha fazla kontrol sahibi olma olasılığına ne ölçüde karşılık verdiğini gösteriyor.
Öne Çıkanlar
- Yerli şirketlerin önde gelen 16 Japon mobil oyunundan en az 11'i, araştırmaya katılan oyunların yaklaşık yüzde 70'i, harici ödeme sitelerini kullanıyor.
- Araştırmaya katılan 12 yerli oyun üreticisinden 11'i önde gelen oyunlarında harici ödeme sistemlerini benimsedi.
- Apple ve Google yüzde 30'a varan komisyon alırken harici ödeme hizmetlerinin komisyonu yüzde 5'e kadar düşebiliyor.
- Mixi, Ağustos 2023'te Monster Strike için harici ödemeleri kullanıma açtı ve kullanıcıların yaklaşık yüzde 5 daha fazla ürün satın alabildiğini belirtiyor.
- Japonya, MSCA'yı Haziran 2024'te kabul etti; yasanın Aralık 2025'e kadar tümüyle yürürlüğe girmesi planlanıyor.
- JFTC; ödemeleri, uygulama mağazalarını, tarayıcıları, arama motorlarını ve işletim sistemlerini kapsayan kuralları uygulayacak. Tekrarlanan ihlallerde mali cezalar ilgili cironun yüzde 30'una ulaşabilecek.
- Digital Garage, GMO Tech ve AppPay, büyüyen harici ödeme pazarının parçası.
- Epic Games, yasa yürürlüğe girdikten sonra mağazasını Japonya'ya taşımayı planlıyor. Güvenlik, uyum maliyetleri ve tüketiciye sağlanan değer ise başlıca tartışma konuları olmaya devam ediyor.






