19 Kasım'daki müzakere mahkemeyi zamana karşı yarıştırıyor
Güney Kore Yüksek Mahkemesi, eski Başbakan Han Duck-soo'nun ayaklanma davasındaki temyiz başvurusunu 19 Kasım 2026'da Genel Kurulda görüşmek üzere takvime aldı. Bu tarih, Han'ın tutukluluk süresinin dolmasından bir gün önceye denk geliyor. Han, ocak ayında 23 yıl hapis cezasına çarptırılmış, 7 Mayıs'ta temyiz mahkemesince cezası 15 yıla indirilmişti. Ancak nihai temyiz başvurusu altı aydan uzun süredir karara bağlanmadı.
İçindekiler
- 19 Kasım'daki müzakere mahkemeyi zamana karşı yarıştırıyor
- Yüksek Mahkemenin karar açıklamasına ilişkin söyledikleri
- Han'ın davası bu aşamaya nasıl geldi?
- İki taraf da 15 yıllık cezaya neden itiraz etti?
- Kabine süreci ne zaman ayaklanmaya katılıma dönüşür?
- Şartlı tahliye ne anlama geliyor?
- 30 Kasım'daki ayrı karar tutukluluğu etkileyebilir
- Kaçırılan süre ve mahkemelerin çalışma hızı tartışması
- Lee Sang-min, Yoon ve artan siyasi baskı
- Öne Çıkanlar
Yüksek Mahkeme, yargılama sürecinde Han'ın tutukluluk süresini izin verilen üç kez uzattı. Hapis cezasının devamını öngören bir karar ya da yeni bir tutuklama kararı çıkmazsa Han, hâkimlerin derhal tutuklanmasına hükmetmesinden yaklaşık 10 ay sonra, 20 Kasım'da Seul Gözaltı Merkezinden çıkabilir.
Bu tarihten önce verilecek bir karar, eski Cumhurbaşkanı Yoon Suk Yeol'un 3 Aralık 2024'te ilan ettiği sıkıyönetimin hukuka aykırı olup olmadığı ve ayaklanma teşkil edip etmediği konusunda Yüksek Mahkemenin vereceği ilk hüküm olabilir. Alt mahkemeler, olaylardaki rolü nedeniyle Han'ı zaten suçlu buldu.
Özel savcı Cho Eun-seok'un ekibi, Han'ın serbest bırakılması hâlinde nerede yaşayacağına, kimlerle görüşeceğine ve hangi mitinglere katılacağına ilişkin kısıtlamalar da dâhil olmak üzere tedbirler uygulanmasını Yüksek Mahkemeden istedi. 30 Kasım'da karar açıklanması planlanan ayrı bir ceza davası da Han'ın tutukluluğunun sürmesi ya da yeniden tutuklanması için başka bir yol sunuyor.
Şimdilik yanıtı beklenen soru, hâkimlerin tutukluluk süresi dolmadan karar açıklayıp açıklamayacağı. Karar daha geniş sonuçlar da doğurabilir: Han'ın davası, üst düzey bir sivil yetkilinin hukuka aykırı bir bildiride yer almasının hangi noktada ayaklanmaya cezai katılım sayılacağını belirleyebilir.
Yüksek Mahkemenin karar açıklamasına ilişkin söyledikleri
Yüksek Mahkeme, 19 Kasım'daki müzakereyi 10 Kasım'da duyurdu. Üç gün sonra gazetecileri, 20 Kasım'dan önce karar verilmesinin imkânsız olduğu ve bu nedenle Han'ın hemen serbest bırakılacağı sonucuna varmama konusunda uyardı.
Mahkeme, 13 Kasım'da gazetecilere gönderdiği bir bilgilendirmede bu tahminlere değindi:
Bu tür kesin ifadeli haberler yanlış anlamalara yol açabilir. Bu nedenle ölçülü davranılmasını rica ediyoruz.
Bir Yüksek Mahkeme yetkilisi, 19 Kasım'da karar açıklanması olasılığı hakkında da şunları söyledi:
O gün karar açıklanıp açıklanmayacağı henüz belli değil.
Mahkemenin, karar takvimini ve ele alınacak davaları takip eden haftanın başında, muhtemelen 16 Kasım gibi erken bir tarihte duyurması bekleniyordu. Bu nedenle gözlenecek bir sonraki gelişme, mahkemenin takvim açıklaması.
Genel Kurul müzakeresi, hâkimlerin davayı görüşmek üzere bir araya gelmesidir. Karar oturumunda ise mahkeme hükmünü açıklar. Yüksek Mahkeme, alt mahkemelerin yaptığı gibi sanığın son sözünü söyleyeceği ayrı bir kapanış duruşması düzenlemez. Müzakereler tamamlandıktan sonra karar tarihi belirleyebilir. Genel Kurul müzakeresiyle aynı gün karar açıklanması alışılmadık bir durumdur.
Han'ın davası bu aşamaya nasıl geldi?
Seul Merkez Bölge Mahkemesi, Han'ı 21 Ocak'ta mahkûm ederek savcılığın talep ettiği 15 yılı aşan bir cezaya hükmetti. Bunun ardından Han gözaltına alındı. Kararı veren hâkim Lee Jin-kwan, sıkıyönetim girişimini ayaklanma olarak değerlendirdi.
Ocak ayındaki ayaklanma mahkûmiyeti, ceza yargılamasının odağına Han'ın başbakan olarak sergilediği tutumu yerleştirdi. Savunması, Han'ın sıkıyönetime özel olarak karşı çıktığını ve Yoon'un adımlarını yumuşatmaya çalıştığını ileri sürdü.
Temyiz sürecindeki başlıca tarihler şöyle:
- 21 Ocak 2026: Han 23 yıl hapis cezasına çarptırıldı ve mahkeme salonunda tutuklandı.
- 7 Mayıs: Temyiz mahkemesi cezasını 15 yıla indirdi.
- 11 ve 13 Mayıs: Han'ın avukatları ve özel savcılık sırasıyla nihai temyiz başvurularını yaptı.
- 21 Mayıs, 21 Temmuz ve 21 Eylül: Yüksek Mahkeme Han'ın tutukluluk süresini uzattı.
- Ağustos başı: Dava, Yüksek Mahkemenin ikinci dairesinden Genel Kurula taşındı.
- 29 Eylül: Genel Kurul ilk müzakeresini yaptı.
- 19 ve 20 Kasım: İkinci müzakere ve ardından tutukluluk süresinin dolacağı tarih.
19 Kasım oturumu, ilk Genel Kurul müzakeresinden yaklaşık 50 gün sonra yapılacak. Mahkeme, kamu yararı, davanın tarihsel önemi ve eski İçişleri ve Güvenlik Bakanı Lee Sang-min hakkındaki kovuşturmayla bağlantısı nedeniyle Han'ın davasını daha geniş katılımlı Genel Kurula taşıdı.
İki taraf da 15 yıllık cezaya neden itiraz etti?
Temyiz mahkemesi, Han'ın ayaklanmada önemli bir rol üstlendiğine ilişkin mahkûmiyetini onadı ancak savcılığın iddialarının bir bölümünü reddetti. Mahkemenin verdiği ceza, ilk hükümdeki 23 yıldan sekiz yıl daha kısa; başka bir deyişle yaklaşık yüzde 35 daha azdı.
Özel savcılığın 13 Mayıs'taki temyiz başvurusu, sahte resmî belge kullanımıyla ilgili suçlamadan verilen beraat kararına ve daha geniş suçlamalar kapsamında ileri sürülen bazı eylemleri reddeden tespitlere itiraz etti. Savcılar, temyiz mahkemesinin yasayı yanlış yorumladığını ve delillerin değerlendirilmesine ilişkin kuralları ihlal ettiğini savundu.
Alt mahkemeler arasındaki temel görüş ayrılıklarından biri, hareketsiz kalma sorumluluğuyla ilgiliydi. İlk derece mahkemesi, Han'ın sıkıyönetim ilan edilmeden önce tüm Kabine üyelerini bilgilendirme ve anlamlı bir müzakere yürütülmesini sağlama yükümlülüğü bulunduğuna hükmetti. Bu yükümlülüğü yerine getirmediği için Han'ı sorumlu tuttu.
Temyiz mahkemesi, bu ihmallerin ayrı bir suç teşkil etmesi için gereken hukuki koşulların karşılanmadığı sonucuna vardı. Kabine imzaları konusunda hareketsiz kalma sorumluluğuna ve medya kuruluşlarına elektrik ile su verilmesinin kesilmesine ilişkin görüşmelere dair iddiaların bazı bölümlerini de reddetti.
İhmal nedeniyle cezai sorumluluk, yasanın gerektirdiği bir eylemi yerine getirmemekten kaynaklanan sorumluluktur. Yüksek Mahkemenin, Han'ın makamının getirdiği hukuki yükümlülükleri ve bunların suçlamalarla ilişkisini incelemesi gerekiyor. Han'ın kendi temyiz başvurusu aleyhindeki hükme itiraz ederken savcılık, temyizde reddedilen tespitlerin yeniden kabul edilmesini istiyor.
Kabine süreci ne zaman ayaklanmaya katılıma dönüşür?
Savcılar, sıkıyönetim ilanının Kabine müzakeresinden geçmiş gibi görünmesi amacıyla Han'ın Kabine toplantısı önerdiğini ileri sürüyor. Ayrıca ilan sonrasında Kabine üyelerinden imza toplamaya çalışmakla suçluyor.
Temyiz mahkemesi, Yoon'un anayasal düzeni bozma amacıyla bir ayaklanma başlattığı ve Han'ın hukuka aykırı ilanı usulen meşruymuş gibi göstermede kilit rol oynadığı sonucuna vardı.
Hukuki mesele, ayaklanmada önemli bir rol üstlenme suçunun anlamı ve kapsamı. Han açısından mahkemenin, ne yaptığını, ne amaçladığını ve eylemlerinin anayasal yönetimi devirme girişiminin hayata geçirilmesine katkıda bulunup bulunmadığını incelemesi gerekiyor.
Kabine toplantısı normalde üst düzey yetkililerin hükümet kararlarını değerlendirmesine imkân veren bir ortam sağlar. Buradaki suçlama, toplantı ve imza toplama girişimlerinin hukuka aykırı bir eylemi usulüne uygun biçimde değerlendirilmiş bir hükümet kararı gibi sunmaya yardımcı olduğu yönünde. Han'ın savunması, davranışlarının cezai açıdan değerlendirilmesine itiraz ediyor.
Bu mesele yargılama başlamadan önce de tartışılmıştı. Ağustos 2025'te Han'ın tutuklama emrini inceleyen bir mahkeme, önemli olguların ve eylemlerine ilişkin hukuki değerlendirmenin tartışmaya açık olduğunu belirtmişti. İki mahkûmiyet kararının ardından nihai temyiz başvurusu şimdi bu soruları ülkenin en yüksek mahkemesinin önüne taşıyor.
Şartlı tahliye ne anlama geliyor?
Özel savcı Cho Eun-seok'un ekibi, tutukluluk süresinin dolacağı tarihte Han'ın durumuna ilişkin görüşünü 13 Kasım'da sundu. Savcılar, kısıtlama olmaksızın serbest bırakılmasının nerede bulunduğunu takip etmeyi güçleştirebileceğini söyledi.
Talep edilen koşullar arasında ikamet yerinin kısıtlanması, davayla bağlantılı kişilerle görüşmenin yasaklanması ve ilgili mitinglere katılmasının engellenmesi bulunuyor. Şartlı kefalet, mali teminatı da içerebilir. Hangi kısıtlamaların uygulanacağına, uygulanacaksa, mahkeme karar verecek.
Han'ın tutukluluk süresine ilişkin sınır, temyiz başvurusu sürerken gözaltında tutulmasıyla ilgili. Ceza ise mahkûmiyetin ardından uygulanan yaptırım. Temyiz süreci devam ederken serbest bırakılırsa Yüksek Mahkeme, her iki tarafın itirazlarını yine de karara bağlamak zorunda.
Dolayısıyla mahkemenin seçenekleri, 19 Kasım'da müzakereleri tamamlayıp tamamlamamasından ibaret değil. Hapis cezasını onayan nihai bir hüküm Han'ın tutukluluğunu sürdürebilir. Şartlı tahliye, kısıtlamalar altında cezaevi dışında kalmasını sağlayabilir. Mevcut tutukluluk süresinin dolması ise başka bir tutuklama kararı bulunmadığı takdirde serbest bırakılmasıyla sonuçlanabilir.
Özel savcılığın talebi, yargılama sürerken Han'la irtibatı korumaya ve etkileşimlerini sınırlandırmaya odaklanıyor. Önerilen kısıtlamalar, nerede yaşayabileceğini ve kovuşturmayla ilgili kişilerle görüşme imkânını doğrudan etkileyecek.
30 Kasım'daki ayrı karar tutukluluğu etkileyebilir
Seul Merkez Bölge Mahkemesi, Han'ı Anayasa Mahkemesi üyelerini atamamak ve tartışmalı aday gösterme kararlarıyla ilgili iddialar nedeniyle de yargılıyor. Hâkim Lee Jin-kwan başkanlığındaki 33. Ceza Dairesinin ilk kararını 30 Kasım'da açıklaması planlanıyor.
Savcılar bu davada beş yıl hapis cezası talep etti. Özel savcılık, 12 Kasım'da sunduğu görüşte Han'ın serbest bırakılmasının, ceza duruşmasına katılması da dâhil olmak üzere yargılamayı aksatabileceği uyarısında bulundu.
Bölge mahkemesi, Yüksek Mahkemenin tutukluluk süresi dolmadan ayrı bir tutuklama kararı çıkarabilir. 30 Kasım'daki duruşmada mahkûmiyet ve tutuklama kararı verilmesi, arada serbest bırakılması hâlinde Han'ın yeniden tutuklanmasına da yol açabilir.
Hâkim Lee, Han'ın ocak ayındaki ayaklanma davasına da başkanlık etmiş ve 23 yıllık cezayı verdikten sonra tutuklanmasına hükmetmişti. Bu nedenle dairesinin ayrı atama davasını nasıl ele alacağı, Han'ın cezaevinde kalıp kalmayacağını belirleyecek bir başka yakın vadeli etken.
Han, ilk derece mahkemesinde beraat ettiği bir seçim yasası davasında da yargılandı. 30 Kasım'daki atama davası kararı, yargı sürecinde Han'ın tutukluluğunu etkileyebilecek bir sonraki planlı hüküm.
Kaçırılan süre ve mahkemelerin çalışma hızı tartışması
Özel savcılık yasasının 11. maddesi, bağlantılı davalara öncelik verilmesini ve davaların hızla görülmesini şart koşuyor. Takvime göre ilk karar iddianameden itibaren altı ay içinde, temyiz ve nihai temyiz kararları ise önceki hükümden sonraki üç ay içinde verilmeli. Bu düzenleme yaygın olarak 6-3-3 ilkesi diye anılıyor.
Han hakkındaki 7 Mayıs tarihli temyiz kararı, nihai temyiz için son tarihi ağustos ayına getiriyordu. Kasım ortası itibarıyla Yüksek Mahkemedeki yargılama, bu aşama için öngörülen üç aylık sürenin iki katından fazla sürmüştü.
Konkuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi profesörü Han Sang-hee, anayasal düzeni ilgilendirdiği için davanın daha hızlı ilerlemesi gerektiğini savundu. Gecikme, Cumhurbaşkanı Lee Jae-myung'un seçim yasası davasıyla da karşılaştırıldı. Yüksek Mahkeme bu davada temyiz kararından 36 gün, davanın Genel Kurula sevkinden ise dokuz gün sonra hüküm vermişti.
Genel Kurul süreçleri çok daha uzun sürebiliyor. On yılda verilen 180 Genel Kurul kararını kapsayan verilere göre, bir davanın mahkemeye ulaşmasından hüküm verilmesine kadar geçen süre ortalama 994 gündü. Bu iki karşılaştırma farklı aşamaları ölçüyor: Lee'nin davasında dokuz gün, sevkten sonraki süreyi; 994 gün ise Yüksek Mahkemedeki sürecin tamamını kapsıyor.
Han'ın davasında, yasal hız beklentisi başka ayaklanma davalarına yön verebilecek sorularla bir arada bulunuyor. Hâkimlerin, kamuoyunun dikkatinin tutukluluk süresine çevrildiği bir dönemde suçun kapsamını belirlemesi gerekiyor. Demokrasi Enstitüsünün eski başkan yardımcısı Kim Yong da Yüksek Mahkeme kararı beklerken tutukluluk süresinin dolmasına yakın serbest bırakılmıştı. Bu durum, başka temyiz davalarında da benzer tahliyelerin yaşandığını gösteriyor.
Lee Sang-min, Yoon ve artan siyasi baskı
Eski İçişleri Bakanı Lee Sang-min'in temyiz başvurusu da 19 Kasım'da görüşülecek. Lee, Ulusal İtfaiye Teşkilatı başkanına medya kuruluşlarının elektrik ve suyunun kesilmesi için iş birliği yapmasını emretmek de dâhil olmak üzere eylemleri nedeniyle temyizde dokuz yıl hapis cezasına çarptırılmıştı. Tutukluluk süresi 18 Aralık'ta doluyor.
Yoon'un kendi ayaklanma davası ise temyiz sürecinin daha erken bir aşamasında. Savcılar idam cezası talep etmiş, ancak ilk derece mahkemesi şubat ayında müebbet hapse hükmetmişti. Temyiz kararının 26 Ocak 2027'de açıklanması planlanıyor. Yoon'un davasının Han'ınkiyle birlikte ele alınmasını beklemek, süreci Han'ın mevcut tutukluluk süresinin ötesine taşıyacak.
Hukuki tartışma, Yüksek Mahkemenin sıkıyönetim sürecini davaları birlikte ele alarak değerlendirip değerlendirmemesi gerektiği konusunda. Han'a yöneltilen suçlama, ayaklanmada önemli bir rol üstlenmeye ilişkin sorumluluğu ayrıca tanımlıyor. Bu da mahkemeye, Yoon hakkındaki mahkûmiyet kesinleşmeden Han'ın davranışlarını değerlendirmek için hukuki dayanak sağlıyor.
Demokrat Parti siyasetçileri, Baş Yargıç Cho Hee-dae'ye yönelik eleştirilerini giderek artırdı. Parti lideri Kim Min-seok, 11 Kasım'da Honam'a yaptığı ziyaret sırasında yargılamanın yavaş ilerlemesini eleştirdi. Grup başkanı Han Byung-do ise 12 Kasım'da, bilinen tutukluluk süresi dolma tarihine rağmen karar tarihinin açıklanmamasına ilişkin izahat istedi.
Eski Ulusal Meclis Başkanı Woo Won-shik, Han nihai karar çıkmadan serbest bırakılırsa halkın Yüksek Mahkemeyi sorumlu tutacağını söyledi. Bazı milletvekilleri Cho'nun görevden alınması çağrısı yaparken Woo, kamu desteği olmayan ya da pratik sonuç doğurmayacak adımlara karşı temkinli olunması gerektiğini de belirtti.
Kore'yi Yeniden İnşa Partisinin İnovasyon Politikaları Enstitüsü Başkanı Cho Kuk, 15 Kasım'da Demokrat Partinin görevden alma konusundaki tereddüdünü eleştirerek baskıyı artırdı. Demokrat Parti milletvekili Kim Jun-hyuk, derhal karar verilmesi çağrısıyla 16 Kasım saat 08.00'de Yüksek Mahkeme önünde tek kişilik protesto düzenlemeyi planladı. Mahkemenin takvim açıklaması, 19 Kasım'daki müzakere ve 30 Kasım'daki bölge mahkemesi kararı, Han'ı etkileyecek kararların sıradaki aşamalarını oluşturuyor.
Öne Çıkanlar
- Yüksek Mahkeme, Han Duck-soo'nun temyiz başvurusunu tutukluluk süresinin dolmasından bir gün önce, 19 Kasım'da görüşecek.
- Han ilk yargılamada 23 yıl, temyizde 15 yıl hapis cezası aldı. Hem avukatları hem savcılar temyiz kararına itiraz etti.
- Mahkeme, 20 Kasım'da serbest bırakılmasının kesin olduğu varsayımına karşı uyarıda bulundu.
- Savcılar, Han serbest bırakılırsa ikamet, görüşme ve mitinglere katılım kısıtlamaları getirilmesini istiyor.
- Anayasa Mahkemesi üyelerinin atanmasına ilişkin ayrı davada 30 Kasım'da karar açıklanması planlanıyor; bu karar Han'ın tutukluluk durumunu etkileyebilir.
- Nihai temyiz süreci, özel savcılık yasasında öngörülen üç aylık süreyi aştı.
- Karar, üst düzey yetkililerin 3 Aralık 2024'teki sıkıyönetim girişimine katılmalarının cezai sorumluluk doğurup doğurmadığını belirleyebilir.






