Filipinli yetişkinlerin yüzde 84’ü dolandırıcılık girişimiyle karşılaşırken Adalet Bakanlığı SURE kampanyasını başlattı

10 dakikalık okuma
DOJ launches SURE anti-scam campaign as 84% of Filipino adults face fraud attempts

Dolandırıcılık vakaları artarken önleme hamlesi

Filipinler Adalet Bakanlığı, 1.160 Filipinli yetişkinle yapılan ankette katılımcıların yüzde 84’ünün geçen yıl bir dolandırıcılık girişimiyle karşılaştığı, ancak yalnızca yüzde 4’ünün bunu yetkililere bildirdiği ortaya çıkınca SURE Ka Na Ba kampanyasını başlattı. Girişim, para kaybedilmeden önce dolandırıcılığı önlemeye odaklanan bir kampanya kapsamında kamu kurumlarını, bankaları, telekomünikasyon şirketlerini ve dijital ödeme sağlayıcılarını bir araya getiriyor.

İçindekiler
  1. Dolandırıcılık vakaları artarken önleme hamlesi
  2. Anket güven ve risk hakkında ne söylüyor?
  3. SURE’nin dört adımı nasıl işliyor?
  4. Kayıpların ardındaki insanlar
  5. Bankalar, telekomünikasyon şirketleri ve yayıncılar neden işin içinde?
  6. Mesajlar, dijital cüzdanlar ve çocuklar
  7. Bildirimde bulunmak önlemenin temel parçalarından biri
  8. Kamuoyu eğitiminin yanı sıra kovuşturma da sürüyor
  9. Önerilen ulusal merkez ve sıradaki karar
  10. Öne Çıkanlar

Global Anti-Scam Alliance (GASA), 8 Ekim 2026 tarihli 2026 Dolandırıcılık Durumu raporunda dolandırıcılık girişimlerine maruz kalma oranının, 2025’te kaydedilen yüzde 77’nin 7 puan üzerine çıktığını belirtti. Katılımcıların yüzde 15’i, maddi kayba yol açan kişisel bilgilerin çalınması da dahil olmak üzere para kaybetti.

Adalet Bakanı Fredderick Vida, suçluların peşine düşmenin kamuoyunu bilinçlendirme ve daha erken müdahaleyle birlikte yürütülmesi gerektiğini söyledi. Perşembe günü Adalet Bakanlığı bünyesindeki Siber Suçlar Ofisi aracılığıyla başlatılan kampanyanın adı, Filipinlilerin aşina olduğu ve “Emin misiniz?” anlamına gelen bir sorudan geliyor.

SURE; Fark Et, Anla, Bildir ve Güçlendir adımlarının İngilizce baş harflerinden oluşuyor. Amaç, çevrimiçi bir mesaj, yatırım teklifi ya da para talebi karşısında duyulan şüpheyi harekete geçmeden önce kontrol etme kararına dönüştürmek ve ardından başkalarının da aynı tehlikeyi fark etmesine yardımcı olmak.

Vida, bu çabayı insanların her gün kullandığı kurumların ortak sorumluluğu olarak tanımladı. Bankaların, telekomünikasyon şirketlerinin, okulların ve ailelerin dolandırıcılığı önlemede rolü olduğunu söyledi.

Çevrimiçi dolandırıcılıkla mücadele yalnızca hükümetin savaşı değil,” dedi Bakan Vida. “Bu, her bankanın, her telekomünikasyon şirketinin, her okulun, her ailenin ve her Filipinlinin mücadelesi.

Reklam

Anket güven ve risk hakkında ne söylüyor?

GASA’nın bulguları, insanların kendilerini hazırlıklı hissetmeleriyle bir dolandırıcılık girişimiyle karşılaştıklarında güvenli biçimde hareket etmeleri arasında fark olduğunu gösteriyor. Katılımcıların yüzde 58’i dolandırıcılık girişimlerini tanıyabileceklerinden emin olduklarını söyledi. Ancak kuruluşun yayımladığı rapor özetine göre, bu girişimlere maruz kalanların yüzde 60’ı dolandırıcıyla iletişim kurdu.

8 Ekim’deki Ulusal Dolandırıcılıkla Mücadele Forumu’na ilişkin haberlerde sunulan bir oran, dolandırıcılığa maruz kalanların yüzde 44’ünün iletişim kurduğunu gösterdi. GASA’nın yayımladığı özette ise daha yüksek olan yüzde 60 oranı yer alıyor. Her iki aktarım da ilk temasın ardından kayda değer sayıda kişinin dolandırıcılarla etkileşime girdiğini ortaya koyuyor.

Oranın yüzde 77’den yüzde 84’e çıkması, ankete katılan her 100 yetişkinden 7’sinin önceki yılın verisine kıyasla daha fazla dolandırıcılık girişimiyle karşılaştığı anlamına geliyor. Maruz kalma, bir aldatma girişimini almak ya da onunla karşılaşmak demek. Ankette daha sonra iletişim kurma, maddi kayıp ve bildirimde bulunma gibi adımlar da takip ediliyor.

Katılımcıların yüzde 15’i maddi zarara uğradığını bildirdi. Bu kategori, kişisel bilgileri çalınan ve ardından bu bilgiler kullanılarak para kaybetmelerine yol açılan kişileri de kapsıyor. Dolayısıyla dolandırıcılık, doğrudan ödeme talep etmenin yanı sıra bilgilere erişim yoluyla da zarara neden olabilir.

Raporda Filipinler’de bir yılda dolandırıcılık kaynaklı kayıpların 121,8 milyar peso olduğu tahmin edildi ve mağdur başına ortalama kaybın 10.427 peso olduğu belirtildi. Forumda aktarılanlara göre haneler, temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanmanın yanı sıra sıkıntı ve utanç da yaşadı.

SURE’nin dört adımı nasıl işliyor?

Siber Suçlar Ofisi, şüpheli bir durumla karşılaşan kişilerin neler yapabileceğini dört basit eylemle anlatıyor. Kampanya, kimlik avı, aşk dolandırıcılığı, sahte yatırım teklifleri ve banka dolandırıcılığının yanı sıra gündelik çevrimiçi işlemleri suistimal eden diğer yöntemleri de kapsıyor.

  • Dolandırıcılığı fark edin: Bir mesajdaki, hesaptaki, internet sitesindeki ya da teklifteki uyarı işaretlerini tanıyın.
  • Nasıl işlediğini anlayın: Gönderenin para, kişisel bilgi ya da hesaba erişim gibi ne istediğini belirleyin.
  • Şüpheli olayları bildirin: Olası bir dolandırıcılık girişimiyle karşılaştığınızda yetkilileri haberdar edin.
  • Başkalarını güçlendirin: Yakınlarınızın, arkadaşlarınızın ve iş arkadaşlarınızın kendilerini koruyabilmesi için uyarıları ve bilgileri paylaşın.

Kimlik avı, kişisel bilgi ya da para elde etmek amacıyla oluşturulan sahte hesaplar, e-postalar veya internet siteleri aracılığıyla yapılan bir aldatma yöntemidir. Kampanyanın tanıtımında gösterilen bir videoda, dolandırıcıların kişileri yanıt vermeye yöneltmek için korku, merak, aciliyet, otorite ya da ödül vaadinden nasıl yararlandığı anlatıldı.

Güvenilir bir kurumdan geliyormuş gibi görünen bir mesaj, kişiyi hemen harekete geçme baskısı altına sokabilir. Bu baskıyı anlamak, dolandırıcılık yöntemini anlamanın bir parçasıdır: Suçlu, talebin gerçek olup olmadığını kontrol etmeden alıcının yanıt vermesini ister.

Vida, kampanyanın mağdurları suçlamak yerine katılımı teşvik etmesi gerektiğini söyledi. Ayrıca kendi adı ve telefon numarasının kullanıldığı bir dolandırıcılık girişimiyle karşılaştığını anlatarak taklitçiliğin üst düzey yetkilileri bile hedef alabileceğine dikkat çekti.

Reklam

Kayıpların ardındaki insanlar

Vida, kampanyanın önlemeyi amaçladığı zarara ilişkin üç örnek verdi: Yıllar boyunca biriktirdiği tasarruflarını yatırım dolandırıcılığında kaybeden emekli bir çalışan, akrabası gibi davranan birine para gönderen yurt dışındaki Filipinli bir işçi ve sahte iş teklifiyle kandırılan genç bir profesyonel.

Her örnek farklı bir ihtiyaca dayanıyor. Emeklilik birikimleri güvence sağlamak içindir. Sözde bir akrabadan gelen talep, aileye karşı sorumluluk duygusuna seslenir. İş teklifi ise geçimini sağlamaya çalışan birini hedef alır. Dolandırıcılık, sahte bir talebi kişinin zaten önem verdiği bir şeyle bağlantılıymış gibi göstererek işe yarar.

Evdeki aileyle ilgiliymiş gibi görünen bir mesaj, yurt dışında çalışanlar üzerinde özellikle büyük baskı yaratabilir. Vida’nın verdiği örnekte, bir dolandırıcı akraba olduğunu iddia ederek olağan bir maddi destek davranışını hırsızlık için bir araca dönüştürdü.

Vida, mali dolandırıcılıkla mücadelenin neden ulusal öncelik olması gerektiğini açıklarken zararın yalnızca alınan paradan ibaret olmadığını vurguladı.

“Bunlar yalnızca maddi kayıplar değil. Güvenin sarsılması, fırsatların kaybedilmesi ve birçok durumda yıllarca verilen emeğin birkaç dakika içinde yok olması anlamına geliyor,” dedi.

Bankalar, telekomünikasyon şirketleri ve yayıncılar neden işin içinde?

Ticaret ve Sanayi Bakanlığı, Filipinler Merkez Bankası ve Ulusal Telekomünikasyon Komisyonu kampanyaya katılıyor. Özel sektör ortakları arasında Smart Communications, Globe Telecom, DITO, Maya ve Filipinler Bankası’nın yanı sıra Filipinli Yayıncılar Birliği de yer alıyor.

Katılımcıların çeşitliliği, tek bir dolandırıcılığın birkaç hizmetten geçebileceğini gösteriyor. Suçlu, hedefe bir iletişim platformu üzerinden ulaşabilir, güvenilir bir kişi ya da işletmeyi taklit edebilir ve ardından banka veya dijital cüzdan üzerinden ödeme almaya çalışabilir.

Vida, bazı faillerin başka bir ülkeden faaliyet gösterdiğini, çalınan paranın ise saniyeler içinde sınır ötesine aktarılabildiğini söyledi. Bu hız, önleme çalışmalarını ve kurumlar arası iş birliğini Adalet Bakanlığının müdahalesinde merkezi hâle getiriyor.

Adalet Bakanı, bakanlığın kolluk kuvvetlerinin ötesinde katılım aramasının nedenini şöyle açıkladı:

“Ne kadar yetkin olursa olsun, hiçbir kamu kurumu bu tehditlerle tek başına mücadele edemez. Bu nedenle hükümet içindeki iş birliğini güçlendirmeli ve özel sektörle anlamlı ortaklıklar kurmalıyız,” dedi.

Yayın kuruluşlarının da uygulamada önemli bir rolü var. Ekim forumunda sunulan anket bulgularına göre katılımcıların yüzde 48’i dolandırıcılıkları tanıma veya bunlardan kaçınma konusunda en etkili yardımın haberlerden geldiğini söyledi. Bunu yüzde 44 ile sosyal medya paylaşımları veya videolar izledi.

Reklam

Mesajlar, dijital cüzdanlar ve çocuklar

Forumda sunulan anket bulgularına göre, dolandırıcılık girişimlerinin en sık bildirilen kanalı yüzde 68 ile kısa mesajlardı. Anlık mesajlaşma uygulamalarının oranı yüzde 39, sosyal medya platformlarının oranı ise yüzde 6 olarak kaydedildi. Bu kanallar, suçluların gündelik sohbetler, alışveriş ve ödemeler sırasında insanlara ulaşmasına imkân veriyor.

Aktarılan bir diğer bulguya göre dijital cüzdanlarla ilgili olayların oranı 2026’da yüzde 73’e çıktı; 2025’te bu oran yüzde 34’tü. Artış, şüpheli taleplerin ulaştığı iletişim ağlarının yanı sıra dijital ödeme hizmetlerini de önleme çalışmalarının odağına yerleştiriyor.

Ankete katılan her beş ebeveynden biri, çocuklarından en az birinin dolandırıldığını söyledi. Bu bulgu, ankete katılan yetişkinlerin ötesine uzanarak kampanyanın çocuklar açısından da önem taşıdığını gösteriyor.

GASA’nın Asya Pasifik Direktörü Brian Hanley, 8 Ekim’deki Ulusal Dolandırıcılıkla Mücadele Forumu’nda çocukların oyun, sosyal medya ve dijital alışveriş kullanımından söz etti. Çevrimiçi oyunlar için satın alınan eşyalarla ilgili dolandırıcılıkları örnek gösterdi.

Hanley, ailelere dolandırıcılık konusunu çocuklarıyla erken yaşta konuşmaya başlamaları çağrısında bulundu.

“Çocuklarınızı eğitmeye başlamak için hiçbir zaman çok erken değil, çünkü çocuklar dolandırıcıların hedefi oluyor,” dedi Hanley.

Smart Communications’ın düzenleyici ilişkilerden sorumlu başkan yardımcısı Roy D. Ibay de çocukları tehlikeli görevleri yapmaya yönelten çevrimiçi oyun ödülleri vaatlerinden endişe duyduğunu söyledi. Yetkililere, daha kapsamlı bir ulusal müdahale planlarken bu tür tehditleri de dikkate almaları çağrısı yaptı.

Bildirimde bulunmak önlemenin temel parçalarından biri

GASA’nın yayımladığı özete göre, dolandırıcılığa maruz kalanların yalnızca yüzde 4’ü bunu yetkililere bildirdi. Maruz kalma oranının çok daha yüksek olmasına karşın bildirimlerin düşük kalması, kampanyanın önündeki pratik bir güçlüğe işaret ediyor: İnsanların şüpheli bir durumu fark etmekten, harekete geçebilecek bir kuruma haber vermeye yönelmesini sağlamak.

Adalet Bakanlığı Siber Suçlar Ofisi Müdür Yardımcısı Chris Maño, çevrimiçi dolandırıcılıkların [email protected] adresine bildirilebileceğini söyledi. Kampanya, ödeme yapılmadan önce fark edilen girişimler de dahil olmak üzere şüpheli olayların bildirilmesini teşvik ediyor.

Bildirim ve kovuşturma, müdahalenin farklı aşamalarına hizmet ediyor. Şüpheli bir girişimin bildirilmesi yetkilileri bir dolandırıcılık yöntemi konusunda uyarabilir; ceza davası açmak içinse belirli kişileri suçla ilişkilendiren deliller gerekir. Adalet Bakanlığı, hem kamuoyunu koruma çalışmalarını hem de dava hazırlamak için gereken çalışmaları güçlendirdiğini belirtiyor.

Aileler ve diğer güvenilir kişiler de uyarı ağının bir parçası. Ankete katılanların yüzde 40’ı, arkadaşlarından, akrabalarından veya iş arkadaşlarından gelen uyarıların dolandırıcılıkları tanımaya ya da bunlardan kaçınmaya yardımcı olduğunu söyledi. Bankalardan alınan bilgiler ve kişisel dolandırıcılık deneyimleri de ayrı ayrı yüzde 42 oranında yararlı bulundu.

Katılımcıların yüzde 41’i, sahte görünen mesajlar, internette yapılan aramalarda çıkan uyarılar veya olumsuz bilgiler ve gerçek olamayacak kadar cazip teklifler gibi yaygın uyarı işaretlerini fark ettiklerini söyledi. SURE’nin son adımı olan başkalarını güçlendirmek, bireysel farkındalığı daha geniş bir potansiyel hedef kitlesine ulaştırıyor.

Reklam

Kamuoyu eğitiminin yanı sıra kovuşturma da sürüyor

Adalet Bakanlığı, Ulusal Kovuşturma Servisi ile Siber Suçlar Ofisinin siber suç davalarının hazırlanmasını ve kovuşturulmasını, elektronik delillerin korunmasını ve yabancı ülkelerin kolluk kuvvetleriyle iş birliğini güçlendirmeyi sürdüreceğini belirtiyor.

Elektronik deliller, şüpheli bir suçla ilgili dijital kayıtları kapsıyor. Bu kayıtları korumak, soruşturmacıların ve mahkemelerin bunlara erişebilmesini ve güvenilirliklerini sürdürmesini sağlamak anlamına geliyor. Dolandırıcılık birkaç hizmet üzerinden iletilen mesajları, hesapları ve mali işlemleri içerdiğinde bu çalışma önem kazanıyor.

Uluslararası iş birliği, Vida’nın dikkat çektiği sorunun başka bir yönünü ele alıyor: Mağdur, ödeme sağlayıcısı ve şüpheli suçlu farklı ülkelerde olabilir. Filipinli soruşturmacılar faaliyetin izini sürerken ve dava hazırlarken yabancı yetkililerin yardımına ihtiyaç duyabilir.

Vida’nın önleme yaklaşımı, hedef kişi para göndermeden veya bilgilerini paylaşmadan önce müdahale etmeyi amaçlıyor. Bu nedenle kamuoyunu bilinçlendirme, çevrimiçi güvenlik eğitimi ve erken müdahale, bakanlığın suçluları kovuşturmaya yönelik mevcut sorumluluğuyla birlikte ele alınıyor.

Önerilen ulusal merkez ve sıradaki karar

Yetkililer, şikâyetleri, istihbaratı ve müdahale çalışmalarını bir araya getirmesi amaçlanan ve NASH olarak bilinen Ulusal Dolandırıcılıkla Mücadele Merkezi’ni görüşürken kampanya da başlatıldı. Siber Suçları Soruşturma ve Koordinasyon Merkezi Genel Sekreter Yardımcısı Alvin Navarro, önerilen merkezi şu anda farklı kanallara dağılmış çalışmaları bir araya getirecek bir nokta olarak tanımladı.

Navarro, ekim ayında düzenlenen forumda önerilen yapıyı şöyle açıkladı:

“NASH, şikâyetlerin, istihbaratın ve müdahale adımlarının pek çok ayrı kanala dağılmak yerine buluşabileceği bir koordinasyon noktası olarak tasarlanıyor,” dedi.

Politika adımları, mevcut bir mali koruma yasasından daha yeni koordinasyon önerilerine uzanıyor:

  • 20 Temmuz 2024: Banka hesaplarını, dijital cüzdanları ve çevrimiçi finans platformlarını dolandırıcılık ve bağlantılı suç faaliyetlerinden korumak amacıyla Finansal Hesap Dolandırıcılığıyla Mücadele Yasası yürürlüğe girdi.
  • 29 Eylül 2026: NASH önerisi, Adalet Bakanlığının da katıldığı Başkanlık Organize Suçlarla Mücadele Komisyonunun üçüncü çeyrek toplantısında ele alındı.
  • 8 Ekim 2026: GASA’nın raporu yayımlandı; Ulusal Dolandırıcılıkla Mücadele Forumu’nda anket bulguları ve önerilen merkez görüşüldü.

Siber Suçları Soruşturma ve Koordinasyon Merkezi Direktörü Rojun Hosillos, yetkililerin Başkan Ferdinand Marcos Jr.’ın NASH’le ilgili bir belgeyi yakın gelecekte imzalamasını beklediğini söyledi. Kararın verileceği ya da merkezin faaliyete geçeceği bir tarih açıklanmadı. Bu arada merkez, kamu ve özel sektör ortaklarıyla temas kuruyor ve iş birliği için teknoloji geliştiriyor.

Önerilen merkez, Finansal Hesap Dolandırıcılığıyla Mücadele Yasası’yla birlikte çalışacak. Merkezin sağlaması beklenen katkı ortak bir koordinasyon noktası oluşturmak; SURE kampanyası ise insanların dolandırıcılık girişimi öncesinde ya da sırasında neleri fark edip bildirebileceğine odaklanıyor.

Reklam

Öne Çıkanlar

  • Adalet Bakanlığı, dolandırıcılıkları fark etmeyi, anlamayı ve bildirmeyi; başkalarının da bunlardan kaçınmasına yardımcı olmayı teşvik etmek amacıyla Siber Suçlar Ofisi aracılığıyla SURE Ka Na Ba kampanyasını başlattı.
  • GASA’nın 1.160 Filipinli yetişkinle yaptığı ankette katılımcıların yüzde 84’ünün dolandırıcılık girişimiyle karşılaştığı belirlendi. Bu oran 2025’te yüzde 77’ydi.
  • Katılımcıların yüzde 15’i maddi kayıp bildirdi. Buna, kişisel bilgilerin çalınmasıyla bağlantılı kayıplar da dahil. Yayımlanan özete göre dolandırıcılığı yetkililere bildirenlerin oranı yalnızca yüzde 4.
  • Kampanyaya kamu kurumları, telekomünikasyon şirketleri, bankalar, ödeme sağlayıcıları ve yayıncılar katılıyor.
  • Siber Suçlar Ofisi, dolandırıcılık bildirimlerini [email protected] adresinden kabul ediyor.
  • Yetkililer Ulusal Dolandırıcılıkla Mücadele Merkezi önerisini geliştirirken Adalet Bakanlığı kovuşturma ve delilleri koruma çalışmalarını sürdürüyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir