Malezya, Yasallaştırma Programının Ardından İzine Ulaşılamayan 100.646 Yabancı İnşaat İşçisini Arıyor

10 dakikalık okuma
Malezya, Yasallaştırma Programının Ardından İzine Ulaşılamayan 100.646 Yabancı İnşaat İşçisini Arıyor

İnşaat Denetiminde 100.646 İşçinin İzine Ulaşılamıyor

Hükümetin, PLKS olarak bilinen Geçici Çalışma Ziyaret İzni sahibi 100.646 yabancı işçinin yasallaştırma programının ardından izine ulaşılamadığını açıklaması, Malezya’nın inşaat iş gücünü yönetme konusunda büyük bir sorunla karşı karşıya olduğunu ortaya koydu. Program, işçileri kayıtlı istihdam sistemine dahil etmeyi ve durumlarının takibini kolaylaştırmayı amaçlıyordu.

İçindekiler
  1. İnşaat Denetiminde 100.646 İşçinin İzine Ulaşılamıyor
  2. Yasallaştırma Programının Amacı Neydi?
  3. İşçiler Nereye Gitmiş Olabilir?
  4. İnşaat Sektörü Neden Yabancı İş Gücüne Bağımlı?
  5. İşçilerin Korunması Denetim Sorununun Bir Parçası
  6. Kaygılar Suç Amaçlı Sömürüye de Uzananıyor
  7. Hükümet İşçi Alımına Yönelik Denetimleri Sıkılaştırıyor
  8. Denetim Uygulamalarının Ardındaki Ücret Tartışması
  9. Uluslararası Dersler ve Malezya’nın Önündeki Görevler
  10. Öne Çıkanlar

20 Ağustos 2025 itibarıyla hükümet, göç ve çalışma mevzuatının olası ihlallerini inceliyordu. İçişleri Bakanı, yasaları ihlal eden işverenler ve işçiler hakkında işlem yapılacağı uyarısında bulundu. İşçilerin nerede olduğu ve her birinin izinin hangi nedenle kaybolduğu henüz belirlenemedi.

İnşaat Sektörü Geliştirme Kurulu (CIDB), İçişleri Bakanı ile İnsan Kaynakları Bakanı’nın katıldığı ortak komite toplantısında verileri sundu. İçişleri Bakanı’na göre söz konusu 100.646 işçi, inşaat sektöründe çalışma iznine sahipti ve Construction Labour Exchange Centre Bhd (CLAB) tarafından yürütülen programa katıldıktan sonra izlenemez hâle geldi.

Açıklama, yasal çalışma iznini çalışanların nerede istihdam edildiğine ilişkin güvenilir kayıtlarla birleştirmeyi amaçlayan sistemi baskı altına alıyor. İnşaat şirketleri açısından bu durum, iş gücü yönetimi ve mevzuata uyumla ilgili kaygıları artırıyor. İşçiler açısından ise kayıtlı sistemle bağın kopması, onları sömürüye ve güvencesiz istihdama açık hâle getirebilir.

Malezya’nın önünde artık birbiriyle bağlantılı iki görev var: kayıt altına alınmış işçilerin başına ne geldiğini belirlemek ve yeni işçi alımlarına yönelik denetimi sıkılaştırmak. Tartışma göçmenlik kurallarının uygulanmasının ötesine uzanarak ücretleri, çalışma koşullarını, işverenlerin sorumluluğunu ve ülkenin yabancı iş gücüne bağımlılığını da kapsıyor.

Yasallaştırma Programının Amacı Neydi?

CLAB’ın yasallaştırma programı, “aklama” programı olarak da anılıyor ve kayıt dışı yabancı işçileri yasal statüye kavuşturmayı amaçlıyordu. Düzenlileştirme, gerekli göçmenlik veya çalışma belgelerine sahip olmayan kişiye onaylı bir süreç aracılığıyla yasal statü verilmesi anlamına geliyor.

İşçilerin kaydedilmesi, geçerli çalışma izinleri alması ve yetkililerin denetimine tabi olması gerekiyordu. Amaç şeffaflığı ve hesap verebilirliği artırmaktı: Yetkililer, kimin çalışma izni olduğunu belirleyebilmeli ve istihdam durumunu takip edebilmeliydi.

Reklam

İçişleri Bakanı’nın açıklamasında, CLAB sürecinin ardından izine ulaşılamayan ve inşaat sektöründe PLKS sahibi işçilerden söz edildi. PLKS, bu yabancı işçilerin çalışmasına izin veren geçici izindir. Yasal istihdam sistemi içinde kalabilmek için bu iznin geçerliliğini korumak ve koşullarına uymak büyük önem taşıyor.

Kayıp kayıtların boyutu, uygulama ve denetimde ciddi aksaklıklara işaret ediyor. İşçileri ilk aşamada kaydeden bir programın, daha sonraki değişikliklere ilişkin güvenilir bilgilere de ihtiyacı var. Bunlar arasında ülkeden ayrılışlar, süresi dolan izinler ve işverenler ya da sektörler arasındaki geçişler bulunuyor.

İş gücü göçü ve tedarik zinciri uzmanları; kurumlar arasındaki koordinasyonun zayıf olmasını, işverenlerin hesap verebilirliğinin yetersizliğini ve işçi korumalarının eksikliğini yasallaştırma programlarının başarısız olma nedenleri arasında gösteriyor. Malezya’daki gelişmeler, inşaat iş gücünün nasıl yönetildiğine ilişkin tartışmalarda bu kaygıları öne çıkardı.

İşçiler Nereye Gitmiş Olabilir?

Hükümet, işçilerle bağlantının kopmasına ilişkin birkaç olası açıklama üzerinde duruyor. Bazı işçiler kayıtlı istihdamlarından ayrılarak başka sektörlerde yasa dışı işlere girmiş olabilir. Bazıları da izinlerinin süresi dolduktan sonra Malezya’da kalmış olabilir.

İzinlerinin süresi dolan işçilerin, çıkış onay yazısı da dahil olmak üzere gerekli ayrılış işlemlerini tamamlayarak ülkeden ayrılması bekleniyor. Bu yazı, kişinin ülkeden ayrıldığına ilişkin idari kaydın bir parçası. İşlemlerin tamamlanmaması hâlinde yetkililerin işçinin nerede olduğunu ve göçmenlik mevzuatının ihlal edilip edilmediğini belirlemesi gerekiyor.

İşverenler de inceleme altında. Kaygılar arasında işçilerin ayrılışını bildirmeyen veya başka sektörlere yasa dışı geçişlerine yardımcı olan işverenler bulunuyor. Bu olasılıklar, hem işveren kayıtlarının doğruluğunu hem de işçilerin bireysel davranışlarını soruşturmanın merkezine yerleştiriyor.

İçişleri Bakanı, işverenler ve yabancı işçilere yönelik denetim uygulamalarını ele aldığı basın toplantısında, izinlerin kötüye kullanılması veya süresi dolduktan sonra ülkeden ayrılınmaması durumunda hükümetin nasıl karşılık vereceğini şöyle anlattı:

İzinler kötüye kullanılırsa ihlalin niteliğine göre işlem yapılacak. İzinlerinin süresi dolduysa çıkış onay yazısını imzalamaları ve ülkeden ayrılmaları gerekirdi. Ayrılmazlarsa yetkililer izlerini sürecek.

Hükümet, hangi yasaların ihlal edilmiş olabileceğini inceliyor ve denetimlerin sıkılaştırılmasını değerlendiriyor. Her bir vakanın koşullarının belirlenmesi, yetkililerin hangi ihlallerin üzerine gideceğini ve sorumluluğun işçiye mi, işverene mi yoksa her ikisine mi ait olduğunu ortaya koyacak.

Reklam

İnşaat Sektörü Neden Yabancı İş Gücüne Bağımlı?

Malezya’daki kentleşme ve altyapı gelişimi, inşaat sektöründe sürekli iş gücü talebi yarattı. İşverenler, bu talebi karşılamak ve maliyetleri düşük tutmak için Endonezya, Bangladeş, Nepal ve Myanmar’ın da aralarında bulunduğu ülkelerden işçi aldı.

İnşaat işleri ağır fiziksel çaba, uzun çalışma saatleri ve görece düşük ücretler gerektirebilir. Bu koşullar, birçok yerel işçinin bu işleri tercih etmemesine yol açıyor; böylece işverenler inşaat faaliyetlerini ve ekonomik büyümeyi sürdürmek için göçmen işçilere bağımlı kalıyor.

Sektöre ilişkin değerlendirmeler ve kamuoyundaki yorumlar bir ödünleşmeye işaret ediyor. Yabancı iş gücü, inşaat maliyetlerini denetim altında tutmaya yardımcı olarak işverenlere ve tüketicilere fayda sağlayabilir. Öte yandan, işten işe ve bir yerden başka bir yere geçen geniş bir iş gücünü izlemek zor; özellikle de işçiler hem gelir hem de yasal statü bakımından büyük ölçüde işverenlerine bağımlıyken.

Kaygılar arasında kötü çalışma ve yaşam koşulları, insan ticareti ve zorla çalıştırma yer alıyor. Zorla çalıştırma, insanların işten ayrılmakta özgür olmadığı, çalışmaya mecbur bırakıldığı durumları ifade ediyor. Göçmenlik statüsü güvencesiz olan veya yardıma erişimi sınırlı işçiler baskıya karşı özellikle savunmasız kalabilir.

Malezya’nın nasıl karşılık vermesi gerektiği konusunda kamuoyu ikiye bölünmüş durumda. Bazıları yerel işçileri çekmek ve yabancı işçi alımına bağımlılığı azaltmak için ücretlerin artırılmasını savunuyor. Diğerleri mevcut sistemin sağladığı düşük maliyetlere dikkat çekerken işçi refahı ve ulusal güvenlik açısından taşıdığı riskleri de kabul ediyor.

İşçilerin Korunması Denetim Sorununun Bir Parçası

ABD Çalışma Bakanlığı, göçmen işçilerin yalnız kaldığı, dil engelleriyle karşılaştığı veya yasal statüleri bakımından işverenlerine bağımlı olduğu durumlarda zorla çalıştırılma ve sömürü risklerine dikkat çekiyor. Bu koşullar, işçilerin seçeneklerini anlamasını, şikâyette bulunmasını veya istismarcı bir işten ayrılmasını zorlaştırabilir.

Dolayısıyla iş gücünü yönetmenin tek unsuru yasallaştırma değil. Kayıt, yetkililere başlangıç noktası sunarken işçilerin korunması, çalışanların yasal istihdamla bağlarını sürdürmesine ve bir sorun yaşandığında yardım istemesine katkıda bulunuyor.

Uluslararası düzeyde tartışılan uygulamalar arasında işçilerin sözleşmelerini ve haklarını anlamasının sağlanması, işçilerden işe alım ücreti alınmasının yasaklanması ve kimlik belgelerini yanlarında tutmalarına izin verilmesi bulunuyor. İşe alım ücretleri, işçiler daha kazanmaya başlamadan üzerlerinde mali yük oluşturabilir; kimlik belgelerinin denetimi ise kendi işlerini yönetme imkânlarını etkiler.

Reklam

Güvenli iş yerleri ve barınma koşulları da işçi refahının temel unsurları arasında. Şikâyet mekanizmalarına ve işçi temsilciliğine erişim, çalışanlara ücret, muamele veya istihdam koşullarıyla ilgili kaygılarını dile getirme olanağı sağlıyor.

Teknoloji, yetkililerin kayıt tutmasına ve işçilerle iletişim kurmasına yardımcı olabilir; ancak doğrudan denetim de gerekli. Bir veri tabanının doğru bilgilerle güncellenmesi, iletişim sisteminin ise hizmet vermek üzere tasarlandığı kişilere ulaşması gerekir. Malezya’daki kaygı, etkili takip yapılmadığında yasallaştırmanın kötüye kullanılmaya açık boşluklar bırakabilmesi.

Kaygılar Suç Amaçlı Sömürüye de Uzananıyor

İzine ulaşılamayan işçiler zorla çalıştırma, insan ticareti veya başka yasa dışı faaliyetlerle bağlantılı kişilerin sömürüsüne açık hâle gelebilir. Güvenilir istihdam kayıtlarının kaybolması, işçileri koruma ve yasaları uygulama görevini zorlaştırıyor.

ABD Hazine Bakanlığı’nın 2024 Ulusal Kara Para Aklama Risk Değerlendirmesi, özellikle şeffaflığın ve denetimin zayıf olduğu durumlarda, dünya genelinde inşaat sektörleriyle bağlantılı riskleri ortaya koyuyor. Kara para aklama, suçtan elde edilen paranın meşru ticari faaliyetlerden kazanılmış gibi gösterilmesi sürecidir.

Malezya’daki kamuoyu tartışmalarında suç, kamu hizmetleri ve altyapı üzerindeki baskı ile toplulukların demografik ve kültürel yapısındaki değişimlere ilişkin kaygılar da yer alıyor. Bunlar, çok sayıda kayıt dışı veya izine ulaşılamayan göçmenin varlığı çevresinde dile getirilen endişeler.

Bazı kanaat önderleri, otomasyona yatırım yaparak ve istihdam koşullarını iyileştirerek hükümetin yabancı işçilere bağımlılığı azaltmasını istedi. Önerileri arasında işsiz yerel halka, eski mahkûmlara ve mültecilere iş olanağı sunmak da bulunuyor.

İnşaat sektörü açısından bu öneriler, iş gücü denetimini kimlerin işe alındığına ve işlerin nasıl düzenlendiğine ilişkin kararlarla ilişkilendiriyor. Otomasyon bazı iş gücü ihtiyaçlarını değiştirebilir; daha iyi ücret ve koşullar ise inşaat işlerini daha cazip hâle getirmeyi amaçlıyor.

Reklam

Hükümet İşçi Alımına Yönelik Denetimleri Sıkılaştırıyor

Malezya, yabancı işçi istihdamı için kota başvurularının yalnızca vaka bazında değerlendirileceğini duyurdu. Başvurular; plantasyonlar, madencilik ve inşaat olmak üzere üç ana sektör ile seçilmiş on alt sektöre açık.

Kota, bir işverenin işe almasına izin verilen yabancı işçi sayısını belirliyor. Başvuruları tek tek değerlendirmek, yetkililere ülkede hâlihazırda bulunan iş gücünü yeniden denetim altına almaya çalışırken yeni işe alımlar üzerinde daha fazla kontrol sağlıyor.

Hükümet, mevzuattaki boşlukları belirlemek ve uygulamayı güçlendirmek amacıyla mevcut yasa ve düzenlemeleri de inceliyor. İşçilerin düzenlemeye tabi sistemden kaybolmasına yardımcı olduğu tespit edilen işverenler para cezası ve faaliyet lisanslarının iptali de dahil olmak üzere yaptırımlarla karşılaşabilir.

Reform çağrıları, işe alımda ve işçi yönetiminde daha fazla şeffaflığın yanı sıra göçmen çalışanları koruyan uluslararası uygulamaları da kapsıyor. Bu önlemler aynı sürecin farklı aşamalarına hitap ediyor: işe alım, kayıt, istihdam, statü değişiklikleri ve ülkeden ayrılış.

20 Ağustos itibarıyla aktarılan gelişmeler şu sırayı izliyor:

  • CLAB programı; kayıt, geçerli izinler ve denetim yoluyla işçileri yasal statüye kavuşturmayı amaçladı.
  • CIDB, bakanların katıldığı ortak komite toplantısında izine ulaşılamayan 100.646 inşaat işçisine ilişkin verileri sundu.
  • İçişleri Bakanı, kuralları ihlal eden işverenler ve işçiler hakkında işlem yapılacağı uyarısında bulundu.
  • Hükümet, kota başvurularının kısıtlı biçimde değerlendirileceğini duyurdu ve denetimdeki boşlukları incelemeye aldı.

Denetim Uygulamalarının Ardındaki Ücret Tartışması

Yabancı iş gücüne daha az bağımlı olunmasını savunanlar için ücret artışı temel bir argüman hâline geldi. Bu görüşe göre inşaat işverenlerinin, maliyetleri düşük tutmak amacıyla düşük ücrete bel bağlamak yerine işleri yerel işçiler için daha cazip hâle getirmesi gerekiyor.

Daha yüksek ücretleri ve yerel işçi alımını savunan bir köşe yazarı, görüşünü şöyle dile getirdi:

Rekabet gücümüzü koruduğu yönündeki yanlış inançla ücretleri düşük tutmayı sürdürürsek, gelişmiş ülke olma hedefimiz daha da geriye düşecek. Bunun etkisi zaten açıkça ortada. Daha fazla ödeyin, yerel işçi alın. Ucuz ve sömürüye açık yabancı işçilere bel bağlamayı bırakın.

Bu argüman, mevcut denetim sorununu Malezya’nın ekonomik kalkınmasına ilişkin daha geniş bir tartışmanın parçası olarak ele alıyor. Düşük iş gücü maliyetleri bazı işletmeleri destekleyip fiyatların kontrol altında tutulmasına yardımcı oluyor; ancak işçilerin ücretleri ve gördükleri muamele, inşaat işlerinde çalışmaya kimin razı olacağını da belirliyor.

Reklam

Daha sıkı denetimler tek başına bu istihdam tartışmasını çözüme kavuşturmuyor. Malezya’nın iş gücü politikaları, ekonomik talebi, sosyal adaleti ve ulusal güvenliği birlikte ele almalı; işverenler de işe alım uygulamalarını iyileştirme ve istihdam ettikleri kişilerin sorumluluğunu üstlenme baskısıyla karşı karşıya.

Uluslararası Dersler ve Malezya’nın Önündeki Görevler

Afrika ve Orta Doğu’daki Çinli sözleşmeli işçiler üzerine yapılan araştırmalar, ev sahibi ülkelerin politikalarının ve siyasi sistemlerinin yabancı iş gücünün yönetimini ve meşruiyetini nasıl etkilediğini gösteriyor. Düzenlemelerin zayıf olduğu ortamlar, yaygın istismara ve hesap verebilirliğin yetersiz kalmasına yol açabilir.

Uluslararası kuruluşlar ve işçi hakları örgütleri; daha güçlü yasal çerçeveler, etkin uygulama ve işçilerden ücret alınmasını önleyen etik işe alım yöntemleri öneriyor. Ayrıca şikâyet mekanizmalarına, işçi temsilciliğine ve göçmen işçi gönderen ve kabul eden ülkeler arasında iş birliğine erişim çağrısı yapıyorlar.

Bu ülkeler arasındaki iş birliği, işe alım ve istihdam süreci boyunca işçi hareketlerinin izlenmesine ve hakların korunmasına yardımcı olabilir. İşverenler ve çalışma koşulları üzerinde doğrudan denetim yapılmasının yanı sıra işçileri izleme ve onlarla iletişim kurma teknolojileri de önerilen araçlar arasında.

Malezya’nın acil görevi, daha iyi veri toplama ve işçi takibi yoluyla iş gücü yönetim sistemine duyulan güveni yeniden tesis etmek. Göçmenleri istismardan korumak, yerel işçileri çekmek için ücret ve koşulları iyileştirmek ve uluslararası ortaklarla çalışmak da açıklamanın ardından gündeme gelen reform önerileri arasında.

Hedeflenen sonuç, işçilere adil davranırken inşaatı ve ekonomik büyümeyi destekleyen bir iş gücü piyasası. Bunun için yetkililerin, bir işçinin ilk kaydını istihdam süresince güvenilir denetimle ilişkilendirmesi gerekiyor; kayıt, izin verildikten sonra sona ermemeli.

Öne Çıkanlar

  • İçişleri Bakanı, CLAB yasallaştırma programının ardından PLKS sahibi 100.646 yabancı inşaat işçisinin izine ulaşılamadığını söyledi.
  • Yetkililer olası izin suistimallerini, izin süresi dolduğu hâlde ülkede kalmayı, bildirilmeyen ayrılışları ve sektörler arasındaki yasa dışı geçişleri inceliyor.
  • Kuralları ihlal eden işverenler ve işçiler hakkında işlem yapılacak.
  • Yabancı işçi kotası başvuruları; plantasyonlar, madencilik, inşaat ve seçilmiş on alt sektör için tek tek değerlendiriliyor.
  • Reform önerileri arasında daha iyi kayıt sistemleri, etik işe alım, işçi koruması, daha yüksek ücretler ve ülkeler arasında daha güçlü koordinasyon yer alıyor.
  • Tartışma, göçmenlik denetimini inşaat maliyetleri, yerel istihdam ve göçmen işçilerin refahıyla ilişkilendiriyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir