Madhesh Başbakanı Krishna Prasad Yadav istifa etti, yeni koalisyon için başvurular 20 Kasım’a kadar yapılacak

7 dakikalık okuma
Madhesh Chief Minister Krishna Prasad Yadav Resigns, New Coalition Claims Due November 20

Yadav güven oylamasından önce istifa etti

Madhesh Başbakanı Krishna Prasad Yadav, iki koalisyon ortağının desteğini kaybetmesinin ardından 14 Kasım 2026 Cumartesi günü istifa ederek Nepal eyaletinde yönetimi devralmak için yeni bir yarışın başlamasına yol açtı. Eyalet Valisi Surendra Labh Karn istifayı kabul etti ve yeni hükümet kurma başvurularının Nepal takvimindeki Mangsir 4, 2083 tarihine karşılık gelen 20 Kasım Cuma günü saat 16.00’ya kadar yapılmasını istedi.

İçindekiler
  1. Yadav güven oylamasından önce istifa etti
  2. Koalisyon çoğunluğunu nasıl kaybetti?
  3. Meclis aritmetiğinde dikkat edilmesi gerekenler
  4. İstifaya giden tarihler
  5. Yadav görevden ayrılması hakkında ne söyledi?
  6. Yeni başbakan nasıl seçilecek?
  7. JSP Nepal’de liderlik yarışı
  8. Yeni hükümet kurulana kadar mevcut kabine görevde kalacak
  9. Öne Çıkanlar

Nepali Kongresi parlamenter grup lideri Yadav, güven oylaması için toplanan oturumda Janakpurdham’daki Eyalet Meclisi’nde kararını açıkladı. Meclis Başkanı Ram Ashish Yadav oylama için süre ayırmıştı, ancak başbakan çoğunluğu sağlayamayacağı sonucuna vardığı için oylamaya geçmeden istifa etti.

Güncel yarış, 27 sandalyeye sahip Janata Samajbadi Partisi Nepal (JSP Nepal) etrafında şekilleniyor. CPN-UML ile Nepal Komünist Partisi (NCP), JSP Nepal liderliğinde bir hükümet kurulmasını görüşüyor. JSP Nepal içindeki başbakanın kim olacağına ilişkin anlaşmazlık uzlaşmayı geciktirirken Janamat Partisi lideri Dr. CK Raut, partisinin bir sonraki hükümette yer almayacağını söyledi.

Eyalet Valiliği, yerine yeni bir hükümet kurulana kadar görevden ayrılan Bakanlar Kurulu’nun çalışmalarını sürdüreceğini bildirdi. Böylece eyalet yönetiminde siyasi liderlik değişirken eyalet yürütmesinde hemen bir boşluk oluşmayacak.

Koalisyon çoğunluğunu nasıl kaybetti?

Yadav hükümeti Nepali Kongresi, UML ve NCP’yi bir araya getiriyordu. Koalisyon ortaklarının merkezi düzeyde anlaşmaya varamaması ve ardından Madhesh’te desteklerini çekmesi hükümetin konumunu zayıflattı.

Hükümetten ilk olarak UML’li dört bakan ayrıldı. Ardından NCP’li dört bakan 6 Kasım’da istifa etti. Böylece hükümet bir destek grubunu daha kaybetti ve Yadav yeni ortaklar bulmak zorunda kaldı. Nepali Kongresi’nin 22 sandalyesi, meclis için belirtilen iki çoğunluk eşiğinin de oldukça altında.

Güven oylaması, milletvekillerine hükümetin görevde kalmak için hâlâ yeterli desteğe sahip olup olmadığını sorar. Koalisyon ortaklarının desteğini çekmesinin ardından Yadav, mecliste bu desteğe sahip olduğunu kanıtlamak zorundaydı. Planlanan oturum öncesinde diğer partilerle görüşmeler sürdü, ancak Yadav’ı destekleyen yeni bir koalisyon kurulamadı.

Reklam

Meclis aritmetiğinde dikkat edilmesi gerekenler

Meclisin mevcut üye sayısı 102, çoğunluk için gereken oy sayısı ise 52 olarak veriliyor. Buna karşılık gelen parti sandalye sayıları şöyle: JSP Nepal 27, UML 24, Nepali Kongresi 22, NCP 15 ve Janamat 12. Federal Sosyalist Parti ile Rastriya Prajatantra Partisi’nin birer üyesi bulunuyor. Bu rakamların toplamı 102 ediyor.

Yayımlanan başka bir sayımda meclisin üye sayısı 107, çoğunluk eşiği 54, UML’nin sandalye sayısı ise 23 olarak veriliyor. Listelenen parti sandalye sayılarının toplamı 101 ediyor. Üye sayısı ve UML’nin sandalye sayısındaki farklılıkların nedeni açıklanmadı.

Mecliste görev yapan 102 üyeye ilişkin ayrıntılı sayıma göre Nepali Kongresi’nin 22 sandalyesi, Yadav’ın 52’ye ulaşmak için 30 oy daha bulmasını gerektiriyordu. Janamat’ın 12 üyesinin de Yadav’ı desteklemesi hâlinde toplam yalnızca 34’e çıkacak, dolayısıyla en az bir büyük grubun daha desteği gerekecekti.

JSP Nepal, UML ve NCP’den oluşması önerilen ittifakın sayısal tabanı çok daha geniş. Sırasıyla 27, 24 ve 15 sandalyeye sahip bu partilerin toplamı 66 ediyor; bu da söz konusu sayıma göre gereken 52 oyun 14 üzerinde. Alternatif UML sayısı olan 23 esas alındığında bile bu üç partinin toplam sandalye sayısı 65’e ulaşıyor ve alternatif 54 oy eşiğini aşıyor.

Önerilen koalisyonun önündeki temel engel, liderlik ve katılım konusunda anlaşmaya varılması. Her iki hesaplamaya göre de üç partinin sandalye sayısı yeterli, ancak bir aday üzerinde uzlaşmaları ve çoğunluğun desteğini alan bir başvuru sunmaları gerekiyor.

İstifaya giden tarihler

Yadav’ın görevden ayrılması, bir dizi atama, bakan istifası ve koalisyon görüşmesinin ardından geldi. Öne çıkan tarihler şöyle:

  • Mangsir 19, 2082: Yadav, istifa mektubuna göre Nepal Anayasası’nın 168(2). maddesi uyarınca başbakanlık görevini üstlendi.
  • Ekim: UML’li dört bakan hükümetten ayrıldı. Bir haberde ayrılış tarihi 11 Ekim olarak verilirken başka haberlerde UML’nin desteğini çektiği tarih Nepal takviminde Asoj 30 olarak belirtiliyor.
  • 6 Kasım, Kartik 20: NCP’li dört bakan istifa etti ve parti desteğini çekti. UML de JSP Nepal, UML ve NCP’yi içeren yeni bir ittifakın kurulduğunu açıkladı.
  • 14 Kasım, Kartik 28: Yadav mecliste istifa ettiğini açıkladı ve istifasını kabul eden Eyalet Valisi’ne sundu.
  • 20 Kasım, Mangsir 4: Yeni hükümeti kurma başvurularının saat 16.00’ya kadar Eyalet Valisi’ne ulaşması gerekiyor.

Yadav’ın 14 Kasım’daki istifası, yerine geçecek kişinin belirlenmesi sürecini resmî anayasal prosedüre taşıdı. Partilerin artık görüşmelerini çoğunluğun desteğini alan bir başvuruya dönüştürmek için belirlenmiş bir süresi var.

Reklam

Yadav görevden ayrılması hakkında ne söyledi?

Yadav mecliste, kamu hizmetinin ve halkın güveninin, yasama organındaki desteğe ilişkin hesaplamalarla görevde kalmaktan daha önemli olduğunu söyledi. İstifasını, siyasi çözümün önünü açmak ve istikrarlı bir hükümetin kurulmasını sağlamak için attığı bir adım olarak sundu.

Başbakan, ayrılacağını açıklamadan önce başarıları olarak gördüğü çalışmaları da anlattı. İstifa mektubunda görev süresi boyunca verdikleri destek için Eyalet Valisi’ne, meclis üyelerine, kabine arkadaşlarına, kamu çalışanlarına, gazetecilere ve eyalet sakinlerine teşekkür etti.

Mektupta Anayasa’nın 169(1)(a) maddesine atıfta bulunuldu ve istifanın 28 Kartik Cumartesi gününden itibaren geçerli olduğu belirtildi. Ayrıca Yadav’ın Mangsir 19, 2082’de 168(2). madde uyarınca göreve atanması da hatırlatıldı.

Yadav’ın kararı, planlanan güven oylaması yapılmadan meclisteki süreci sona erdirdi. Hükümeti koalisyon desteğini kaybetmişti ve gerekli oyları bulamayacağını değerlendiren Yadav görevden ayrılmayı tercih etti.

Yeni başbakan nasıl seçilecek?

Eyalet Valisi Karn, Nepal Anayasası’nın 168(2). maddesi uyarınca başvuru yapılması için çağrıda bulundu. Bu madde, iki veya daha fazla partinin desteğiyle çoğunluğu sağlayabilecek bir meclis üyesinin başbakan olarak atanmasına olanak tanıyor.

Bir partinin sandalye sayısı yalnızca başlangıç noktası. Başbakan adayı, atamaya destek verecek yeterli sayıda parti ve üyeyi bir araya getirmeli. Madhesh’te bu nedenle, önerilen ortaklar birlikte sandalyelerin yarısından fazlasına sahip olsa bile ortak bir aday üzerinde anlaşılması gerekiyor.

Eyalet Valiliği, Yadav’ın istifasını 169(1)(a) maddesi uyarınca kabul ettikten sonra başvuru çağrısı yaptı. Bildiride son tarih, Mangsir 4, 2083’e, yani 20 Kasım 2026 Cuma gününe, saat 16.00 olarak belirtildi.

Dolayısıyla mevcut süreç, en büyük partinin liderinin otomatik olarak atanması değil, koalisyon çoğunluğunun başvuru yapması çağrısı niteliğinde. JSP Nepal en büyük tek parti grubuna sahip, ancak 27 üyesi tek başına hükümet kurmak için gereken oy sayısına ulaşmıyor.

Çağrı yapıldığında henüz bir halef atanmamıştı. Bir sonraki somut adım, çoğunluğu oluşturabilecek partilerin desteğiyle son tarihe kadar başvuru sunulması.

Reklam

JSP Nepal’de liderlik yarışı

JSP Nepal parlamenter grup lideri Saroj Kumar Yadav, partisinin liderliğinde bir hükümet kurmaya çalışıyor. Kendisi, görevden ayrılan Nepali Kongresi üyesi başbakan Krishna Prasad Yadav’dan farklı bir siyasetçi.

UML, JSP Nepal ve NCP ile birlikte oluşturulan ittifakın, NCP’nin görevden ayrılan yönetimden çekildiği 6 Kasım’da kurulduğunu söyledi. UML ile NCP, bir sonraki hükümetin JSP Nepal liderliğinde kurulmasını desteklemeye hazır olduklarını belirtti.

JSP Nepal içinde başbakanlık görevi için yaşanan rekabet, bu ittifakı tamamlanmış bir anlaşmaya dönüştürme çabalarını yavaşlattı. Parti, muhtemel ortaklarıyla şartları müzakere ederken kendi liderlik tercihine de karar vermek zorunda.

Janamat’ın bir sonraki hükümetin dışında kalma kararı, üzerinde çalışılan koalisyon seçeneklerini daraltıyor. Çoğunluk arayışındaki bir koalisyon için 12 sandalyesi önemli bir katkı sağlayabilirdi, ancak JSP Nepal, UML ve NCP’nin önerilen ittifakı bu sandalyeler olmadan da gereken eşiğe ulaşabiliyor.

Raut’un tutumu, Janamat ile iktidara gelmek için görüşmeler yürüten partiler arasında belirgin bir siyasi ayrım da ortaya koyuyor. Önerilen üç partili koalisyonun kalan anlaşmazlıkları çözüp çözemeyeceği, 20 Kasım’daki son tarih öncesinde yanıtlanması gereken temel soru.

Yeni hükümet kurulana kadar mevcut kabine görevde kalacak

Eyalet Valiliği, başka bir eyalet Bakanlar Kurulu oluşturulana kadar mevcut Bakanlar Kurulu’nun 169(3). madde uyarınca görevini sürdüreceğini açıkladı. Dolayısıyla Yadav’ın istifası yürütmenin çalışmalarını hemen sona erdirmek yerine bir geçiş süreci başlatıyor.

Eyalet sakinleri ve kamu çalışanları açısından bu hüküm, partiler görüşmelerini sürdürürken mevcut yönetimin görevde kalacağı anlamına geliyor. Atama süreci tamamlandığında sorumluluk yeni oluşturulan hükümete geçecek.

Buna rağmen siyasi değişim önemli. Nepali Kongresi, başbakanını iktidarda tutan koalisyonu kaybetti; JSP Nepal ise bir sonraki yönetimin kurulmasına ilişkin görüşmelerin odağı hâline geldi. Yadav hükümetinden ayrılan UML ve NCP, şimdi onun yerine kurulacak hükümetin muhtemel ortakları.

Belirleyici sınav, bir adayın 20 Kasım’a kadar çoğunluğun desteğini alan bir başvuru sunup sunamayacağı. Önerilen ortakların toplam sandalye sayısı yeterli, ancak kimin liderlik edeceği konusunda anlaşmaları ve atama için gereken desteği sağlamaları gerekiyor.

Reklam

Öne Çıkanlar

  • Krishna Prasad Yadav, planlanan güven oylamasına katılmadan önce 14 Kasım’da Madhesh başbakanlığından istifa etti.
  • UML ve NCP’nin desteğini çekmesiyle Nepali Kongresi hükümeti çoğunluğu kaybetti.
  • Eyalet Valisi Surendra Labh Karn istifayı kabul etti ve koalisyon başvurularının 20 Kasım saat 16.00’ya kadar yapılmasını istedi.
  • Mecliste görev yapan üyelere ilişkin ayrıntılı sayıma göre üye sayısı 102, çoğunluk eşiği 52; başka bir sayımda ise bu rakamlar sırasıyla 107 ve 54.
  • JSP Nepal, UML ve NCP yeni bir hükümet kurmak için görüşmeler yürütüyor; liderlik anlaşmazlıkları uzlaşmayı geciktiriyor.
  • Janamat Partisi lideri Dr. CK Raut, partisinin bir sonraki hükümete katılmayacağını söyledi.
  • Yeni bir hükümet kurulana kadar mevcut Bakanlar Kurulu görevini sürdürecek.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir