Geniş bir kaynak, ancak küçük bir sektör
Japonya, 2040'a kadar açık deniz rüzgârından 30 ila 45 gigawatt elektrik üretmeyi hedefliyor. Bugün faaliyette olan açık deniz rüzgâr santrallerinin kapasitesi yaklaşık 0,5 gigawatt. Hedefe ulaşmak için mevcut kapasitenin yaklaşık 60 ila 90 katına çıkarılması; projelerin hayata geçmesi için gereken fabrikaların, limanların, kabloların ve yerel iş birliklerinin kurulması gerekiyor.
İçindekiler
- Geniş bir kaynak, ancak küçük bir sektör
- Projelerin önündeki engeller neler?
- Japonya'nın ekipmana ve eğitimli işçilere ihtiyacı var
- Yüzer türbinler neden önemli?
- Japonya daha güçlü bir yerli sektör kurabilir mi?
- Yerel destek de projenin bir parçası
- Goto yerel bir model sunuyor, kestirme bir yol değil
- İzlenecek sonraki kilometre taşları
- Öne çıkan noktalar
Bu hedefin önemi iklim politikalarının ötesine uzanıyor. Japonya'nın 2024 mali yılındaki enerji öz yeterlilik oranı yüzde 16,4'tü; bu da ülkenin büyük ölçüde ithal yakıtlara bağımlı olduğu anlamına geliyor. Denizden esen rüzgâr, ülke içinde elektrik sağlayabilir. Ancak artan maliyetler, büyük şirketlerin planlanan projelerden vazgeçmesine yol açtı. Hükümet, iddialı hedefleri tamamlanmış rüzgâr santrallerine dönüştürmeye çalışırken teşvik ve ihale kurallarını değiştiriyor.
Japonya'nın ilk ticari açık deniz rüzgâr santralleri, 2022'de Noshiro ve 2023'te Akita limanlarında faaliyete geçti. Kitakyushu Hibikinada'daki 220 megavatlık rüzgâr santrali Mart 2026'da devreye alındı. Nagasaki eyaleti açıklarındaki Goto yüzer rüzgâr santrali de aynı yılın başlarında faaliyete başladı. Proje aşamasındaki çalışmalar planlandığı gibi ilerlerse kapasite, Mart 2031'e kadar 5,7 gigawatta ulaşabilir.
Bu kısa vadeli rakamla 2040 hedefi arasındaki fark büyük. Japon düşünce kuruluşu Climate Integrate'ın 2024 tarihli tahminine göre ülkenin açık deniz rüzgârı potansiyeli 552 gigawatt; bu, yaklaşık 550 nükleer reaktörün üretim kapasitesine denk. Bu tahmin, kaynağın sağlayabileceği kapasiteyi gösteriyor; inşa edilmiş ya da onaylanmış santralleri değil.
Projelerin önündeki engeller neler?
Maliyetler, Japonya'nın proje sistemini doğrudan sınayan bir unsura dönüştü. Mitsubishi Corporation, toplam kapasitesi 1,7 gigawatt olan üç rüzgâr santrali mevcut koşullar altında çok pahalı hâle gelince 2025'te konsorsiyumdan ayrıldı. BP de 2026'da ayrı bir Japon konsorsiyumundan çekildi. Söz konusu projenin kapasitesi 450 megavat. Diğer üyeler projeyi sürdürmeyi planladıklarını açıkladı.
Mitsubishi'nin üç projesi daha önceki bir ihalede verilmişti. Hükümet, başarılı teklif sahiplerinin inşaatı tamamlayıp tamamlayamayacağına odaklanan yeni düzenlemelerle bu sahaları yeniden ihaleye çıkarmayı planlıyor. Değişiklikler, Mitsubishi'nin çekilmesinin ardından üç sahanın yeniden ihaleye çıkarılmasına yönelik önceki planı izliyor. Bu çekilme, planlanan 1,76 gigawattlık kapasiteyi belirsizliğe sürüklemişti. yeniden ihale planı, inşaat maliyetleriyle beklenen elektrik gelirleri artık örtüşmediğinde, bir projenin kâğıt üzerinde ihale edilmesine rağmen nasıl başarısız olabileceğini gösterdi.
Japonya Ekonomi, Ticaret ve Sanayi Bakanlığı 10 Kasım 2026'da bir başka önlemi açıkladı. Yeşil İnovasyon Fonu'nda önerilen değişikliklerle, sentetik metan da dâhil olmak üzere daha düşük maliyetli açık deniz rüzgârı ve yakıt teknolojilerine 120 milyar yene kadar kaynak aktarılması planlanıyor. Malzeme ve iş gücü maliyetleri artan 11 projeye de 80 milyar yen daha destek sağlanabilir. 2021'de kurulan ve 2032'ye kadar devam etmesi planlanan fonun toplam bütçesi yaklaşık 2,7564 trilyon yen.
Yenilenebilir Enerji Enstitüsü, hükümetin projelerin güvenilir biçimde tamamlanmasına yönelik yeni yaklaşımının önemli bir adım olduğunu belirtiyor. Enstitü ayrıca şirketlerle devlet arasında risklerin daha açık biçimde paylaşılması ve ayrıntılı bir geliştirme yol haritası hazırlanması çağrısında bulunuyor. Basitçe ifade etmek gerekirse şirketler, maliyetler artarsa kimin ödeme yapacağını, projelerin ne zaman inşa edileceğini ve gelecekteki ihalelerin nasıl işleyeceğini öngörebildiklerinde yatırım yapmaya daha yatkın oluyor.
Japonya'nın ekipmana ve eğitimli işçilere ihtiyacı var
Japonya'da şu anda iç pazara büyük ölçekte ekipman sağlayabilecek bir türbin üreticisi bulunmuyor. Bu durum, proje geliştiricilerini uluslararası fiyatlardaki değişimlere açık hâle getiriyor ve üretim, kurulum ve bakım alanlarında yerel deneyim kazanılmasını zorlaştırıyor.
Hükümet, Japonya'daki sektörü büyütmeye çalışırken yabancı şirketlerle iş birliği arayışını da sürdürüyor. Ekonomi, Ticaret ve Sanayi Bakanlığı ile Almanya merkezli Siemens Energy, Kasım 2026'da yüzer rüzgâr projeleri, tedarik zincirleri ve iş gücünün geliştirilmesini kapsayan bir iş birliği mutabakatı imzaladı. Siemens Energy, Ocak 2027'de Hokkaido'nun Eniwa kentinde rüzgâr enerjisi bakım ve yönetim tesisi açmayı planlıyor. Hükümet ayrıca Hokkaido, Tohoku ve Kyushu'yu rüzgâr enerjisi sektörüne yatırım için stratejik bölgeler olarak belirledi.
Danimarkalı üretici Vestas, türbin gondollarının son montajını Japonya'ya taşıma planı için hükümetten destek aldı. Gondol, önemli makineleri barındıran ve türbin kulesinin tepesinde bulunan bölümdür. Projenin 8,2 milyon dolara mal olacağı, bunun yarısını hükümetin karşılayacağı tahmin ediliyor. Vestas, yerel montajın pazarın büyümeye devam etmesine ve Japonya'dan yeterli sayıda sipariş gelmesine bağlı olduğunu belirtti.
Sektörün gelişmesine yönelik finansman, yerli bir tedarik zincirini hemen oluşturmaz. Proje geliştiricilerinin uygun limanlara, gemilere, kablolara, çelik yapılara, bakım ekiplerine ve eğitim programlarına da ihtiyacı var. Buradaki zorluk, geniş bir proje havuzu oluşmadan önce tedarikçilere yatırım yapmaları için yeterli güvence sağlamak. Japonya'da toplam yatırım değeri yaklaşık 5,5 milyar dolar olan yedi yüzer rüzgâr projesi izleniyor. Bu rakam, planlanan faaliyetlerin ölçeğine işaret ediyor; yedi projenin tamamının inşa edileceğini kanıtlamıyor.
Yüzer türbinler neden önemli?
Avrupa'daki birçok rüzgâr santralinde, nispeten sığ sularda deniz tabanına sabitlenen temeller kullanılıyor. Japonya'da deniz tabanı kıyıdan çok uzakta olmayan noktalarda hızla derinleşiyor; bu da söz konusu yönteme uygun alanları azaltıyor. Yüzer türbinler, tıpkı denizde demirlemiş bir tekne gibi, bağlama halatlarıyla yerinde tutulan platformlara kuruluyor. Daha derin sularda çalışabildikleri için Japonya'nın çevresindeki okyanusun daha geniş bir bölümünü geliştirmeye açabilirler.
Japonya, deprem, tsunami ve nükleer felaketten iki yıl sonra, 2013'te Fukushima açıklarında bu teknolojiyi test etmeye başladı. Demonstrasyon projesinde üç yüzer türbin, 25 megavolt amperlik yüzer trafo merkezi ve deniz altı kablosu yer aldı. Ekipmanların denenmesinin ardından proje 2021'de kapatıldı. Toplamda 16,8 megavat elektrik üreten Goto'daki sekiz türbin, 2026'da faaliyete geçerek Japonya'nın ilk ticari yüzer rüzgâr santrali oldu.
Projeyi geliştiren Toda Corporation'ın bir temsilcisi, Goto'yu Japonya'da ticari yüzer rüzgâr enerjisine geçiş yolunda önemli bir adım olarak nitelendirdi. Şirket, düzenli proje akışını, destekleyici altyapıyı, daha güçlü yerel tedarik zincirlerini ve eğitimli işçileri temel ihtiyaçlar olarak sıraladı. Japonya'nın 2040 hedefinde yüzer rüzgâr enerjisine en az 15 gigawattlık kapasite ayrılıyor. Bu, toplam 30 gigawattlık hedefin alt sınırının yaklaşık yarısı.
Diğer öneriler, daha derin suların neleri mümkün kılabileceğini gösteriyor. Tokyo Büyükşehir Yönetimi, Izu Adaları yakınlarında en az bir gigawatt kapasiteli yüzer rüzgâr santrali planlıyor. Adaları ana kara elektrik şebekesine bağlamak için 100 kilometreden uzun deniz altı kablosu gerekecek. Tokyo Gas ise ayrı bir girişim olarak ABD merkezli yüzer rüzgâr teknolojisi şirketi Principle Power'a yatırım yaptı ve Ocak 2026'da Akishima'da yüzer bir temelin ölçekli modelini test etti. Şirket, Japonya'daki büyük ölçekli ticari bir yüzer rüzgâr projesinin 2029 civarında başlayabileceğini belirtiyor.
Tokyo Gas'ın açık deniz rüzgârı geliştirme birimi yöneticisi Nagai, tedarik zincirindeki koordinasyonu başlıca engellerden biri olarak tanımladı. Proje geliştiricilerin, üreticilerin ve tedarikçilerin hangi ekipmanların gerektiği, kaç adet üretileceği ve maliyetin ne olacağı konusunda erken aşamada anlaşması gerekiyor. Net bir proje planı olmadan tedarikçiler ekipman satın almakta ya da fabrikalarını büyütmekte tereddüt edebilir. Tedarikçiler hazırlıklı değilse proje geliştiriciler de güvenilir maliyet ve takvimler belirlemekte zorlanır.
Japonya daha güçlü bir yerli sektör kurabilir mi?
Ülkenin geniş deniz alanı projelerin geliştirilmesine imkân sunuyor, ancak bu alanı değerlendirmek için gereken makineler ve uzmanlık hâlâ oluşturuluyor. Tokyo Gas'a göre Japonya'nın karasuları ve münhasır ekonomik bölgesi toplam yaklaşık 4,47 milyon kilometrekarelik bir alanı kaplıyor. Münhasır ekonomik bölge ya da MEB, kıyıdan 200 deniz miline kadar uzanıyor ve ülkeye bu bölgedeki deniz kaynaklarını kullanma hakkı veriyor.
2025'te çıkarılan bir yasa, Japonya'nın MEB'ini açık deniz rüzgârı geliştirme çalışmalarına açtı. Projeler şimdiye kadar kıyıdan 12 deniz mili mesafeyle sınırlı kaldı. Daha derin sulardaki sahalarda ise büyük olasılıkla yüzer türbinlere ihtiyaç duyulacak. Japonya Rüzgâr Enerjisi Birliği, genişletilen deniz alanının gelecekteki kapasite hedeflerine ulaşmak açısından önemli olabileceğini belirtti ve açık deniz rüzgârının yalnızca elektrik üretmenin değil, yeni bir sanayi altyapısı kurmanın da fırsatı olarak görülmesi gerektiğini savundu.
Hükümetin uzun vadeli hedefleri mevcut 2040 hedefinin de ötesine uzanıyor. Açıklanan hedef, 2030'a kadar 10 gigawatt, 2040'a kadar ise 30 ila 45 gigawatt açık deniz rüzgârı kapasitesine ulaşmak. Japonya Rüzgâr Enerjisi Birliği daha da büyük hedefler çağrısında bulundu: karada 40 gigawatt, deniz tabanına sabitlenen açık deniz rüzgârında 40 gigawatt ve yüzer rüzgârda 60 gigawatt. Bu öneriler, Japonya'nın inşaat çalışmalarını ne hızla yürütmesi gerektiği ve ne kadar ekipmanı yurt içinde üretebileceği konusundaki tartışmaların ölçeğini ortaya koyuyor.
Yerel destek de projenin bir parçası
Hükümet, 2019'dan bu yana açık deniz rüzgârı geliştirme bölgeleri belirleyerek proje geliştiricilerin deniz alanlarını uzun vadeli kullanabilmesine ve yapılandırılmış bir seçim sürecine katılmasına yardımcı oluyor. Mevcut ve önerilen bölgelerin çoğu, Japonya'nın kuzeybatı ve güneybatısındaki kırsal kesimlerde yer alıyor. Rüzgâr projeleri bu bölgelere iş ve yatırım getirebilir; ancak balıkçılığı, yaban hayatını ve yerel manzarayı da etkileyebilir.
Geliştirilmekte olan projeler arasında Niigata eyaletindeki 690 megavatlık Murakami Tainai rüzgâr santrali ve Aomori eyaletindeki 615 megavatlık Tsugaru projesi bulunuyor. Akita açıklarında JERA ve ortakları, Akita, Oga ve Katagami yakınlarında 21 türbinli bir proje inşa ediyor. Proje geliştiricileri, inşaatın yaklaşık yüzde 40'ının tamamlandığını ve santralin Haziran 2028'de faaliyete geçmesinin hedeflendiğini açıkladı. Çalışmalar kapsamında, deniz tabanına sabitlenen türbinlerin büyük çelik temelleri olan monopillerin sahaya getirilmesi de yer alıyor. Bu temeller 70 metre uzunluğunda ve 1.400 ton ağırlığında.
Projelerin büyük yatırımlar ve yıllarca süren hazırlık gerektirmesi nedeniyle Japonya'da açık deniz rüzgârı sektörüne büyük şirketler öncülük ediyor. Kâr amacı gütmeyen Hokkaido Yeşil Fonu'nun yöneticilerinden Yumi Kobayashi, şirketlerin öncülüğünün yerel halkın karar süreçlerinden uzak hissetmesine yol açabileceğini söylüyor. Kobayashi, Hokkaido ve Fukushima'da büyük enerji projelerinin geçmişine dikkat çekerek, sektörler kapandıktan ya da projeler başarısız olduktan sonra yerel toplulukların zorluklarla karşılaştığını belirtiyor.
Kobayashi, proje geliştiricilerin projelerin her bölgede neden gerekli olduğunu ve bölgeye nasıl katkı sağlayabileceğini açıklamak için çaba gösterdiğini de söylüyor. Yerel halkın projelerde azınlık hissesi alabilmesini umuyor. Böylece topluluklar bir rüzgâr santralinin tamamını finanse etmek zorunda kalmadan projelerin mülkiyetine ortak olabilir.
İnşaat ve işletme faaliyetlerinin balıkçılık alanlarına erişimi ve balık stoklarını nasıl etkileyeceği, balıkçılık topluluklarını doğrudan ilgilendiriyor. Balıkçılar düzenli izleme yapılması çağrısında bulunurken çevreciler, Hokkaido'daki kartallar da dâhil olmak üzere deniz canlıları ve yaban hayatı üzerindeki olası etkiler konusunda kaygılarını dile getirdi. Etki değerlendirmelerinin sürdürülmesi ve denizi kullanan yerel halkla iletişim kurulması, saha seçildikten sonra ele alınacak tali konular değil, proje planlamasının gerekli unsurları.
Goto yerel bir model sunuyor, kestirme bir yol değil
Goto projesi, bir rüzgâr santralinin yerel bir girişim olarak nasıl sunulabileceğine örnek oluşturuyor. Goto Belediyesi Geleceğin Şehrini Yaratma Dairesi'nden Yuki Kawaguchi, projenin başarısının halkı, balıkçıları ve işletmeleri kapsayan, topluluğun öncülük ettiği bir yaklaşıma bağlı olduğunu söyledi. Projenin yerel istihdama ve ekonomik faaliyete katkı sağlaması bekleniyor. Ancak sekiz türbinin üretimi, Japonya'nın ülke genelinde hedeflediği kapasitenin yalnızca küçük bir bölümünü oluşturuyor.
Goto'nun deneyimi her sahada olduğu gibi uygulanamaz. Yerel ekonomiler, balıkçılık uygulamaları, deniz koşulları ve şebeke bağlantıları farklılık gösteriyor. Temel çıkarım, halkın ve balıkçıların planlamada anlamlı bir rol üstlenmesi, faydaların ve olası zararların nasıl paylaşılacağının açıkça ortaya konması gerektiği. Önerilen projelerin ölçeği büyüdükçe bu konu daha da önem kazanıyor.
Hokkaido'nun Muroran kentinde de yerel sanayiyi geliştirmeye yönelik çalışmalar yürütülüyor. Muroran Açık Deniz Rüzgârıyla İlgili İşletmeleri Geliştirme Konseyi, 18 Kasım 2026'da beş konuşmacının iş gücü eğitimi ve Nagasaki'den örnekleri ele aldığı bir seminer düzenledi. Bu tür çalışmalar, yerel şirketleri ve eğitim kurumlarını projelerin gerektirebileceği iş ve becerilerle buluşturuyor.
İzlenecek sonraki kilometre taşları
Japonya'da rüzgâr enerjisi sektörü aynı anda birkaç takvime göre ilerliyor: münferit inşaat programları, hükümetin finansman kararları, yeni ihaleler ve tedarikçileri geliştirmek ve kamuoyunun güvenini kazanmak için yürütülen daha yavaş çalışmalar. Önemli tarihler hem ilerlemeyi hem de katedilmesi gereken mesafeyi gösteriyor.
- 2013: Japonya, Fukushima açıklarında yüzer rüzgâr demonstrasyon projesini başlattı.
- 2021: Üç türbinin ve yüzer trafo merkezinin test edildiği Fukushima demonstrasyon projesi sona erdi.
- 2022 ve 2023: Noshiro ve Akita'da ticari açık deniz rüzgâr santralleri faaliyete geçti.
- 2025: Bir yasa MEB'i açık deniz rüzgârı geliştirme çalışmalarına açtı ve Mitsubishi üç projeden çekildi.
- 2026: Goto, Japonya'nın ilk ticari yüzer rüzgâr santrali olarak faaliyete geçti; hükümet kasım ayında Yeşil İnovasyon Fonu harcamalarında değişiklik önerdi.
- Haziran 2028: Proje geliştiriciler, Akita, Oga ve Katagami açıklarındaki 21 türbinli projeyi faaliyete geçirmeyi hedefliyor.
- 2029 civarı: Tokyo Gas, Japonya'da büyük ölçekli ticari bir yüzer rüzgâr projesinin başlayabileceğini belirtiyor.
- 2040: Japonya, en az 15 gigawattı yüzer türbinlerden elde edilmek üzere 30 ila 45 gigawatt açık deniz rüzgârı kapasitesine ulaşmayı hedefliyor.
Japonya, açık deniz rüzgârını önemli bir enerji kaynağı hâline getirebilecek deniz alanına ve uzun vadeli talebe sahip; ancak ülke bu alanda küçük bir başlangıç noktasından yola çıkıyor. İlerleme, yeni kuralların projelerin mali açıdan uygulanabilir kalmasını sağlayıp sağlayamayacağına, tedarikçilerin ve çalışanların zamanında hazır olup olamayacağına ve kıyı topluluklarının faydalardan adil bir pay alıp almayacağına bağlı olacak.
Öne çıkan noktalar
- Japonya'da yaklaşık 0,5 gigawatt açık deniz rüzgârı kapasitesi faaliyette. Ülke, 2040'a kadar 30 ila 45 gigawatta ulaşmayı hedefliyor.
- Artan maliyetler, Mitsubishi'nin toplam kapasitesi 1,7 gigawatt olan üç projeden 2025'te; BP'nin ise 450 megavatlık bir proje konsorsiyumundan 2026'da çekilmesinde etkili oldu.
- Yüzer türbinler daha derin sularda çalışabiliyor ve Japonya'nın 2040'a kadar en az 15 gigawatt yüzer rüzgâr kapasitesi hedefinde merkezi bir rol oynuyor.
- Hükümet, yabancı ortaklar arayışını ve yerli tedarik zincirine yatırımları sürdürürken finansman ve ihale politikalarını gözden geçiriyor.
- Balıkçılık, yaban hayatının korunması ve yerel halkın katılımı, proje sahalarında destek kazanmanın önemli koşulları olmaya devam ediyor.






