Teknoloji hisseleri çakılırken yatırımcılar satışa geçti
Yatırımcıların çip üreticilerinin ve yapay zekâyla bağlantılı diğer şirketlerin hisselerini satmasıyla ABD borsaları 20 Kasım Cuma günü sert düşüş kaydetti. Nvidia yaklaşık %14 gerilerken S&P 500 %3,7, Nasdaq Composite ise %5,3 değer kaybetti. Düşüşler, piyasalar açısından zorlu bir haftayı noktaladı ve Hong Kong Hang Seng Endeksi’nin ayı piyasası bölgesine girdiği Asya’ya da yayıldı.
İçindekiler
- Teknoloji hisseleri çakılırken yatırımcılar satışa geçti
- Satış dalgası neden Nvidia dışındaki şirketlere de yayıldı?
- Nvidia üzerindeki baskının nedeni ne?
- Anthropic’in borsadaki ilk işlem günü teknoloji yatırımcılarını yatıştırmadı
- Enflasyon ve faiz oranları endişeleri artırıyor
- Piyasalardaki düşüş Asya’ya nasıl ulaştı?
- Hong Kong teknoloji endeksinde neler değişiyor?
- Piyasadaki bir sonraki adımları belirleyecek tarihler
- Bilinmesi Gerekenler
Dow Jones Industrial Average günü 949,73 puan, yani %1,9 düşüşle 48.147,33 puandan kapattı. Endeks gün içinde yaklaşık 1.100 puan gerilemişti. S&P 500, 7.000 seviyesinin altında, 6.910,39 puanda kapandı. Nasdaq ise 23.000 seviyesinin altında 22.617,73 puana geriledi ve yılbaşından bu yana kayıp bölgesine geçti.
Piyasa düzeltmesi, yakın dönemdeki zirveden en az %10 düşüş anlamına geliyor. Cuma günkü kapanış itibarıyla hem S&P 500 hem de Dow, rekor seviyelerinden %10’dan fazla gerileyerek bu tanıma girdi. Yaygın olarak VIX adıyla bilinen Cboe Volatilite Endeksi kısa süreliğine yaklaşık %41 yükselerek Nisan 2025’ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Piyasadaki beklenen dalgalanmaları izleyen endeksteki sert yükseliş, yatırımcıların daha büyük hareketlere hazırlandığına işaret ediyor.
S&P 500 üst üste yedinci işlem gününde gerileyerek Şubat 2020’den bu yana en uzun düşüş serisini kaydetti. Hafta genelinde Dow %8, S&P 500 ise %8,6 düştü. Bu, her iki endeksin de bir buçuk yılı aşkın süredeki en sert haftalık kaybı oldu. Nasdaq %10 gerileyerek altı yılı aşkın sürenin en büyük haftalık düşüşünü yaşadı.
Satış dalgası neden Nvidia dışındaki şirketlere de yayıldı?
Yatırımcılar, şirketlerin çiplere, veri merkezlerine ve ilgili ekipmanlara harcadıkları devasa tutarları yapay zekâdan elde edecekleri kazançlarla karşılayıp karşılayamayacaklarından giderek daha az emin. Teknoloji, hisse fiyatlarının yükselmesine yardımcı olmuştu ancak gelecekteki getirilerin büyüklüğüne ve ne kadar sürede elde edileceğine ilişkin şüpheler şimdi aynı şirketlerin üzerinde baskı yaratıyor.
En ağır kayıplardan bazılarını çip üreticileri yaşadı. Advanced Micro Devices %13,3, Micron Technology %13,9, Broadcom ise %12,1 geriledi. Güney Koreli bellek çipi üreticisi SK Hynix, optik ekipman şirketi Lumentum ve veri depolama şirketi SanDisk de sert düşüşler kaydetti; kayıplar %13 ile %16 arasında değişti. Corning ve Bloom Energy’nin de aralarında olduğu, veri merkezi yatırımlarının başka alanlarına tedarik sağlayan şirketlerin hisseleri de satış gördü.
Bazı yatırımcılar ve siyasi adaylar, veri merkezleri kurmanın maliyetinin yanı sıra bunların ihtiyaç duyduğu elektrik ve diğer kaynaklarla ilgili endişelerini dile getirdi. Son seçim sonuçları, hükümetlerin yeni projeleri sınırlamak ya da yavaşlatmak için daha fazla baskıyla karşılaşabileceği yönündeki beklentileri artırdı. Çin’e çip ihracatına getirilen kısıtlamalara yönelik incelemeler de küresel pazarlara satış yapan üreticiler açısından belirsizliği artırıyor.
Baird’de piyasa stratejisti olan Michael Antonelli, piyasanın yapay zekâ harcamalarının sınırsız biçimde artmayı sürdürebileceği fikrini yeniden değerlendirdiğini söyledi. Ayrıca düşüşün, Ekim 2022’de başlayan genel hisse senedi yükselişinin sona erdiği anlamına gelmediğini belirtti.
Yapay zekânın sınırsız miktarda para harcamaya devam edebileceği ve borsayı destekleyebileceği fikri var ya, bence bu fikir şu anda sona eriyor; şu anda fiyatlara yansıyan da bu.
İşlem kuralları düşüşü hızlandırmış olabilir. S&P 500, birçok yatırımcının piyasanın uzun vadeli yönünü değerlendirmek için kullandığı 200 günlük hareketli ortalamanın altına geriledi. Endeks bu seviyenin altına inince fiyat eğilimlerini takip etmek üzere tasarlanan bazı bilgisayar destekli işlem stratejileri satışa geçti ve hisseler üzerindeki baskıyı artırdı.
Nvidia üzerindeki baskının nedeni ne?
Nvidia hisselerinin cuma günü %13,8 düşmesiyle fiyatı Mayıs 2025’ten bu yana en düşük seviyesine indi. Şirket hisseleri üst üste yedi haftadır gerileyerek 2008’den bu yana en uzun düşüş serisini kaydetti. Hisse senedi bu yedi haftada %46 değer kaybederek tahmini 2,6 trilyon dolarlık piyasa değerini sildi. Nvidia’nın değeri yine de yaklaşık 3 trilyon dolardı; şirket bu ölçüte göre Apple, Microsoft ve Alphabet’in ardından geliyordu.
Soruşturma hakkında bilgilendirilen kişilere göre ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu’nun (SEC) yaptırım birimi, Nvidia’daki olası muhasebe sorunlarını inceliyor. Kurum yorum yapmayı reddetti; Nvidia ise yorum talebine hemen yanıt vermedi. İncelenen muhasebe konularının ayrıntıları ve soruşturmanın ne zaman başladığı kamuoyuna açıklanmadı.
Soruşturma, yapay zekâya yönelik piyasa heyecanının merkezinde yer alan şirket üzerindeki baskıyı artırıyor. ABD Adalet Bakanlığı da çip üreticisinin iş uygulamalarına yönelik daha geniş kapsamlı incelemenin parçası olarak Nvidia’nın açık kaynaklı yazılım şirketi Hugging Face’i 12,9 milyar dolara satın alma teklifini değerlendiriyor.
Yatırımcılar, kurucu ortak Jensen Huang’ın 12 Kasım’da istifa etmesinin ardından Nvidia’nın nasıl bir performans göstereceğini de değerlendiriyor. Yönetim kurulu başkanı Harvey Jones, şirketin kurallarına ve standartlarına aykırı kişisel davranışlar öğrendikten sonra Huang’ın görevden ayrıldığını söyledi.
Şirketin davranış kuralları, standartları ve kültürel normlarıyla bağdaşmayan kişisel davranışların açıklanması.
Nvidia’nın geçici CEO’su ve finans yöneticisi Colette Kress, gelecek mali yıl için %75 gelir artışı öngördü ve müşterilerin şirketten ayrılmadığını söyledi. Şirket, çiplerine yönelik güçlü talebi bildirdikten sonra uzun vadeli gelir beklentisini de yükseltti. Ancak gelecekteki talebe ve şirketin liderliğine ilişkin sorular, satış beklentileriyle yarışırken bu tahminler yatırımcıların satışa geçmesini engellemedi.
Nvidia hisseleri kasım ayında yaklaşık %40 gerilerken, piyasa verilerinden biri haftalık kaybı %23 olarak hesapladı. Bu kısa dönemler, yedi haftalık daha geniş düşüşün bir parçası. Hissenin gerilemesi güçlü bir finansal sonuç açıklamasının ardından da devam etti; bu durum, yatırımcıların odağının yakın dönemdeki satışlardan geleceğe ilişkin beklentilere ne kadar keskin biçimde kaydığını gösterdi.
Anthropic’in borsadaki ilk işlem günü teknoloji yatırımcılarını yatıştırmadı
Claude yapay zekâ araçlarının üreticisi Anthropic, hisse başına 83 dolardan fiyatlanan halka arzın ardından perşembe günü borsada işlem görmeye başladı. Hisse kısa süreliğine 115 doların üzerine çıktıktan sonra kazançlarının çoğunu geri verdi. İşlem gördüğü ikinci gün olan cuma günü %8,5 düşerek 88,91 dolara geriledi ve halka arz fiyatına yaklaştı. Bir başka kapanış verisinde fiyat 88,30 dolar olarak yer aldı; bu, %9,1’lik düşüş anlamına geliyordu. Her iki veride de hisse fiyatı 83 doların üzerinde kaldı.
Hisse satışı, rekor kıran bir halka arz olarak tanıtılmıştı. Bu nedenle ilk işlem günleri, yatırımcıların yapay zekâ şirketlerine yönelik iştahı açısından önemli bir sınav niteliğindeydi. Hissenin hızla yön değiştirmesi, yatırımcıları yeniden teknoloji hisselerine çekeceğine, sektörün cazibesinin azalmakta olduğu yönündeki endişeleri artırdı.
Anthropic’in gelir artışı da yavaşladı. Şirketin üçüncü çeyrekteki büyüme oranı %47 olarak açıklandı; önceki çeyrekte bu oran %144’tü. Bu değişiklik şirketin uzun vadeli beklentilerini tek başına belirlemiyor ancak yüksek beklentilerin arkasındaki hızlı büyümenin sürüp sürmeyeceğini sorgulamak için yatırımcılara somut bir neden sunuyor.
Founder ETFs ortağı Michael Monaghan, piyasa havasını yatırımcıların her şirketin haberini tam olarak değerlendirmeden satışa geçmesi olarak tanımladı.
Şu anda piyasa önce satıyor, soruları sonra soruyor.
Enflasyon ve faiz oranları endişeleri artırıyor
Teknoloji harcamalarına ilişkin endişeler, yüksek maliyetler ve borçlanma faizlerinden kaynaklanan baskıyla aynı döneme denk geliyor. Petrolün varil fiyatı 83 doların üzerindeyken enflasyon, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) %2’lik hedefinin üzerinde kaldı. ABD’nin 10 yıllık Hazine tahvilinin getirisi %5’in üzerine çıktıktan sonra, yatırımcıların daha güvenli varlıklara yönelmesiyle cuma günü yeniden bu seviyenin altına indi.
Tahvil getirilerindeki yükseliş, yatırımcıların tahvillerden daha fazla kazanç elde edebilmesi nedeniyle hisseleri daha az cazip kılabilir. Şirketler de daha yüksek borçlanma maliyetleriyle karşı karşıya kalır. Bu durum, özellikle hızlı büyüyen bazı teknoloji şirketlerinde olduğu gibi, beklenen kârlarını yıllar sonra elde edecek işletmeler için rahatsız edici olabilir.
Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller, enflasyonu kontrol altına almak için merkez bankasının gelecek ay politika faizini yarım puan artırmasının gerekebileceğini söyledi. Yarım puanlık artış, eylülde yapılan çeyrek puanlık artıştan daha büyük olur. Aralık ayına ilişkin herhangi bir karar açıklanmadı.
Waller, bir röportajında enflasyonun yanlış yönde ilerlediğini ve yayıldığını söyleyerek endişesini dile getirdi. Faizlerin yükselmesi ihtimali, yatırımcıları yavaşlayan büyüme olasılığı ile fiyat artışlarının kontrol altına alınmasının zorlaşmaya devam etmesi ihtimalini birlikte değerlendirmeye yöneltti.
Enflasyon konusunda çok ama çok endişeliyim. Gidişat pek iyi değil ve enflasyon yayılıyor.
Piyasalardaki düşüş Asya’ya nasıl ulaştı?
Yatırımcıların teknoloji ve çip şirketlerini yeniden değerlendirmesiyle Asya piyasaları da Wall Street’i takip ederek geriledi. Japonya, Tayvan ve Güney Kore borsaları cuma günü %5’ten fazla düşerken Hong Kong hisselerindeki gerileme, Hang Seng’in hafta başında 24.000 seviyesinin altına inmesine yol açan düşüşün ardından da sürdü.
Hang Seng 430,82 puan, yani %1,89 gerileyerek 22.410,80 puana indi. Böylece 30 Nisan 2025’ten bu yana en düşük kapanışını kaydetti ve üst üste dördüncü işlem gününde düştü. Endeks kısa süreliğine %2,2 geriledi. 29 Ocak’taki zirvesinden bu yana %20 düşen endeks, ayı piyasası için yaygın olarak kullanılan eşiğe ulaştı. Hang Seng Tech Endeksi %3,78 düşerek 3.511,14 puana, Hang Seng China Enterprises Endeksi ise %1,77 gerileyerek 7.554,37 puana indi.
Hong Kong teknoloji hisseleri, küresel tedirginlikle şirketlere özgü haberlerin bir araya gelmesini yansıttı. NetEase, üç aylık gelirinde düşüş bildirmesinin ardından %17,6 geriledi. Tencent %1,26 düşerek 344 Hong Kong dolarına indi; bu, iki yılı aşkın sürenin en düşük seviyesi oldu. Batarya üreticisi CATL %4,23, lidar üreticisi Hesai %5,67, Hong Kong Exchanges and Clearing ise %3’ten fazla değer kaybetti. Alibaba, finansal sonuçlarını açıklamasının ardından %3,48 yükseldi.
Hong Kong’da işlem hacmi 270,3 milyar Hong Kong dolarına ulaştı. Çin ana karasındaki yatırımcılar, piyasanın genelinde düşüş yaşanmasına rağmen güney yönlü işlem kanalı üzerinden net 11,811 milyar Hong Kong doları tutarında Hong Kong hissesi aldı. Bu alımlar, bazı yatırımcıların satış dalgası sırasında seçici biçimde pozisyonlarını artırmayı sürdürdüğünü gösteriyor.
Hong Kong teknoloji endeksinde neler değişiyor?
Piyasadaki düşüşle aynı dönemde endeks sağlayıcısı Hang Seng Indexes, üç aylık endeks üyeliği incelemesinde yapılan değişiklikleri duyurdu. Hang Seng Endeksi 95 şirketi, Hang Seng China Enterprises Endeksi ise 50 şirketi bünyesinde tutacak. MiniMax ve Zhipu, China Enterprises Endeksi’ne katılarak Postal Savings Bank of China ve Shenzhou International’ın yerini alacak.
Hang Seng Tech Endeksi’ndeki şirket sayısı 30’dan 50’ye çıkarılacak. Endekse eklenecek şirketler arasında CATL, Kingboard Holdings, AAC Technologies, Luxshare Precision, Hesai ve Zhongji Innolight bulunuyor. CATL’nin genişletilmiş endeksteki ağırlığının %2,17 olması bekleniyor. Değişiklikler 4 Aralık’ta piyasa kapanışının ardından yürürlüğe girecek ve 7 Aralık’tan itibaren uygulanacak.
Yatırımcılar açısından endeks değişikliği, fonların ve piyasadaki diğer katılımcıların takip ettiği gösterge endekste hangi şirketlerin yer aldığını etkiliyor. Hisse fiyatlarının düşmesini engellemese de Hong Kong teknoloji sektörünü izlemek için kullanılan şirket grubunu değiştiriyor.
Piyasadaki bir sonraki adımları belirleyecek tarihler
Satış dalgası; şirket haberleri, işlem sinyalleri ve faiz oranlarına ilişkin beklentilerdeki değişimlerle aynı dönemde yaşandı. Yatırımcıların takip ettiği gelecek tarihler ve gelişmeler arasında şunlar bulunuyor:
6 Ekim: Piyasa verilerine göre, sonraki düşüşleri ölçmek için kullanılan S&P 500 ve Nvidia rekor seviyelere ulaştı.
12 Kasım: Şirketin yönetim kurulu başkanına göre Jensen Huang, Nvidia CEO’luğundan istifa etti.
19 Kasım: Anthropic, hisse başına 83 dolardan işlem görmeye başladı ve kısa süreliğine 115 doların üzerine çıktı.
20 Kasım: ABD borsaları sert düşüşle kapandı; Hong Kong Hang Seng Endeksi ise 29 Ocak’taki zirvesinin %20 altında kapanış yaptı.
4 ve 7 Aralık: Hong Kong’da duyurulan endeks değişikliklerinin 4 Aralık’taki kapanışın ardından yürürlüğe girmesi ve 7 Aralık’tan itibaren uygulanması planlanıyor.
Gelecek ay: Fed’in bir sonraki faiz kararını açıklaması bekleniyor. Waller, yarım puanlık artışın gerekebileceğini söyledi; merkez bankası kararını henüz açıklamadı.
Bilinmesi Gerekenler
Dow ve S&P 500, rekor seviyelerinden %10’dan fazla gerileyerek düzeltme bölgesine girdi; Nasdaq cuma günü %5,3 düştü.
Yatırımcıların SEC soruşturmasını, liderlik değişikliklerini ve gelecekteki yapay zekâ harcamalarına ilişkin şüpheleri değerlendirmesiyle Nvidia yaklaşık %14 geriledi.
Anthropic hisseleri, 115 doların üzerine çıktığı ilk yükselişin ardından 83 dolarlık halka arz fiyatına doğru geriledi.
Hong Kong Hang Seng Endeksi %1,89 düşerek 29 Ocak’taki zirvesinden ayı piyasası eşiği kabul edilen %20’lik gerilemeye ulaştı.
Enflasyon, petrol fiyatları ve Fed’in faizleri artırma ihtimali hisseler üzerindeki baskıyı artırdı.






