Bir Kâse Ramen ve Ait Olacak Bir Yer
Seul'ün sıcak kalpli marketleri, Mart 2025'te açıldıklarından bu yana 20.000 ziyaretçi ağırladı. Hanelerin yaklaşık yüzde 40'ının tek kişiden oluştuğu kentte ücretsiz yiyecek, ortak kullanım alanları ve destek imkânı sunuyorlar. Bu mekânlar, Belediye Başkanı Oh Se-hoon'un yalnızlık ve sosyal izolasyonla mücadele için hayata geçirdiği, 451,3 milyar won (yaklaşık 326 milyon dolar) bütçeli beş yıllık girişimin bir parçası.
İçindekiler
- Bir Kâse Ramen ve Ait Olacak Bir Yer
- Ziyaretçileri İçeride Neler Bekliyor?
- İzolasyon Nasıl Bir Kent Sorunu Haline Geldi?
- Marketlerin Ötesinde Beş Yıllık Bir Plan
- Yanıtın Ardındaki Tarihler
- Yalnızlığa Elveda 120'yi Kimler Arıyor?
- Ziyaretçiler Evden Çıkmanın Kolaylaştığını Anlatıyor
- Toplumdan Uzaklaşanlara Ulaşmak
- İletişimin Sürmesinin Önemi
- Yardım İstemeyi Olağan Hale Getirmek
- Öne Çıkanlar
29 yaşındaki Hee-kyung de bu mekânlara gelenlerden biri. Ailesinden kopuk biçimde tek başına yaşayan Hee-kyung, hazır ramen eşliğinde sohbet etmenin verdiği huzuru buluyor. Onun için basit bir öğün, evde bulması zor olabilen bir şey sunuyor: arkadaşlık.
Güney Kore'nin başkenti yaklaşık 10 milyon kişiye ev sahipliği yapıyor; ancak birçok kişi güvenilir insan ilişkileri kurmakta zorlanıyor. Araştırmalar, 130.000'den fazla gencin neredeyse tamamen toplumsal hayattan çekilmiş halde yaşadığını tahmin ediyor. Kentin yanıtı; ortak masalar, dinlenme alanları ve dinlemeye hazır insanlarla, desteği tanıdık hissettiren ortamlara taşıyor.
9 Ağustos 2025 itibarıyla marketlerin yanı sıra telefon hattı, dijital danışmanlık, mahalle etkinlikleri ve toplumdan kopmuş sakinlere ulaşma çalışmaları da yürütülüyor. Amaç, ister sohbet etmek isteyen ister profesyonel desteğe ihtiyaç duyan ya da yalnızca başka insanların yakınında oturmak isteyen biri olsun, desteğe ulaşmak için farklı yollar sunmak.
Hızlı modernleşme, pahalı konutlar ve değişen aile yapıları, farklı yaşlardan sakinleri bir zamanlar dayandıkları sosyal ağlardan yoksun bıraktı. Seul'deki bu girişim pratik bir teklifle başlıyor: Her şeyin nasıl ters gittiğini anlatmak zorunda kalmadan gidilebilecek bir yer.
Ziyaretçileri İçeride Neler Bekliyor?
Sıcak kalpli marketler, atıştırmalık ve içecek satan sıradan dükkânlar değil, topluluk mekânları. Masaj koltukları, ayak spa alanları ve ortak masalarla donatılmış iç mekânları oturma odasını andırıyor. Ziyaretçiler basit bir yemek hazırlayabiliyor, film izleyebiliyor ya da sessizce oturabiliyor.
Sosyal hizmet uzmanları ve danışmanlar burada bulunuyor, ancak ziyaretçiler konuşmaya zorlanmıyor. Tasarım, bazı insanların ruh sağlığı kliniğine veya sosyal yardım merkezine girmekle bağdaştırdığı mahcubiyet duygusunu önlemeyi amaçlıyor. Sohbet etmek zor gelse bile başkalarıyla aynı odayı paylaşmak ilk adım olabiliyor.
Seul'de yalnızlıkla mücadele çalışmalarından sorumlu birimin yöneticisi Kim Se-heon, kent yönetiminin hemen iletişim kurmak istemeyen kişileri neden kabul ettiğini şöyle açıklıyor:
Fikir şu: Yalnızca aynı alanı paylaşmak gibi edilgen etkileşimler bile kentteki yalnızlık salgınıyla mücadeleye yardımcı olabilir.
Kim, programın yaratmaya çalıştığı atmosferi şöyle anlatıyor:
İnsanların konuşma ya da bir şey yapmak zorunda hissetmeden burada hoş karşılandıklarını hissetmelerini istiyoruz.
Marketler her yaştan ve her kesimden insana açık. Ailesiyle bağını yitirmiş yaşlı sakinler, kişiliksiz ve bunaltıcı gelebilen bir kentte bağ kurmaya çalışan genç yetişkinlerle aynı alanları paylaşıyor. Seul'ün kavurucu yazlarında klimalı ortamlar, insanların evde yalnız kalmak yerine güvenle dinlenebilecekleri bir yer de sağlıyor.
Ziyaretçiler geldiklerinde ruh halleri ve yaşam koşulları hakkında kısa bir anket doldurmaya davet ediliyor. Personel, daha derin bir izolasyon riski taşıyan kişileri belirlemek ve desteği buna göre düzenlemek için yanıtları kullanıyor. Olanaklar mekâna göre değişiyor, ancak şunları içerebiliyor:
- Ücretsiz hazır noodle ve atıştırmalıklar.
- Masaj koltukları ve ayak spa alanları.
- Kutu oyunları ve kitaplar.
- Film gösterimleri ve grup etkinlikleri.
- Danışmanlara ve sosyal hizmet uzmanlarına erişim.
Bazı mekânlarda ziyaretçilerin yemek alma sıklığı, değerlendirilen izolasyon düzeylerine göre ayarlanıyor; daha fazla ihtiyacı olanlara ek destek sağlanıyor.
İzolasyon Nasıl Bir Kent Sorunu Haline Geldi?
Seul Enstitüsü'nün 2022'de yaptığı bir ankete göre tek kişilik hanelerin yüzde 62'si yalnızlık yaşarken, yüzde 13,6'sı sosyal izolasyon içinde sınıflandırıldı. Yalnızlık, kişinin bağ kuramadığına dair hissini anlatıyor; sosyal izolasyon ise başkalarıyla temasının ne ölçüde sınırlı hale geldiğini ifade ediyor.
Genç yetişkinler ve yaşlılar özellikle zorluk yaşıyor, ancak sorun farklı demografik grupları da etkiliyor. Güney Kore genelinde 2023'te 3.600'den fazla yalnız ölüm kaydedildi. Bu, insanların tek başına öldüğü ve uzun süre fark edilmediği vakaları ifade ediyor.
Güney Kore'nin hızlı ekonomik dönüşümü, aile ilişkilerini yeniden şekillendirirken refah ve modern kent yaşamını da beraberinde getirdi. Geniş aileler küçüldü, evlilik ve çocuk sahibi olma oranları keskin biçimde geriledi, Seul gibi kentlerde yaşam maliyetleri arttı. Artık daha fazla kişi tek başına yaşıyor; kimi zaman arkadaşlık ve pratik yardım sağlayan ilişkilerden uzakta.
Seul İzolasyonu Önleme Merkezi Direktörü Lee Soo-jin, yalnızlığın kamusal bir sorun haline geldiğini şöyle anlatıyor:
Seul'de yalnızlık artık kişilerin tek başına taşıdığı bir yük değil.
Lee, yardım aranabilecek yerlerin yetersizliğinin farklı kuşakları etkilediğini söylüyor:
Her yaş grubunda bir ruh sağlığı çöküşüne tanıklık ediyoruz. Ancak birçok kişi, özellikle gençler ve yaşlı erkekler, başvurabilecekleri belirgin bir yer bulamıyor.
COVID-19 salgını izolasyonu derinleştirdi. Kapanmalar ve sosyal mesafe önlemleri insanları evlerinde tuttu; işte, okulda ve mahallelerinde karşılaştıkları gündelik temasları ortadan kaldırdı. Kısıtlamalar kalktıktan sonra bile bazı sakinler yeniden ilişki kurmakta zorlandı.
Seul'de yalnızlıkla mücadele programlarından birini yöneten Lee Yu-jeong, bu içe kapanmanın sürmesini şöyle açıklıyor:
Belki de buna yol açan salgındı. İnsanlar yalnız olmaya alıştı; şimdi bu kalıbın dışına çıkmak zor.
Marketlerin Ötesinde Beş Yıllık Bir Plan
Belediye Başkanı Oh Se-hoon, Yalnızlıksız Seul girişimini 2024'ün sonlarında duyurdu. Beş yıllık ve 451,3 milyar won bütçeli taahhüt; izolasyonu önlemeyi, insanlara erken aşamada ulaşmayı ve hâlihazırda zorluk yaşayanların toplumsal yaşama dönmesine yardımcı olmayı hedefleyen daha kapsamlı bir çalışmayı destekliyor.
Marketler, bu çalışmaya ulaşmanın yollarından biri. Daha geniş kapsamlı kampanya, anında danışmanlık hizmetlerini sakinlere evden çıkıp insanlarla tekrar tekrar buluşma fırsatı verebilecek etkinliklerle birleştiriyor. Başlıca unsurları şöyle:
- Günün her saati destek sunan Yalnızlığa Elveda 120 yardım hattı.
- Telefonla konuşmakta rahat etmeyenler için yapay zekâ sohbet botları da içeren, çevrim içi ve yüz yüze danışmanlık sağlayan Knock Knock 24 Platformu.
- Puan ve ödül sistemiyle sosyal etkinliklere katılımı teşvik eden Seul 365 Mücadele Programı.
- Yerel bölgelerde ruh sağlığı danışmanlığı ve iyilik hâli merkezlerinin yaygınlaştırılması.
- İdari veriler ve teslimat platformlarıyla ortaklıklar aracılığıyla izole sakinlerin belirlenmesine yönelik çalışmalar.
- Topluluk bahçeciliği, grup yürüyüşleri ve hobilere dayalı kulüpler.
- Yalnızlıksız Bir Hafta ve izolasyonu aşmış kişilerin halka açık konuşmaları.
Farklı hizmetler, bağlantılarının koptuğunu hissetmeye başlayan birinden hâlihazırda kriz yaşayan birine kadar, sakinlere farklı aşamalarda ulaşmayı amaçlıyor. Önleme, erken destek ve toplumsal yaşama katılıma dönüş, planın tüm parçalarını oluşturuyor.
Yanıtın Ardındaki Tarihler
Seul'ün kampanyası, yalnızlık ve toplumsal hayattan çekilmeye ilişkin birkaç yıllık verilerin ardından gelişti. Önemli tarihler, sorunun boyutunu ve kentin ilk müdahalesini bir araya getiriyor:
- 2022: Seul Enstitüsü anketinde tek kişilik hanelerin yüzde 62'sinde yalnızlık, yüzde 13,6'sında sosyal izolasyon saptandı.
- 2023: Güney Kore genelinde 3.600'den fazla yalnız ölüm kaydedildi.
- 2024 sonları: Belediye Başkanı Oh Se-hoon, Yalnızlıksız Seul girişimini duyurdu.
- Mart 2025: Sıcak kalpli marketler ziyaretçileri kabul etmeye başladı.
- Nisan 2025: Yalnızlığa Elveda 120 yardım hattı hizmete girdi.
- Hizmete girmesinden sonraki altı hafta içinde: Yardım hattına 3.000'den fazla çağrı geldi ve yıllık hedef aşıldı.
- 9 Ağustos 2025 itibarıyla: Marketler 20.000 ziyaretçi ağırladı.
Marketlere ve yardım hattına gösterilen ilgi, arkadaşlık ve destek arayanlar için mekânlara duyulan ihtiyacın yüksek olduğunu gösteriyor. Bu programların uzun vadede yalnızlık üzerindeki etkisini ölçmek için henüz erken.
Yalnızlığa Elveda 120'yi Kimler Arıyor?
Yalnızlığa Elveda 120 yardım hattı haftanın yedi günü, günün 24 saati hizmet veriyor. Eğitimli danışmanlar anında destek sunuyor ve devamlı yardıma ihtiyaç duyan arayanlarla yeniden iletişime geçiyor. Telefonla konuşmamayı tercih edenler için sohbet botu, mesajlaşma yoluyla danışmanlık ve ilgili hizmetler hakkında bilgi sağlıyor.
Kent verilerine göre arayanların yüzde 59'unu orta yaşlı yetişkinler, yüzde 32'sini gençler, yüzde 8'ini ise yaşlılar oluşturuyor. Bu oranlar, ihtiyacın tek başına yaşayan yaşlılarla sınırlı olmadığını gösteriyor: hizmetle iletişime geçen en büyük grubu, çalışma ve aile yaşamının ortasındaki kişiler oluşturuyor.
Arayanlar arasında arkadaşlık ilişkilerinde zorlanan gençler ile aile dağılması ya da işini kaybetmesinin ardından depresyon yaşayan yetişkinler bulunuyor. Başkasının iyiliği için endişelenen arkadaşlar, akrabalar ve komşular da hattı arayabiliyor.
Yardım hattı, sakinlere kamusal bir mekâna gitmeden yardım isteme imkânı sunuyor. Takip aramaları iletişimin sürmesini sağlarken, diğer hizmetler hakkındaki bilgiler de bir telefon görüşmesini telefonun ötesindeki destek olanaklarına bağlayabiliyor.
Ziyaretçiler Evden Çıkmanın Kolaylaştığını Anlatıyor
53 yaşındaki Eom Mi-hui, mahallesindeki marketten bir bölge bülteni aracılığıyla haberdar oldu. Tek başına yaşıyor ve ruh sağlığı sorunları yaşıyor. Evde kalmak kendisini daha kötü hissettirirken, yakında gidebileceği bir yerin olması dışarı çıkmasını kolaylaştırdı.
Eom, bu mekânın kendisi için neyi değiştirdiğini şöyle anlatıyor:
Böyle bir yerin olması dışarı çıkmayı kolaylaştırıyor.
Uzun uzun sohbet etmeden de başkalarıyla birlikte olmanın değerini şöyle ifade ediyor:
Bazen, başkalarının yanında olmak bile daha iyi hissetmeme yardımcı oluyor.
51 yaşındaki Lee Won-tae mahallesine yeni taşındı ve henüz çevresinde ilişkiler kuruyor. Yürüyüş rutini sırasında neredeyse her gün uğruyor; konuşup konuşmamalarından bağımsız olarak, marketi durup başkalarıyla vakit geçirebileceği bir yer olarak kullanıyor.
Lee ziyaretlerini şöyle anlatıyor:
Henüz çok yakın arkadaşım yok ama böyle bir yerde dinlenebilmek hoşuma gidiyor.
Bazı ziyaretçiler başlangıçta yabancılarla konuşmaktan ya da yemek yemekten çekiniyor. Personel onları kendi hızlarında ortak alanı paylaşmaya teşvik ediyor. Tekrarlanan ziyaretler, küçük iyilikler ve paylaşılan deneyimler sayesinde mekâna aşinalık kazanmak zamanla içlerini açmalarını kolaylaştırabiliyor.
Gönüllü danışman Lee In-sook, boşanmasının ardından yalnızlık yaşadı; daha sonra merkezlerde başkalarına yardım etmeye başladı. Gördüğü değişimin zamanla nasıl geliştiğini ve merkezin kendisi için ne ifade ettiğini şöyle anlatıyor:
Bazı insanlar gelir ve başta yabancılarla konuşmaz. Ama mekâna alıştıkça paylaşımda bulunurken kendilerini rahat hissetmeye başlarlar. Benim için merkez, parayla satın alınamayacak gerçek bir insan bağını temsil ediyor.
Toplumdan Uzaklaşanlara Ulaşmak
Seul İzolasyonu Önleme Merkezi, risk altındaki sakinlerin belirlenmesine yardımcı olmak için sosyal yardım ofisleri, elektrik ve su şirketleri ve teslimat hizmetleriyle veri paylaşım anlaşmaları yapıyor. Toplanmayan postalar ya da tek kişi için tekrarlanan yemek siparişleri gibi işaretler, bu kişilerle iletişime geçme girişimini başlatabiliyor.
Ulaşma çalışmaları telefonla arama, ev ziyareti ya da dijital mesajlar biçiminde yürütülebiliyor. Bu yöntemler, kendi başına bir markete gitmesi ya da danışmanı araması pek olası olmayan sakinlere ulaşmayı amaçlıyor.
Kent yönetimi, ortak ilgi alanları üzerinden iletişimi teşvik etmek için Karrot adıyla bilinen Danggeun Market gibi popüler uygulamalardan da yararlanıyor. Platformda hobilere göre düzenlenmiş binlerce sosyal grup bulunuyor; böylece sakinler resmî bir yardım talebiyle başlamak zorunda kalmadan bir araya gelebiliyor.
Mahalle kulüplerine katılım 2023'ten bu yana 20 kat arttı. Bazı kişiler için dijital topluluklar, resmî kent programları aracılığıyla kurulanlardan daha uzun süreli sosyal ilişkilerin önünü açıyor. Ortak bir etkinlik, insanlara kendi belirledikleri koşullarda buluşmayı sürdürmeleri için bir neden verebiliyor.
İletişimin Sürmesinin Önemi
Seul, toplumsal hayattan çekilmenin önemli bir halk sağlığı sorunu haline geldiği Birleşik Krallık ve Japonya'daki girişimlerden esinlendi. Japonya'da hikikomori terimi, toplumsal yaşamdan ciddi ölçüde çekilmeyi ifade ediyor. Her iki ülke de geleneksel sosyal hizmetlerden yararlanamayan insanlara ulaşmak için topluluk mekânlarından ve yardım hatlarından faydalandı.
Seul bu yaklaşımları Kore toplumuna uyarlıyor ve deneyiminin başka kentlere de yardımcı olmasını umuyor. Ewha Kadın Üniversitesi'nden Profesör Byun Geum-seon, kalıcı ilişkilerin tek bir karşılaşmadan daha önemli olduğu uyarısında bulunuyor:
Yalnızlığı azaltan şey yalnızca bağ kurmak değil, bu bağın sürmesidir. Birisi için önemli olduğunuzu ve ortadan kaybolduğunuzda bunu fark edeceğini hissetmeniz gerekir.
Yalnızlık kişiye özgüdür; koşullara ve kültürel beklentilere göre şekillenir. Akademisyenler ve vatandaşlar, devlet programlarının bu soruna ne ölçüde çözüm olabileceğini sorguladı. Kamu politikaları insanlara buluşma fırsatları yaratabilir; ancak yalnızlık yaşayan kişinin bu duyguyu fark etmesi ve destekle ilişki kurması da gerekir.
Profesör Byun, tek başına yaşamakla yalnız hissetmenin neden farklı biçimlerde ele alınması gerektiğini şöyle açıklıyor:
Yalnızlık, tek başına olmakla aynı şey değil.
Aynı koşulların farklı kişilerde nasıl farklı hissedilebileceğini anlatıyor:
Bazıları için yalnızlık özgürlüktür. Başkaları içinse acıdır. Hükümetler davranışları tespit edebilir, ancak yalnızlık hissini, onu yaşayan kişinin kabul etmesi gerekir.
Lee Soo-jin de kent yönetiminin rolünün sınırlarını kabul ediyor:
Seul Büyükşehir Belediyesi anlamlı ilişkileri kendi başına kuramayacağını biliyor.
Lee, kentin sağlayabileceği pratik desteği şöyle anlatıyor:
Yapabileceğimiz şey altyapıyı kurmak. İnsanlara zorlandıklarını fark ettiklerinde başvurabilecekleri seçenekler sunabiliriz.
Yardım İstemeyi Olağan Hale Getirmek
Marketlerin tanıdık görünümü, amaçlarının merkezinde yer alıyor. Kliniğe ya da sosyal yardım merkezine girmeye çekinen biri bunun yerine sıcak bir ortak alana uğrayıp yemek yiyebiliyor ya da dinlenebiliyor. Ücretsiz yemek ve klima da bu mekânları, sıcak yaz aylarında düşük gelirli sakinler için erişilebilir kılıyor.
Kim Se-heon, kent yönetiminin sakinlere vermek istediği mesajı şöyle aktarıyor:
İnsanların yardım istemenin normal olduğunu ve yaşadıklarını yalnızca kendilerinin yaşamadığını hissetmelerini istiyoruz.
Kentleşme, küçülen aileler, yükselen yaşam maliyetleri ve değişen çalışma biçimleri gündelik hayatı yeniden şekillendirirken başka kentler de benzer baskılarla karşı karşıya. Seul'ün fiziksel mekânları, dijital iletişim çalışmaları ve topluluk etkinliklerini bir araya getiren yaklaşımı, hem doğrudan izolasyona hem de bunun arkasındaki koşullara yanıt vermek için olası bir model sunuyor.
Başlangıçta gösterilen yoğun ilgi, insanların karşılanması güç beklentiler olmadan birlikte vakit geçirebileceği mekânlara ihtiyaç olduğunu ortaya koyuyor. Bir ziyaretçi, gidecek başka bir yer bulmanın verdiği rahatlamayı şöyle özetliyor:
Ev insanı boğmaya başladığında, ait olabileceğiniz bir yer.
Hee-kyung, Eom Mi-hui ve Lee Won-tae gibi sakinler için ilk değişiklik somut: biriyle paylaşılan bir öğün, evden çıkmak için daha kolay bir neden ya da yürüyüş sırasında uğranabilecek tanıdık bir durak.
Öne Çıkanlar
- Seul'ün sıcak kalpli marketleri, Mart 2025'te açıldıktan sonra 20.000 ziyaretçi ağırladı.
- Kentteki hanelerin yaklaşık yüzde 40'ı tek kişiden oluşuyor; 130.000'den fazla gencin neredeyse tamamen toplumsal hayattan çekilmiş halde yaşadığı tahmin ediliyor.
- Marketler, ziyaretçileri etkileşime girmeye zorlamadan ücretsiz yiyecek, ortak alanlar, dinlenme olanakları ve danışmanlara erişim sunuyor.
- Beş yıllık Yalnızlıksız Seul girişiminin bütçesi 451,3 milyar won, yani yaklaşık 326 milyon dolar.
- Yalnızlığa Elveda 120, Nisan 2025'te hizmete girdikten sonraki altı hafta içinde 3.000'den fazla çağrı aldı ve yıllık hedefini aştı.
- Dijital iletişim çalışmaları, mahalle kulüpleri ve kişisel ilişkilerin sürdürülmesi de müdahalenin diğer parçaları arasında.
- Programların uzun vadede yalnızlık üzerindeki etkisini ölçmek için henüz erken.






