Önemli Bir Vaat, Halkın Hayal Kırıklığıyla Karşılaştı
Changwon'daki Big Tree gözlem kulesinin, Güney Kore'nin liman kentine simge niteliğinde bir cazibe merkezi kazandırması bekleniyordu. Ancak 34,4 milyar wona, yaklaşık 24,8 milyon dolara mal olan 46,5 metre yüksekliğindeki yapı; yapay görünümü ve ilk tasarımıyla tamamlanmak üzere olan hâli arasındaki fark nedeniyle eleştirilerin odağına yerleşti.
İçindekiler
- Önemli Bir Vaat, Halkın Hayal Kırıklığıyla Karşılaştı
- Changwon Neden Simge Niteliğinde Bir Cazibe Merkezi İstedi?
- Park ve Konut Projesi Nasıl İşliyor?
- Tasarım ile İnşaat Arasında Neler Değişti?
- Kent Sakinleri Tamamlanan Yapının Görünümünü Sorguluyor
- Singapur Karşılaştırması Neden Önemli?
- Kültürel Hedefleri Daha Önceye Uzanan Bir Kent
- Ücretsiz Giriş, Yeniden Tasarım İleride
- Tamamlanmamış Aile Tesisi Baskıyı Artırıyor
- Tartışmanın Ardındaki Tarihler
- Proje Kamu Planlamasına Dair Neleri Gösteriyor?
- Öne Çıkanlar
15 Ağustos 2025 itibarıyla kent yönetimi, ülke çapında bir tasarım yarışması ve kent sakinleriyle yapılacak istişareler yoluyla kulenin üst bölümünü yeniden değerlendirmeye hazırlanıyor. Sürecin en az bir yıl sürmesi bekleniyor. Revize edilen tasarımın inşasına ise 2026'nın ikinci yarısında başlanabilir.
Big Tree, yaklaşık 1 trilyon won, yani 720 milyon dolar değerindeki Daesang Park yeniden geliştirme projesinin merkezinde yer alıyor. Singapur'daki Gardens by the Bay'de bulunan Supertree'lerden esinlenen kule, Changwon'un sanayi ve deniz taşımacılığının ötesinde bir kimlikle tanınmasına katkı sağlarken Güney Kore'den ve yurt dışından ziyaretçileri çekmek üzere tasarlandı.
Kent sakinleri, ortaya çıkan sonucun bu hedefi ve harcamayı haklı çıkarıp çıkarmadığını sorguluyor. Şikâyetler, seyrek yapay bitki örtüsünden orantısız görünüme ve ana tasarımla bağlantısız duran dekoratif unsurlara kadar uzanıyor. Güvenlik incelemelerinde, ilk öneriye kendine özgü şeklini veren unsurların bir kısmı kaldırıldı.
Changwon, resmî işletme faaliyetleri 1 Ekim'de başladığında girişleri ücretsiz yapmayı planlıyor. Yetkililer, yeniden tasarıma yön vermek için ziyaretlerden ve halkın geri bildirimlerinden yararlanmayı amaçlıyor. Aynı park projesindeki anneler ve çocuklar için önerilen kapalı tesis ise hâlâ içi boş bir yapıdan ibaret. Bu da tartışmalara yerine getirilmemiş bir başka vaat ekliyor.
Changwon Neden Simge Niteliğinde Bir Cazibe Merkezi İstedi?
Kore Yarımadası'nın güneydoğu ucuna yakın Changwon'un nüfusu bir milyonun biraz üzerinde. Kentin sanayi ve deniz taşımacılığı merkezi olarak rolü iyi biliniyor. Belediye yetkilileri, turizm, kültür ve kamusal alan çevresinde daha geniş bir kimlik oluşturmaya Big Tree'nin katkıda bulunmasını istedi.
Changwon, 2022'de Güney Kore yasaları kapsamında özel şehir statüsü aldı ve böylece kalkınma projelerinde daha fazla özerklik kazandı. Gözlem kulesi, daha canlı ve kültürel varlığı daha güçlü bir kent oluşturma hedefinin parçası oldu.
Turizm verileri, Seul dışındaki destinasyonların karşı karşıya olduğu zorluğu ortaya koyuyor. Kore Kültür ve Turizm Enstitüsü'ne göre 2024'te yabancı ziyaretçilerin yüzde 78'i başkentte vakit geçirdi. Busan yüzde 16,5, Gyeonggi Eyaleti yüzde 11,2 ve Jeju Adası yüzde 10,9 oranında ziyaretçi çekti.
Bu verilere göre Seul'ün payı Busan'ınkinin dört katından fazlaydı. Changwon'daki planlamacılar, tanınabilir bir cazibe merkezinin bazı ziyaretçileri Güney Kore'ye yönelik uluslararası seyahatte hâlihazırda öne çıkan yerlerin dışına çekebileceğini umuyordu.
Big Tree, Masan Limanı, Dotseom Adası ve Muhaksan Dağı'nın panoramik manzaralarını sunacak şekilde tasarlandı. Singapur'dan esinlenen görsel tasarımına rağmen bu manzaralar, önerilen simge yapıyı kentin kendi coğrafyasıyla buluşturuyordu.
Park ve Konut Projesi Nasıl İşliyor?
Daesang Park, yerel yönetimle özel bir şirketin bir projeyi hayata geçirme sorumluluğunu paylaştığı kamu-özel sektör ortaklığı modeliyle geliştiriliyor. Bu projede geliştirici, Big Tree dâhil park tesislerinin çoğunu inşa edip Changwon'a devretmeyi kabul etti.
Bunun karşılığında geliştirici, 1.779 konut ve gelir elde etmesi amaçlanan başka mülkleri kapsayan bir konut projesi için arazinin yaklaşık yüzde 12,7'sini elinde tuttu. Bu düzenleme, kamusal park tesislerinin oluşturulmasını arazinin bir bölümünden gelir sağlama fırsatına bağlıyor.
Bu yaklaşım, kısmen Güney Kore'nin 2020 tarihli kentsel parklar için uygulanan süre sonu yasasına yanıt niteliğindeydi. Yasa, park olarak belirlenen ancak geliştirilmeden bırakılan arazilerin özel kullanıma geçmesi riskini ele alıyordu. Ortaklıklar, belediyelere kalkınma anlaşmaları yoluyla park tesislerini güvence altına alma olanağı sundu.
Bu nedenle kulenin 34,4 milyar wonluk inşaat maliyeti, yaklaşık 1 trilyon won değerindeki çok daha büyük bir projenin parçası. Kulenin inşası, özel geliştiricinin taahhütleri arasındaydı; tamamlanan cazibe merkezi ise kente devredilecekti. Artık kamuoyu denetimi hem tesisin niteliğine hem de yönetimin projeyi ele alış biçimine yöneliyor.
Tasarım ile İnşaat Arasında Neler Değişti?
Big Tree'nin ilk konseptinde ağacı andıran, yükselen bir form, yoğun yapay bitki örtüsü ve çarpıcı bir ana gövde bulunuyordu. 20 metre yüksekliğinde olması planlanan merkezî bir ağaç, yapının siluetini belirleyecekti.
Tasarım ve inceleme sürecinde, özellikle doğal afetlere karşı hassasiyet konusunda dile getirilen güvenlik kaygıları Changwon Peyzaj İnceleme Komitesini değişiklik talep etmeye yöneltti. Merkezî ağaç ve küçük yapay ağaçların çoğu plandan çıkarıldı.
Sonuçta yapı daha silindirik ve görsel açıdan daha az çarpıcı bir hâl aldı. İlk görsellerle tamamlanmaya yaklaşan yapıyı karşılaştıran kent sakinleri, bekledikleri cazibe merkezi ile hayata geçirilen yapı arasında büyük bir fark gördü.
Güvenlik, bütçe ve mevzuat incelemeleri büyük kamu projelerinde değişiklik yapılmasını gerektirebilir. Ancak Changwon'da öne çıkan tasarım unsurlarının kaldırılması, kuleyi simge yapması beklenen özellikleri de değiştirdi. Tartışmanın bir bölümü, beklentiler ilk tasarıma bağlı kalırken değişen tasarımın tamamlanma aşamasına nasıl geldiği üzerinde yoğunlaşıyor.
Kent Sakinleri Tamamlanan Yapının Görünümünü Sorguluyor
Eleştiriler, kulenin basık oranlarına ve seyrek yapay bitki örtüsüne odaklanıyor. Kent sakinleri ve yerel yorumcular, özellikle Singapur'daki Supertree'lerle ilişkilendirilen yemyeşil ve fütüristik görüntünün yanında yapıyı sönük ya da tamamlanmamış bulduklarını söylüyor.
İçerideki bitki heykelleri ve diğer dekoratif unsurlar da bariz biçimde yapay görünmeleri nedeniyle eleştirildi. Bildirildiğine göre gerçekçi görünen birkaç sahte bitki kısa süreli merak uyandırdı. Hayvan heykelleri ve diğer eklemeler ise yersiz ve kuleyle tutarlı bir ilişki kurmaktan uzak bulundu.
Bölgesel bir gazeteye konuşan Changwon sakini, hem görünümden hem de harcanan miktardan duyduğu hayal kırıklığını şöyle dile getirdi:
Bize güzel bir simge yapı vaat edildi ama ortaya çıkan, tamamlanmamış ve yapay görünen bir şey. Özellikle de bu kadar para harcandığı düşünüldüğünde, hayal kırıklığı yaratıyor.
Bazı kent sakinleri kuleye "yıkım" ve "ağaç" sözcüklerini birleştiren "demotri" lakabını taktı. "Davul" ve "telefon" sözcükleriyle oynayan "drumphon" adı da içi boş ya da anlamsız bir nesneyi çağrıştırıyor. Bu adlar, kent sakinlerinde ortak bir gurur duygusu uyandırması beklenen cazibe merkezinin alay konusu hâline geldiğini gösteriyor.
Singapur Karşılaştırması Neden Önemli?
Singapur'daki Supertree'ler, çekicilikleri görünüşlerinin ötesine geçtiği için çıtayı yükseltiyor. Bu yapılar dikey bahçeler ve çevresel sistemler olarak işlev görüyor; güneş panelleri ve yağmur suyu toplama düzenekleri içeriyor.
Bu özellikler, yapılara ziyaretçi çekmenin yanı sıra pratik işlevler de kazandırıyor. Bitki örtüsü, enerji üretimi ve su toplama, Singapur projesini farklı kılan unsurlar arasında yer alıyor; yüksek bir yapıya eklenmiş süslerden ibaret değiller.
Changwon'daki Big Tree, hem bu ekolojik işlevden hem de esin kaynağının estetik etkisinden yoksun olduğu gerekçesiyle eleştirildi. Planlanan yapay bitki örtüsünün büyük bölümünün kaldırılması, görsel karşılaştırmayı daha da zorlaştırdı.
Dünya çapında tanınan bir örneğin seçilmesi Changwon'un hedefini anlatmaya yardımcı oldu, ancak beklentileri de yükseltti. Kent sakinlerinden, yerel bir gözlem kulesini; bitkilendirme, mühendislik ve çevresel işlevleri bir araya getiren bir cazibe merkeziyle karşılaştırarak değerlendirmeleri istendi. Tamamlanan Big Tree ise bu karşılaştırmayı başta çekici kılan özellikleri sunmakta zorlandı.
Kültürel Hedefleri Daha Önceye Uzanan Bir Kent
Changwon'un kamusal sanata ilgisi Big Tree'den önceye dayanıyor. Güney Kore'nin düzenli olarak gerçekleştirilen en büyük heykel sergisi Changwon Heykel Bienali'ne ev sahipliği yapan kent, sanat, bilim ve toplum arasındaki bağlantıları araştırmak üzere uluslararası sanatçıları bir araya getiriyor.
2022 Bienali'nde ışık, madde ve çevre temalarını işleyen yerleştirmeler yer aldı. Etkinlik, sanatçılarla yerel topluluk arasında yaratıcı alışverişi de teşvik ederek kentin sanayi temelli kimliğinin ötesinde kültürel bir kimlik geliştirme çabasına katkı sağladı.
Big Tree, bu hedefi farklı bir zemine taşıyor. Geçici yerleştirmeler değişen bir serginin parçası olarak deneyimlenebilir. Kalıcı bir gözlem kulesi ise inşaat maliyeti, işletme işlevi ve açıldıktan sonra da devam eden beklentileriyle kentin kalıcı bir parçasına dönüşüyor.
Kamusal simge yapılar bir kentin kimliğini şekillendirmeye, ziyaretçi çekmeye ve kent sakinlerine ortak bir gurur kaynağı sunmaya yardımcı olabilir. Changwon'da ise kalıcı bir yapıya yönelik hayal kırıklığı, planlama sürecine, kaynakların kullanımına ve halkın sonuç üzerinde yeterince söz sahibi olup olmadığına dikkat çekti.
Ücretsiz Giriş, Yeniden Tasarım İleride
Belediye Başkan Vekili Jang Geum-yong eleştirileri kabul ederek kent sakinlerinin görüşlerine başvuracaklarını söyledi. Ek önlemlere ilişkin taahhüdünde, yönetimin bu kaygılara yanıt vereceğini belirtti:
Vatandaşların görüşlerini yansıtacak ek önlemler alacağız.
Ülke çapında düzenlenmesi planlanan yarışmada kulenin üst bölümü için yeni bir tasarım aranacak; kent sakinleriyle yapılacak istişareler de seçime yön verecek. Açıklanan hedef, Changwon'da yaşayanlar için daha çekici ve anlamlı bir simge yapı ortaya koymak.
Sürecin en az bir yıl sürmesi bekleniyor; inşaat 2026'nın ikinci yarısına kadar başlamayabilir. Nihai tasarım ve kesin inşaat başlangıç tarihi açıklanmadı. Dolayısıyla kent sakinleri, önemli bir değişiklik yapılmadan önce mevcut kuleyle karşılaşacak.
1 Ekim'de resmî işletme faaliyetleri başladığında ücretsiz giriş uygulanması, cazibe merkezini erişilebilir kılmayı ve geri bildirim toplamayı amaçlıyor. Kent sakinleri için bu, kuleyi giriş ücreti ödemeden görme fırsatı sunuyor. Yönetim açısından ise ziyaretler, nelerin değiştirilmesi gerektiğine karar verme çabasının bir parçası olacak.
Tamamlanmamış Aile Tesisi Baskıyı Artırıyor
Daesang Park'ın sorunları gözlem kulesiyle sınırlı değil. 5.000 metrekarelik Mom's Free Zone, anneler ve çocuklar için güvenli bir kapalı alan olarak tasarlanmıştı. Ancak içeriği veya işletmecisi konusunda belirgin bir plan bulunmadığından hâlâ içi boş bir yapıdan ibaret.
Tesis, ince toz kirliliği konusunda halkın duyduğu kaygılara yanıt olarak tasarlanmıştı. Oyun alanları, dinlenme bölümleri ve kültürel mekânlar planlanmış; böylece küçük çocuklu ailelerin kapalı alanda vakit geçirebileceği bir yer oluşturulması amaçlanmıştı.
Önerinin üzerinden yaklaşık beş yıl geçmesine rağmen bina hâlâ kullanılmıyor. Changwon, tamamlanma tarihini şubat 2026'ya erteledi. Bu tarih, bitişikteki konut projesinin açılışından çok daha sonraya denk geliyor.
Bu karşıtlık, ortaklık kapsamındaki farklı bileşenlerin zamanlamasını mercek altına alıyor. Konutlarda yaşam başlamak üzereyken ailelere hizmet etmesi amaçlanan bir kamu tesisinin işletme planı hâlâ kararlaştırılmadı. Tesisi kullanacaklar açısından binanın tamamlanmış olması tek başına, başta düşünülen oyun alanlarını, etkinlikleri ve hizmetleri sunmaya yetmeyecek.
Tartışmanın Ardındaki Tarihler
Big Tree tartışması, politika, planlama ve inşaatın farklı aşamalarına yayılıyor. Sonraki adımlar da kulenin planlanan açılış tarihinin ötesine uzanıyor:
- 2020: Güney Kore'nin kentsel parklar için uygulanan süre sonu yasası, park tesislerini güvence altına almak amacıyla ortaklıklara başvurulmasının arka planını oluşturdu.
- 2022: Changwon, kalkınma alanında daha fazla özerkliğe sahip özel şehir statüsünü aldı. Aynı yıl düzenlenen Heykel Bienali'nde ışık, madde ve çevre temaları ele alındı.
- 15 Ağustos 2025: Big Tree eleştiriler sürerken tamamlanmaya yaklaşıyor; yeniden tasarım ve halkla istişare planlanıyor.
- 1 Ekim 2025: Kulenin resmî işletme faaliyetlerinin ücretsiz girişle başlaması planlanıyor.
- Şubat 2026: Mom's Free Zone için uzatılan tamamlanma tarihi, bitişikteki konut projesinin açılışından sonraya denk geliyor.
- 2026'nın ikinci yarısı: En az bir yıl sürmesi beklenen sürecin ardından revize edilen kule tasarımının inşasına başlanabilir.
Changwon'un öncelikli görevi, cazibe merkezini açarken onu değiştirecek süreci düzenlemek. Kentin aynı zamanda aile tesisinin içinde ne olacağına ve tesisi kimin işleteceğine de karar vermesi gerekiyor.
Proje Kamu Planlamasına Dair Neleri Gösteriyor?
Changwon'un deneyimi, iddialı bir yeniden geliştirme anlaşmasında birbiriyle yarışan talepleri gözler önüne seriyor. Özel sektör yatırımları parklar ve cazibe merkezleri için kaynak sağlayabilir; ancak güvenlik incelemeleri, tasarım beklentileri ve gelecekteki kullanıcıların ihtiyaçları da yakın kamu denetimi gerektiriyor.
Projenin daha erken aşamalarında yapılacak anlamlı istişareler, kent sakinlerinin beklentilerini ve değişiklikleri nasıl değerlendirdiklerini ortaya koymaya yardımcı olabilir. Changwon ise bu görüşlere, önemli tasarım unsurları kaldırıldıktan ve inşaat neredeyse tamamlandıktan sonra başvuruyor.
Vaat edilen bir cazibe merkezi biçim değiştirdiğinde şeffaflık da önem taşıyor. Kent sakinlerinin projenin hedefleri, kısıtlamaları ve değişikliklerin nedenleri hakkında açık bilgilere ihtiyacı var. Bu iletişim kurulmadığında, görselle tamamlanan yapı arasındaki fark, güven ve yönetim kararlarına ilişkin daha geniş bir tartışmaya dönüşebilir.
Singapur karşılaştırması, bu projeden çıkarılabilecek bir başka dersi ortaya koyuyor: Başarılı bir simge yapının görüntüsünden esinlenmek, o yapının işlevlerinin ve yerel amacının da sorgulanmasını beraberinde getiriyor. Changwon'un yeniden tasarımı, görünüşe ilişkin somut şikâyetleri ele alırken daha geniş park projesinin de kullanılabilir kamu tesisleri sunmasını sağlamalı.
Öne Çıkanlar
- Changwon'daki Big Tree 46,5 metre yüksekliğinde ve yaklaşık 24,8 milyon dolara karşılık gelen 34,4 milyar wona mal oldu.
- Kule, yaklaşık 1 trilyon won değerindeki Daesang Park projesinin bir parçası.
- Güvenlik incelemelerinde, planlanan 20 metrelik merkezî ağaç ve küçük yapay ağaçların çoğu kaldırıldı.
- Kent sakinleri kulenin oranlarını, yapay bitki örtüsünü, süslemelerini ve ilk tasarımdan uzaklaşmasını eleştirdi.
- Resmî işletme faaliyetlerinin 1 Ekim'de ücretsiz girişle başlaması planlanıyor.
- Yeniden tasarıma ülke çapında düzenlenecek bir yarışma ve kent sakinleriyle yapılacak istişareler yön verecek; inşaat 2026'nın ikinci yarısında başlayabilir.
- Tamamlanmamış Mom's Free Zone için süre şubat 2026'ya uzatıldı.






