Kaçak ve Sahte Kozmetikler Bangladeşli Üreticileri ve Tüketicileri Tehlikeye Atıyor

12 dakikalık okuma
Fight Counterfeit Cosmetics With Smart Brand Protection Solutions …

Büyüyen pazarda maliyetli bir kaçak ticaret

Bangladeş'in kozmetik ve kişisel bakım pazarı yılda 24.000 crore takayı aşıyor. Ancak yerli üreticiler, kaçak ve sahte ürünlerin işlerini zayıflattığını ve tüketicileri riske attığını söylüyor. 4 Temmuz 2025 itibarıyla sektör; artan talep, genişleyen yerli üretim ve vergilerden kaçan, ürün denetimlerinden geçmeyen bir kaçak ticaretin yarattığı zorlu bir tabloyla karşı karşıya.

İçindekiler
  1. Büyüyen pazarda maliyetli bir kaçak ticaret
  2. Yolcu bagajı nasıl bir tedarik zincirine dönüşüyor?
  3. Rakamlar yasal işletmeler için ne anlama geliyor?
  4. Sağlık risklerinin yükünü tüketiciler taşıyor
  5. Lisans süreçlerinde gecikmeler ve eşit olmayan denetimler
  6. Üreticiler tarife değişikliği ve ham maddeye erişim istiyor
  7. Helal kozmetikler ihracat fırsatı sunuyor
  8. Bitkisel ürünler ve yerli markalar ivme kazanıyor
  9. Yavaşlayan ekonomide üretim fırsatı
  10. Hükümet neleri değiştirdi?
  11. Reform güvenliği, üretimi ve denetimi bir araya getirmeli
  12. Öne Çıkanlar

Ulusal Gelir Kurulu'na (NBR) atfedilen verilere göre, renkli kozmetik ithalatı geçen mali yılda yaklaşık 500 crore taka düzeyindeydi. Sektör birlikleri, düşük gösterilen faturalar ve sevkiyat ağırlıklarının manipüle edilmesi hesaba katıldığında gerçek değerin 1.600 crore takaya yaklaştığını tahmin ediyor. Ayrıca her yıl yaklaşık 1.100 crore takalık vergiden kaçınıldığını belirtiyorlar.

Sektör temsilcileri, bu alandaki ticaretin yüzde 70'e varan bölümünün karaborsa üzerinden yürüdüğünü öne sürüyor. Bangladeş Kozmetik ve Tuvalet Ürünleri İthalatçıları Birliği, yalnızca kayıt dışı yolcu bagajı ağlarıyla ülkeye giren ürünlerin değerini en az 500 crore taka olarak hesaplıyor. Bu tahminler, ithalat vergilerini ödeyen, lisans koşullarını yerine getiren ve üretime yatırım yapan işletmelerin karşı karşıya olduğu büyük bir soruna işaret ediyor.

Tüketicilerin ödediği bedel ise farklı. Sahte kozmetiklerde zararlı kimyasallar, onaylanmamış renklendiriciler veya mikrobiyal kirlilik bulunabilir. Bunlar cilt tahrişine, alerjik tepkilere ve zaman içinde olası sağlık sorunlarına yol açabilir. Tanınmış bir yabancı markanın adıyla satılan ürün, kayıt dışı bir tedarik zincirinden geçmiş ya da orijinal ürüne benzetilerek üretilmiş sahte bir mal olabilir.

Bangladeş'teki sektör şimdiden 100 binden fazla kişiye istihdam sağlıyor. Üreticiler, artan tüketici talebinin yasal işletmeleri ve daha güvenli ürünleri desteklemesi için denetimlerin güçlendirilmesini, ham maddelere daha uygun maliyetle erişimi ve daha işlevsel lisans süreçlerini talep ediyor.

Reklam

Yolcu bagajı nasıl bir tedarik zincirine dönüşüyor?

Havayolu mürettebatı, uluslararası yolcular ve işletme sahipleri ABD, Birleşik Krallık, Hindistan, Malezya ve Tayland'dan Bangladeş'e markalı kozmetik ürünler getiriyor. Kişisel eşya ya da hediye olarak taşınan ürünler daha sonra perakendecilere satılıyor; böylece resmi ithalat süreçleri, vergiler ve düzenleyici denetimler devre dışı bırakılıyor.

Bu ticaret yaygın olarak "bagaj partisi" işi diye anılıyor. Tedarikçiler, resmi kanallardan ticari sevkiyat düzenlemek yerine ürünleri yolcuların bagajlarıyla ülkeye sokuyor. Dakka'daki Bashundhara City ve Gulshan 1'deki perakendeciler, stoklarının önemli bir bölümünü bu kayıt dışı ağlardan temin ettiklerini kabul etti.

Yabancı markalar, tüketicilerin daha kaliteli oldukları düşüncesiyle bu ürünlere yönelmesini sağlıyor. Kayıt dışı tedarikçiler, malları yasal ithalatçı ve üreticilerin üstlendiği maliyetlerden kaçınarak daha düşük fiyatlarla da rekabet edebiliyor. Sonuçta, devlet gelirlerini azaltan ve kurallara uygun faaliyet gösteren işletmelerin işini zorlaştıran paralel bir pazar ortaya çıkıyor.

Sahte kozmetikler pazara başka bir yoldan giriyor. Denetimsiz fabrikalarda, bazen kalitesiz veya zararlı içerikler kullanılarak popüler markaları taklit eden ürünler üretiliyor. Denetimin zayıf olması, bu ürünlerin mağaza raflarına ve tüketicilere ulaşmasına imkân tanıyor.

Kaçakçılık, malların ülkeye nasıl girdiğiyle; sahtecilik ise ürünün ve markasının orijinal olup olmadığıyla ilgilidir. Her ikisi de denetim açısından sorun yaratıyor: Resmi ithalat kanalları dışında gelen mallar incelemeden kaçıyor, taklit ürünler ise tanıdık ambalajların ardına saklanarak içeriklerini ve üretim koşullarını gizleyebiliyor.

Rakamlar yasal işletmeler için ne anlama geliyor?

NBR'nin yaklaşık 500 crore taka olarak açıkladığı ithalat rakamı ile sektörün 1.600 crore takalık tahmini arasındaki fark 1.100 crore taka. Faturada düşük bedel göstermek, bir sevkiyatın gerçek fiyatından daha düşük bir değer beyan etmek anlamına geliyor. Beyan edilen ağırlığın manipüle edilmesi de gümrük kayıtlarına geçen miktarı ve tahsil edilen vergileri azaltabiliyor.

Sektör birlikleri, bu uygulamaları yılda yaklaşık 1.100 crore takalık vergi kaçırıldığı tahminiyle ilişkilendiriyor. İthalat değerleriyle tahmini gelir kaybı, ticaretin farklı yönlerini ortaya koyuyor: Pazara giren malların değeri ve sektör temsilcilerinin ödenmediğini söylediği vergiler.

Reklam

Kayıt dışı tedarikçiler satışlardan pay aldıkça yasal ithalatçılar talepte keskin bir düşüş yaşadı. Üretim kapasitelerini artırmalarına rağmen yerli markalar da baskı altında. Fabrikalara, test süreçlerine ve mevzuata uyuma yatırım yapan işletmeler, aynı denetimlere tabi olmayan ürünlerle rekabet etmek zorunda kalıyor.

Üreticilerin dikkat çektiği eşitsizlik, 2024-25 mali yılında ödenen vergilere de yansıyor. Tüm kozmetik ithalatçıları toplamda 17 crore taka gelir vergisi öderken, tek bir yerli üreticinin ödediği vergiler 100 crore takayı aştı.

Üreticiler, bu dengesizliğin yeni yatırımları caydırdığını savunuyor. Yerli üretim cazibesini yitirirse, Bangladeş'in fabrikaları daha fazla müşteriye hizmet edebilecek kapasiteye ulaşırken ülke kozmetik ithalatına yeniden daha fazla bağımlı hâle gelebilir.

Sağlık risklerinin yükünü tüketiciler taşıyor

Sahte ve standart altı kozmetikler, cildi güvenli olmayan içeriklere veya kirliliğe maruz bırakabilir. Zararlı kimyasallar ve onaylanmamış renklendiriciler tahrişe ve alerjik tepkilere neden olabilir. Mikrobiyal kirlilik, bir üründe kullanımı güvensiz hâle getirebilecek mikroorganizmaların bulunduğu anlamına gelir.

Akademik araştırmalar, kirlenmiş veya tağşiş edilmiş kozmetiklerle cilt hastalıkları arasında bağlantı kuruyor. Kötü üretim uygulamaları, yetersiz kalite kontrolü ve güvenli olmayan ham maddeler soruna katkıda bulunuyor. Etkin denetim olmadan üretilen ürünler, güvenlikleri değerlendirilmeden tüketicilere ulaşabiliyor.

Bangladeş'teki düzenleyici denetimin zayıflığı ve tüketici bilincinin sınırlı olması bu risklerin yönetimini zorlaştırıyor. Zorunlu kayıt ve kalite kontrolündeki boşluklar, denetimsiz fabrikaların faaliyet göstermesine yol açarken tüketiciler ürünün nerede üretildiği veya nasıl saklandığı hakkında çok az bilgiye sahip olabiliyor.

Düşük fiyatlar ve yabancı markaların cazibesi tüketicileri sahte veya son kullanma tarihi geçmiş ürünlere yöneltebiliyor. Etiket ve ambalaj inandırıcı görünebildiğinden müşteriler, bir tepkiyle karşılaşana kadar risklerin farkına varmayabiliyor.

Ulusal Tüketici Haklarını Koruma Müdürlüğü (DNCRP), kozmetik ürünlerin yol açtığı olumsuz tepkilerle ilgili düzenli olarak şikâyet alıyor. Kurumun genel müdürü Mohammed Alim Akhter Khan, para cezasına rağmen yasa dışı faaliyetlerini sürdüren mükerrer ihlalcilerin varlığına dikkat çekti. Khan'ın değerlendirmesi, yaptırım uygulandıktan sonra aynı işletmelerin yeniden pazara dönmesini engellemenin güçlüğünü ortaya koyuyor.

Reklam

Lisans süreçlerinde gecikmeler ve eşit olmayan denetimler

Bangladeş Standartlar ve Test Kurumu (BSTI) ile İlaç İdaresi Genel Müdürlüğü (DGDA), parçalı ve güncelliğini yitirmiş olarak tanımlanan bir düzenleyici sistem içinde lisans süreçlerini denetliyor. Yerli üreticiler sürecin yavaş ve külfetli olabildiğini, ithal ürünlerin ise daha az engelle karşılaştığını söylüyor.

Yerli üretim bir ürün için CM lisansı olarak bilinen uygunluk işareti lisansının alınması 46 iş gününü bulabiliyor. İthal ürünler için benzer süreç yalnızca birkaç gün sürüyor. Yeni bir ürünü satışa sunmaya hazırlanan üretici açısından bu fark, ürünün müşterilere ne kadar hızlı ulaşacağını etkiliyor.

BSTI'nin zorunlu lisans koşulu getirdiği ürünlerin yalnızca bir bölümü, ithal edildiğinde CM lisansı almak zorunda. Kapsamdaki bu eşitsizlik birçok kozmetik ürününü söz konusu denetimlerin dışında bırakıyor ve üreticilerin eşit olmayan muameleye ilişkin şikâyetlerini artırıyor.

Bangladeş'te ayrıca komşu Hindistan'da ve Çin'de bulunduğu belirtilen kapsamlı ürün kayıt, kalite kontrol ve ithalat düzenleme sistemleri yok. Sorun uygulamaya dönük: Yetkililerin ürünleri tanımlayabilecek, kalitelerini denetleyebilecek ve bunları üreten ya da ithal eden işletmeleri izleyebilecek güvenilir bir sisteme ihtiyacı var.

Gümrük vergileri ve ek vergiler de işleri zorlaştırıyor. Sektörün şikâyetlerine göre yerli üreticiler ithalatçılardan daha yüksek vergi yüküyle karşılaşıyor, bu da fiyat rekabetini güçleştiriyor. Sınırlı teşvik ve sübvansiyonlar ile ihracat süreçlerinin karmaşıklığı, Bangladeş markalarının yurt dışında büyümesini de kısıtlıyor.

Üreticiler tarife değişikliği ve ham maddeye erişim istiyor

Bangladeş Cilt Bakımı ve Güzellik Ürünleri Üreticileri ve İhracatçıları Birliği Sekreteri Jamal Uddin, Dakka'da yakın zamanda düzenlenen bir seminerde politika desteği çağrısında bulundu. Yerli üreticilerin büyümelerine ve kaliteli ürünleri uygun fiyatlarla satmalarına imkân sağlayacak koşullara ihtiyaç duyduğunu söyledi.

Ham maddeler bu talebin temelinde yer alıyor. Sektörün ihtiyaç duyduğu temel ham maddelerin yaklaşık yüzde 90'ı yüksek maliyetle ithal ediliyor. Bunlar fabrikaların bitmiş bir kozmetik ürünü üretebilmesi için ihtiyaç duyduğu bileşenler ve diğer girdilerdir.

Reklam

Uddin'in önerileri hem üretim maliyetlerini hem de ithal ürünlerle rekabeti kapsıyordu:

  • Küresel markaların Bangladeş'te üretim yapmasını teşvik etmek için ham maddelere erişimi iyileştirmek.
  • Yerli sektörü korumak amacıyla ithal bitmiş kozmetik ürünlere uygulanan tarifeleri artırmak.
  • Temel ham maddelerin ithalat vergilerini düşürmek.
  • Yasa dışı sevkiyatlara ve sahte ürünlere karşı denetimleri güçlendirmek.

Bangladeş Uluslararası İş Forumu'nun eski başkan yardımcısı MS Siddiqui, devlet desteğinin kozmetik sektörünün önde gelen ihracat kalemlerinden biri hâline gelmesine yardımcı olabileceğini savundu. Ham madde tarifelerinin düşürülmesini, bitmiş ürün ithalatına uygulanan vergilerin artırılmasını ve kaçakçılık ile sahteciliğe karşı daha güçlü adımlar atılmasını da destekledi.

Önerilen tarife değişiklikleri, ithal bileşenleri fabrikalar için ucuzlatırken bitmiş kozmetik ürünlerin ithalatını pahalılaştıracak. Sektör temsilcileri bunu Bangladeş'te üretimi teşvik etmenin ve yerli markaların rekabet gücünü artırmanın bir yolu olarak görüyor.

Sektörün diğer temsilcileri mali teşvikler, ihracatı artırma programları ve düzenleyici destek çağrısında bulundu. İş yapma kolaylığının iyileştirilmesini ve İyi Üretim Uygulamaları (GMP) dahil uluslararası kalite standartlarının benimsenmesini de istedi. GMP, üretimin tutarlı ve ürünlerin uygun biçimde denetlenebilir olmasını amaçlayan üretim prosedürlerini ifade ediyor.

Helal kozmetikler ihracat fırsatı sunuyor

Küresel helal kozmetik pazarı 2023'te 42,39 milyar dolar değerindeydi ve 2032'ye kadar 115,03 milyar dolara ulaşması bekleniyor. Helal kozmetikler, İslami kurallara göre içerik ve üretim koşullarına ilişkin gereklilikleri karşılıyor. Bangladeş'in büyük Müslüman nüfusu ve etik, hijyenik kozmetiklere yönelik küresel talebin artması, ülke üreticileri için bu pazarda bir fırsat yaratıyor.

2032 için öngörülen değer, 2023'teki rakamın yaklaşık 2,7 katı. Bu karşılaştırma, Bangladeş'in şu anda sınırlı bir paya sahip olduğu küresel pazarda beklenen büyümenin ölçeğini gösteriyor.

BSTI, uluslararası alanda tanınan sertifikalar vermek amacıyla ulusal bir helal laboratuvarı kurdu. Ürünlerin gerekli koşulları karşıladığına dair güvenceye ihtiyaç duyan müşteriler ve alıcılar açısından bu tür sertifikalar, üreticilerin yurt dışı pazarlara erişmesinde önem taşıyor.

Farkındalık ve sertifikasyon süreçleri iyileştikçe Bangladeş'in helal kozmetik satışlarındaki payının artması bekleniyor. Yerli üreticiler için bu fırsat, sertifikasyonu güvenilir ürün kalitesi ve yabancı alıcılara tedarik sağlayabilme becerisiyle birleştirmeye bağlı.

Reklam

Bitkisel ürünler ve yerli markalar ivme kazanıyor

Bangladeş'in doğal kozmetik pazarının 2024'te 181,30 milyon dolar gelir yaratması bekleniyordu; sonraki yıllarda da istikrarlı bir büyüme öngörülüyor. Bitkisel ve doğal kozmetiklere hem ülke içinde hem de yurt dışında ilgi artıyor.

Mumtaj Herbal Products, bitkisel güzellik ürünlerini şimdiden ihraç ediyor ve rekabet gücünü artırmak için ek sertifikalar almaya çalışıyor. Şirketin faaliyetleri, yerli işletmelerin büyük kozmetik ve tuvalet ürünleri sektörünün yanı sıra uzmanlaşmış pazarlara da yöneldiğini gösteriyor.

Unilever, Keya Cosmetics, Square Toiletries, Kohinoor Chemical Company ve diğer şirketler ileri üretim teknolojilerine ve araştırmaya yatırım yaptı. Üretimleri, farklı tüketici ihtiyaçlarına yönelik geniş bir ürün yelpazesini kapsıyor.

Orta ve üst gelir grubundaki daha fazla tüketici Bangladeş'te üretilen kozmetik ürünlerini tercih ediyor. Tüketici tutumlarındaki bu değişim, yerli üretimin genişlemesini destekliyor ve yerel markalara yurt dışı satışlar için daha güçlü bir zemin sağlıyor.

Üreticiler finansman bulma, yeni teknolojileri benimseme ve karmaşık düzenleyici gereklilikleri aşma konusunda hâlâ güçlük çekiyor. Ham maddelerdeki yüksek vergiler, sınırlı dağıtım kanalları ve kalite endişeleri de büyümeyi kısıtlıyor.

Kaçak ve sahte ürünler fiyatları düşürerek ve tüketici güvenini zayıflatarak baskıyı artırıyor. Tüketicilerin orijinalliği ve kaliteyi değerlendirmekte zorlandığı bir pazar, güvenilir bir itibar oluşturmaya çalışan yasal işletmeler için sorun yaratıyor.

Yavaşlayan ekonomide üretim fırsatı

Bangladeş'in yıllık hacmi 24.000 crore takayı aşan ve 100 binden fazla kişiyi istihdam eden kozmetik ve kişisel bakım sektörü, ülkenin gelir kaynaklarını çeşitlendirmesi için fırsat sunuyor. Hazır giyim dışındaki ihracat kalemlerini artırmaya çalışan Bangladeş'te kozmetik sektörü döviz gelirlerine ve istihdama katkıda bulunabilir.

Dünya Bankası, zayıf yatırım ve sanayi faaliyetlerinin etkili olduğu FY25 döneminde Bangladeş ekonomisinin yüzde 4,1 büyümesini öngördü. Yüksek enflasyon, siyasi belirsizlik ve arz kısıtları tüketici harcamalarını ve yatırımcı güvenini baskıladı.

Bu ortamda maliyetler ve fiyatlandırma kozmetik işletmeleri için özellikle önem taşıyor. Üreticiler yatırım yapıp büyümeye çalışırken tüketicilerin harcamaları baskı altında ve daha ucuz yasa dışı ürünler satışlar için rekabet ediyor.

Yerli üretimin güçlenmesi ithalata bağımlılığı azaltabilir ve istihdamı destekleyebilir. İhracat artışı üreticilere ek müşterilere erişim sağlayabilir; ancak sınırlı mali destek, karmaşık süreçler ve sertifikasyon gereklilikleri pratik engeller olmaya devam ediyor.

Reklam

Hükümet neleri değiştirdi?

Yakın zamanda kabul edilen İlaç ve Kozmetik Yasası, kozmetik ürünlerin üretimini, ithalatını ve satışını düzenlemeyi amaçlıyor. Yasa, üreticilerin hem BSTI'den hem de DGDA'dan lisans almasını şart koşarak bu iki kurumu sektörün mevzuata uyum sürecine dahil ediyor.

Gümrük yetkilileri, yolcuların Bangladeş'e vergisiz olarak getirebileceği mal miktarını sınırlayan önlemleri de uygulamaya koydu. Bu kısıtlamalar, kayıt dışı kozmetik ticaretine ürün sağlayan yolcu bagajı kanalını hedef alıyor.

Yolsuzluk, yetersiz kaynaklar ve kurumlar arası koordinasyon eksikliği nedeniyle denetim hâlâ güç. Sektör temsilcileri yalnızca para cezalarının yeterli olmadığını savunuyor; daha ağır yaptırımlar, daha iyi izleme ve kamuoyunda farkındalığın artırılmasını istiyor.

Sektörün bugünkü durumunu ortaya koyan rakamlar ve gelişmeler birkaç yıla yayılıyor:

  • 2023: Küresel helal kozmetik pazarının değeri 42,39 milyar dolardı.
  • 2024: Bangladeş'in doğal kozmetik pazarının 181,30 milyon dolar gelir yaratması bekleniyordu.
  • 2024-25 mali yılı: Kozmetik ithalatçıları toplamda 17 crore taka gelir vergisi öderken, tek bir yerli üreticinin ödediği vergiler 100 crore takayı aştı.
  • 4 Temmuz 2025: Üreticiler daha güçlü denetimler, tarife değişiklikleri ve yerli üretim ile ihracata destek için baskı yapıyordu.
  • 2032: Küresel helal kozmetik pazarının 115,03 milyar dolara ulaşması bekleniyor.

Reform güvenliği, üretimi ve denetimi bir araya getirmeli

Sektörün önerileri sınır denetimlerinin ötesine geçiyor. Üreticiler ve diğer sektör temsilcileri, mevzuata uyumu kolaylaştırırken ürün denetimini de iyileştirecek, sadeleştirilmiş düzenleyici süreçler ve uluslararası uygulamalarla uyumlu standartlar istiyor.

Mali teşvikler ve ihracat desteği de öncelikler arasında. Altyapıya, araştırma ve geliştirmeye yapılacak yatırımlar fabrikaların üretimi iyileştirmesine ve yurt içi ile yurt dışındaki alıcılara yönelik ürünler geliştirmesine yardımcı olabilir.

Tüketici eğitimi de önerilen yaklaşımın bir parçası; alıcıların ürün güvenliği ve sahte ya da son kullanma tarihi geçmiş kozmetiklerin riskleri konusunda daha fazla bilgiye ihtiyacı var. Yasa dışı ürün arzını azaltmak için kolluk kuvvetleri ve sınır denetimleri güçlendirilirken, daha etkin izleme mükerrer ihlalcileri hedef alabilir.

Bangladeş'in karşı karşıya olduğu zorluk, bu önlemleri birbiriyle ilişkilendirmek. Daha ucuz ham maddeler ve daha işlevsel lisans süreçleri yasal üretimi destekleyebilir; tutarlı kalite kontrolleri tüketicileri koruyabilir; koordineli denetimler yasa dışı tedarikçilerin sahip olduğu fiyat avantajını azaltabilir. Bu değişiklikler bir arada, kamu sağlığını göz ardı etmeden üreticilerin belirttiği baskıları hafifletebilir.

Öne Çıkanlar

  • Bangladeş'in kozmetik ve kişisel bakım pazarı yılda 24.000 crore takayı aşıyor ve 100 binden fazla kişiye istihdam sağlıyor.
  • NBR verilerine göre renkli kozmetik ithalatı yaklaşık 500 crore taka; sektör birlikleri gerçek değerin 1.600 crore takaya yaklaştığını tahmin ediyor.
  • İthalatçılar birliği, yolcu bagajı ağlarıyla gelen kozmetiklerin değerini en az 500 crore taka olarak hesaplıyor.
  • Sahte ve standart altı ürünler tüketicileri güvenli olmayan içeriklere, kirliliğe ve ciltte olumsuz tepkilere maruz bırakıyor.
  • Üreticiler ham madde vergilerinin düşürülmesini, bitmiş ürün ithalatına uygulanan tarifelerin artırılmasını ve kaçakçılığa karşı daha güçlü önlemler alınmasını istiyor.
  • İlaç ve Kozmetik Yasası, üreticilerin BSTI ve DGDA'dan lisans almasını şart koşuyor; ancak denetimler kaynak ve koordinasyon sorunlarıyla karşı karşıya.
  • Helal ve bitkisel kozmetikler, sertifikasyon çalışmaları ve mevcut yerli üretimin desteğiyle ihracat fırsatları sunuyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir