Ciddi Bir Hatayla Sonuçlanan Rutin Ameliyat
45 yaşındaki bir kadın, açıkça onay verdiği bir ameliyat için 12 Eylül’de CUHK Tıp Merkezi’ne gitti. Plana göre rahmi ve her iki fallop tüpü alınacak, yumurtalıkları ise korunacaktı. Ancak yanlışlıkla yumurtalıkları da alındı. Hastane özür diledi; olayın merkezindeki cerrah da sorumluluğu kabul etti.
İçindekiler
- Ciddi Bir Hatayla Sonuçlanan Rutin Ameliyat
- 12 Eylül’de Ne Yanlış Gitti?
- Kafa Karışıklığına Yol Açan İfade
- Cerrahın Kendi Anlatımı
- Hata Nasıl Fark Edildi?
- Hasta Tedavisine Aynı Doktorla Devam Etmeyi Seçti
- Disiplin Süreci ve Bildirim
- Ameliyathanede Yeni Güvenlik Önlemleri
- Olay Hastalar İçin Ne Anlama Geliyor?
- Vakanın Zaman Çizelgesi
- Öne Çıkanlar
Söz konusu organlar, rahmin iki yanında bulunan, yumurta ve hormon üreten bezler olan yumurtalıklardı. CUHK Tıp Merkezi Üst Yöneticisi Chung Kin-lai, hastanın durumunun stabil olduğunu ve ücretsiz tedavi ile takip hizmeti alacağını söyledi. Hastadan, ailesinden ve kamuoyundan özür diledi. Cerrah Profesör Cheung Tak-hong ise hatayı, yapılmaması gereken basit bir hata olarak nitelendirdi ve üzgün olduğunu söyledi.
Olay, onam formuna açıkça yazılmış bir talimatın ameliyathanede nasıl gözden kaçabildiğine ve hastanelerin işler ters gittiğinde kullandığı dile dikkat çekti. Ayrıca bir hasta zarar gördüğünde özel hastane, sözleşmeli doktor ve kamu denetim kurumunun sorumluluğu nasıl paylaştığını da gösterdi.
12 Eylül’de Ne Yanlış Gitti?
Hastada, rahim iç tabakasını etkileyen bir durum olan endometriyal lezyon şüphesi vardı. Doktorları laparoskopik histerektomi ve bilateral salpenjektomi planladı. Basitçe açıklamak gerekirse, kapalı ameliyatla rahim ve her iki fallop tüpü alınacaktı. Yumurta ve östrojen ile progesteron gibi hormonları üreten yumurtalıklar ise yerinde kalacaktı.
Hastanın tercihi, ameliyattan önce onam formuna ve tedavi planına kaydedilmişti. Chung, hastanın her iki yumurtalığını da korumayı açıkça tercih ettiğini söyledi. Ameliyat sırasında cerrah, dokuların ayrılarak ameliyat bölgesine ulaşıldığı diseksiyon aşamasında zorluk yaşadı. Chung, bu aşamanın yaklaşık 15-20 dakika sürdüğünü belirtti. Cerrah daha sonra hastanın onay vermediği bir işlem yaptı.
Hata, ameliyatla alınan dokuların rutin kontrolü sırasında fark edildi. Bir hemşire her iki yumurtalığın da alındığını görerek cerraha haber verdi. Yumurtalıkların alınması, üzerinde anlaşılmış tedavi planının bir parçası değildi.
Chung, o gece saat 22.00 civarında cerrahı arayarak altta yatan bir durumun yumurtalıkların alınmasını gerekli kılıp kılmadığını sorduğunu söyledi. Cerrah, böyle bir durum olmadığını belirterek hata yaptığını kabul etti. Cerrah olup biteni hastaya anlattığında kadın hâlâ derlenme odasındaydı. Chung, hastanın şok olduğunu ve hayal kırıklığına uğradığını söyledi. Cerrah aynı gece ailesine bilgi verdi ve ertesi gün onlardan özür dilemek için aileyle yeniden görüştü.
Kafa Karışıklığına Yol Açan İfade
Hastane ilk açıklamasında cerrahın “bilişsel kör nokta” yaşadığını söyledi. Bu ifade kamuoyundaki bazı kişilerin kafasını karıştırdı ve hastanenin ciddi bir hatayı yumuşatmak için dikkatli bir dil kullanıp kullanmadığına ilişkin sorulara yol açtı. Chung, ifadenin kök neden analizi kurulunun raporundan alındığını söyledi. Rapordaki İngilizce ifade “durumsal farkındalığın geçici olarak çökmesi” anlamına geliyordu; Çince çevirisi ise kusurluydu.
Chung, bunun sade bir dille dikkat dağınıklığı ya da bir anlık dalgınlık olarak tanımlanabileceğini söyledi. Olayın doktorun organları tanıma becerisiyle, tıbbi teknikle ya da tıp etiğiyle ilgili olmadığını belirtti. Kasıt söz konusu olmadığını ve hiçbir adımın bilerek atlanmadığını söyledi. Doktorun aşırı odaklandığını ve üzerinde anlaşılmış planı bir anlığına gözden kaçırdığını ifade etti.
Bu ayrım önemli; çünkü “bilişsel kör nokta” ifadesi, bir organı görme ya da tanımayla ilgili bir sorun olduğu izlenimini verebilir. Hastane, sorunun anatomiyle değil dikkat ve farkındalıkla ilgili olduğunu söyledi. İfade, hastane bunu gündelik dille açıklamadan önce resmî bir soruşturma raporunda yer aldığı için kamuoyu tartışmalarına konu oldu.
Cerrahın Kendi Anlatımı
Cheung, CUHK Tıp Merkezi’nde danışman hekim ve jinekolojik onkoloji uzmanı profesör olarak görev yapıyor. Daha önce Prince of Wales Hastanesi’nde kadın hastalıkları ve doğum bölümünün başkanlığını yaptı ve CUHK Tıp Fakültesi’nde fahri klinik profesör olarak görev yapıyor. Hastane, cerrahın çalışan değil, sözleşmeli kadın hastalıkları ve doğum uzmanı olarak görev yaptığını söyledi. Chung, doktorun çok deneyimli, meslek çevresinde saygın biri olduğunu ve geçmişteki tüm ameliyatlarının başarılı geçtiğini belirtti.
Hastane başlangıçta cerrahın adını açıklamadı. Cheung daha sonra kimliğini açıklayarak bir röportaj verdi. Gereksiz yaralanma ve kanamayı önlemeye odaklandığını, bu sırada ilk planı gözden kaçırdığını söyledi.
Ameliyat biraz zordu ve ben tek bir şeye fazla odaklandım; bu yüzden ilk planı gözden kaçırdım. Daha fazla açıklama yapmak istemiyorum, çünkü hata hatadır. Hatalarımı kabul etmeli ve sorumluluğu üstlenmeliyim.
Cheung, hatayı yapılmaması gereken basit bir hata olarak nitelendirdi. Olay üzerine düşündüğünü ve yumurtalıklardan birinin alınmasını içeren herhangi bir adımdan önce durup düşünmesi gerektiğini kendisine hatırlatacağını söyledi. İnsanların hata yaptığını ve bir daha asla hata yapmayacağına söz veremeyeceğini, ancak elinden gelenin en iyisini yapmaya çalışacağını belirtti.
Hata Nasıl Fark Edildi?
Hata, alınan dokuların rutin kontrolü sırasında ortaya çıktı. Ameliyatta çıkarılan dokuyu inceleyen bir hemşire her iki yumurtalığı da gördü ve hemen cerraha haber verdi. Bu kontrol, standart bir hasta güvenliği adımıdır: Ameliyatta çıkarılan dokular, cerrahi ekibin neyin alındığını doğrulayabilmesi ve bunu planla karşılaştırabilmesi için incelenir.
Chung, hastanenin olayı 24 saat içinde Sağlık Bakanlığına bildirdiğini söyledi. Bakanlık daha sonra vakayı, eylül ayında özel hastanelerde kaydedilen ciddi hasta güvenliği olayları listesine ekledi. Ciddi olay, hastanelerin bildirmesi beklenen önemli bir hasta güvenliği vakasıdır. Chung, hastanenin hasta için bakım ve destek düzenlemelerini yaparken kamuoyuna açıklama getirmeden önce bakanlığın olayı duyurmasını beklediğini söyledi.
Chung ayrıca hastanenin cerrahın kayıtlarını incelediğini ve yorgunluk, fiziksel durum ya da sağlık sorunlarının olayda rol oynayıp oynamadığını değerlendirdiğini söyledi. Hastane, vakanın münferit olduğu ve yaş gibi kişisel etkenlerle bağlantılı olmadığı sonucuna vardı. Ameliyathanedeki uyarı önlemleri güçlendirildi.
Hasta Tedavisine Aynı Doktorla Devam Etmeyi Seçti
Hastane, olaydan sonra hastaya başka bir doktora ya da hastaneye geçme seçeneği sundu. Bir hasta ilişkileri görevlisi kendisine destek oldu. Hasta, tedavisine Cheung ile devam etmeye karar verdi. Chung, doktorla hastanın artık iyi bir ilişki içinde olduğunu söyledi.
Takip muayeneleri ve tedavi masraflarını hastane ile cerrah karşılayacak. Hastane, durumunu izlemek amacıyla birkaç ayda bir ücretsiz takip muayenesi sağlayacak. Tazminat taleplerinin ele alınmasına yönelik prosedürler de bulunuyor.
Cheung, hastanın özrünü kabul ettiğini ve uygun tedavi ile ilaçları aldığını söyledi. Kadının normal yaşamını sürdürebileceğini ve olaydan etkilenmediğini belirtti. Hastane ve cerrahın anlatımında, hastanın kararı merkezi bir yer tutuyor: Hasta hatadan hızla haberdar edildi, doktorunu değiştirme seçeneği sunuldu ve tedavisine aynı doktorla devam etmeyi seçti.
Disiplin Süreci ve Bildirim
CUHK Tıp Merkezi, gizliliği gerekçe göstererek Cheung hakkında hangi disiplin işlemlerinin uygulanacağını açıklamadı. Chung, hastanenin hastaya ve ailesine bilgi vereceğini, konuyu personel prosedürleri çerçevesinde ele alacağını söyledi. Cheung sözleşmeli bir doktor. Hastane, sözlü ya da yazılı uyarı, klinik görevlerinin azaltılması, zorunlu gözetim, sözleşmenin yenilenmemesi, sözleşmenin feshedilmesi veya sağlık düzenleyici kurumuna şikâyette bulunulması gibi olası önlemleri sıraladı.
Cheung, klinik görevlerine kısıtlama getirilmesi ya da çalışmaya devam etmesine izin verilmesi hâlinde ek güvenlik önlemleri uygulanması da dahil olmak üzere, hastanenin vereceği her kararı kabul edeceğini söyledi. Olaydan bu yana ameliyat yapmayı sürdürdü. Chung, hemşirelerin bu ameliyatlara daha fazla dikkat ve destek sağladığını, işlemlerin güvenli biçimde ve iyi sonuçlarla tamamlandığını belirtti.
Hong Kong’da ciddi mesleki disiplin süreçlerini yürüten kurum olan Tıp Konseyine herhangi bir şikâyette bulunulmadı. Chung, herkesin konseye şikâyette bulunabileceğini, ancak basın toplantısı sırasında hastaneye böyle bir şikâyet yapıldığına ilişkin bilgi ulaşmadığını söyledi. Disiplin kararı için herhangi bir tarih verilmedi.
Chung, ameliyathanedeki hemşirelerin rolüne de değindi. Ameliyathane hemşirelerinin zamanında hatırlatmalarda bulunmasının faydalı olacağını, ancak hatayı fark etmedikleri ya da önlemedikleri için suçlanmamaları gerektiğini söyledi. Nihai sorumluluğun cerraha ait olduğunu ve hemşire ekibinin standart prosedürleri uyguladığını belirtti.
Ameliyathanede Yeni Güvenlik Önlemleri
Başhemşire Clara Tam, hastanenin cerrahi protokollerini gözden geçirdiğini söyledi. Planlanan ameliyat adımları artık laparoskopik işlemler boyunca ameliyathane ekranlarında görünür kalacak. “Yumurtalıkları koru” gibi talimatlar sürekli olarak ekranda gösterilecek; böylece cerrahi ekip üzerinde anlaşılmış planı kontrol edebilecek.
Bu önlem, vakada yaşandığı belirtilen hatayı doğrudan ele alıyor: Ameliyattan önce kayda geçirilen bir plan, zor bir anda uygulanmadı. Hastane, olayın hemen ardından uyarı önlemlerini güçlendirdiğini söyledi.
Olay Hastalar İçin Ne Anlama Geliyor?
Vakanın merkezinde onam var. Hasta, ameliyattan önce belirli işlemlere onay verir. Acil bir durum gerektiriyorsa cerrah planı değiştirebilir; ancak hastane, altta yatan herhangi bir durumun yumurtalıkların alınmasını gerekli kılmadığını söyledi. Chung, cerrahın organları tanımakta başarısız olmadığını belirtti. Hata, üzerinde anlaşılmış plana uyulmamasıydı.
45 yaşındaki bir kadının yumurtalıkları, kemik, kalp ve cinsel sağlığı destekleyen hormonları üretmeye devam eder. Her iki yumurtalığın alınması menopozun normalde olacağından daha erken başlamasına yol açabilir. Bu nedenle yumurtalıkların kaybı, cerrahi açıdan küçük bir ayrıntıdan ibaret değildir ve hastanın tercihinin kayda geçirilmiş olmasının neden önemli olduğunu açıklar.
Hastanenin olay karşısındaki tutumu, özel hastane, sözleşmeli doktor ve kamu denetim kurumunun sorumluluğu nasıl paylaştığını da gösteriyor. Hastane özür diledi, olayı bildirdi ve bakım masraflarını karşılamayı teklif etti. Doktor hatayı kabul ederek sorumluluğu üstlendi. Sağlık Bakanlığı vakayı ciddi olaylar listesine ekledi. Tıp Konseyine şikâyette bulunulmadığı için hastanenin kendi sürecinin ötesinde herhangi bir mesleki disiplin süreci başlamış değil.
Vakanın Zaman Çizelgesi
- 12 Eylül: 45 yaşındaki kadın, CUHK Tıp Merkezi’nde rahminin ve her iki fallop tüpünün alınması için laparoskopik ameliyat geçirir. Yanlışlıkla her iki yumurtalığı da alınır. Bir hemşire, alınan dokuların kontrolü sırasında hatayı fark eder.
- Aynı gece: Cerrah, derlenme odasında bulunan hastaya ve ailesine bilgi verir. Chung saat 22.00 civarında cerrahı arar. Cerrah hata yaptığını kabul eder.
- Ertesi gün: Cerrah hasta ve ailesiyle yeniden görüşür, hatayı kabul eder ve özür diler.
- Salı: Hastane basın açıklaması yayımlar ve özür diler. Cerrahın bilişsel kör nokta yaşadığını söyler.
- Çarşamba: Chung basın toplantısı düzenleyerek ifadeyle dikkat dağınıklığının kastedildiğini açıklar. Sağlık Bakanlığı vakayı, özel hastanelerde eylül ayında yaşanan ciddi olaylar listesine ekler.
- Olaydan sonra: Hastane, planlanan ameliyat adımlarının ekranda gösterilmesi uygulamasını başlatır ve ameliyathane uyarılarını güçlendirdiğini söyler.
Öne Çıkanlar
- CUHK Tıp Merkezi, hastanın yumurtalıklarının korunmasına onay verdiği bir ameliyat sırasında cerrahın 45 yaşındaki kadının her iki yumurtalığını da almasının ardından özür diledi.
- 12 Eylül’deki ameliyatla hastanın rahminin ve her iki fallop tüpünün alınması planlanmıştı. Hastada endometriyal lezyon şüphesi vardı.
- Cerrah Profesör Cheung Tak-hong hatayı kabul etti ve basit bir hata olarak nitelendirdi. Ameliyatın bir bölümüne fazla odaklandığını ve planı gözden kaçırdığını söyledi.
- Hata, alınan dokuların rutin kontrolü sırasında bir hemşire tarafından fark edildi. Hastane vakayı 24 saat içinde Sağlık Bakanlığına bildirdi.
- Hastane ilk açıklamasında hatayı bilişsel kör nokta olarak tanımladı. Chung, bunun “durumsal farkındalığın geçici olarak çökmesi” ifadesinin kötü bir çevirisi olduğunu ve dikkat dağınıklığı anlamına geldiğini söyledi.
- Hasta, tedavisine aynı cerrahla devam etmeyi seçti. Hastane ve cerrah, birkaç ayda bir yapılacak ücretsiz muayeneler de dahil olmak üzere takip tedavisinin masraflarını karşılayacak.
- Tıp Konseyine herhangi bir şikâyette bulunulmadı. Hastane, gizliliği gerekçe göstererek disiplin işlemlerini açıklamadı.
- Laparoskopik ameliyatlar sırasında “yumurtalıkları koru” gibi planlanan adımlar, yeni güvenlik önlemleri kapsamında ameliyathane ekranlarında gösterilecek.






