Kazakistan’daki Uber KZ Kapanıyor, Yolcular Yandex’le Bağlantılı Fasten’e Yönlendiriliyor

7 dakikalık okuma
Uber KZ to Close as Kazakhstan Riders Are Directed to Yandex-Linked Fasten

Aynı İşletmenin Arkasındaki Yeni Bir Uygulama

Uber KZ, yolculara Kazakistan’da hizmetini sonlandıracağını bildirmeye ve onları Fasten’e yönlendirmeye başladı. Yeni hizmetin Kazakistan kullanım koşulları 30 Eylül 2026’da yürürlüğe girdi ve işletmeci olarak, ülkede Yandex Go’nun işletmecisi olarak da gösterilen Y. Taxi Qazaqstan’ı belirtiyor.

İçindekiler
  1. Aynı İşletmenin Arkasındaki Yeni Bir Uygulama
  2. Yolculardan Ne Yapmaları İsteniyor?
  3. Kazakistan’da Fasten’i Kim İşletiyor?
  4. Uber Kalan Hissesini 2023’te Sattı
  5. Geçiş Süreci Nasıl Gelişti?
  6. Fasten’in Rusya’daki Lansmanı Ne Gösteriyor?
  7. Farklı Markalar Aynı Sürücüleri Kullanabilir
  8. Yandex’in Kazakistan’daki Daha Geniş Planları
  9. Yolcular İçin Şimdi Ne Değişiyor?
  10. Öne Çıkanlar

Yolcular açısından ilk değişiklik pratik: Uber KZ üzerinden araç çağıranlardan başka bir uygulama yüklemeleri isteniyor. Taksi piyasasının sahiplik yapısı ise farklı bir tablo ortaya koyuyor. Fasten, Yandex ile Uber’in eski bölgesel ortak girişimini hâlihazırda kontrol eden Yandex bünyesindeki işle bağlantılı.

Geçiş 16 Kasım’da kamuoyuna yansıdı. Kullanıcılara, Uber’in hizmetini sonlandıracağını bildiren ve Kazakistan’da araç çağırmaya devam etmek için Fasten’i indirmelerini isteyen anlık bildirimler gönderiliyor. Yeni uygulama, ülkenin App Store’unda Fasten: Taxi and Delivery adıyla zaten listeleniyor.

Uber KZ’nin faaliyetlerini tam olarak hangi tarihte durduracağı açıklanmadı. Yandex’ten kapanış takvimini netleştirmesi istendi. Bu tarih açıklanana kadar yolcular yaklaşan değişiklikten haberdar, ancak mevcut uygulamanın kullanılabileceği son gün henüz duyurulmuş değil.

Yolculardan Ne Yapmaları İsteniyor?

Uber KZ’nin bildirimi yalnızca kapanışı duyurmakla kalmıyor, müşterileri belirli bir alternatif olan Fasten’e yönlendiriyor. Mesajda, Kazakistan’da araç çağırmaya devam etmenin yolu olarak bu uygulamanın indirilmesi gösteriliyor.

Dolayısıyla yolcular hizmete erişim biçimlerinde bir değişiklikle karşı karşıya. Fasten’i yükleme davetini kabul edebilir ya da başka bir taksi uygulamasını tercih edebilirler. Hesapların, kayıtlı ödeme yöntemlerinin, yolculuk geçmişlerinin veya kampanya bakiyelerinin aktarımına ilişkin ayrıntılar açıklanmadı; bu pratik sorular geçiş sürecinde yanıtsız kalıyor.

Reklam

Kazakistan’da Fasten’i Kim İşletiyor?

Fasten’in kullanım koşullarında yerel hizmet işletmecisi olarak Y. Taxi Qazaqstan gösteriliyor. Yandex Go’nun Kazakistan belgelerinde de aynı tüzel kişi listeleniyor. İşletmeci, uygulama farklı bir tüketici markası taşısa bile kullanıcı sözleşmesi kapsamında hizmeti yürütmekten sorumlu olarak belirtilen şirkettir.

Aynı işletmecinin iki hizmette de yer alması, telefondaki yeni bir uygulama adının arka plandaki iş sürekliliğiyle nasıl bir arada bulunabildiğini açıklamaya yardımcı oluyor. Uber KZ kullanıcıları Yandex’le bağlantılı başka bir hizmete yönlendirilirken Yandex Go kendi adıyla faaliyet göstermeyi sürdürüyor.

Yolcular araç seçerken birden fazla marka görebilir; ancak bu markalar aynı şirketler grubuna ait olabilir veya aynı işletmeci şirketi kullanabilir. Bu örnekte Fasten’in gelişi, ayrı bir sahibin yönettiği rakip bir hizmet eklemekten ziyade Yandex bünyesindeki uygulama seçeneklerini değiştiriyor.

Uber Kalan Hissesini 2023’te Sattı

Yandex ile Uber, 2018’de Kazakistan’ın da aralarında bulunduğu çeşitli ülkelerdeki araç çağırma işletmelerini birleştirdi. Katılımcı bölgesel operasyonları ortak bir şirket yapısında toplamak üzere MLU B.V. adlı bir ortak girişim kurdular.

Yandex, Nisan 2023’te bu girişimde Uber’e ait kalan yüzde 28,98’lik hisseyi 702,5 milyon dolara satın aldı ve MLU’nun tam kontrolünü elde etti. Bu satın alma öncesinde Yandex’in payı yüzde 71,02’ydi. Böylece girişimin mülkiyeti Yandex’in çoğunluk payına sahip olduğu yapıdan tamamen Yandex’e ait bir yapıya geçti.

Bu mülkiyet değişikliği, Kazakistan’daki yolculara gönderilen mevcut bildirimlerden yıllar önce gerçekleşti. Uber’in kalan hissesi 2023’te sona erdi; ancak yerel müşterilere hizmet veren uygulamada Uber adı kullanılmaya devam etti. Son duyuru, bu uygulamanın sona ermesi ve artık Yandex’in kontrolündeki işletme bünyesinde başka bir markaya geçilmesiyle ilgili.

702,5 milyon dolarlık ödeme, Uber’in bölgesel girişimdeki kalan hissesinin bedeliydi. İşletme Kazakistan’ın da aralarında bulunduğu çeşitli pazarları kapsadığından, işlem ülkenin taksi faaliyetlerinin ötesine uzanıyordu.

Reklam

Geçiş Süreci Nasıl Gelişti?

Şirket anlaşması, Fasten’in piyasaya çıkış planları ve Kazakistan’daki yolculara gönderilen bildirimler farklı aşamalarda gerçekleşti. Önemli tarihler, mülkiyet değişikliğinin ardından müşterilerin kullandığı uygulamanın nasıl değiştiğini gösteriyor:

  • 2018: Yandex ve Uber, MLU B.V. aracılığıyla Kazakistan’ın da aralarında bulunduğu çeşitli ülkelerdeki araç çağırma işletmelerini birleştirdi.
  • Nisan 2023: Yandex, Uber’in kalan yüzde 28,98’lik hissesi için 702,5 milyon dolar ödedi ve girişimin tam kontrolünü aldı.
  • 16 Şubat 2026: Büyük şehirlerdeki genç yolcuları hedefleyen Fasten uygulamasına yönelik planlar ortaya çıktı.
  • Mart 2026: Fasten’in Rusya’da kullanıma sunulacağı açıklandı; Uber uygulamasının burada izleyen yıl içinde aşamalı olarak değiştirilmesi planlandı.
  • 30 Eylül 2026: Fasten’in Kazakistan kullanım koşulları yürürlüğe girdi.
  • 16 Kasım: Uber KZ kullanıcılarına gönderilen geçiş bildirimleri kamuoyuna yansıdı.

Rusya ve Kazakistan artık marka geçişinin iki parçası; ancak Uber’in bir yıl içinde değiştirilmesine ilişkin açıklanan takvim Rusya’yı kapsıyordu. Kazakistan’daki takvim ise yerel kapanışa ilişkin ayrı bir duyuruya bağlı.

Fasten’in Rusya’daki Lansmanı Ne Gösteriyor?

Yandex, Fasten’in Rusya’da Mart 2026’da kullanıma sunulacağını ve 300’den fazla şehirde hizmet vereceğini duyurdu. Şirket, gençleri hedef kitle olarak tanımladı ve uygun fiyatlı tarifelerin günlük işler için daha fazla yolculuk yapılmasını teşvik edeceğini belirtti.

Rusya’daki uygulama, taksi çağırma üzerine tasarlandı. Yemek ve paket teslimatı, pazaryeri işlevleri ve diğer hizmetler Yandex Go’da kalacaktı. Şubat ayında açıklanan planlar, genç müşterilere özel fiyatlandırma ve markalamayı, ayrıca şirketin diğer ürünlerinden farklı bir görünümü kapsıyordu.

Bu planlara göre, tek bir hizmete odaklanan bir uygulama isteyen genç kitlenin oranı yüzde 10 ile 15 arasındaydı. Fasten’in tasarımı, taksi çağırmayı birden fazla hizmetin arasına yerleştirmek yerine ayrı bir uygulama olarak sunarak bu tercihe yanıt vermeyi amaçlıyordu.

Kazakistan’daki App Store kaydında Fasten: Taxi and Delivery adı kullanılıyor. Rusya duyurusunda taksi hizmetine odaklanılırken Kazakistan’daki listelemede daha geniş kapsamlı bir ifade yer alıyor. Yerel hizmet seçenekleri ve fiyatlar, Fasten’in Kazakistan’da gerçekte sundukları üzerinden değerlendirilmelidir.

Reklam

Farklı Markalar Aynı Sürücüleri Kullanabilir

Fasten’in Rusya’daki lansman planlarında başka bir yolcuyla yapılan yolculuklar için Share, temel Fasten tarifesi, Comfort, Comfort+ ve Business seçenekleri vardı. Bu seçenekler, uygun fiyat vurgusunu daha üst sınıf araç arayan yolculara yönelik alternatiflerle bir araya getiriyordu.

Yandex ayrıca Rusya’daki Fasten çağrılarının, sürücülere yönelik platformu Yandex Pro’ya zaten bağlı sürücüler tarafından karşılanabileceğini açıkladı. Bu sürücüler Yandex Go, Uber Russia ve Vezet ile de çalışabilecekti. Böylece birden fazla yolcu uygulaması mevcut bir ulaşım hizmeti sağlayıcıları havuzuna bağlanıyordu.

Yolcu açısından uygulama, yolculuk talep ettiği, ücreti gördüğü ve kendisine atanan araçla ilgili bilgi aldığı yerdir. Bu ekranın arkasında ise sürücü platformu, müsait sürücüleri gelen çağrılarla buluşturur. Dolayısıyla farklı müşteri markaları ortak altyapı üzerinden çalışabilir.

Rusya duyurusunda yolculuk sırasında yolcu sigortası, günün her saati ulaşılabilen destek ve çocukları, hayvanları ya da büyük bagajlarıyla seyahat edenler ile engelli yolcular için rezervasyon seçenekleri de yer aldı. Bunlar Rusya için duyurulan özelliklerdi; Kazakistan’daki hizmetler kendi yerel koşulları ve uygulaması üzerinden değerlendirilmelidir.

Yandex’in Kazakistan’daki Daha Geniş Planları

Yandex’in Kazakistan’daki faaliyetleri Uber uygulamasının yerini almaktan ibaret değil. Almatı Dijitalleşme Dairesi başkan yardımcısı Meiram Dyusyukov daha önce, Yandex Qazaqstan ile dairenin 1 Mayıs’a kadar sürücüsüz 50 taksiyi kapsayan bir proje başlatma planlarını açıklamıştı.

Bu açıklama, planlanan bir projeyi ve hedef tarihi ortaya koyuyordu. Projenin hayata geçirildiğini doğrulayan bir sonuç açıklamaya eşlik etmedi. Fasten geçişini izleyen yolcular açısından otonom taksi önerisi, şirketin ülkedeki daha geniş varlığıyla bağlantılı ayrı bir gelişme.

Yandex hizmetleri, 11 Ekim’de yaşanan kesintinin ardından da incelemeye alındı. Kazakistan Başsavcılığı, kişisel verilerin korunmasından sorumlu komite hakkında inceleme başlattı. İnceleme, kesintinin ardından düzenleyici kurumun çalışmalarını kapsıyordu ve şirketin ticari planlarına ek olarak kamu denetimi boyutunu gündeme getirdi.

Yandex Go, 11 Ekim 2026’daki kesintinin veri merkezlerinde meydana gelen hasardan kaynaklandığını açıkladı. Milletvekili Lyazzat Zhylkybayeva, 14 Ekim’de Başsavcı Berik Asylov ile Başbakan Yardımcısı ve Yapay Zekâ ve Dijital Kalkınma Bakanı Zhaslan Madiyev’den yolcuların kişisel verilerinin nerede ve hangi yasal çerçevede işlendiğini açıklamalarını istedi.

Madiyev, 10 Kasım’da yayımlanan yanıtında, Kazakistan’da kayıtlı beş Yandex tüzel kişisinin Kasım 2026 sonuna kadar kişisel verilerle ilgili yükümlülüklere uyum kapsamında plan dışı denetimlere tabi tutulacağını söyledi: Yandex Kazakhstan, Yandex Bastau, Yandex Taxi Corp, Yandex Food Kazakhstan ve Yandex LLP. Denetimlerde verilerin yerel olarak saklanması ile kurumsal ve teknik güvenlik önlemleri incelenecekti. İhlal tespit edilmesi hâlinde düzenleyici kurum bunların giderilmesi için tavsiyelerde bulunabilecek veya idari sorumluluk uygulanmasını değerlendirebilecekti. Madiyev, denetimler tamamlandıktan sonra bilgi verileceğini söyledi; yanıtta kesin bulgulara yer verilmedi.

Reklam

Yolcular İçin Şimdi Ne Değişiyor?

Kazakistan’daki yolculardan, hizmetin arkasındaki işletme başka bir marka üzerinden faaliyetlerini sürdürürken alışık oldukları araç çağırma uygulamasının devreden çıkmasına hazırlanmaları isteniyor. Şimdiye kadar açıklanan en somut adımlar bildirimler, Fasten’in yerel kullanım koşulları ve Kazakistan App Store’unda kullanıma sunulması oldu.

Ticari yapı, Uber’in piyasadan çekilmesi ile Yandex’in faaliyetlerini sürdürmesi arasındaki görünür çelişkiyi açıklıyor. Uber, bölgesel girişimdeki kalan hissesini 2023’te sattı. Uber adını taşıyan uygulama şimdi devreden çıkarılıyor ve müşteriler, yerel işletmecisi Yandex Go’yu da işleten bir hizmete yönlendiriliyor.

Kapanış tarihinin açıklanması, yolcular için en net sonraki aşamayı belirleyecek. Yandex bu tarihi duyurana kadar geçişin belli bir adresi var, ancak Kazakistan’daki kullanıcıların Uber KZ’ye güvenmeyi bırakması gereken son gün açıklanmış değil.

Öne Çıkanlar

  • Uber KZ, Kazakistan’daki yolculara hizmetini sonlandıracağını bildiriyor ve Fasten’i indirmelerini istiyor.
  • Fasten’in Kazakistan kullanım koşulları 30 Eylül 2026’da yürürlüğe girdi ve işletmeci olarak Y. Taxi Qazaqstan’ı gösteriyor.
  • Aynı şirket, Yandex Go’nun yerel işletmecisi olarak da listeleniyor.
  • Yandex, Uber’in kalan yüzde 28,98’lik hissesini 702,5 milyon dolara satın alarak Nisan 2023’te bölgesel girişimin tam kontrolünü aldı.
  • Rusya için açıklanan geçiş takvimi o ülkeyi kapsıyordu; Uber KZ’nin Kazakistan’daki kapanış tarihi henüz duyurulmadı.
  • 11 Ekim’deki kesintinin ardından beş Yandex tüzel kişisinin Kasım 2026 sonuna kadar kişisel verilerle ilgili yükümlülükler kapsamında denetlenmesi planlandı; kesin bulgular açıklanmadı.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir