Vietnam, 2027'den İtibaren Çevrim İçi İşlem Hesaplarını Ulusal Dijital Kimliklere Bağlayacak

7 dakikalık okuma
Vietnam to Link Online Transaction Accounts to National Digital IDs From 2027

Çevrim içi hizmetlerde kapsamlı kimlik doğrulaması

Vietnam Ulusal Meclisi, 20 Kasım 2026'da 473'e karşı sıfır oyla, çok sayıda çevrim içi işlem hesabının ulusal elektronik kimliklerle doğrulanmasını ve doğrulanmış kimliğe bağlanmasını zorunlu kılan yasayı kabul etti. 473 oy, Ulusal Meclis üyelerinin toplamının yüzde 94,79'unu oluşturdu. Elektronik Kimlik ve Doğrulama Yasası 1 Temmuz 2027'de yürürlüğe girecek.

İçindekiler
  1. Çevrim içi hizmetlerde kapsamlı kimlik doğrulaması
  2. Hangi hesapların bağlanması gerekiyor?
  3. Doğrulama nasıl yapılacak?
  4. Doğrulama başarısız olursa ne olacak?
  5. Kişisel bilgilere hangi sınırlamalar uygulanıyor?
  6. Daha az tekrarlanan evrak işi, mevcut kayıtların daha fazla kullanılması
  7. Dijital kimlik, kişilerden daha fazlasını kapsayacak
  8. Kullanıcıların ve hizmet sağlayıcıların bilmesi gerekenler
  9. Öne çıkanlar

Kural; sosyal medya, bankacılık, menkul kıymetler, telekomünikasyon, çevrim içi alışveriş, posta hizmetleri, sağlık, ödeme hizmetleri, elektronik cüzdanlar, dijital varlıklar, çevrim içi oyunlar ve alan adı hizmetlerinde çevrim içi işlemler için kullanılan hesapları kapsıyor. Bir hesap doğrulandıktan sonra ilgili doğrulanmış dijital kimliğe bağlanması gerekiyor.

Vietnam hükümetinin açıklamasına göre değişiklik, çevrim içi dolandırıcılık veya başka yasa dışı eylemler sırasında sahte kimlik kullanımını ya da başkasının kimliğine bürünmeyi zorlaştırmayı amaçlıyor. Yasa ayrıca, kurumların erişebildikleri durumlarda devlet veri tabanlarında zaten bulunan bilgileri kullanmasını zorunlu kılarak tekrarlanan evrak işlemlerini azaltmayı hedefliyor.

Şart, herkesin sosyal medya profilinde yasal kimliğini herkese açık biçimde göstermesini zorunlu kılmıyor; çevrim içi işlemler için kullanılan hesaplara uygulanıyor. Doğrulama, bir hesabı hizmetin arka planındaki bir kimliğe bağlıyor. Kullanıcılar, platformlar ve diğer hizmet sağlayıcılar için izlenecek pratik adımlar, hükümetin henüz belirlemediği düzenlemelere ve takvimlere bağlı olacak.

Hangi hesapların bağlanması gerekiyor?

Yasa, çok çeşitli hizmetleri kapsıyor. Bunlar arasında menkul kıymet alım satımı, bankacılık, telekomünikasyon, posta hizmetleri, çevrim içi alışveriş, sağlık hizmetleri, ödeme aracıları, elektronik cüzdanlar, dijital varlıklar, çevrim içi oyunlar, alan adı kaydı ve sosyal medya yer alıyor. Ödeme aracısı, müşteri ile işletme arasında para transferine yardımcı olan bir hizmettir; elektronik cüzdan ise dijital işlemler için ödeme bilgilerini veya fonları saklar.

Kural, yüksek risk taşıyan veya önemli yasal yükümlülükler doğuran diğer çevrim içi işlemleri de kapsıyor. Bakanlar ve bakanlık düzeyindeki kurumların başkanları, kendi alanlarında bu gruplara giren işlemleri belirleyecek. Böylece doğrudan yasada adı geçen sektörlerin ötesindeki işlemlerin de kapsama alınmasına imkân tanınırken, her bakanlığın kendi alanına ilişkin ayrıntıları belirlemesi sağlanıyor.

Bu ayrım önemli; çünkü bir platform çok farklı faaliyetlere ev sahipliği yapabilir. Yasa, kapsama giren alanlarda çevrim içi işlem yapmak için kullanılan elektronik hesapları hedefliyor. İşlemlerin kesin listesi ve doğrulama adımları, uygulama düzenlemeleriyle belirlenecek. Yasa, her sektörde doğrulamayı tamamlamak için kullanıcılara ortak bir son tarih vermiyor.

Reklam

Doğrulama nasıl yapılacak?

İşlemin risk düzeyine bağlı olarak doğrulama doğrudan veya bir elektronik kimlik doğrulama hizmet sağlayıcısı aracılığıyla yapılabilecek. Yasa, hesapların doğrulanıp bağlanması şartını getiriyor; hizmetlerin hesapları doğrulanmış kimliklere nasıl bağlayacağını ayrıntılandırmak ve uygulama takvimini belirlemek ise hükümetin sorumluluğunda.

Farklı sektörlerin bu işlemleri ne zaman tamamlaması gerektiğini söz konusu takvim belirleyecek. Yasa 1 Temmuz 2027'de yürürlüğe girecek, ancak hesap doğrulama ve bağlantı işlemlerinin her alanda tamamlanması için son tarihleri hükümet belirleyecek. Bu nedenle kullanıcıların ve şirketlerin, yayımlandıktan sonra sektörlerine özgü takvimi izlemesi gerekecek.

Elektronik kimliği usulüne uygun biçimde oluşturulmuş kişiler için yasa, kimlik oluşturma işlemini tekrarlama zorunluluğu getirmiyor. Mevcut kimlikler geçerliliğini koruyor. Bununla birlikte, kapsama giren işlem hesaplarını hükümetin takvimine uygun olarak doğrulamak ve bağlamak için bu kimlikleri kullanmaları gerekecek.

Doğrulama başarısız olursa ne olacak?

Yasa, elektronik kontrolden ilk denemede geçemeyen kişileri korumaya yönelik bir güvence içeriyor. Bir hizmet, sonucu inceleme olanağı yoksa, tek bir başarısız kimlik doğrulama nedeniyle erişimi reddedemeyecek. Kontrolü yapan kuruluş, işlemin neden başarısız olduğunu açıklamak ve kişiye sorunu nasıl giderebileceğini bildirmek zorunda.

Bu kural, kişinin bilgilerinin güncel olmadığı, teknik bir sorunun kontrolü kesintiye uğrattığı veya sistemin bilgileri doğru biçimde eşleştiremediği durumlarda önem taşıyor. Kural, tek bir hatayı nihai sonuç kabul etmek yerine başarısız kontrolün incelenmesi ve düzeltilmesi için bir yol öngörüyor. Sürecin tüm adımlarını açıklamadığından, ayrıntılı uygulamalar düzenlemelere ve hizmetlerin işleyişine bağlı olacak.

Yasa ayrıca başka bir kişinin elektronik kimliğini izinsiz almayı, satın almayı, satmayı, kiralamayı veya kiraya vermeyi yasaklıyor. Kimlik oluşturmak ya da elektronik kimlik doğrulamayı tamamlamak için uydurma biyometrik verilerin veya dijital olarak oluşturulmuş görüntülerin kullanılmasını da engelliyor. Biyometri, kişinin kimliğini belirlemeye yardımcı olmak için kullanılan yüz veya parmak izi gibi fiziksel ya da davranışsal özelliklerdir.

Kişisel bilgilere hangi sınırlamalar uygulanıyor?

Başka bir yasa aksini öngörmediği sürece, kimlik doğrulama amacıyla toplanan ve kullanılan bilgiler için genellikle kullanıcının rızası gerekiyor. Yasa, doğrulama için kullanılan bilgilerin yalnızca bu amaç için gerekli olduğu süre boyunca saklanabileceğini belirtiyor. Ancak doğrulama sonuçlarının, bir anlaşmazlık çıkması veya ihlal belirtisi görülmesi durumunda incelenebilmesi için en az beş yıl saklanması gerekiyor.

Kimlik bilgileri kişisel veri içerdiğinde kişiler, yasada belirtilen kurallar çerçevesinde paylaşımın kapsamını, alıcılarını ve süresini belirleyebiliyor. Böylece kullanıcılara, kimlik bilgilerinin nasıl paylaşılacağını kontrol etme olanağı tanınıyor. Bu, bir hesabın bağlanmasıyla her hizmetin ulusal kimlik kaydının her bölümüne erişebileceği anlamına gelmiyor.

Oylama öncesinde milletvekilleri, kimlik bilgilerini kimlerin veya hangi kuruluşların hangi koşullarda sorgulayabileceğine ilişkin daha açık kurallar çağrısında bulunmuştu. Yasanın rıza ve veri işleme hükümleri koruma sağlarken, hükümetin ayrıntılı düzenlemelerinin yetkili erişimin uygulamada nasıl işleyeceğini açıklaması gerekecek. Yasa ayrıca, kişinin veya kuruluşun bilgilerinde değişiklik olduğunda elektronik kimliklerin güncellenmesini zorunlu kılıyor.

Reklam

Daha az tekrarlanan evrak işi, mevcut kayıtların daha fazla kullanılması

Devlet kurumları ve diğer kuruluşlar, yasal kullanım koşulları sağlandığında ulusal veya sektörel veri tabanlarında zaten mevcut olan bilgileri kişi ya da işletmelerden yeniden sunmalarını isteyemeyecek. Elektronik kimlik doğrulama işleminin tamamlanamadığı durumlar dışında, elektronik olarak kimliği belirlenmiş belgeleri de talep edemeyecekler.

Veri tabanlarındaki bilgiler eksiksiz ve doğru olduğunda devlet, kişiden veya işletmeden yeniden kayıt yaptırmasını istemeden elektronik kimlik oluşturabilecek ve ulusal kimlik numarası verebilecek. Basitçe ifade etmek gerekirse politika, kurumların insanlardan aynı bilgileri tekrar tekrar doldurmalarını veya aynı belgeleri yeniden getirmelerini istemek yerine, ellerinde bulunan doğrulanmış kayıtları kullanmasını amaçlıyor.

Yasa ayrıca Vietnam'ın ulusal kimlik uygulaması VNeID üzerinden gönderilen bildirimlerin, kâğıt üzerindeki bildirimlerle aynı yasal geçerliliğe sahip olduğunu belirtiyor. Uygulamanın elektronik kimlik belirleme ve doğrulamayı, verilere ve kamu hizmetlerine erişimi ve işlem hesaplarına bağlantıyı desteklemesi amaçlanıyor. Elektronik belgelerde kişinin imzasını doğrulama yöntemi olan kamu dijital imza doğrulaması da dahil bazı hizmetler ücretsiz sunulacak.

Dijital kimlik, kişilerden daha fazlasını kapsayacak

Yasa, elektronik kimlik kapsamını kişiler ve kuruluşların ötesine taşıyor. Ürünlere, mallara, fiziksel ve dijital varlıklara, fikri mülkiyete, etkinliklere, işlemlere, eylemlere, konumlara ve mekânlara da uygulanabilecek. Fikri mülkiyet; kişi veya kuruluşların üzerinde yasal hak sahibi olduğu buluşlar ve eserler gibi yaratımları kapsıyor.

Bu geniş kapsam, dijital sistemlerde farklı türdeki şeyleri ve faaliyetleri tanımlamak için ortak bir yöntem oluşturuyor. Yasa, kimlik verilerinin ve kimlik doğrulama unsurlarının izinsiz toplanmasını, kullanılmasını, açıklanmasını veya paylaşılmasını da yasaklıyor. Dolayısıyla kurallar hem kimliklerin oluşturulmasını ve kullanılmasını hem de bunların kötüye kullanılmasına ya da açığa çıkmasına yol açabilecek davranışları kapsıyor.

Ulusal elektronik kimlik ve kimlik doğrulama makamının verdiği kamu dijital imza sertifikaları için ayrı bir tarih belirlendi. Bu sertifikaların verilmesine, ana yasanın yürürlüğe girmesinden dört ay önce, 1 Mart 2027'de başlanması planlanıyor.

Reklam

Kullanıcıların ve hizmet sağlayıcıların bilmesi gerekenler

Yasa yükümlülüğü belirliyor, ancak uygulamaya ilişkin bazı ayrıntıların hükümet ve sorumlu bakanlıklar tarafından netleştirilmesi gerekiyor. Bunlar arasında her sektör için son tarihler, yüksek riskli veya hukuken önemli sayılan işlemler ve doğrulama ile hesapları bağlamaya ilişkin ayrıntılı süreç yer alıyor. Yöntem, işlemin risk düzeyine göre değişebilir.

Kullanıcılar açısından temel ayrım, elektronik kimliğe sahip olmakla kapsama giren her hesabı bu kimliğe bağlamak arasında. Geçerli bir kimliği zaten bulunan kişilerin yeniden kimlik oluşturması gerekmeyecek, ancak hesaplarının ilgili sektörün takvimine göre doğrulanıp bağlanması gerekecek. Hizmet sağlayıcıların ise kimlik doğrulama işlemlerini yönetmesi, kullandıkları bilgileri koruması ve doğrulama sonuçlarını zorunlu süre boyunca saklaması gerekecek.

Politika iki değişikliği bir araya getiriyor: çevrim içi işlemlerde daha sıkı kimlik kontrolleri ve devlet veri tabanlarında zaten bulunan kayıtların tekrar tekrar talep edilmesini önleyen bir kural. Bu değişikliklerin ne kadar sorunsuz işleyeceği; başarısız kontroller, verilere erişim ve her hizmetin uyum sağlaması için tanınan süre konusunda açık talimatlar da içeren yeni düzenlemelere bağlı olacak.

Öne çıkanlar

  • Ulusal Meclis yasayı 20 Kasım 2026'da 473 oyla kabul etti; yasa 1 Temmuz 2027'de yürürlüğe girecek.
  • Kapsama giren çevrim içi işlem hesapları arasında sosyal medya, bankacılık, menkul kıymetler, telekomünikasyon, çevrim içi alışveriş, sağlık hizmetleri ve listelenen diğer hizmetler yer alıyor.
  • Hesapların ulusal bir elektronik kimlikle doğrulanması ve bu kimliğe bağlanması gerekiyor; sektörlere özgü son tarihleri hükümet belirleyecek.
  • Doğrulama bilgileri yalnızca gerektiği süre boyunca saklanabilecek; doğrulama sonuçlarının ise en az beş yıl tutulması gerekecek.
  • Mevcut geçerli elektronik kimlikler kullanılmaya devam edebilecek ve kurumların, devlet veri tabanlarında bulunan uygun kayıtları kişilerden yeniden sunmalarını istemekten kaçınması gerekecek.
  • Ulusal makamın vereceği kamu dijital imza sertifikalarının 1 Mart 2027'de verilmeye başlanması planlanıyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir