Güney Kore'nin En Büyük Şirketlerinde Yöneticilerin Yüzde 8'ini Kadınlar Oluşturdu, Ancak Yönetimdeki Güç Dağılımı Hâlâ Eşitsiz

12 dakikalık okuma
Celebrating International Women's Day 2019 - The Executive Centre South ...

Rekor paya karşın üst yönetimde az sayıda kadın

Şirketleri takip eden Leaders Index'in verilerine göre, 2025'in ilk yarısında Güney Kore'nin gelirlerine göre en büyük 500 şirketinin 376'sında görev yapan 15.016 yöneticinin 1.210'unu kadınlar oluşturdu. Kadınların payı ilk kez yüzde 8'i aşarak 2019'daki yüzde 3,8'in iki katından fazlasına çıktı.

İçindekiler
  1. Rekor paya karşın üst yönetimde az sayıda kadın
  2. Yönetim kurulu kuralları atamaları nasıl hızlandırdı?
  3. Farklı yönetici pozisyonları ne anlama geliyor?
  4. Tüketici sektörleri önde, ağır sanayi geride
  5. Hyundai'de liderlik ve ücret artışı
  6. Güney Kore OECD ülkelerinin çoğunun gerisinde
  7. İş dünyası açısından gerekçe yönetim kurulu üyeliğinin ötesinde
  8. Terfi süreci neden daralıyor?
  9. Şirketler ve hükümet atamaların ötesine bakıyor
  10. Kamuoyu desteği henüz eşit temsile dönüşmedi
  11. Uluslararası deneyim Kore'ye ne sunuyor?
  12. Öne Çıkanlar

8 Temmuz 2025 itibarıyla incelenen veriler, üst düzey kurumsal unvanları kimin taşıdığı konusunda kayda değer bir değişime işaret ediyor. Ancak artışın ne kadarının şirketleri günlük olarak yönetmekten sorumlu pozisyonların dışında gerçekleştiğini de gösteriyor. 1.210 kadından yalnızca 52'si icracı yönetim kurulu üyesiydi; bu 52 kişinin 15'i şirket sahibi ailelerle kan bağıyla ilişkiliydi.

Kadın yöneticilerin çoğu bağımsız yönetim kurulu üyeleri ya da yönetim kurulu üyesi olarak kayıtlı olmayan yöneticilerdi. Bu pozisyonlar önemli sorumluluklar içerebilir, ancak operasyonları yöneten ve şirket stratejisini uygulamaya koyan şirket içi yönetim görevlerinden farklıdır.

Dolayısıyla Güney Kore'deki ilerlemenin iki boyutu var: Daha fazla kadın kurumsal liderliğe katılıyor, ancak en etkili yönetim pozisyonlarına erişim hâlâ çok daha sınırlı. Yönetim kurulu kurallarındaki değişiklikler kapıları aralamaya yardımcı oldu; ancak şirketler, kadınları en üst kademelere ulaşacak kadar uzun süre terfi yolunda tutmakta hâlâ zorluk yaşıyor.

Hyundai Motor, hem ilerlemeyi hem de hâlâ alınması gereken mesafeyi ortaya koyuyor. Kadınlar 2024'te şirketin yönetici pozisyonlarının rekor düzeydeki yüzde 7,9'unu oluşturdu ve performans primleri dahil edildiğinde ortalama kazançları erkek yöneticilerinkini aştı. Şirket ayrıca 2030'a kadar yönetimdeki kadın temsilini artırma hedefleri belirledi.

Ancak genel ekonomi çapında Güney Kore, kadın yöneticilerin oranı bakımından gelişmiş ülkelerin çoğunun gerisinde kalmayı sürdürüyor. Buradaki zorluk, son dönemdeki atama artışını ekiplerden, bütçelerden ve iş kararlarından sorumlu daha geniş bir kadın havuzuna dönüştürmek.

Reklam

Yönetim kurulu kuralları atamaları nasıl hızlandırdı?

Güney Kore, Ağustos 2022'de Sermaye Piyasası Yasası'nı değiştirerek yönetim kurullarının tamamen tek cinsiyetten oluşmasını yasakladı. Büyük, borsada işlem gören şirketlere uygulanan bu zorunluluk, birçok şirketin en az bir kadın yönetim kurulu üyesi atamasını gerektirdi.

Kayıtlı kadın bağımsız yönetim kurulu üyelerinin sayısı 2019'da 38 iken 2024'te 292'ye yükseldi; bu, yaklaşık sekiz katlık bir artış anlamına geliyor. Bu hızlı artış, 2019'dan bu yana yönetici pozisyonlarındaki kadın sayısının neden bu kadar çabuk büyüdüğünü açıklamaya yardımcı oluyor.

Yasal zorunluluk, yönetim kurulunun bileşimiyle ilgili. Yönetim kurulu önemli şirket meselelerinde oylama yapar ve yönetimi denetler; yöneticiler ise işletmenin günlük işlerini yürütür. Kurula bir kadın atanması, denetime katılan kişileri değiştirir; ancak şirket içi yönetime giden yol, şirket içindeki işe alım, terfi ve çalışanları elde tutma uygulamalarına bağlıdır.

Mevzuat değişiklikleri, kurumsal yaklaşımların dönüşümüyle birlikte etkili oldu. Bazı sektörlerde kadınların yönetici pozisyonlarındaki oranı artık diğerlerine kıyasla çok daha yüksek; bu da değişimin hızının faaliyet gösterilen iş alanına ve mevcut liderlik uygulamalarına bağlı olduğunu gösteriyor.

Başlıca tarihler, artışın nasıl gerçekleştiğini ortaya koyuyor:

  • 2019: İncelenen şirketlerde yönetici pozisyonlarının yüzde 3,8'ini kadınlar oluşturuyordu ve kayıtlı 38 kadın bağımsız yönetim kurulu üyesi vardı.
  • Ağustos 2022: Sermaye Piyasası Yasası, büyük ve borsada işlem gören şirketlerin yönetim kurullarının tamamen tek cinsiyetten oluşmasını yasaklayacak şekilde değiştirildi.
  • 2024: Kayıtlı kadın bağımsız yönetim kurulu üyelerinin sayısı 292'ye ulaştı.
  • 2025'in ilk yarısı: Leaders Index, gelirlerine göre ilk 500 şirketin 376'sında 15.016 yönetici arasında 1.210 kadın olduğunu belirledi.
  • 2030: Hyundai Motor, Kore'de yönetici ve daha üst pozisyonların yüzde 15'inde, yurt dışında ise yüzde 27'sinde kadınların görev almasını hedefliyor.

Farklı yönetici pozisyonları ne anlama geliyor?

Bağımsız yönetim kurulu üyeleri, şirket çalışanı ya da hissedarı olmayan kişilerdir. Yönetim kurulu toplantılarında eşit oy hakkına sahip olduklarından, kurulun aldığı kararlarda resmî söz sahibidirler. Ancak günlük operasyonlar ve şirket içindeki işlerin yönü üzerinde, şirketi doğrudan yöneten yöneticilere kıyasla genellikle daha az etkilidirler.

Kayıtlı olmayan yöneticiler üst düzey unvanlar taşır, ancak resmî şirket sicilinde yönetim kurulu üyesi olarak yer almaz. Şirket hiyerarşisinde üst sıralarda bulunurlar; ancak kayıtlı yönetim kurulunda yer almamaları, kurul kararlarındaki resmî rollerini sınırlar.

İcracı yönetim kurulu üyeleri, kurul üyeliğini günlük yönetim sorumluluğuyla birleştirir. Leaders Index'in sayımındaki 1.210 kadın yöneticiden yalnızca 52'si bu pozisyonlardaydı. Bu, sayılan kadınların yaklaşık yüzde 4,3'üne karşılık geliyor ve kadın yönetici atamalarındaki genel artışa rağmen bu grubun ne kadar küçük kaldığını gösteriyor.

Verilerde aile bağları da öne çıkıyor. 52 kadın icracı yönetim kurulu üyesinin 15'i, yani yaklaşık yüzde 29'u şirket sahibi ailelerin kan bağıyla akrabasıydı. Profesyonel kariyer yoluyla ilerlemek isteyen kadınlar açısından temel mesele, şirketlerin bu şirket içi liderlik pozisyonlarına ulaşmak için daha fazla yol oluşturup oluşturmadığı.

Reklam

Tüketici sektörleri önde, ağır sanayi geride

Listelenen sektörler arasında ev eşyası şirketleri, yüzde 19,5 ile kadın yöneticilerin en yüksek orana sahip olduğu alandı. İlaç sektörü yüzde 19 ile ikinci sırada yer alırken, hizmetlerde bu oran yüzde 13,2, yiyecek ve içecek sektöründe ise yüzde 13,1 oldu.

Tüketicilerle güçlü bağları bulunan bu sektörlerde, geleneksel olarak erkek egemen olan birçok sektöre kıyasla kadın temsili çok daha yüksek. İnşaatta oran yüzde 3,7, enerjide yüzde 3,6, deniz taşımacılığı ve makine sektörlerinde ise yüzde 3,3 olarak kaydedildi.

Ev eşyası ile deniz taşımacılığı ve makine sektörleri arasındaki fark 16,2 yüzde puandı. Yüzde 19,5 ve yüzde 3,3'lük oranlar esas alındığında, ev eşyası sektöründe yöneticiler arasındaki kadınların payı deniz taşımacılığı ve makine sektörlerindekinin yaklaşık altı katıydı.

Bu nedenle Güney Kore'nin ülke genelindeki yönetici oranı birbirinden çok farklı deneyimleri bir araya getiriyor. İlaç sektöründe üst düzey liderliği hedefleyen bir kadın, inşaat, enerji, deniz taşımacılığı ya da makine sektörlerinde çalışan bir kadına kıyasla kadın yöneticilerin çok daha fazla olduğu bir alanla karşı karşıya.

Hyundai'de liderlik ve ücret artışı

Güney Kore'nin önde gelen şirketler topluluklarından Hyundai Motor, kadınların 2024'te yönetici pozisyonlarının yüzde 7,9'unu oluşturduğunu ve bunun şirket tarihindeki en yüksek oran olduğunu bildirdi. Şirketler topluluğu, ortak mülkiyet altında çeşitli şirketleri ya da faaliyetleri barındıran büyük bir iş grubudur.

Performans primleri dahil edildiğinde Hyundai'deki kadın yöneticilerin ortalama kazancı 495,78 milyon won, yani yaklaşık 362.000 dolardı. Erkek yöneticilerin aynı ölçüte göre ortalama kazancı ise 462,84 milyon won oldu. Aradaki fark 32,94 milyon won, yani erkeklerin ortalama kazancının yaklaşık yüzde 7,1'iydi.

Performans primleri, sonuçlara bağlı olarak yapılan ve düzenli ücrete eklenen ödemelerdir. Bu rakamları anlamak açısından primlerin hesaba katılması önemlidir: Karşılaştırma, bu primler dahil edilerek hesaplanan ortalama kazançlar arasındadır.

Kadınların Hyundai'nin küresel iş gücündeki payı da arttı. Bu oran 2020'de yüzde 8,6 iken 2024'te yüzde 11,2'ye çıktı; artış 2,6 yüzde puan oldu.

Hyundai'nin bir sonraki belirlenmiş hedef tarihi 2030. Şirket, kadınların Kore'de yönetici ve daha üst pozisyonların yüzde 15'inde, yurt dışında ise yüzde 27'sinde görev almasını hedefliyor. Bu hedefler yalnızca yönetici pozisyonlarını değil, geleceğin üst düzey liderlerinin terfi edebileceği havuzu oluşturan yöneticiler de dahil olmak üzere daha geniş bir iş grubunu kapsıyor.

Şirketin verileri, çalışanlar açısından önem taşıyan üç ölçütü bir araya getiriyor: Yönetici pozisyonlarına erişim, yöneticilerin ortalama kazancı ve iş gücü genelindeki temsil. Yönetim hedefleri ise gelecekteki ilerlemenin değerlendirilebileceği bir takvim sunuyor.

Reklam

Güney Kore OECD ülkelerinin çoğunun gerisinde

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD), 2021'de Güney Kore'deki yöneticilerin yüzde 16,3'ünün kadın olduğunu kaydetti. İncelenen OECD ülkelerindeki ortalama yüzde 33,7'ydi; bu oran Güney Kore'dekinin iki katından fazlaydı.

Araştırmaya katılan 36 ülke arasında yalnızca Japonya, yüzde 13,2 ile daha düşük bir sırada yer aldı. Güney Kore'nin oranı 2011'deki yüzde 10,1'den yükselerek on yılda 6,2 yüzde puanlık artış kaydetti; buna rağmen 2021'de OECD ortalamasının 17,4 yüzde puan altında kaldı.

Yöneticiler, en büyük şirketlerdeki üst düzey yöneticilerden daha geniş bir kategoridir. Bu gruba, farklı kademelerde işleri denetlemekten ve ekiplere yön vermekten sorumlu kişiler dahildir. OECD karşılaştırması, Güney Kore'deki kadın kurumsal lider eksikliğini yönetim kademelerinde kadınların daha geniş ölçekte az temsil edilmesi bağlamına oturtuyor.

Grant Thornton'un 2025 Kadınlar İş Dünyasında raporuna göre, üst düzey yönetimdeki kadınların küresel payı yaklaşık yüzde 34'tü. ABD'de üst yöneticilerin yüzde 29,2'sini kadınlar oluştururken finans ve teknoloji, hızlı ilerleme kaydedilen sektörler arasındaydı.

İsveç, Letonya ve ABD'de yöneticiler arasındaki kadınların payı Güney Kore'dekinden çok daha yüksek. Temsilin daha güçlü olduğu ülkelerde bile en üst kademelerde kadınların sayısı erkeklerden az. Tahminler, dünya genelinde üst düzey liderlikte kadın ve erkek sayısının eşitlenmesinin bir nesil daha sürebileceğine işaret ediyor.

İş dünyası açısından gerekçe yönetim kurulu üyeliğinin ötesinde

Bain & Company'nin Güney Kore'deki en büyük 500 halka açık şirketle ilgili analizine göre, kadın yönetici temsili bakımından en üst çeyrekte yer alan şirketlerin işletme değeri ve büyüme oranı en alt çeyrektekilerin iki katıydı. İşletme değeri, hisselerin yanı sıra borç ve nakdi de hesaba katan bir şirket değeri ölçütüdür.

Yönetici pozisyonlarının yüzde 30'undan fazlasını kadınların üstlendiği şirketlerde kârlılığın daha yüksek olma olasılığı özellikle fazlaydı. Analiz, temsil tartışmasını şirketlerin ve yatırımcıların yakından izlediği ölçütlerle ilişkilendiriyor: Şirket değeri, büyüme ve kâr.

Deneyimleri daha çeşitli olan liderlik ekipleri, kararlara daha geniş bir perspektif kazandırabilir, yeniliği destekleyebilir ve sorunların ele alınma biçimini iyileştirebilir. Bir şirket açısından bu, ne satacağına, nasıl faaliyet göstereceğine ve nereye yatırım yapacağına karar verirken daha geniş bir insan grubundan yararlanmak anlamına gelir.

Güney Kore aynı zamanda çalışma çağındaki nüfusun daralması sorunuyla karşı karşıya. Kadınların becerilerinden daha kapsamlı yararlanmak, çalışıp işlere liderlik edebilecek insanların sayısı açısından önem taşıyor. Bain, kadınların ekonomiye katılımının artırılmasının gayrisafi yurt içi hasılayı (GSYH) 0,7 yüzde puan artırabileceğini tahmin ediyor. GSYH, bir ekonomide üretilen mal ve hizmetlerin değerini ölçer.

Reklam

Terfi süreci neden daralıyor?

Koreli kadınlar yüksek eğitim ve iş gücüne katılım düzeylerine sahip; buna karşın işe girişten orta kademe pozisyonlara ve üst düzey liderliğe doğru ilerledikçe sayıları belirgin biçimde azalıyor. Terfi süreci, çalışanların deneyim kazandığı ve yöneticiliğe doğru ilerlediği görevler dizisidir.

Bain'in bulgularına göre Kore'de müdür yardımcısı ve müdür yardımcılığı altındaki pozisyonlarda kadınların oranı diğer gelişmiş ülkelerin yarısı kadardı. Bu pozisyonlar önem taşıyor; çünkü çalışanların ileride daha büyük yönetim sorumlulukları üstlenmesine yardımcı oluyor.

Ailevi beklentiler bu ilerlemeyi kesintiye uğratabiliyor. Kadınların ve erkeklerin sorumluluklarına ilişkin geleneksel görüşler, aile içi görevlerin daha büyük bölümünü çoğu zaman kadınlara yüklüyor ve evlilik ya da çocuk sahibi olmanın ardından kariyerde ilerlemeyi kısıtlıyor.

Esnek çalışma olanaklarının sınırlı olması ve çocuk bakım desteğinin yetersizliği, işi bakım sorumluluklarıyla birlikte yürütmeyi zorlaştırabiliyor. Bir kadın terfi için gerekli niteliklere sahip olsa da yoğun bir görevde kalmakta ya da daha fazla sorumluluk üstlenmeyi kabul etmekte pratik güçlüklerle karşılaşabiliyor.

Terfi kararları da başka bir engel oluşturuyor. Performans değerlendirmelerinde ve terfi kararlarında bilinçsiz önyargılar, özellikle liderlerinin çoğu erkek olan sektörlerde kadınları dezavantajlı duruma düşürebiliyor. Bilinçsiz önyargı, karar veren kişi bir grubu özellikle kayırmayı amaçlamasa bile kararı etkileyen varsayımlar anlamına gelir.

Bazı şirketler, tepkiyle ya da tersine ayrımcılık suçlamalarıyla karşılaşmaktan çekindikleri için güçlü toplumsal cinsiyet çeşitliliği politikaları benimsemekte de temkinli davranıyor. Bu kaygı, üst yönetime kimlerin ulaşacağını belirleyen işe alım ve terfi uygulamalarındaki değişiklikleri yavaşlatabiliyor.

Şirketler ve hükümet atamaların ötesine bakıyor

Sermaye Piyasası Yasası, büyük ve borsada işlem gören şirketlerin yönetim kurullarında temsil için yasal bir zorunluluk getiriyor. Şirket girişimleri ise kadınların yönetime katılmasına, yönetimde kalmasına ve kariyerlerinde ilerlemesine yardımcı olan daha uzun sürece odaklanıyor.

Şirketler mentorluk programları, esnek çalışma politikaları ve daha şeffaf terfi ölçütleri uygulamaya koyuyor. Mentorluk, çalışanların daha deneyimli meslektaşlarından tavsiye almasını sağlıyor. Şeffaf ölçütler ise terfi koşullarının anlaşılmasını ve değerlendirilmesini kolaylaştırıyor.

Daha ileri adımlara yönelik öneriler arasında cinsiyet temsili ve ücret farklarının zorunlu olarak açıklanması ile yönetici aday havuzlarında kadınlara kota uygulanması yer alıyor. Aday havuzu, gelecekte liderlik görevleri üstlenmesi düşünülen ya da bu görevlere hazırlanan çalışan grubudur.

Erkekler için ebeveyn izninin genişletilmesi de önerilen önlemler arasında. Babalara daha fazla izin kullanma olanağı tanınması, bakım sorumluluklarının paylaşılmasına ve orantısız biçimde kadınları etkileyen kariyer kesintilerinin azaltılmasına yardımcı olabilir.

Sektör liderleri ve savunuculuk grupları, bu önlemlerin sürdürülmesi ve kapsamının genişletilmesi gerektiğini savunuyor. Adı açıklanmayan bir yönetici, kadın liderliğini günümüz koşullarında rekabet eden şirketler için şu sözlerle tanımladı:

hayatta kalmak için bir zorunluluk

Pratik hedef, yönetim kurullarındaki temsili şirket içindeki değişimlerle buluşturmak: Terfi için daha açık yollar, aile sorumlulukları olan çalışanlara destek ve üst düzey görevler üstlenmeye hazır daha geniş bir kadın havuzu.

Reklam

Kamuoyu desteği henüz eşit temsile dönüşmedi

Pew Research Center'ın 2023'te yaptığı bir ankete göre Korelilerin yüzde 80'i, kadınlarla erkeklerin eşit derecede iyi siyasi liderler olduğuna inanıyordu. Bu yanıt, liderlik yetkinliğinde eşitliğe yönelik geniş kamuoyu desteğine işaret ediyor.

Güney Kore'de bir kadın cumhurbaşkanı görev yaptı; ancak kadınlar Ulusal Meclis'te ve şirketlerin en üst makamlarında hâlâ yeterince temsil edilmiyor. Dolayısıyla kamuoyunun kadınları lider olarak kabul etmesi, güç sahibi birçok pozisyondaki eşit temsilden daha hızlı ilerledi.

Toplumsal beklentilerin değişmesi zaman alıyor. Başarılı kadın yöneticilerin giderek daha görünür olması ve liderlik ekiplerini çeşitlendirmenin iş dünyasına sağlayacağı faydalar, kimin liderlik edebileceğine ilişkin algıların değişmesine yardımcı oluyor.

Şirketler açısından acil zorluk, bu kabulü işe alım, çalışanları elde tutma ve terfiyle ilgili günlük kararlara yansıtmak. Şirketlerin en üst düzey liderlerini seçerken kullandığı yönetim deneyimini biriktirebilmeleri için kadınlara fırsat sunulması gerekiyor.

Uluslararası deneyim Kore'ye ne sunuyor?

ABD'de ve Avrupa'nın bazı bölgelerinde, kadın temsili için açık hedefleri mentorluk, profesyonel ağlar ve çalışanları elde tutma programlarına yapılan yatırımlarla birleştiren şirketler en hızlı ilerlemeyi kaydetti. Çalışanları elde tutmak, daha üst pozisyonlara ulaşmadan önce deneyimlerini kaybetmek yerine çalışanların şirkette kalmasını sağlamak demektir.

Yatırımcılar ve müşteriler de şirketleri değişime zorlayabilir. Çeşitlilik verilerinin kamuya açıklanması, yönetim sorumluluklarını kimin üstlendiği ve temsilin iyileşip iyileşmediği konusunda bilgi sağlar.

Kadınların yönetimde daha yüksek oranda temsil edildiği ülkelerin deneyimi, yasal zorunlulukların, kurumsal kararlılığın ve değişen kültürel beklentilerin bir arada etkili olduğuna işaret ediyor. Güney Kore'de kadın yöneticilerin oranının yüzde 3,8'den yüzde 8'in üzerine çıkması, atamaların birkaç yıl içinde önemli ölçüde değişebileceğini gösteriyor.

Bir sonraki görev, bu ilerlemeyi korurken şirket içi yönetime erişimi genişletmek. Yönetim kurulu atamaları, iş gücüne katılım, terfi fırsatları ve ebeveynlere destek, sürecin farklı boyutlarına karşılık geliyor. Temsilin daha güçlü olduğu ülkelerde de ilerlemenin gerilememesi için sürekli çaba gerekiyor.

Öne Çıkanlar

  • 2025'in ilk yarısında Güney Kore'nin en büyük 500 şirketinin 376'sında, 15.016 yönetici pozisyonunun 1.210'unu kadınlar oluşturdu; oran yüzde 8'i aştı.
  • Kadın yöneticilerin oranı 2019'da yüzde 3,8'di.
  • Kadın yöneticilerden yalnızca 52'si icracı yönetim kurulu üyesiydi; 15'i şirket sahibi ailelerin kan bağıyla akrabasıydı.
  • Ağustos 2022'de Sermaye Piyasası Yasası'nda yapılan değişiklik, kadınların yönetim kurullarına atanmasının artmasına yardımcı oldu.
  • Listelenen sektörler arasında ev eşyası ve ilaç sektörleri öne çıkarken inşaat, enerji, deniz taşımacılığı ve makine sektörleri geride kaldı.
  • Hyundai'de kadın yöneticilerin oranı 2024'te yüzde 7,9'a ulaştı; şirket 2030 için yönetimde temsil hedefleri belirledi.
  • 2021'de Kore'deki yönetim pozisyonlarının yüzde 16,3'ünü kadınlar oluşturuyordu; OECD ortalaması yüzde 33,7'ydi.
  • Çocuk bakım desteği, ebeveyn izni, terfi uygulamaları ve yönetim deneyimine erişim, ilerleme için önemini koruyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir