Çin’de Kampüslerdeki Sıcaklık Krizi, Serinleme İmkânları, Güvenlik ve Elektrik Tedarikindeki Açıkları Ortaya Koyuyor

10 dakikalık okuma
SoCal heat wave leaves students sweltering – The Mirror

Yurtlar aşırı ısınınca öğrenciler serin yerler arıyor

Doğu Çin’de sıcaklıkların 40°C’yi (104°F) aşması, öğrencileri kalabalık üniversite yurtlarından çıkarak kütüphanelere, koridorlara, süpermarketlere ve otellere yöneltti. Çoğunda klima bulunmayan ve genellikle dört ila sekiz öğrencinin kaldığı odalarda, ülkenin kayıtlara geçen en sıcak yazlarından bazılarında uyumak zorlaştı.

İçindekiler
  1. Yurtlar aşırı ısınınca öğrenciler serin yerler arıyor
  2. Buz, çadır ve otel odaları hayatta kalma araçlarına dönüşüyor
  3. Bir ölüm, kampüslerdeki refah koşullarını gündeme taşıyor
  4. Üniversiteler serinleme ve geçici barınma imkânlarını artırıyor
  5. Yurtlardaki serinleme açığı neden bu kadar büyük?
  6. Serinleme talebi elektrik arzı üzerinde baskı oluşturuyor
  7. Sıcaklık rekorları sorunun boyutunu gösteriyor
  8. Açık havada çalışanların seçenekleri daha az
  9. Daha yeşil binalar ve daha verimli ekipmanlar
  10. Kampüslerdeki yenilemeler hazırlık meselesine dönüşüyor
  11. Öne Çıkanlar

Qingdao Üniversitesi ve Yantai Nanshan Üniversitesi’nin de aralarında bulunduğu Şandong eyaletindeki en az altı yükseköğretim kurumu, yaz tatilinde öğrenci yurtlarına klima takma sözü verdi. Diğer üniversiteler kütüphanelerini gece boyunca açık tuttu ya da yurtlar yenilenirken öğrencilerin sıcaktan kaçabileceği geçici alanlar ayarladı.

Qingdao Üniversitesi’nde bir yurt görevlisinin odasında ölü bulunmasının ardından harekete geçilmesi yönündeki baskı arttı. Aynı üniversiteden bir öğrenci de o gün sıcak çarpması nedeniyle hastaneye kaldırıldı. Görevlinin ölüm nedeni soruşturulmaya devam ederken birçok kişi sıcak çarpmasının bunda rol oynadığına inanıyordu.

Öğrenciler bulabildikleri ya da karşılayabildikleri her türlü serinleme yöntemiyle duruma çözüm bulmaya çalıştı: vantilatörlerin önüne konan buz kapları, koridorlara taşınan yatak takımları ve ara sıra otelde geçirilen geceler. Yaşadıkları, kampüslerdeki barınma sorununu ülke çapındaki çok daha büyük bir meseleye bağlıyor. Sıcaklıklar arttıkça daha fazla insanın serinlemeye ihtiyacı oluyor, ancak bu talebi karşılamak elektrik arzı üzerindeki baskıyı da artırıyor.

Çin’deki üniversiteler artık hem acil bir sağlık sorununu yönetmek hem de binaları daha sıcak yazlara uyarlamak için uzun vadeli bir süreç yürütmek zorunda. Klima kurulumu rahatlama sağlayabilir; ancak ekipman ve elektrik maliyetleri ile çok sayıda öğrenciyi kapsayan iyileştirmeler, kurumların ne kadar hızlı harekete geçebileceğini belirliyor.

Buz, çadır ve otel odaları hayatta kalma araçlarına dönüşüyor

Çin’de yaygın olarak yazın en sıcak günleri diye anılan sanfu dönemi, her yıl uzun zamandır bunaltıcı geceleri beraberinde getiriyor. 2024’te sıcaklar erken ve benzeri görülmemiş bir şiddetle bastırdı; milyonlarca kişiyi hazırlıksız yakaladı ve alışılmış başa çıkma yöntemlerini daha az etkili hâle getirdi.

Jilin eyaletinde öğrenciler, klima bulunan koridorlara kurdukları çadırlarda uyudu. Şandong’da öğrenciler süpermarketlerde serinlemeye çalıştı ya da üniversitelerinin gece açık tuttuğu kütüphanelerde yattı. Bazıları da yatak takımlarını daha serin koridorlara taşıyarak ortak alanları geçici yatakhanelere dönüştürdü.

Reklam

Oteller bir başka kaçış imkânı sunuyor, ancak ücretleri birçok öğrencinin ara sıra geçirilecek bir geceden fazlasını karşılamasına engel oluyor. Changchun’dan 20 yaşındaki bir öğrenci, yaşadıkları maddi baskıyı şöyle anlattı:

Otele yerleşmek biz öğrenciler için çok büyük bir masraf.

Odalarında kalmayı sürdüren öğrenciler, vantilatörün önüne konan bir kap buz küpüyle ev yapımı klima oluşturmak gibi düşük maliyetli soğutma yöntemlerine başvurdu. Bu çözümler, rahatlama imkânına erişimin öğrencilerin ne kadar harcayabildiğine ve üniversitelerin hangi alanları kullanıma açtığına ne ölçüde bağlı olduğunu gösteriyor.

Bir öğrenci, Çin’in kuzeydoğusunda yazların nasıl değiştiğini şöyle hatırladı:

Küçükken kuzeydoğuda yazlar gerçekten çok rahat geçerdi. Ama artık yazlar gittikçe daha sıcak oluyor.

Bir ölüm, kampüslerdeki refah koşullarını gündeme taşıyor

Qingdao Üniversitesi’ndeki yurt görevlisi, sokak kedilerine gösterdiği ilgi nedeniyle sevgiyle “yurt amca” diye anılıyordu. Ölümü, orada yaşayan öğrencilerin yanı sıra kampüs yaşamını her gün destekleyen çalışanların karşılaştığı koşullara da dikkat çekti.

Sosyal medyada taziye mesajları ve reform çağrıları yayıldı. Weibo’daki bir kullanıcı, üniversitenin sorumluluklarını sıradan çalışanlara yaklaşımıyla ilişkilendirdi:

Bir üniversitenin niteliği kaç binası olduğuyla değil, okulun işleyişini sessizce destekleyen sıradan insanlara nasıl davrandığıyla ölçülür.

Aynı gün bir öğrencinin sıcak çarpması nedeniyle hastaneye kaldırılması, kampüs güvenliğine ilişkin endişeleri daha da acil hâle getirdi. Bu endişelerin merkezindeki ciddi sağlık riski sıcak çarpması; bu nedenle serinleme imkânına erişim, konforun yanı sıra korunma meselesi de.

Kamuoyunun tepkisi, aşırı hava koşullarında üniversitelerin en savunmasız üyelerine nasıl baktığına dikkat çekti. Görevleri ve yardıma erişimleri farklı olsa da öğrenciler ve kampüs çalışanları aynı binaları ve hava koşullarını paylaşıyor.

Üniversiteler serinleme ve geçici barınma imkânlarını artırıyor

Qingdao Üniversitesi ve Yantai Nanshan Üniversitesi, yaz tatilinde klima sistemlerini yenileme sözü veren kurumlar arasında. Yurt koşullarını iyileştirme baskısı artarken Şandong genelinde en az altı yükseköğretim kurumu bu yönde planlarını açıkladı.

Üniversiteler, yurtlarda çalışmalar sürerken öğrencilerin klimalı kütüphanelerde gece boyunca kalmasına da izin verdi. Restoranlar ve süpermarketler gayriresmî serinleme alanlarına dönüştü; görüntülerde öğrencilerin sıcaktan kaçmak için yerlere uzandığı görüldü.

Reklam

Jinan’da lise öğrencisi olan biri, serinlemenin ne kadar gerekli hâle geldiğini şöyle anlattı:

Klima olmadan sıcaktan sağ çıkmak mümkün değil.

Kütüphaneler ve diğer ortak alanlar acil durumlarda barınak sağlayabilir; ancak yurt yenilemeleri, öğrencilerin her gece döndüğü mekânları iyileştiriyor. Geçici barınma imkânlarıyla planlanan kurulum çalışmalarının bir arada yürütülmesi, kurumların acil ihtiyaçları karşılarken tesislerini de dönüştürmeye çalıştığını gösteriyor.

Yurtlardaki serinleme açığı neden bu kadar büyük?

Üniversite yurtlarının çoğu, klimanın bir ihtiyaç değil lüks sayıldığı, farklı bir iklim ve döneme göre onlarca yıl önce inşa edildi. Yazların daha sıcak, sıcak hava dalgalarının daha sık hâle gelmesi, altyapıdaki bu açığın yönetilmesini zorlaştırdı.

Dört ila sekiz öğrencinin paylaştığı odalar sorunu yoğunlaştırıyor. Bir yurtta soğutma sistemi yoksa birden fazla kişi dinlenmek için başka bir yer bulmak ya da aynı kısıtlı ekipmanlara bel bağlamak zorunda kalıyor. Büyük bir üniversitede bu oda koşulları; bütçeleri, binaları ve öğrenci refahını ilgilendiren kurumsal bir soruna dönüşüyor.

ScienceDirect’te yayımlanan geniş kapsamlı bir anket, öğrencilerin serinleme yöntemlerini seçerken maliyet ve kullanım kolaylığını dikkate aldığını ortaya koydu. Öğrencilerin serinleme yöntemlerine ilişkin anket, suyla soğutulan vantilatörler ve yer vantilatörleri gibi seçeneklerin tercih edildiğini, fiyatın ise başlıca ölçüt olmaya devam ettiğini gösterdi.

Bu bulgular, doğaçlama çözümlerin neden yaygın olduğunu ve otellerin neden genellikle son çare olarak görüldüğünü açıklamaya yardımcı oluyor. Öğrenciler kısıtlı bütçeleriyle serinlemeye çalışırken üniversiteler de çok büyük öğrenci nüfuslarına hizmet etmenin maliyetiyle karşı karşıya.

Şanghay, eğitim yetkililerinin sıcağa karşı harekete geçmesine başka bir örnek sunuyor. Belediye eğitim komisyonu, üniversite giriş sınavlarına giren öğrenciler için klima ve buz küpleri sağladı. Bu tür önlemler henüz her yerde uygulanmıyor; dolayısıyla serinleme imkânına erişim yerel düzenlemelere ve kurumların kaynaklarına bağlı kalıyor.

Serinleme talebi elektrik arzı üzerinde baskı oluşturuyor

Çin genelinde elektrik talebi Temmuz 2024’ün başında rekor seviyeye ulaştı. Doğu Çin’de elektrik yükünün üçte birinden fazlasını klimalar oluşturdu. Bu da sıcak havaların belirli bir anda ihtiyaç duyulan elektrik miktarını ne ölçüde etkileyebildiğini gösteriyor.

Elektrik yükü, şebekenin karşılaması gereken talep anlamına geliyor. Haneler, okullar, işletmeler ve diğer kullanıcılar soğutma ekipmanlarını aynı anda çalıştırdığında elektrik şirketlerinin bu sistemleri işler durumda tutmak için aynı anda yeterli elektrik sağlaması gerekiyor.

Reklam

Ember’in sıcak hava dalgalarına ilişkin analizine göre serinleme ihtiyacı, en sıcak aylarda elektrik talebinin bir önceki yıla kıyasla yüzde 31 artmasına katkıda bulundu. Elektrik kesintilerini önlemek için şirketler kömürden elektrik üretimini artırdı.

Bu nedenle kampüslerde atılan adımlar, daha geniş bir enerji sorununun parçası. Eklenen her klima ihtiyaç duyulan rahatlamayı sağlayabilir; ancak doğu Çin genelindeki serinleme talebinin toplamı, bölgedeki elektrik yükünün üçte birinden fazlasını oluşturacak düzeye ulaşmış durumda.

Artan serinleme talebini karşılamak için fosil yakıtlara bel bağlamak, iklim değişikliğini ağırlaştıran emisyonları da artırıyor. Yazlar ısındıkça serinleme ihtiyacı artıyor; bu ihtiyacın daha fazla fosil yakıtla karşılanması da daha fazla ısınmaya yol açan koşulları besliyor.

Sıcaklık rekorları sorunun boyutunu gösteriyor

Çin’de son yıllarda yaşanan sıcak hava acil durumları birkaç yıla yayılıyor. Bilim insanları aşırı hava olaylarının sıklık ve şiddetindeki artışı küresel iklim değişikliğiyle ilişkilendiriyor. Böylece öğrencilerin yaşadıkları, artan sıcaklık risklerinin daha geniş bir örüntüsünün parçası hâline geliyor.

Son yıllardaki rekorlar, üniversiteler ve elektrik tedarikçileri üzerindeki baskının neden arttığını gösteriyor:

  • 2022’de Çin, 1961’den bu yana en kötü sıcak hava dalgasını yaşadı; bazı bölgelerde sıcak hava 79 gün sürdü.
  • 2023’te Sincan’da kaydedilen 52,5°C, Çin’de şimdiye kadar ölçülen en yüksek sıcaklık oldu.
  • 2024 Temmuz’unun başında, serinleme ihtiyacının hızla artmasıyla ülke genelinde elektrik talebi rekor seviyeye ulaştı.
  • 2024’te temmuz, ulusal kayıtların tutulmaya başlamasından bu yana Çin’in en sıcak ayı oldu.

The Lancet’e göre sıcak hava dalgaları yalnızca 2022’de Çin’de 50 binden fazla kişinin ölümüne neden oldu. Bu sayı, aşırı ısınmış odalardaki rahatsızlığın yanı sıra aşırı sıcaklıkların yol açabileceği çok daha ciddi sağlık sonuçlarını da gözler önüne seriyor.

Öğrenciler, yaşlılar ve açık havada çalışanlar en savunmasız gruplar arasında. Koşulları farklı olsa da serin bir yere erişim, bir faaliyete ara verebilme imkânı ve serinlemek için ayrılabilecek para, aşırı sıcakları nasıl deneyimlediklerini etkiliyor.

Açık havada çalışanların seçenekleri daha az

Öğrenciler kapalı alanlara sığınırken kuryeler, inşaat işçileri ve gig ekonomisinde çalışan milyonlarca kişi açık havada çalışmayı sürdürmek zorunda. Bu çalışanlar için sıcaktan kaçmak, geçimlerini sağlamakla bağdaştırılması zor bir durum olabiliyor.

Çin yasaları çalışanlara sıcak hava ödeneği verilmesini zorunlu kılıyor, ancak uygulama her yerde aynı değil. Gig ekonomisindeki çalışanların çoğu ek ücret ya da yan hak alamıyor; bu da yüksek sıcaklıklarda çalışmanın fiziksel ve mali yükünü üstlenmek zorunda kalmalarına yol açıyor.

Reklam

Öğrenciler de hazırda bulunan tek serin oda, rahatça karşılayamayacakları bir otelse benzer bir sorunla karşılaşıyor. Çalışanlar ise koruma ya da ek ücret kendilerine ulaşmadığında aynı sıkıntıyı yaşıyor. Her iki durumda da yük, kaynakları sınırlı kişilerin omuzlarına biniyor.

Dolayısıyla aşırı sıcaklara karşılık vermek, yalnızca ekipman satın almaktan ibaret değil. Serinletilen alanları kimlerin kullanabildiği, kimlerin maddi destek aldığı ve günlük sorumlulukları nedeniyle sıcağa maruz kalan kişilerin kurumlar tarafından nasıl korunduğu da bu mücadelenin parçası.

Daha yeşil binalar ve daha verimli ekipmanlar

Guangzhou, bitki örtüsü, su ve bina tasarımı yoluyla kentsel sıcaklıkları düşürmenin yollarını deniyor. Bu yaklaşımlar, tek tek odalarda gereken soğutmanın yanı sıra çevredeki ısıyı da hedef alıyor.

Önlemler arasında daha serin alanlar oluşturmak için yeşil alanların ve su yüzeylerinin artırılması, binaların cephelerine ve çatılarına bitki örtüsü eklenmesi, havalandırmayı teşvik eden geleneksel mimari özelliklerin yeniden hayata geçirilmesi, rüzgârı yönlendirip ısıyı dağıtan kent planlarının hazırlanması yer alıyor.

Dünya Bankası’na göre bu tür önlemler iç mekân sıcaklıklarını 3°C ila 5°C düşürebilir, önemli ekonomik ve sağlık yararları sağlayabilir. Üniversite kampüsleri açısından da aynı sorunla bağlantılılar: binalar ve çevreleri, insanların mekanik soğutmaya ne kadar ihtiyaç duyduğunu etkiliyor.

Daha verimli klimalar, elektrik talebini sınırlarken serinleme ihtiyacını karşılamanın başka bir yolunu sunuyor. Şebeke üzerindeki baskıyı azaltmak için önerilen çözümler arasında çatı tipi güneş panelleri ve elektrik fiyatlandırmasının iyileştirilmesi de bulunuyor.

Ember’in analizinde verimli soğutma cihazlarına yönelik teşvikler ve yenilenebilir enerjinin sisteme entegre edilmesi, iklim değişikliğini ağırlaştırmadan gelecekteki talebi karşılamanın başlıca yolları olarak gösteriliyor. Bu önlemler, serin odalara yönelik acil ihtiyacı, bu odalara elektrik sağlayan enerjinin nasıl üretildiğine ilişkin kararlarla buluşturuyor.

Kampüslerdeki yenilemeler hazırlık meselesine dönüşüyor

Üniversitelerden tesislerini yalnızca konfor için değil, sağlık ve güvenlik için de iyileştirmeleri bekleniyor. Kütüphaneleri gece boyunca açık tutmak ve geçici barınak sağlamak acil durumlarda yardımcı olabilir; klima kurulumu ise öğrencilerin sonraki sıcak hava dalgalarında yurtlarından bekleyebileceklerini değiştiriyor.

Politika yapıcılar da ülke genelinde benzer bir dengeyle karşı karşıya: uzun vadeli sürdürülebilirlik hedefleri doğrultusunda çalışırken acil serinleme ihtiyacını karşılamak. Temmuz 2024’teki rekor elektrik talebi ve kömür kullanımındaki artış, bu kararların birbiriyle ne kadar yakından bağlantılı olduğunu gösteriyor.

Reklam

Öğrenciler uyum sağlamayı, kendi çözümlerini üretmeyi ve daha iyi koşullar için seslerini duyurmayı sürdürüyor. Yaşadıkları, yazlar daha da ısınırken hazırlık, adalet ve öğrencilerin yaşamı üzerine ülke çapında bir tartışmayı büyütmeye yardımcı oldu.

Pratikteki zorluk, insanların yaşadığı, okuduğu ve çalıştığı yerlerde serinleme imkânı sunarken bunu sağlamak için gereken enerji miktarını azaltmak. Yurtların yenilenmesi, geçici serinleme alanları, daha verimli ekipmanlar ve kentsel tasarımdaki değişiklikler aynı sorunun farklı yönlerine çözüm getiriyor.

Öne Çıkanlar

  • 40°C’yi aşan sıcaklıklar, Doğu Çin’de öğrencileri klimasız ve kalabalık yurtların dışında serinlik aramaya itti.
  • Qingdao Üniversitesi’nde bir yurt görevlisinin ölümü ve bir öğrencinin hastaneye kaldırılması, kampüs koşullarına ilişkin endişe yarattı.
  • Şandong’daki en az altı yükseköğretim kurumu, yaz tatilinde yurtlara klima takma sözü verdi.
  • Kütüphaneler, koridorlar, süpermarketler ve oteller geçici sığınak olarak kullanıldı; maliyet, bazı öğrencilerin seçeneklerini kısıtladı.
  • Ulusal elektrik talebi 2024 Temmuz’unun başında rekor seviyeye ulaşırken klimalar, Doğu Çin’deki elektrik yükünün üçte birinden fazlasını oluşturdu.
  • Öğrenciler, yaşlılar ve açık havada çalışanlar özel risklerle karşı karşıya; gig ekonomisindeki çalışanların çoğu ek sıcak hava ödeneği ya da yan hak almıyor.
  • Enerji arzı üzerindeki baskıyı sınırlarken insanları korumak için önerilen yollar arasında daha verimli soğutma, yenilenebilir elektrik ve daha yeşil kentsel tasarım bulunuyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir