Bangladeş Merkez Bankası 205 Milyon Dolar Sattı, İşçi Dövizi Kurları 125 Takanın Altına Geriledi

7 dakikalık okuma
Bangladesh Bank Sells $205 Million as Remittance Dollar Rates Fall Below Tk125

Dolar ihalesi bankalar üzerindeki baskıyı hafifletti

Bangladeş Merkez Bankası, 12 Kasım'da döviz rezervlerinden dolar başına 124,74 takadan 205 milyon dolar sattı. Bu adım, bazı bankaların günün erken saatlerinde 125,30 takanın üzerinde ödeme yapmasının ardından, işçi dövizi şirketlerinin sunduğu kurların 125 takanın altına inmesine yardımcı oldu. İhaleyi bilen üç bankacı, satılan miktarın 201 milyon dolar olduğunu belirtti.

İçindekiler
  1. Dolar ihalesi bankalar üzerindeki baskıyı hafifletti
  2. İşçi dövizi kurları ne kadar geriledi?
  3. Dolar talebi neden artıyordu?
  4. Taka hazirandan beri değer kaybediyordu
  5. İhaleye neden yeniden satış kısıtlaması getirildi?
  6. Bankacılar zamanlamayı ve miktarı sorguluyor
  7. Merkez bankası dolar sağlarken rezervler azalıyor
  8. Öne çıkanlar

Merkez bankası, ihaleye katılan ticari bankalara dolarları bankaların birbirleriyle döviz alıp sattığı bankalararası piyasada yeniden satmamaları talimatını verdi. Bu tür işlemlerin döviz piyasasını bozabileceği uyarısında bulundu.

Ticari bankacılar, yurt dışından gönderilen parayı ülkeye aktaran işçi dövizi şirketlerinin uyguladığı fiyatlarda hızlı bir düşüş yaşandığını bildirdi. İhaleden sonra bazı bankalar dolarları 124,90 ila 124,95 takadan alırken, bazıları 124,90 takanın altındaki kurlardan alım yaptı.

Piyasanın diğer bölümlerindeki baskı sürdü. Bangladeş Merkez Bankası verilerine göre ağırlıklı ortalama bankalararası kur, önceki günkü 124,65 takadan dolar başına 124,75 takaya yükseldi. Ağırlıklı ortalama, yüksek tutarlı işlemlere daha fazla önem vererek tek bir işlemin fiyatından daha kapsamlı bir ölçüm sunar.

Günün hareketleri, döviz kurunun neden birkaç düzeyde önem taşıdığını gösteriyor. Bankaların yurt dışındaki tedarikçilere ödeme yapmak için dolara ihtiyacı var; işçi dövizi şirketleri piyasaya döviz sağlıyor; talebin karşılanması güçleştiğinde merkez bankası rezervlerinden dolar piyasaya sürebiliyor. İhale, bazı anlık alım maliyetlerini düşürürken genel piyasa göstergesi takanın değer kaybettiğini gösterdi.

İşçi dövizi kurları ne kadar geriledi?

Üst düzey bir ticari banka yetkilisi, işçi dövizi şirketlerinin 12 Kasım sabahı dolarları 125,30 ila 125,40 takadan teklif ettiğini söyledi. Bazı bankalar, merkez bankasının müdahalesinden önce alımlarını 125,30 ila 125,32 takadan tamamladı.

İhaleden sonra 124,90 ila 124,95 takadan yapılan alımlar, daha önce tamamlanan işlemlere kıyasla dolar başına yaklaşık 0,35 ila 0,42 taka daha ucuzdu. 1 milyon dolar alan bir banka için bu fark yaklaşık 350 bin ila 420 bin taka tutuyor.

Reklam

Merkez bankasının 124,74 takalık ihale fiyatı da sabahki alım kurlarının altındaydı. 125,30 takadan alımla kıyaslandığında, ihale fiyatından 1 milyon dolar almak 560 bin taka daha az maliyet gerektirirdi. Bu hesaplama, herhangi bir ücret veya diğer işlem maliyeti hesaba katılmadan önceki fiyat farkının boyutunu gösteriyor.

Bir başka üst düzey bankacı, Bangladeş Merkez Bankası'nın piyasaya fon sağlamasının ardından işçi dövizi şirketlerinin 125 takanın altında kur vermeye başladığını söyledi. Ek arz, bankalara döviz temin edebilecekleri başka bir kanal sundu ve daha yüksek fiyatları kabul etme yönündeki anlık baskıyı azalttı.

Dolar talebi neden artıyordu?

Ticari bankalar, özellikle yakıt olmak üzere artan ithalat ödemelerini karşılamak için döviz alıyordu. Bir banka yetkilisi, yükselen yakıt fiyatlarının petrol ithalat faturalarını ödemek için gereken dolar miktarını artırdığını söyledi.

İthalatçılar genellikle yurt dışındaki tedarikçilere dövizle ödeme yapıyor. Bir petrol sevkiyatının maliyeti dolar cinsinden arttığında, ithalatçı satın aldığı miktarı azaltmadığı sürece ödemeyi düzenleyen bankanın daha fazla döviz bulması gerekiyor. Birkaç banka aynı anda dolara ihtiyaç duyarsa mevcut arz için rekabet kuru yükseltebilir.

Talep, Ramazan öncesinde temel ihtiyaç ürünlerinin ithalatıyla da bağlantılıydı. İthalatçıların ödeme ve teslimatı önceden ayarlaması gerektiğinden, bu alımlar mallar dükkânlara ulaşmadan önce döviz gerektirebilir.

Bir ticari banka yetkilisi, bankaların o gün işçi dövizi şirketlerinden 300 milyon doların üzerinde alım yaptığını söyledi. Bu tutar, merkez bankasının açıkladığı 205 milyon dolarlık ihale miktarını aştı ve rezerv satışının yanı sıra özel kanallar üzerinden de önemli miktarda alım yapıldığını gösterdi.

Her iki kanal da aynı acil ihtiyacı karşılıyordu: müşterilerinin işlemleri için bankalara dolar sağlamak. İşçi dövizi şirketleri yurt dışından gönderilen parayla bağlantılı dövizi piyasaya getirirken, Bangladeş Merkez Bankası rezervlerinde tuttuğu dolarları sağladı.

Taka hazirandan beri değer kaybediyordu

Bangladeş'te döviz kuru, haziranın dördüncü haftasına kadar dolar başına 122,75 takada sabit kalmıştı. Taka 28 Haziran'da değer kaybetmeye başladı. Bangladeş Merkez Bankası, 14 aydan uzun süren aranın ardından eylülde dolar satışlarına yeniden başladı.

Son ihaleyle birlikte rezervlerden yapılan satışların toplamı yaklaşık 420 milyon dolara ulaştı. Süreç, döviz talebi artarken müdahaleye yeniden başlandığını gösteriyor:

  • Haziranın dördüncü haftasına kadar: Döviz kuru dolar başına 122,75 takada sabit kaldı.
  • 28 Haziran: Taka dolar karşısında değer kaybetmeye başladı.
  • Eylül: Bangladeş Merkez Bankası, 14 aydan uzun bir aradan sonra dolar satışlarına yeniden başladı.
  • Kasım ayının başlarında: Merkez bankası dolar başına 124,30 ila 124,35 takadan 120 milyon dolar sattı.
  • 12 Kasım: Bangladeş Merkez Bankası 124,74 takadan dolar sattı; ardından işçi dövizi şirketlerinin kurları 125 takanın altına geriledi.
Reklam

124,75 takalık ağırlıklı ortalama bankalararası kur, bir ay önce kaydedilen 123,28 takadan 1,47 taka yüksekti. Bu, doların taka cinsinden fiyatında yaklaşık yüzde 1,2'lik bir artış anlamına geliyor. Hazirandaki 122,75 takayla karşılaştırıldığında dolar 2 taka, yani yaklaşık yüzde 1,6 daha pahalıydı.

1 milyon dolarlık ithalat faturası ödeyen bir şirket için 122,75 ila 124,75 taka arasındaki fark 2 milyon takalık ek maliyet anlamına geliyor. İşletmeler, sözleşmelerine ve piyasa koşullarına bağlı olarak bu maliyeti üstlenebilir, diğer harcamalarını azaltabilir veya satış fiyatlarını yükseltmeye çalışabilir.

İhaleye neden yeniden satış kısıtlaması getirildi?

Bangladeş Merkez Bankası, katılımcı bankalara ihale dolarlarını bankalararası piyasada yeniden satmamalarını söyledi. Uyarıda, bu işlemlerin piyasadaki alım satımı bozabileceği riski öne çıkarıldı.

Kısıtlama, bir bankanın ihaleden dolar alıp aynı dolarları hemen ardından bankalararası piyasa üzerinden başka bir bankaya satmasını engelledi. Bu nedenle katılımcı bankalar, ne kadar döviz alacaklarına karar verirken söz konusu koşulu dikkate almak zorundaydı.

İhale kuru, işçi dövizi şirketlerinin kurları ve ağırlıklı ortalama bankalararası kur farklı işlemleri ifade ediyordu. İhale fiyatı, merkez bankasının dolarları için ödenen kurdu. İşçi dövizi şirketlerinin kurları başka bir arz kanalı üzerinden yapılan alımları yansıtıyordu. Bankalararası ortalama ise bankalar arasındaki işlemleri özetliyordu.

Bu fiyatlar 12 Kasım'da farklı yönlerde hareket etti. İhaleden sonra işçi dövizi dolarlarının alım maliyeti düşerken ağırlıklı ortalama bankalararası kur önceki güne göre 0,10 taka arttı. Genel piyasa göstergesi taka üzerindeki baskının sürdüğünü gösterse de bankalar yeni dolar temininde bir miktar rahatladı.

Bankacılar zamanlamayı ve miktarı sorguluyor

Bangladeş Merkez Bankası ihale duyurusunu saat 13.20'de yayımladı. Üst düzey bir bankacı, sabah yapılacak bir duyurunun bankalara ve işçi dövizi şirketlerine ek arz konusunda daha erken bilgi vererek kurları daha fazla düşürebileceğini söyledi.

Bankacı, döviz talebinin genellikle ayın başında daha yüksek olduğunu belirtti. Bankaların dolar satın almak için gereken taka fonlarını ayarlamak için de zamana ihtiyacı var. Bu nedenle ihale duyurusu sürecin pratik açıdan önemli bir parçası.

Reklam

Sabah işçi dövizi şirketlerinin teklif ettiği kuru kabul edip etmemeye karar veren bir banka, ihtiyaç duyduğu dolar miktarını ve o sırada mevcut alternatifleri göz önünde bulundurmak zorunda. Günün ilerleyen saatlerinde yapılan ihale duyurusu, 125,30 takanın üzerinde olduğu bildirilen işlemler de dâhil olmak üzere bazı alım kararlarının çoktan verilmiş olmasının ardından geliyor.

Bir başka üst düzey bankacı, 205 milyon doları yüksek miktarda bir rezerv satışı olarak nitelendirdi ve benzer bir miktarın birkaç gün önce piyasaya sunulmasının dolar kurunun 125 takayı aşmasını önleyebileceğini savundu. Merkez bankasına, piyasayı istikrara kavuşturmak için ne kadar dövize ihtiyaç duyulduğunu daha dikkatli değerlendirme çağrısı yaptı.

12 Kasım'daki satış, ayın başlarında yapılan 120 milyon dolarlık satıştan 85 milyon dolar, yani yaklaşık yüzde 71 daha fazlaydı. İhalenin 124,74 takalık kuru da önceki 124,30 ila 124,35 takalık aralığın üzerindeydi. Bu, ay ilerledikçe bankaların dolar için ödediği fiyatın yükseldiğini yansıtıyordu.

Merkez bankası dolar sağlarken rezervler azalıyor

Bangladeş Merkez Bankası Sözcüsü Arief Hossain Khan, satıştan sonra rezervlerin önceki günkü 30,12 milyar dolara kıyasla 29,82 milyar dolar düzeyinde olduğunu söyledi. Bu, 300 milyon dolar, yani yaklaşık yüzde 1'lik bir düşüş anlamına geliyor.

205 milyon dolarlık satış, önceki günkü rezerv bakiyesinin yaklaşık yüzde 0,7'sine karşılık geliyordu. Günlük toplam düşüş, ihale tutarından 95 milyon dolar daha fazlaydı; kalan değişimi açıklayan bir döküm sunulmadı.

Döviz rezervleri, merkez bankasının yabancı para birimleri ve diğer rezerv varlıkları cinsinden tuttuğu fonlardır. Dolar satışı, yerli bankalara döviz sağlarken merkez bankasının elinde tuttuğu miktarı azaltır.

Bangladeş Merkez Bankası'nın önündeki acil karar, hem piyasa talebini hem de rezerv bakiyesini ilgilendiriyordu. İhale, bankaların işçi dövizi şirketlerinden karşılaştığı dolar fiyatlarının düşmesine yardımcı oldu; ancak satışların sürmesi rezervlerin daha fazla kullanılmasını gerektiriyor. Bu nedenle bankacılar, yakıt ve temel ihtiyaç ürünleri ithalatını finanse etme ihtiyacının yanı sıra müdahalenin miktarına ve zamanlamasına odaklandı.

İthalat ödemelerini bekleyen işletmeler açısından en somut değişiklik, bazı bankaların o sabah ödediğinden daha düşük kurlardan dolara erişebilmekti. Bu rahatlamanın sürüp sürmeyeceği, piyasaya döviz girişine ve bankaların müşterilerinin ödemelerini karşılamak için ihtiyaç duyduğu miktara bağlı.

Reklam

Öne çıkanlar

  • Bangladeş Merkez Bankası 12 Kasım'da dolar başına 124,74 takadan 205 milyon dolar sattı; üç bankacı ihale toplamını 201 milyon dolar olarak açıkladı.
  • Bazı bankalar daha sonra işçi dövizi dolarlarını 124,90 ila 124,95 takadan aldı; bu kurlar, sabah 125,30 takanın üzerinde yapılan alımların altındaydı.
  • Ağırlıklı ortalama bankalararası kur, önceki günkü 124,65 takadan 124,75 takaya yükseldi.
  • Yüksek yakıt ithalat maliyetleri ve temel ihtiyaç ürünlerinin alımları dolar talebini artırdı.
  • Merkez bankası, ihaleye katılan bankaların ihale dolarlarını bankalararası piyasada yeniden satmasını yasakladı.
  • Satıştan sonra rezervler, önceki günkü 30,12 milyar dolardan 29,82 milyar dolara geriledi.
  • Bankacılar, ihale duyurularının daha erken yapılmasını ve piyasanın ihtiyaç duyduğu dolar miktarının daha yakından değerlendirilmesini istedi.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir