Nepal Araştırması: Halkın Yüzde 70’i Ülkenin Yanlış Yönde İlerlediğini Düşünüyor; İş ve Yolsuzluk Öne Çıkıyor

9 dakikalık okuma
Nepal Survey Finds 70% See Country on Wrong Course as Jobs and Corruption Dominate Concerns

Siyasi değişim umutlarına rağmen kamuoyu güveni azalıyor

8 ve 9 Eylül 2025’teki gençlik hareketinin ardından, Ocak ve Şubat 2026’da yapılan bir ankette Nepallilerin 10’da 7’si ülkelerinin yanlış yönde ilerlediğini söyledi. Yalnızca yüzde 17,5’i Nepal’in doğru yönde ilerlediğini düşünürken, yüzde 75,1’i yaşadıkları bölgelerde daha fazla iş olanağı istedi.

İçindekiler
  1. Siyasi değişim umutlarına rağmen kamuoyu güveni azalıyor
  2. Anket çalkantılı bir dönemi nasıl kayıt altına aldı?
  3. Eylül’den önce başlayan düşüş
  4. Yolsuzluk ülkenin başlıca kaygısı hâline geliyor
  5. İş ve hane halkı maliyesi ön plana çıkıyor
  6. Yerel ilerlemenin yerini durgunluk hissi alıyor
  7. Toplumlar yerel yönetimlerden ne bekliyor?
  8. Hesap verebilirlik toplantılarına az sayıda vatandaş katılıyor
  9. Harekete destek, daha geniş çaplı hayal kırıklığıyla bir arada
  10. Öne Çıkanlar

Ulusal anket raporundaki bulgular, A Survey of the Nepali People in 2025, ülkede yolsuzluk, geçim kaynakları ve hesap verebilirliğe ilişkin kaygıların giderek arttığını gösteriyor. Bulgular çarpıcı bir karşıtlığı da ortaya koyuyor: Katılımcıların çoğu ülkenin mevcut gidişatını olumsuz değerlendirirken yüzde 53,8’i Gen Z hareketinin Nepal’i doğru yönde ilerleteceğini umuyordu.

Kathmandu Üniversitesi Sanat Fakültesi raporu 7 Ekim’de yayımladı. 2017’de başlayan anket dizisinin beşinci edisyonu, hareket öncesinde tamamlanan görüşmeleri 2026’da yürütülen, ülkeyi temsil eden bir takip anketiyle birleştiriyor.

Protestolardan önce yüzde 23,7 Nepal’in doğru yönde ilerlediğini, yüzde 61,8 ise yanlış yönde ilerlediğini düşünüyordu. Takip anketinde iyimserlik 6,2 yüzde puanı daha düşerken kötümserlik 8,2 puan arttı. Yüzde puan, iki yüzde değeri arasındaki farkı ölçer.

Yerel koşullara ilişkin kamuoyu görüşü daha da keskin biçimde değişti. Yaşadığı bölgenin geliştiğini söyleyenlerin oranı hareket öncesinde yüzde 54,4 iken sonrasında yüzde 10,1’e geriledi. İş ve kaliteli eğitim, fiziksel altyapının önüne geçerek halkın başlıca kalkınma önceliği oldu; böylece gündelik fırsatlara ilişkin beklentiler bulguların odağına yerleşti.

Reklam

Anket çalkantılı bir dönemi nasıl kayıt altına aldı?

Araştırmacılar başlangıçta 2025’te 8 bin 211 kişiyle görüşmeyi planlamıştı. Protestolar, grevler, yol kapatmaları ve siyasi çalkantılar saha çalışmasını sekteye uğrattı; çalışma 6 bin 394 görüşmeyle sona erdi. Araştırma ekibi bu yanıtları Gen Z hareketi öncesindeki anket olarak değerlendirdi ve ardından ülkeyi temsil eden takip anketi için 1.428 kişiyle görüştü.

İki ankette katılımcılardan farklı dönemleri değerlendirmeleri istendi. 2025’te soruların çoğu önceki yılı kapsarken takip anketindeki soruların çoğu önceki altı ayı veya görüşme sırasındaki koşulları kapsıyordu. Görüşlerdeki değişimin boyutunu ve hızını karşılaştırırken bu farklı referans dönemleri önem taşıyor.

Araştırmanın gelişimini temel tarihler şöyle özetliyor:

  • 2017: Nepalli Halkın Anketi, yönetişim, hizmetler, ekonomik fırsatlar ve siyasi katılımla ilgili deneyimleri izlemeye başladı.
  • 2020: Nepal’in gidişatına ilişkin iyimserlik, kaydedilen en yüksek düzey olan yüzde 65,6’ya ulaştı.
  • 2022: Ülkenin doğru yönde ilerlediğini düşünenlerin oranı yüzde 41,7’ye geriledi.
  • 8 ve 9 Eylül 2025: Nepal takviminde Bhadra 23 ve 24, 2082’ye denk gelen tarihlerde Gen Z hareketi gerçekleşti.
  • Ocak ve Şubat 2026: Araştırmacılar takip anketini gerçekleştirdi.
  • 7 Ekim: Kathmandu Üniversitesi Sanat Fakültesi raporun tanıtımına ev sahipliği yaptı.

Anket dizisi, Kathmandu Üniversitesi Sanat Fakültesi, Interdisciplinary Analysts ve The Asia Foundation işbirliğiyle yürütülüyor. Son edisyon, Avustralya Hükümeti ile The Asia Foundation arasındaki ortaklık kapsamında uygulanan Yerel Yönetim Programı aracılığıyla, İsviçre Kalkınma ve İşbirliği Ajansının desteğiyle hazırlandı.

Eylül’den önce başlayan düşüş

Nepal’deki iyimserlik kaybı birkaç anket dönemine yayılıyor. Ülkenin doğru yönde ilerlediğini söyleyenlerin oranı 2017’de yüzde 52,9, 2018’de yüzde 51,4’tü; 2020’de yüzde 65,6’ya yükseldi, ardından 2022’de yüzde 41,7’ye, 2025’te yüzde 23,7’ye ve 2026’da yüzde 17,5’e geriledi.

Son oran, 2020’deki zirvenin 48,1 yüzde puan altında. Düşüşün büyük bölümü Eylül’deki hareketten önce gerçekleşmişti; bu da protestoları daha uzun süredir devam eden kamuoyu memnuniyetsizliğinin bir parçası olarak konumlandırıyor.

Eyalet sonuçları, güvenin ne kadar geniş ölçekte zayıfladığını gösteriyor. Sudurpaschim’de ülkenin doğru yönde ilerlediğini düşünenlerin oranı 2022’de yüzde 46,9 iken hareket öncesinde, 2025’te yüzde 17,8’e düştü. Lumbini’de aynı dönemde yüzde 54,2’den yüzde 26,2’ye geriledi.

Reklam

Yolsuzluk ülkenin başlıca kaygısı hâline geliyor

Son anketlerde en sık dile getirilen ulusal sorun yolsuzluk oldu. Yolsuzluğun arttığını belirtenlerin oranı hareket öncesindeki yüzde 58,9’dan takip anketinde yüzde 63,4’e yükseldi; artış 4,5 yüzde puan oldu.

Uzun vadeli eğilim dikkat çekici. 2017’de yalnızca yüzde 8,9, 2018’de ise yüzde 10,6 yolsuzluğu önemli bir ulusal sorun olarak görüyordu. Bu oran 2020’de yüzde 47’ye çıktı, 2022’de yüzde 39,7’ye geriledi ve sonra yeniden yükseldi. 2025’te kaygı, lisans veya daha üst düzeyde eğitim almış kişiler arasında özellikle yüksekti: yüzde 65,7.

Katılımcılar yerel düzeyde somut adımlar da bekliyordu. Takip anketinde yüzde 29,1 yolsuzluğun kontrol altına alınmasını, yüzde 16,9 ise yolsuzluk yapan kişilere karşı işlem başlatılmasını bekledi. Bu talepler iş, yol, okul ve tarım hizmetlerine yönelik beklentilerle birlikte dile getirildi.

Araştırmada, yolsuzluğa ilişkin genel görüşlerin yanı sıra kişilerin resmi olmayan ödemelerle karşılaşıp karşılaşmadığı da soruldu. Vergi öderken resmi olmayan ödeme yaptığını söyleyenlerin oranı yalnızca yüzde 2,2’ydi. Bu sorular farklı deneyimleri ölçüyor: Vergi dairesinde rüşvetle doğrudan karşılaşmamış biri de siyasi liderlerin ve kamu kurumlarının tutumunu değerlendirebilir. Rüşvet yasa dışı olduğundan, kişilerin bunu açıklama isteği de anket yanıtlarını etkileyebilir.

Nepal’in Yolsuzluk Algısı Endeksi puanı, daha yüksek puanların kamu sektöründe daha az yolsuzluğa işaret ettiği ölçekte 34-35 civarında seyrediyor. Bu endeks kamu sektöründeki yolsuzluğa ilişkin değerlendirmeleri toplarken ulusal anket vatandaşların kaygı ve deneyimlerini kayda geçiriyor. İkisi birlikte, yönetişime yönelik kalıcı memnuniyetsizliği farklı açılardan ortaya koyuyor.

İş ve hane halkı maliyesi ön plana çıkıyor

Geçimini sağlamada veya iş bulmada yaşanan güçlükleri ulusal sorun olarak görenlerin oranı takip anketinde yüzde 54,5’ti. Bu oran 2025’te yüzde 46,2, 2022’de ise yüzde 18,9’du. Son iki anket arasındaki 8,3 yüzde puanlık artış; yolsuzluk, ekonomideki kötüleşme veya fiyat artışlarındaki yükselişten daha fazlaydı.

Ekonominin kötüleşmesine ilişkin kaygı yüzde 40,5’e ulaştı; 2022’de bu oran yüzde 15,3’tü. Anket raporu 2025 oranını yüzde 36,1 olarak verirken, yayımlanan bir özette önceki karşılaştırma için yüzde 32,9’a yer veriliyor. Takip anketinde ülke ekonomisinin doğru yönde ilerlediğini söyleyenlerin oranı yalnızca yüzde 6,8’di; 2025’te yüzde 16,3, 2020’de yüzde 56’ydı.

Hane halklarının değerlendirmeleri de benzer ölçüde olumsuzdu: Yalnızca yüzde 10,5 hanelerinin ekonomik durumunun iyileştiğini söyledi. Temel ihtiyaç ürünlerinin fiyatlarındaki artış, 2022’de yüzde 28,6, 2025’te yüzde 31,1 olan oranla karşılaştırıldığında, yüzde 32,9 tarafından önemli bir ulusal sorun olarak görüldü.

Reklam

İstihdam kaygıları, katılımcıların Nepal’in anayasal dönemini değerlendirme biçimini de etkiledi. Anayasanın kabulünden bu yana geçen on yıldaki en büyük eksiklik sorulduğunda, 2025’te katılımcıların yüzde 63,2’si genç işsizliğini ve bunun yol açtığı göçü belirtti. Bu yanıt, yönetişim tartışmasını aileleri doğrudan ilgilendiren somut bir meseleye bağlıyor: Gençler ülkelerinde geçimlerini sağlayabilecekleri bir iş bulabiliyor mu?

Yerel ilerlemenin yerini durgunluk hissi alıyor

Yerel yönetimler karmaşık bir tablo ortaya koyuyor. Anket dizisi boyunca katılımcılar, yerel yönetimlerin hizmet sunma kapasitesinin genel olarak arttığını düşündü. Ancak son bulgular, yaşadıkları bölgelerin durumuna duyulan güvenin çok daha zayıf olduğunu ve bazı hizmetlerden memnuniyetin azaldığını gösteriyor.

Yaşadığı bölgenin geliştiğini söyleyenlerin oranı 2020’de yüzde 78,5’ten hareket öncesinde, 2025’te yüzde 54,4’e; takip anketinde ise yüzde 10,1’e düştü. 2026’da yüzde 68,4 koşulların aşağı yukarı aynı kaldığını söylerken 2025’te bu oran yüzde 29,6’ydı. Koşulların kötüleştiğini bildirenlerin oranı yüzde 15,1’den yüzde 20’ye çıktı. Dolayısıyla katılımcıların çoğu, koşulların kötüleşmesinden çok yerinde saydığını belirtti.

İyileşme gören küçük grup için yollar hâlâ önemliydi. 2026’da bu gruptakilerin yüzde 65,6’sı yolların iyileşmesini, yüzde 35,9’u içme suyundaki iyileşmeyi, yüzde 35,3’ü elektriği ve yüzde 32,8’i sağlık hizmetlerine erişimin artmasını gelişmenin başlıca göstergeleri olarak sıraladı. Bu yüzdeler, görüşülen herkesin değil, iyileşme bildiren kişilerin oranını ifade ediyor.

Buna karşın ortalama memnuniyet puanları 2020 ile 2025 arasında sağlık hizmetlerinde 6,3’ten 5,5’e, yollarda ise 6,3’ten 5,6’ya geriledi. Eğitimden memnuniyet 2025 ve 2026’da aynı düzeyde, 5,7 olarak kaldı. Bulgular, hizmetlere daha geniş erişimin yanı sıra hizmet kalitesine yönelik beklentilerin de arttığına işaret ediyor.

Toplumlar yerel yönetimlerden ne bekliyor?

Daha fazla iş olanağı, yerel düzeyde en sık dile getirilen beklentiydi; bu oran 2025’teki yüzde 66,5’ten 2026’da yüzde 75,1’e yükseldi. Geçimini sağlamakta yaşanan güçlükler de en sık dile getirilen yerel sorundu: Hareket öncesindeki yüzde 40,1’e kıyasla yüzde 55,5.

Altyapı gündelik yaşamın önemli bir parçası olmayı sürdürdü. Takip anketinde yüzde 38,6 yolların ve patikaların daha iyi yönetilmesini istedi; bu oran 2025’te yüzde 51,9’du. Yerel sorunlar arasında fiyat artışları yüzde 33,3, yolların kötüleşmesi yüzde 31,3, sulama, gübre ve tohum teminindeki gecikmeler ise yüzde 26 oranında dile getirildi.

Reklam

Eyaletler ve bölgeler arasındaki farklılıklar, yerel önceliklerin neden değiştiğini gösteriyor. 2025’te Madhesh’teki katılımcıların yüzde 27,9’u, yerel yönetimlerin öncelik vermesi gereken hizmet olarak ilk ve ortaöğretimi gösterdi. Gandaki’de eğitim ve yollar hemen hemen aynı düzeydeydi: sırasıyla yüzde 26,2 ve yüzde 26,1. Karnali’de katılımcılar yollara yüzde 23,8, içme suyuna yüzde 22,6 oranında öncelik verdi.

Yaş ve yerleşim türü de etkiliydi. 18-24 yaş grubunda eğitim yüzde 30,3 ile öne çıkarken, 50 yaş ve üzerindekiler en sık yolları önceliklendirdi; bu oran yüzde 21,6’ydı. Kentsel belediyelerde yaşayanlar en çok eğitimi tercih ederken, kırsal belediyelerde yaşayanlar yerel ve tarımsal yollara daha fazla öncelik verdi.

Hesap verebilirlik toplantılarına az sayıda vatandaş katılıyor

Yerel halkın yetkililere soru yöneltebildiği kamuya açık oturumlar çok sınırlı ölçüde biliniyordu. Bu oturumlardan haberdar olanların oranı 2020’de yüzde 23,2’den 2022’de yüzde 20,8’e, 2025’te yüzde 15,1’e ve takip anketinde yüzde 10,2’ye düştü.

Oturumlardan haberdar olanlar arasında bile katılım sınırlıydı. 2026’da bu gruptakilerin yüzde 68,8’i hiçbir oturuma katılmadığını, yüzde 28,5’i bazılarına ve yüzde 2,8’i çoğuna katıldığını söyledi. Katılımcıların yalnızca yüzde 12,2’si yerel yönetim projelerinden haberdardı.

Hizmetlerin iyileştirilmesi karşılığında ek yerel vergi ödemeye istekli olanların oranı da 2017’de yüzde 77,6’dan 2026’da yüzde 45,6’ya geriledi. Bulgular, yerel yönetimler açısından finansmanla halkın katılımını birbirine bağlıyor: Daha fazla katkı sunmaya hazır olduğunu söyleyenlerin oranı düşerken, harcamaları ve hizmet kararlarını sorgulamaya yönelik resmi olanaklardan haberdar olanlar da azdı.

Kathmandu Üniversitesi Sanat Fakültesinde anketin baş araştırmacısı olan Dr. Dhiraj Giri, araştırmanın amacını vatandaşların deneyimlerini politika tartışmalarına taşımak olarak açıkladı.

Vatandaşların bakış açılarını kamuoyu tartışmalarına taşıyarak politika yapıcıların ve kalkınma ortaklarının beklentilerin nerelerde değiştiğini, nerelerde daha duyarlı adımlar atılması gerektiğini daha iyi anlamasına yardımcı olabilir.

Harekete destek, daha geniş çaplı hayal kırıklığıyla bir arada

Katılımcıların yüzde 98,7’si Gen Z hareketinden haberdardı. Hareketin nedenleri sorulduğunda yüzde 79,8’i yolsuzlukla mücadele kampanyasını, yüzde 63,6’sı sosyal medya kısıtlamalarının kaldırılması talebini belirtti. Katılımcıların protestoları yorumlama biçiminde hesap verebilirlik ile çevrimiçi platformlara erişim yakından bağlantılıydı.

Harekete ilişkin beklentiler, Nepal’in mevcut gidişatına yönelik değerlendirmelerden daha olumluydu. Katılımcıların yüzde 53,8’i hareketin ülkeyi doğru yönde ilerleteceğini düşünürken yüzde 40,2’si tersini bekliyordu. Siyasi etkisi sorulduğunda yüzde 23,8’i olumlu bir değişiklik, yüzde 26,8’i ise kısmi bir değişiklik bekledi.

Katılımcıların yüzde 63’ü arkadaşlarını, ailesini ve komşularını; yüzde 61’i ise sosyal medya platformlarını bilgi kaynağı olarak gösterdi. Bu kanallar, istihdam, yolsuzluk ve kamu hizmetlerine ilişkin tartışmaların neden geniş kitlelere ulaştığını açıklamaya yardımcı oluyor.

Reklam

Toplumsal tutumlar, siyasi ve ekonomik değerlendirmelerden daha olumlu bir tablo ortaya koydu. Katılımcıların yüzde 85,3’ü oğullara kızlardan daha fazla önem verilmesi görüşünü, yüzde 92,7’si ise kadınların ev dışında çalışmaması gerektiği düşüncesini reddetti. Farklı kastlardan kişilerin evlenmesine yönelik kabul oranı, hareket öncesindeki ankette yüzde 76’ya ulaştı.

Nepalliler siyasi değişim ve toplumsal eşitliği desteklerken hükümetten daha somut sonuçlar talep etti. En belirgin beklentiler iş, kaliteli eğitim, güvenilir hizmetler ve yolsuzluğa karşı adımlar etrafında toplandı. Anket, ülkenin gidişatına duyulan güvenin kaydedilen en düşük düzeye indiği bir dönemde bu talepleri bir araya getiriyor.

Öne Çıkanlar

  • 2026’daki takip anketinde katılımcıların yüzde 70’i Nepal’in yanlış yönde, yüzde 17,5’i ise doğru yönde ilerlediğini söyledi.
  • Yüzde 63,4 yolsuzluğu önemli bir ulusal sorun olarak gösterirken yüzde 54,5 geçimini sağlamada veya iş bulmada yaşanan güçlükleri belirtti.
  • Ulusal ekonomiye ilişkin iyimser olanların oranı yalnızca yüzde 6,8’di; yüzde 75,1 daha fazla yerel iş olanağı istedi.
  • Yaşadığı bölgenin geliştiğini söyleyenlerin oranı hareket öncesinde yüzde 54,4 iken sonrasında yüzde 10,1’e geriledi.
  • Daha genel kötümserliğe rağmen yüzde 53,8, Gen Z hareketinin Nepal’i doğru yönde ilerleteceğini düşündü.
  • Araştırma 2025’te 6.394, 2026’da 1.428 görüşmeyi bir araya getirdi; anketlerde farklı referans dönemleri kullanıldı.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir