Bangladeş’te Birlik Parishad Seçimleri 21 Ocak’ta Başlayacak, Beş Aşamada Yapılacak

8 dakikalık okuma
Bangladesh Plans Five Phases of Union Parishad Elections Starting January 21

İlk oylama 1.026 yerel yönetimde planlanıyor

Bangladeş Seçim Komisyonu, 21 Ocak 2027’de 131 upaziladaki 1.026 birlik parishadda oylamayı başlatmayı planlıyor. Böylece 27 Mayıs’a kadar beş aşamada sürecek seçim takvimi başlamış olacak. Komisyon ayrıca 10 Aralık 2026’dan önce kayıtlı tüm siyasi partilerle görüşmelerini tamamlamayı hedefliyor.

İçindekiler
  1. İlk oylama 1.026 yerel yönetimde planlanıyor
  2. Ocak-mayıs döneminde beş oylama tarihi
  3. Son aşamanın genişletilme imkânı
  4. Yerel takvimler de önem taşıyor
  5. Partiler kayıt sırasına göre davet edilecek
  6. Seçimleri yürürlükteki yasalar düzenleyecek
  7. Güvenlik kararları yerel koşullara bağlı olacak
  8. Elektronik oy makineleri artık kullanılmayacak
  9. Kimlik hizmetlerinde yazılım ve sözleşme sorunları
  10. Kasım ayında sıradaki kararlar alınacak
  11. Öne Çıkanlar

Seçim Komiseri Abul Fazl Md Sanaullah, planları 16 Kasım 2026’da Dakka’nın Agargaon bölgesindeki Nirbachan Bhaban’da yapılan komisyonun 14. toplantısının ardından duyurdu. Toplantıya Baş Seçim Komiseri A M M Nasir Uddin başkanlık etti.

Programın, kırsal topluluklara hizmet veren yerel yönetimler olan yaklaşık 4.300 birlik parishadı kapsadığı belirtiliyor. Upazila, birden fazla birliği içeren idari bir bölge olduğundan, tek bir upazilada birden çok ayrı yerel yönetim için seçim yapılabiliyor.

Sanaullah’a en sık atfedilen ayrıntılı rakamların toplamı 4.290 yerel yönetim: İlk aşamada 1.026, sonraki aşamalarda sırasıyla 1.113, 1.002, 793 ve 356. Komisyon, hukuki sorunlar veya başka engeller nedeniyle seçimleri geciken yerel yönetimlerin sonradan eklenebilmesi için son aşamayı bilerek daha küçük tuttu.

Bölge sakinleri için sıradaki somut adım, hangi birlik parishadda hangi aşamada oy kullanılacağını gösteren listenin yayımlanması. Komisyon, sandık günlerini de içeren bu bilgileri 19 Kasım’a kadar internet sitesinde paylaşmayı bekliyor.

Aynı toplantıda seçimleri düzenleyecek yasalar, güvenlik hazırlıkları, akıllı ulusal kimlik kartı üretimini etkileyen sorunlar ve elektronik oy makinelerinin elden çıkarılması da ele alındı. Bu kararlar hem oylamanın düzenlenmesini hem de komisyonun yürüttüğü kimlik hizmetlerini ilgilendiriyor.

Reklam

Ocak-mayıs döneminde beş oylama tarihi

Önerilen takvimde ilk iki tur ocak ve şubat aylarında, sonraki üç tur ise nisan ve mayısta yapılacak. Beş tarihin tamamı 2027’de perşembe gününe denk geliyor.

  • 21 Ocak: 131 upaziladaki 1.026 birlik parishadı kapsayan ilk aşama.
  • 4 Şubat: 129 upaziladaki 1.113 birlik parishadı kapsayan ikinci aşama.
  • 29 Nisan: 118 upaziladaki 1.002 birlik parishadı kapsayan üçüncü aşama.
  • 13 Mayıs: 93 upaziladaki 793 birlik parishadı kapsayan dördüncü aşama.
  • 27 Mayıs: 37 upaziladaki 356 birlik parishadı kapsayan beşinci aşama.

İlk iki aşamada toplam 2.139 yerel yönetimde seçim yapılması öngörülüyor. Bu sayı, ayrıntılı toplam olan 4.290’ın neredeyse yarısı. İkinci aşama 1.113 yerel yönetimle en büyük aşama olurken, beşinci aşamadaki sayı başlangıçta bunun üçte birinden az olacak.

Takvimde 4 Şubat ile 29 Nisan arasında uzun bir ara da bulunuyor. Komisyonun duyurusunda önerilen tarihler açıklanırken bu aranın nedeni belirtilmedi.

Son aşamanın genişletilme imkânı

Sanaullah, bazı birlik parishad seçimlerinin hukuki sorunlar veya başka meseleler nedeniyle şu anda yapılamadığını söyledi. Beşinci aşamanın daha küçük tutulması, söz konusu yerel yönetimler bu turdan önce seçime hazır hâle gelirse komisyona onları programa ekleme imkânı veriyor.

Bu nedenle başlangıçta belirlenen 356 yerel yönetim sayısı, planlamaya ilişkin bir rakam ve artabilir. Çözülmemiş bir engelle karşı karşıya olan yerel yönetim, tamamen ayrı bir tur düzenlenmesine gerek kalmadan engel ortadan kalktığında son aşamaya eklenebilir.

Bilgilendirme toplantısına atfedilen ayrıntılı rakamlarda da bazı farklılıklar bulunuyor. Ana toplam olan 4.290’ın yanı sıra, ikinci aşamadaki yerel yönetim sayısı 1.113 yerine 1.130 alınarak Sanaullah’a 4.307’lik bir toplam da atfedildi. Plan için verilen diğer rakamlarda beşinci aşamada 356 yerine 350 yerel yönetim, ikinci aşamada ise 129 yerine 119 upazila yer alıyor. Yayımlanması beklenen liste, sakinlere yerel yönetimlerin adlarını ve hangi aşamada seçime gireceklerini gösterecek.

Reklam

Yerel takvimler de önem taşıyor

İlgili yerel yönetimlerin resmî seçim takvimlerini il seçim görevlileri açıklayacak. Seçimlerde adaylık başvurularının sunulması ve incelenmesi gibi oylama öncesi çeşitli adımlar bulunduğu için bu takvimler seçmenlerin yanı sıra adaylar açısından da önem taşıyor.

Sanaullah, il seçim görevlilerinin rolünü açıklarken başlangıç tarihi konusunda esneklik olacağını belirtti. Seçim komiseri şöyle konuştu:

İlk aşamadaki seçim için 21 Ocak demiş olalım; bu tarih 50 gün öne ya da geriye alınabilir. Bunu il seçim görevlileri açıklayacak.

Toplantı öncesinde, il seçim görevlilerinin takvimleri oylamadan 40 ila 45 gün önce açıklamasının beklendiği belirtilmişti. Sanaullah’ın daha sonra kullandığı ifade, 21 Ocak çevresinde değişikliğe imkân tanıdı. Bu nedenle seçimlere katılmaya veya oy kullanmaya hazırlananlar için her birliğe özgü duyurular özellikle önem taşıyor.

Ayrıntılı listenin yayımlanması için belirtilen sıradaki tarih 19 Kasım. Liste ve ilgili yerel takvimler açıklanana kadar 21 Ocak, her yerel yönetimin eksiksiz seçim takviminden ziyade programın planlanan başlangıç tarihi olmayı sürdürüyor.

Partiler kayıt sırasına göre davet edilecek

Komisyon, kasım sonu veya aralık başında kayıtlı siyasi partilerle üç gün boyunca görüşmeyi planlıyor. Davetler partilerin kayıt sırasına göre gönderilecek ve görüşmelerin 10 Aralık’tan önce tamamlanması hedefleniyor.

Sanaullah, görüşmelerde özgür, adil ve barışçıl yerel yönetim seçimlerinin yapılmasına odaklanılacağını söyledi. Planlanan süreci, ulusal seçim öncesinde yapılan istişarelerle karşılaştırdı.

Seçim komiseri planı şu sözlerle anlattı:

Ulusal seçim öncesinde yapılanlara benzer şekilde, tüm siyasi partilerle diyalog kuracağız. Özellikle yerel yönetim seçimleri ve Birlik Parishad seçimlerinin başlaması öncesinde bu görüşmeleri yapacağız. Diyalog 10 Aralık’tan önce tamamlanacak,

İstişarelerin planlanan ocak başlangıcından önce yapılması, partilere oylama öncesinde seçim düzenlemelerini komisyonla görüşme fırsatı verecek. Kayıt sırası, üç gün boyunca gönderilecek davetler için belirlenmiş bir sıra sunuyor.

Reklam

Seçimleri yürürlükteki yasalar düzenleyecek

Sanaullah, her seçimin resmî takviminin açıklandığı tarihte yürürlükte bulunan yasalar uyarınca yapılacağını söyledi. Bu açıklama, seçim mevzuatında önerilen değişiklikler ve komisyonun tavsiyeleri hakkındaki soruların ardından geldi.

Seçim komiseri kuralı doğrudan şöyle ifade etti:

Takvimin açıklandığı gün yürürlükte olan yasalar uyarınca seçim yapılacak,

Adaylar ve partiler açısından önemli olan, zamanlama. Önerilen bir değişikliğin, o değişiklik uyarınca duyurulmuş bir seçimi düzenleyebilmesi için önce yasalaşması gerekiyor. Dolayısıyla hangi hukuki kuralların uygulanacağını resmî takvimin açıklanma tarihi belirliyor.

Komisyonun bu tutumu, il seçim takvimlerine ikinci bir işlev de yüklüyor. Takvimler yerel seçim sürecini başlatmanın yanı sıra hangi yasaların uygulanacağının belirlendiği anı da ortaya koyuyor.

Güvenlik kararları yerel koşullara bağlı olacak

Sanaullah, komisyona siyasi partilerden yerel yönetim seçimlerinde ordunun görevlendirilmesi yönünde bir talep gelmediğini söyledi. Ulusal seçim bağlamında ordunun görevlendirilmesi görüşülmüştü; yerel seçimler için ise henüz benzer bir talep gündeme gelmemişti.

Sanaullah, güvenlik düzenlemelerinin kolluk kuvvetlerinin mevcudiyetine ve etkinliğine bağlı olacağını söyledi. Komisyon, ilgili güçlerin belirli bir bölgede görevlerini yerine getirip getiremeyeceğini ve oylama için uygun bir ortamı sağlayıp sağlayamayacağını değerlendirecek.

Bu yaklaşım, görevlendirme kararlarında yerel kapasiteyi belirleyici kılıyor. Komisyon, her bölgede mevcut personelin seçimlerin barış içinde geçmesini ve sürecin işlemesini sağlayıp sağlayamayacağını değerlendirecek.

Sanaullah ayrıca mevcut siyasi durumun veya siyasi programların yerel seçimleri aksatmasını beklemediklerini söyledi. Aralık ayında Şeyh Hasina’nın Bangladeş’e olası dönüşüyle ilgili tartışmalar sorulduğunda, bunun seçimleri etkilemesini beklemediğini belirtti.

Yerel seçimlerin bazı bölgelerde asayişin iyileşmesine katkıda bulunabileceği görüşünü dile getirdi. Komisyon, oylama sırasında güvenliğin yönetilebilir düzeyde tutulması için gerekli tedbirleri alacağını bildirdi.

Reklam

Elektronik oy makineleri artık kullanılmayacak

Komisyon, yaygın adıyla EVM olarak bilinen elektronik oy makinelerinin hiçbir seçimde artık kullanılmamasına karar verdi. Toplantıda, depolardaki makinelerin nasıl elden çıkarılacağını inceleyen komitenin çalışmaları değerlendirildi.

Sanaullah, en fazla sayıda makinenin bulunduğu Gazipur’da çalışmalara başlanacağını söyledi. Yetkililer önce farklı saha noktalarında tutulan makinelerin sayısını ve durumunu belirleyecek, ardından komitenin tavsiyeleri doğrultusunda ilerleyecek.

Elden çıkarma, artık ihtiyaç duyulmayan ekipmanın farklı yöntemlerle değerlendirilmesini içerebilir. Sanaullah, komitenin çalışmalarının komisyonun hangi yöntemi benimseyeceğini belirleyeceğini söyledi.

Komisyon henüz çevresel etkiler ve mali kayıplarla ilgili soruları görüşmemiş; Sanaullah’a göre bunun nedeni önce komitenin tavsiyelerinin alınmasının gerekmesi. EVM konularının seçim reformu, soruşturma ve Yolsuzlukla Mücadele Komisyonu süreçlerinde de ele alındığını belirtti.

Çözüme kavuşmamış bir başka konu da EVM’lerle bağlantılı bir kuruma yapılacak 23 crore takalık, yani 230 milyon takalık ödeme. Sanaullah, önceki komisyonun bu ödemeyi belirli gerekçelerle durdurduğunu söyledi. Mevcut komisyon, önceki kararı değiştirmeden önce bu gerekçeleri ve konunun tüm yönlerini anlamak istiyor.

Kimlik hizmetlerinde yazılım ve sözleşme sorunları

Toplantının bir diğer önemli gündem maddesi akıllı ulusal kimlik kartı üretimiydi. Sanaullah, baskıda kullanılan yazılımda dört ila beş gündür sorun yaşandığını, yetkililerin arızayı belirleyip çözmek için çalıştığını söyledi.

Ulusal kimlik kartı hizmetlerinin askıya alınmadığını ve kart basımının durmadığını belirten Sanaullah, NID başvuruları onaylanan kişilerin internet sitesi üzerinden yazdırılabilir bir sürüme ulaşabileceğini ve bunu kullanmak üzere lamine edebileceğini söyledi.

Komisyon, daha uzun süredir devam eden idari sorunları da görüştü. Sanaullah, bir hizmet sözleşmesinin yenilenmeden sona erdiğini ve bir denetim itirazının çözümsüz kaldığını söyledi. Denetim itirazı, mali inceleme sırasında dile getirilen ve açıklama ya da düzeltici işlem gerektiren bir meseledir.

Sanaullah’a göre bazı işler yürürlükte bir sözleşme olmadan sürüyordu. Komisyon bu durumu nasıl çözeceğini ve tam kapasiteyle baskı yapılmasını nasıl sağlayacağını inceliyordu. Gelecekteki çalışmaların sözleşmeler kapsamında yürütüleceğini; ulusal hizmet olarak tanımladığı NID hizmetlerinin ise devam etmesi gerektiğini söyledi.

Reklam

Kasım ayında sıradaki kararlar alınacak

Komisyon, toplantıdan iki gün sonra, 18 Kasım’da bir NID çalıştayı düzenlemeyi planlıyor. Çalıştayda hizmetlerin nasıl daha basit ve erişilebilir hâle getirileceği ile komisyon içindeki ve dışındaki kullanıcıların ve yetkililerin karşılaştığı sorunlar ele alınacak.

Gazeteci temsilcilerinin de katılması bekleniyor. Sanaullah, komisyonla bağlantılı Seçim ve Demokrasi Muhabirleri Forumu’nun 12 üyesinden 10’unun katılmasının beklendiğini söyledi.

Ertesi gün, 19 Kasım, birlik parishad seçimlerine ilişkin ayrıntılı listenin yayımlanması için hedeflenen tarih. Parti istişarelerinin ise kasım sonu veya aralık başında yapılması ve 10 Aralık’tan önce tamamlanması bekleniyor.

Seçim programında sıradaki iş, önerilen yerel yönetim dağılımını isimleri belirlenmiş yerel yönetimlere ve resmî yerel takvimlere dönüştürmek. Kimlik hizmetleri ve depolanan oy makineleri içinse idari sorunların çözülmesi ve sonraki kararlar için gerekli tavsiyelerin alınması gerekiyor.

Öne Çıkanlar

  • Seçim Komisyonu, birlik parishad oylamalarını 21 Ocak-27 Mayıs 2027 arasında beş aşamada yapmayı planlıyor.
  • Ayrıntılı ana dağılımın toplamı 4.290 yerel yönetim; açılış aşamasında 131 upazilada 1.026 yerel yönetim bulunuyor.
  • Hukuki sorunlar veya başka engeller nedeniyle seçimleri geciken yerel yönetimlerin eklenebilmesi için beşinci aşama başlangıçta daha küçük tutuluyor.
  • Komisyon, yerel yönetimlerin listesini ve sandık bilgilerini 19 Kasım 2026’ya kadar yayımlamayı bekliyor.
  • Kayıtlı siyasi partilerle üç gün sürecek görüşmeler planlanıyor ve bunların 10 Aralık’tan önce tamamlanması hedefleniyor.
  • Resmî takvimler açıklandığında yürürlükte olan yasalar seçimleri düzenleyecek.
  • EVM’ler artık kullanılmayacak; depolardaki makinelerin elden çıkarılması için bir komite çalışma yürütüyor.
  • Komisyona göre yazılım ve sözleşme sorunlarına rağmen NID hizmetleri devam ediyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir