Huawei, Çiplerinin ABD'li Rakiplerinin Bir Nesil Gerisinde Olduğunu Söyledi; Kümelere ve Araştırmaya Yatırım Yapıyor

11 dakikalık okuma
Huawei, Çiplerinin ABD'li Rakiplerinin Bir Nesil Gerisinde Olduğunu Söyledi; Kümelere ve Araştırmaya Yatırım Yapıyor

Çip açığı ve bunu aşma stratejisi

Huawei'nin kurucusu ve CEO'su Ren Zhengfei, ABD ve Çinli yetkililerin Londra'da ticaret görüşmelerine yeniden başladığı sırada People's Daily'de yayımlanan bir röportajda, şirketin çiplerinin ABD'li rakiplerinin bir nesil gerisinde olduğunu kabul etti. 11 Haziran 2025 itibarıyla verdiği mesaj, çiplerin birlikte çalışma biçimini değiştirerek şirketin hâlâ kullanışlı ve rekabetçi bilgi işlem sistemleri kurabileceğiydi.

İçindekiler
  1. Çip açığı ve bunu aşma stratejisi
  2. Ren'in çipleri birleştirmekten kastı ne?
  3. ABD kısıtlamaları Huawei'nin tercihlerini nasıl değiştirdi?
  4. CloudMatrix, kazanımları ve maliyetleri ortaya koyuyor
  5. 25 milyar dolarlık araştırma taahhüdü
  6. Mühendisler ve altyapı neden önemli?
  7. Nvidia kararlı bir yerli rakiple karşı karşıya
  8. Washington'ın mayıs uyarısı Çin'in ötesine uzanıyor
  9. Londra görüşmelerinde çipler ve kritik malzemeler gündemde
  10. Yapay zekâ hedefleri enerjiye ve pratik kullanımlara bağlı
  11. Özet

Huawei, Nisan 2025'te piyasaya sürdüğü AI CloudMatrix 384 ile bu yaklaşımı uygulamaya koyuyor. Sistem, bir kümede 384 Ascend 910C çipini birbirine bağlıyor. Analistler, Huawei çiplerinin her biri Nvidia'nın önde gelen ürünlerinden daha az güçlü olsa da belirli ölçütlerde Nvidia'nın GB200 NVL72'sinden daha iyi performans gösterebildiğini söylüyor. Bunun bedeli yüksek: Huawei sisteminin, benzer Nvidia sistemlerinin yaklaşık dört katı güç tükettiği bildiriliyor.

Ren ayrıca yıllık 180 milyar yuan, yani yaklaşık 25 milyar dolarlık araştırma ve geliştirme bütçesinden söz etti; bu bütçenin yaklaşık üçte biri temel teorik araştırmalara ayrılıyor. Huawei, yapay zekâ donanımına talebin hızla arttığı Çin pazarına odaklanırken 2025'te 700 bin Ascend çipi sevk etmeyi hedefliyor.

Bu rakamlar, Çin'in telekomünikasyon ve teknoloji devinin karşı karşıya olduğu temel güçlüğü ortaya koyuyor. ABD kısıtlamaları, şirketin gelişmiş çiplere ve üretim ekipmanlarına erişimini sınırlandırdı. Huawei buna daha büyük bilgi işlem sistemleri kurarak, çip mimarisini değiştirerek, teori araştırmalarına yatırım yaparak ve yerli müşterilere daha fazla odaklanarak yanıt veriyor.

Yarı iletkenler modern bilgi işlemin, yapay zekânın ve ulusal güvenliğin temelini oluşturduğu için bu rekabetin merkezinde yer alıyor. Ren'in alışılmadık derecede açık sözlü açıklamaları, hem donanım alanındaki dezavantajın sürdüğünü hem de Huawei'nin ABD'li şirketlerle arasındaki farkı kapatmak için kullandığı yöntemleri anlatıyor.

Reklam

Ren'in çipleri birleştirmekten kastı ne?

Ren, Huawei'nin yaklaşımını matematiksel yöntemlerin, geleneksel çip ilerlemelerine alternatiflerin ve küme bilgi işlemin bir bileşimi olarak anlattı. Şöyle dedi:

Tek çipimiz hâlâ ABD'nin bir nesil gerisinde. Fiziği matematikle, Moore yasasını Moore yasası dışındaki yöntemlerle, tek çipleri de küme bilgi işlemle tamamlıyoruz. Sonuçlar pratik gereksinimleri de karşılayabiliyor. Yazılım bizim için bir darboğaz değil.

Küme bilgi işlem, karmaşık sorunlar üzerinde birlikte çalışabilmeleri için birden fazla çipin veya bilgisayarın birbirine bağlanması anlamına geliyor. Bir işlemciden tüm işi yapmasını istemek yerine sistem, görevi çok sayıda işlemciye dağıtıyor. Huawei, gelişmiş donanıma yönelik kısıtlamalara yanıtında bu yaklaşımı temel unsurlardan biri hâline getiriyor.

Ren'in Moore yasasına yaptığı gönderme, bir çip üzerindeki transistör sayısının kabaca her iki yılda bir ikiye katlanacağı yönündeki uzun süredir geçerli beklentiyle ilgili. Transistörler, çiplerin bilgiyi işlemesini sağlayan küçük elektronik bileşenlerdir. Bir çipe daha fazla transistör sığdırmak, bilgi işlem alanında onlarca yıl boyunca ilerlemenin itici gücü oldu.

Fiziksel sınırlar ve teknolojiye erişim kısıtlamaları, Huawei için bu yolu zorlaştırıyor. Şirketin alternatifi; matematik, yazılım, çip mimarisi ve işlemcilerin birbirine bağlanma biçimi sayesinde daha kullanışlı performans elde etmeye çalışmak. Ren'in yazılımın darboğaz olmadığı yönündeki açıklaması, şirketin bilgi işlem sisteminin bu bileşenine duyduğu güveni yansıtıyor.

Huawei'nin hedefi pratik performans: Tek tek çipler daha zayıf olsa da yoğun işlem gerektiren işleri yapabilen bir sistem kurmak. 11 Haziran'da yayımlanan habere göre Ren'in açıklamaları, kendisinin veya şirketin gelişmiş çip üretimi çabalarına ilişkin ilk kamuya açık değerlendirmesiydi.

ABD kısıtlamaları Huawei'nin tercihlerini nasıl değiştirdi?

ABD hükümeti, Çin'in teknolojik ve askerî ilerlemesini yavaşlatmak amacıyla 2019'dan bu yana bir dizi ihracat kısıtlaması uyguladı. Gelişmiş çiplere ve bunları üretmek için gereken ekipmanlara erişimini kaybeden Huawei, özellikle hedef alınan şirketlerden biri oldu.

Washington, Huawei'nin telekomünikasyon ekipmanlarının Pekin tarafından casusluk amacıyla kullanılabileceğini öne sürüyor. Huawei bu iddiayı kesin bir dille reddediyor. Buna rağmen kısıtlamalar şirketi çiplerini nasıl tasarladığını, üretim kapasitesini nasıl temin ettiğini ve bilgi işlem ürünlerini nasıl geliştirdiğini yeniden değerlendirmeye zorladı.

ABD denetimleri Nvidia'nın da en gelişmiş ürünlerini Çin'e satmasını engelliyor. Bu durum, Huawei'nin kendisi de kısıtlamalarla karşı karşıya olsa da Çin'in yapay zekâ pazarında Ascend serisi için fırsat yarattı.

Başlıca gelişmeler birkaç yıl ve aya yayılıyor:

  • 2019'dan bu yana: ABD, Huawei'yi hedef alan ve gelişmiş yarı iletken teknolojisine erişimi sınırlayan ihracat kısıtlamaları uyguladı.
  • Nisan 2025: Huawei, 384 Ascend 910C çipini birbirine bağlayan AI CloudMatrix 384'ü piyasaya sürdü.
  • Mayıs 2025: ABD Ticaret Bakanlığı, Huawei'nin Ascend çiplerinin dünyanın herhangi bir yerinde kullanılmasının ABD ihracat denetimlerini ihlal edebileceği uyarısında bulunan bir kılavuz yayımladı.
  • 11 Haziran 2025: ABD ve Çinli yetkililerin Londra'da ticaret görüşmelerine yeniden başlamasıyla Ren'in açıklamaları gündeme geldi.
  • 2025 boyunca: Huawei, 700 bin Ascend çipi sevk etmeyi hedefliyor.
Reklam

CloudMatrix, kazanımları ve maliyetleri ortaya koyuyor

Huawei'nin CloudMatrix 384 sistemi, tek bir çipin performansıyla eksiksiz bir bilgi işlem sisteminin performansı arasındaki farkı gösteriyor. Her bir Ascend 910C, Nvidia'nın önde gelen çiplerinin gerisinde kalıyor; ancak bunlardan 384'ünün birbirine bağlanması, Huawei'nin bazı sistem ölçütlerinde rekabet etmesini sağlıyor.

Analistler, kümenin belirli ölçütlerde Nvidia'nın GB200 NVL72'sinden daha iyi performans gösterebildiğini söylüyor. Huawei'nin daha geniş ölçekli küme yaklaşımı, bazı uygulamalarda Nvidia'nın kapasitesine erişebiliyor veya bunu aşabiliyor. Haziran ayında yayımlanan haberde bu karşılaştırmalara ilişkin ayrıntılı kıyaslama sonuçları veya ölçüt adları verilmiyor.

Yöntem, daha fazla donanımı birlikte çalıştırmaya dayanıyor ve bu yaklaşım "kaba kuvvet" olarak tanımlanıyor. Cazibesi açık: Daha gelişmiş bir işlemciye erişemediği durumlarda bile Huawei, erişebildiği çiplerle güçlü bir sistem kurabiliyor.

Bu tercihin önemli maliyetlerinden biri elektrik. CloudMatrix'in benzer Nvidia sistemlerinin yaklaşık dört katı güç tükettiği bildiriliyor. Daha yüksek tüketim, işletme maliyetlerini artırıyor ve enerji arzı ile sürdürülebilirliği daha önemli hâle getiriyor. Çok sayıda çipi bir araya getirmek, bileşenlerin birlikte çalışmasını sağlama süreci olan sistem entegrasyonunu da karmaşıklaştırabiliyor.

Çin'in büyük yerli pazarındaki pek çok uygulama için bu yaklaşım yine de kullanışlı ve etkili olabilir. Ticari değeri; sağlanan bilgi işlem performansı, sistemi çalıştırma maliyeti ve entegrasyon için gereken iş arasındaki dengeye bağlı.

25 milyar dolarlık araştırma taahhüdü

Huawei'nin yıllık 180 milyar yuan, yani yaklaşık 25 milyar dolarlık araştırma ve geliştirme bütçesi, hem mevcut ürünleri hem de uzun vadede çığır açması beklenen araştırmaları destekliyor. Ren, bütçenin yaklaşık üçte birinin temel teorik araştırmalara, kalan üçte ikisinin ise ürün geliştirmeye ayrıldığını söyledi.

Verdiği yuvarlanmış yıllık bütçe rakamına göre bu oranlar, teorik araştırmalara yaklaşık 60 milyar yuan, ürün geliştirmeye ise 120 milyar yuan ayrıldığı anlamına geliyor. Bu dağılım, Huawei'nin ticari ürünlere dönüşmesi daha uzun sürebilecek fikirlere ne kadar yatırım yaptığını gösteriyor.

Ren, Huawei'nin bu temele neden ihtiyaç duyduğunu açıklarken şöyle dedi:

Teori olmazsa çığır açan gelişmeler de olmaz ve ABD'ye yetişemeyiz.

Huawei'nin araştırma öncelikleri arasında, geleneksel silikon yerine birden fazla elementten üretilen yarı iletkenler olarak tanımlanan bileşik çipler bulunuyor. Bu tür malzemeler, daha iyi performansa ulaşmak için yeni yollar sunabilir ve şirketin ABD ihracat denetimleriyle bağlantılı bazı üretim kısıtlamalarını aşmasına yardımcı olabilir.

Huawei ayrıca çipletleri üst üste istiflemeye yönelik tekniklerin patentini aldı. Çipletler, bir işlemci içinde bir araya getirilebilen küçük işlevsel birimlerdir. Bunları istiflemek, işlemcileri küçültürken güçlendirmeyi amaçlıyor. Malzeme araştırmaları ve çiplet tasarımı birlikte, şirketin ilerleme arayışını geleneksel tekil çiplerdeki gelişmelerin ötesine taşıyor.

Reklam

Mühendisler ve altyapı neden önemli?

Ren ve diğer Çinli sektör liderleri, yeni nesil mühendis ve araştırmacıların yetiştirilmesi gerektiğine dikkat çekti. Yeteneklere yapılan bu vurgu, Huawei'nin stratejisinin gerekliliklerini yansıtıyor: Teori, çip tasarımı, yazılım ve büyük bilgi işlem sistemlerinin tümü nitelikli insan kaynağı gerektiriyor.

Çin'in geniş nüfusu, güçlü elektrik şebekesi ve gelişmiş iletişim altyapısı bu çabalar için bir temel sağlıyor. Bu güçlü yönler, çok sayıda işlemciyi birbirine bağlayan ve güvenilir elektrik ile iletişime dayanan bir yaklaşım açısından özellikle önem taşıyor.

Huawei'nin deneyimi, yeniliğin bütün bir sistem genelinde giderek daha fazla önem kazandığını da gösteriyor. Performans; her bir bileşenin kapasitesinin yanı sıra çiplerin, yazılımın ve altyapının birlikte nasıl çalıştığına bağlı. Bir şirket, tek tek çipleri rakibininkilerin gerisinde kalsa bile bütün sistemin sonuçlarını iyileştirebilir.

Huawei, ihracat kısıtlamalarının baskısı altında bu yaklaşımı uyguluyor. Temel araştırmalara yapılan yatırımlar yeni tasarımların önünü açarken ürün geliştirme, bu fikirleri müşterilerin kullanabileceği ekipmanlara dönüştürüyor. Şirket, bu sürecin her iki ayağını da aynı anda güçlendirmeye çalışıyor.

Nvidia kararlı bir yerli rakiple karşı karşıya

Nvidia yapay zekâ çiplerinde küresel liderliğini koruyor ancak en gelişmiş ürünlerine getirilen kısıtlamalar, Çinli müşterilere satabildiklerini azalttı. Huawei'nin Ascend serisi artık Çin'de Nvidia'nın ürünleriyle doğrudan rekabet ediyor. Bu durum, ABD ile Çin arasındaki daha geniş teknoloji rekabetinin somut bir örneğini oluşturuyor.

Nvidia CEO'su Jensen Huang, Çinli şirketlerin kararlılığını ve teknik becerisini kabul etti. İhracat denetimlerinin gelişimlerini nasıl etkilediğini anlatırken şöyle dedi:

Çinli şirketler çok, çok yetenekli ve son derece kararlı. İhracat denetimleri onlara gelişimlerini hızlandıracak iradeyi, enerjiyi ve hükümet desteğini sağladı.

Bazı analistler de benzer biçimde, ABD kısıtlamalarının yerli yatırımları ve yenilikçiliği zorunlu kılarak Çin'in ilerlemesini hızlandırdığını savunuyor. Huawei'nin daha az gelişmiş çipleri rekabetçi sistemlerde birleştirme çabaları, önde gelen teknolojiye erişim sınırlandığında şirketlerin verebileceği yanıtlardan birini gösteriyor.

Huawei, üretim kapasitesini de artırıyor ve 2025'te 700 bin Ascend çipi sevk etme hedefine ulaşmaya çalışıyor. Çin'de yapay zekâ donanımına yönelik artan talep, şirkete geniş bir iç pazar sağlıyor. Sevkiyat rakamı yıl için belirlenmiş bir hedef; Ren'in açıklamaları ise şirketin teknik konumunu ve haziran itibarıyla stratejisini anlatıyor.

Dolayısıyla Nvidia'nın liderliği ile Huawei'nin sistem kapasitesi bir arada varlığını sürdürüyor. Nvidia, önde gelen tekil çiplerde avantajını korurken Huawei daha fazla işlemciyi birbirine bağlayarak ve çevresindeki mimariyi geliştirerek rekabetçi sonuçlar elde etmeye çalışıyor.

Reklam

Washington'ın mayıs uyarısı Çin'in ötesine uzanıyor

ABD Ticaret Bakanlığının mayıs ayında yayımladığı kılavuz, Huawei'nin Ascend çiplerinin dünyanın herhangi bir yerinde kullanılmasının ABD ihracat denetimlerini ihlal edebileceği uyarısında bulundu. Bu uyarı, Huawei üzerindeki baskıyı teknolojiye erişim kısıtlamalarının ötesine taşıyarak potansiyel müşterilerin kararlarını da kapsadı.

Kılavuz, Huawei'nin yapay zekâ ekosistemini uluslararası alanda yalıtma çabalarının tırmandığını gösterdi. Ascend donanımını değerlendiren şirketler, performans, maliyet ve entegrasyona ilişkin olağan soruların yanı sıra ihracat denetimlerine maruz kalma ihtimaliyle de karşı karşıya.

İç pazarının büyüme alanı sağlamasına karşın Huawei'nin küresel erişimi bu kurallar nedeniyle sınırlı kalıyor. Haziran ayında yayımlanan haberde ihlal olasılığından söz ediliyor ancak münferit durumlara ilişkin ayrıntılı koşullar verilmiyor.

Çin, ABD'yi şirketlerini "zorbalıkla" hedef almakla ve "şirketlerini bastırıp kuşatmak için ihracat denetimlerini kötüye kullanmakla" suçladı. Washington'ın kısıtlamaları ve Çin'in itirazları, gelişmiş teknolojiye erişim ve ulusal güvenliğin ticaretteki rolü üzerine yürütülen daha geniş anlaşmazlığın bir parçası.

Londra görüşmelerinde çipler ve kritik malzemeler gündemde

Ren'in röportajının yayımlandığı sırada ABD ve Çinli yetkililer Londra'da ticaret görüşmelerine yeniden başladı. Teknoloji kısıtlamaları gündemin önemli maddeleri arasındaydı; böylece Huawei'nin çip stratejisi, ekonomik ve stratejik çıkarlar üzerine yürütülen daha geniş müzakerelerin parçası hâline geldi.

Her iki hükümet de teknolojiye ve nadir toprak metalleri gibi kritik malzemelere erişimi pazarlık unsuru olarak kullandı. Bu nedenle yarı iletkenler, yer aldıkları ürünlerin ötesinde önem taşıyor: Bunlara erişim, dünyanın iki teknoloji rakibi arasındaki ilişkinin de bir parçası.

Ren'in Huawei'nin dezavantajını kabul etmesi, aralıksız çalışma ve yatırım mesajıyla birlikte geldi. Şirketin başarılarını küçümserken çabalarını anlatma tercihi, jeopolitik baskıyı azaltmayı ve ülke içindeki ivmeyi korumayı amaçlamış olabilir. Ancak bu, açıklanmış bir amaçtan ziyade kullandığı üsluba ilişkin bir yorum.

Haziran ayında yayımlanan haberde, Londra'da ele alınan teknoloji kısıtlamalarına ilişkin kararın ne zaman verileceği belirtilmiyor. Huawei ve müşterileri açısından mevcut durum, yürürlükteki denetimler altında yatırımların ve ürün geliştirme çalışmalarının sürmesi; 2025 Ascend sevkiyat hedefinin ise henüz önlerinde olması.

Yapay zekâ hedefleri enerjiye ve pratik kullanımlara bağlı

Ren, yapay zekânın "insanlığın son teknolojik devrimi" olacağını öngörürken nükleer füzyonu temiz bir enerji kaynağı olarak da tanımladı. Açıklamaları, bilgi işlemdeki ilerlemeyi bunu desteklemek için gereken enerjiyle ilişkilendirdi.

Ren, yapay zekânın nihai etkilerinin enerji, altyapı, kömür ve ilaç gibi sektörlerde hissedileceğini söyledi. Gelecekteki çığır açan gelişmelerin kaynağı olarak, tek tek sektörlerin ihtiyaçlarına göre şekillenen uygulamalara işaret etti.

Çin'in "Doğu Verisi, Batı İşlemi" girişimi, bilgi işlem iş yüklerini yenilenebilir enerjinin bol olduğu bölgelere taşıyor. Hükümetin yakın tarihli "Bilgi İşlem Gücü Bağlantı Eylem Planı" ise ülke genelinde ağlar arası bağlantıyı ve bilgi işlem kaynaklarının dağıtımını iyileştirmeyi hedefliyor.

Bu girişimler, büyük bilgi işlem kümelerinin gereksinimleriyle örtüşüyor: Sistemlerin çalıştığı yerlerde enerji bulunmalı, ağlar da kaynakların bunlara ihtiyaç duyan yerlere bağlanmasına yardımcı olmalı. Huawei için altyapı, çip stratejisinin işlemesi gereken pratik ortamın bir parçası.

CloudMatrix'in bildirilen elektrik ihtiyacı, enerji verimliliğini ve işletme maliyetlerini bu stratejinin sürdürülebilirliği açısından temel unsurlar hâline getiriyor. Huawei, çipleri birleştirmenin belirli koşullarda nasıl rekabetçi kapasite sağlayabildiğini gösterdi. Şirketin önündeki süregelen zorluk, ihracat denetimleri uluslararası erişimini sınırlarken bu kapasiteyi ekonomik ve sürdürülebilir kılmak.

Reklam

Özet

  • Ren Zhengfei, Huawei'nin tekil çiplerinin ABD'li rakiplerinin bir nesil gerisinde olduğunu söylüyor.
  • Huawei; matematik, yazılım, çip mimarisi ve küme bilgi işlem yoluyla rekabetçi performans elde etmeye çalışıyor.
  • AI CloudMatrix 384, 384 Ascend 910C çipini birbirine bağlıyor ve analistlere göre belirli ölçütlerde Nvidia'nın GB200 NVL72'sinden daha iyi performans gösterebiliyor.
  • Huawei sisteminin, benzer Nvidia sistemlerinin yaklaşık dört katı güç tükettiği bildiriliyor.
  • Huawei araştırma ve geliştirmeye yılda 180 milyar yuan, yani yaklaşık 25 milyar dolar harcıyor; bunun yaklaşık üçte biri temel teorik araştırmalara ayrılıyor.
  • Araştırmaları arasında bileşik çipler ve çipletleri istiflemeye yönelik patentli teknikler bulunuyor.
  • ABD Ticaret Bakanlığı mayıs ayında, Ascend çiplerinin dünya genelinde kullanılmasının ihracat denetimlerini ihlal edebileceği uyarısında bulundu.
  • Huawei üretim kapasitesini artırıyor ve 2025'te 700 bin Ascend çipi sevk etmeyi hedefliyor.
  • Londra'daki ticaret görüşmeleri, Çin'in bilgi işlem altyapısı ve enerji maliyetleri, Huawei'nin stratejisini uyguladığı ortamın temel unsurları.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir