Daha küçük filo sayısına karşılık her jet için bakım planı
FlightGlobal'ın World Air Forces 2027 rehberinde, Hindistan Hava Kuvvetleri'nin (IAF) aktif Rafale savaş uçağı sayısı önceki baskıdaki 35'ten 32'ye düşürüldü. Hindistan, Fransa yapımı uçaklardan 36 tane satın almıştı. Bu nedenle yeni rakam, filonun durumu ve Mayıs 2025'te Pakistan'la yaşanan çatışmada jetlerin kaybedildiği yönündeki iddialar hakkında soruları yeniden gündeme getirdi.
İçindekiler
- Daha küçük filo sayısına karşılık her jet için bakım planı
- 32 rakamı ne anlama geliyor?
- IAF ihalesinde neler istendi?
- Destek sözleşmesi neden değişiyor?
- Bu sayı Sindoor Operasyonu'yla nasıl bağlantılı?
- Hindistan'ın Rafale filosu için sıradaki adımlar neler?
- Filo tartışmasındaki önemli tarihler
- Bilinmesi gerekenler
Rehber, aktif sayımda hangi uçakların yer almadığını belirtmiyor veya rakamın neden değiştiğini açıklamıyor. Hindistan Savunma Bakanlığı, bilginin IAF'tan gelmediğini söyleyerek bu rakamı sorguladı. Öte yandan IAF'ın Haziran 2026'da yayımladığı ihale, 36 Rafale'in tamamı için beş aylık bakım ve diğer destek hizmetlerini kapsıyor.
İhale, filonun tamamına yönelik destek öngörüyor ancak rehberle ihale farklı şeyleri anlatıyor. Rehber, aktif olarak sınıflandırılan uçakların sayısına ilişkin bir tahmin sunarken ihale, destek düzenlemesinin kapsadığı uçakları tanımlıyor. İkisinde de filonun durumuna ilişkin, her bir uçağı ayrı ayrı ele alan ve kamuoyuna açık bir açıklama bulunmuyor.
Hindistan, 28 tek kişilik Rafale EH ve sekiz çift kişilik Rafale DH uçağı teslim aldı. Üst düzey bir savunma yetkilisi, uzun vadeli düzenlemeler üzerinde çalışılırken desteğin sürmesini sağlamak amacıyla ihalenin açıldığını söyledi.
32 rakamı ne anlama geliyor?
Cirium'un askerî filo veritabanı kullanılarak hazırlanan FlightGlobal rehberinde, IAF'ın aktif sütununda 32 Rafale yer alıyor. Cirium, uçak gözlemleri, uçuş takip kayıtları ve savunma haberleri gibi kamuya açık bilgileri kullanarak askerî uçakları takip ediyor. Aktif filo tahminindeki değişiklik; bakım, onarım veya modernizasyon gibi etkenleri yansıtabilir.
2025'in sonlarında yayımlanan önceki rehberde 35 Rafale aktif olarak gösterilmişti. Yeni kayıtta, sayımdan çıkarılan üç uçağın onarımda mı, modernizasyonda mı olduğu ya da başka bir statüde mi bulunduğu belirtilmiyor. Herhangi bir değişikliğin ne zaman gerçekleştiği de açıklanmıyor.
Hindistan Savunma Bakanlığı kaynakları, rakamların IAF'tan gelmediğini The Hindu'ya söyledi. Dolayısıyla rehber, dışarıdan hazırlanmış bir filo tahmini sunarken ihale ayrı bir resmî ayrıntıyı ortaya koyuyor: IAF, 36 uçağın tamamını kapsayan destek istiyor.
Aynı baskıda Pakistan'ın Saab 2000 Erieye havadan erken ihbar uçaklarının sayısı da dokuzdan yediye indirildi. Bu uçaklar, faaliyetlerin havadan tespit edilmesine ve takip edilmesine yardımcı oluyor. Bu değişiklik, rehberdeki bir sayımın yeniden düzenlenmesine başka bir örnek teşkil etse de Rafale kaydını açıklamıyor.
IAF ihalesinde neler istendi?
Hava Kuvvetleri Karargâhı'nın Haziran 2026'da yayımladığı teklif çağrısı, 36 Rafale'in tamamı için bakım, yedek parça ve lojistiğin yanı sıra teknik yardımı da kapsayan beş aylık bir geçiş dönemi destek paketi talep ediyor. Plan, bu dönemde filonun toplam 2.250 saat uçmasını öngörüyor.
Beş aylık süre, destek düzenlemelerindeki geçiş dönemiyle bağlantılı. Hindistan'ın 2016'daki ilk Rafale alımıyla bağlantılı on yıllık destek paketinin 18 Eylül 2026'da sona ermesi bekleniyor. Geçiş düzenlemesi, hükümet ve üreticiler daha uzun vadeli bir destek sözleşmesi üzerinde çalışırken aradaki dönemi kapsamak üzere tasarlandı.
Öngörülen uçuş süresi, uçak başına yılda yaklaşık 150 saate karşılık geliyor. 36 uçaklık filonun tamamı için bu oran yılda yaklaşık 5.400 saat, beş ayda ise yaklaşık 2.250 saat ediyor. Uçuş saatleri eğitim, tatbikat, operasyonel görevler ve rutin görevlerde geçirilen süreyi kapsıyor.
36 jetin tamamını kapsayan ihale, talep edilen desteğin kapsamını gösteriyor. Belirli bir günde kaç uçağın uçabileceğini ortaya koyan kamuya açık bir göreve hazır olma raporu niteliği taşımıyor. IAF, her bir Rafale'in durumuna ilişkin kapsamlı bir açıklama yayımlamadı.
Destek sözleşmesi neden değişiyor?
Geçiş dönemi paketi, daha uzun vadeli bir düzenleme üzerinde uzlaşılana kadar filoya destek sağlanmasını amaçlıyor. Geleneksel bir bakım modelinde hava kuvvetleri yedek parçaları ve onarım hizmetlerini ayrı ayrı satın alabilir. Performansa dayalı sözleşmede ise tedarikçinin çalışmaları, üzerinde anlaşmaya varılan uçak kullanılabilirliği düzeyine, yani filonun göreve hazır olan oranına bağlanır.
IAF Rafale'leri için resmî bir kullanılabilirlik hedefi kamuoyuna açıklanmadı. Olası bir gelecek sözleşmeyle bağlantılı olarak dile getirilen tahminler yüzde 75 ile yüzde 85 arasında değişiyor. Bu oran 36 uçağa uygulandığında, herhangi bir anda yaklaşık 27 ila 31 uçağın göreve hazır olması anlamına gelir. Bunlar tahmindir; IAF'ın yayımladığı bir hedef değildir.
Destek düzenlemelerinin değişmesinin nedenlerinden biri, Rafale'in M88 motorlarının bakım, onarım ve revizyonu için Haydarabad'da planlanan Safran tesisidir. Tesisin Şubat 2027 civarında tamamlanması ve yılda 600'den fazla motor modülünü işleyebilmesi bekleniyor. Hindistan'da revizyon kapasitesi oluşturulana kadar büyük motor bakım işleri Fransa'daki desteğe bağlı kaldı; bu da nakliye ve onarım sürelerini uzattı.
Geçiş dönemi sözleşmesi, Haydarabad tesisinin açılmasının beklendiği tarihe kadar olan süreyi kapsayacak ve daha uzun vadeli destek görüşmeleri devam ederken devrede olacak şekilde tasarlandı. Kamuya açık ihale, filoyu ve planlanan uçuş saatlerini açıklarken nihai koşullar ve varsa göreve hazır olma hedefleri açıklanmadı.
Bu sayı Sindoor Operasyonu'yla nasıl bağlantılı?
Hindistan, 22 Nisan'da Pahalgam'da düzenlenen saldırının ardından Mayıs 2025'te Sindoor Operasyonu'nu başlattı. Pakistan'la yaşanan çatışma dört gün sürdü. Sonrasında IAF, “kayıpların çatışmanın bir parçası olduğunu” söyledi ancak olaya karışan uçakların sayısını veya türlerini açıklamadı.
Pakistan, Hindistan'a ait Rafale'lerin düşürüldüğünü defalarca iddia etti. FlightGlobal rehberindeki düşük rakam, Pakistan'da bu iddialara kanıt olarak gösterildi. Rehber, operasyon sırasında herhangi bir uçağın kaybedildiğini söylemiyor; Hindistan'ın satın aldığı 36 uçakla aktif sayımda yer alan 32 uçak arasındaki farkın tarihini veya nedenini de belirtmiyor.
Sindoor Operasyonu sırasında IAF Başkan Yardımcısı olarak görev yapan Hava Mareşali Narmdeshwar Tiwari, WION'a yaptığı açıklamalarda rehberdeki rakamı reddetti. İddialarda imha edildiği öne sürülen bazı uçakların daha sonra uluslararası tatbikatlar da dahil olmak üzere tatbikatlarda görüldüğünü söyledi. Tiwari, Hindistan'ın ilk kadın Rafale pilotu Filo Komutanı Shivangi Singh'in esir alındığına ilişkin asılsız iddiaları da hatırlattı. Hindistan Basın Bilgi Bürosu, bu iddiayı Mayıs 2025'te reddetmişti.
Tiwari, 32 rakamını asılsız olarak nitelendirerek FlightGlobal'a bu bilginin dayandığı kaynakları gözden geçirme çağrısı yaptı. Eleştirisi, IAF'ta görev yapmış üst düzey bir subayın doğrudan itirazını ortaya koyarken Savunma Bakanlığı'nın basına yansıyan tutumu da rehberdeki verilerin IAF'tan gelmediği yönünde.
“Bilgi apaçık biçimde yanlış ve kasıtlı bir dezenformasyon girişimi. FlightGlobal kaynaklarını yeniden değerlendirmeli,” dedi Tiwari.
Okurlar açısından pratik bir ayrım söz konusu: filo envanterine ilişkin bir tahmin, bir uçağın günlük göreve hazır olma durumu ve doğrulanmış bir çatışma kaybı aynı ölçütler değildir. Rehber ilkini sunuyor. İhale ise gelecekteki desteğin kapsamını açıklıyor. Bu iki belge de diğer ikisine ilişkin ayrıntılı bir bilgi yayımlamıyor.
Hindistan'ın Rafale filosu için sıradaki adımlar neler?
Hindistan ayrıca IAF için 114 Rafale daha satın almak üzere ayrı bir girişim yürütüyor. Alım müzakereleri sürüyor ve Bakanlar Kurulu Güvenlik Komitesi'nden henüz nihai onay almadı. Önerilen anlaşmanın yaklaşık 2,7 lakh crore rupi değerinde olduğu tahmin ediliyor.
Basınta yer alan koşullar arasında, ilk aşamada uçuşa hazır uçakların teslim edilmesi ve ardından üretimin Hindistan'da yapılması bulunuyor. Bir haberde ilk grubun 18 uçak olacağı ve yerli üretim payının yaklaşık yüzde 50'ye ulaşacağı belirtiliyor. Müzakerelere ilişkin başka bir haberde ise yerli üretim içeriğinin zamanla yüzde 55 ila yüzde 60'a çıkabileceği ifade ediliyor. Müzakereler sürdüğünden nihai üretim planı ve yerli üretim payı kamuoyuna açıklanmış değil.
IAF ayrıca Hindistan yapımı Astra havadan havaya füzesi de dahil olmak üzere istediği silahları entegre etme ve uçakları iletişim ağlarına güvenli biçimde bağlama olanağı talep ediyor. Yazılım tanımlı telsiz, uçakların ve diğer askerî platformların güvenli ağlar üzerinden bilgi alışverişinde bulunmasını sağlayan programlanabilir bir sistemdir. Bu gereksinimler, Rafale'in bilgileri diğer IAF uçakları ve sistemleriyle paylaşabilmesini amaçlıyor.
Hindistan, 2025'te Donanma için 26 Rafale Marine savaş uçağı sipariş etti. Donanma o tarihten bu yana, uçakların bir Hindistan uçak gemisinden işletilmesine yönelik hazırlıkların parçası olarak INS Vikrant'ta Rafale Marine uçak gemisi denemeleri gerçekleştirdi. Donanmanın uçakları ile IAF'ın kara konuşlu Rafale'leri, Hindistan'ın planlanan Rafale filosunun ayrı parçalarıdır.
Hindistan'da kurulması önerilen motor revizyon tesisi ve ilave savaş uçakları için planlanan yerel montaj, mevcut IAF filosunun ötesinde destek kapasitesini genişletecek. Bu planlar, tesislerin tamamlanmasına ve önerilen alımın nihai anlaşmaya bağlanmasına bağlı.
Filo tartışmasındaki önemli tarihler
22 Nisan 2025: Pahalgam'daki saldırının ardından Hindistan, Mayıs ayında Sindoor Operasyonu'nu başlattı.
Mayıs 2025: Pakistan'la dört gün süren çatışma yaşandı; IAF, kaç uçağın veya hangi tür uçakların kaybedildiğini açıklamadı.
2025 sonları: FlightGlobal'ın önceki rehberinde IAF'ın 35 Rafale'i aktif olarak gösterildi.
Haziran 2026: IAF, 36 Rafale'in tamamını kapsayan beş aylık destek için ihale açtı.
18 Eylül 2026: İlk Rafale alımına bağlı on yıllık destek paketinin sona ermesi bekleniyor.
Şubat 2027 civarı: Haydarabad'daki M88 motor revizyon tesisinin tamamlanması bekleniyor.
Bilinmesi gerekenler
FlightGlobal'ın World Air Forces 2027 rehberinde IAF'ın 32 Rafale'i aktif gösteriliyor. Önceki baskıda bu sayı 35, Hindistan'ın satın aldığı uçak sayısı ise 36'ydı.
Rehber, sayının neden değiştiğini açıklamıyor ve bu değişikliği çatışma kayıplarına bağlamıyor.
IAF'ın Haziran 2026'da açtığı ihale, 36 uçağın tamamı için bakım ve diğer destek hizmetlerini kapsıyor; beş ayda 2.250 saat uçuş planlanıyor.
IAF, her bir Rafale'in durumunu kamuoyuyla paylaşmadı veya filonun kullanılabilirliğine ilişkin bir hedef açıklamadı.
114 Rafale daha alınmasına yönelik ayrı teklif için müzakereler sürüyor ve nihai hükümet onayı bekleniyor.






