Ülke genelinde İngilizce zorunluluğu, ciddi öğretmen açığıyla karşı karşıya
Endonezya, 2027/2028 eğitim öğretim yılından itibaren 3-6. sınıflardaki öğrenciler için İngilizceyi zorunlu hâle getirecek. İlk aşamada hazır olduğu değerlendirilen yaklaşık 58.000 ilkokul uygulamaya alınacak. Hazırlık sürecinin önünde önemli bir güçlük bulunuyor: Öğretmenler ve Eğitim Personelinden Sorumlu Genel Müdür Nunuk Suryani’ye göre, yaklaşık 150.000 ilkokulun 90.000’den fazlasında İngilizce eğitimi almış öğretmen bulunmuyor.
İçindekiler
- Ülke genelinde İngilizce zorunluluğu, ciddi öğretmen açığıyla karşı karşıya
- Hangi öğrenciler ve okullar kapsamda?
- Politika bu aşamaya nasıl geldi?
- Öğretmen açığı ne kadar büyük?
- Eğitim sayıları ne anlama geliyor?
- Öğretmenler on günde neler öğrenecek?
- İngilizce dersleri nasıl işlenecek?
- İlerleme nasıl değerlendirilecek?
- Müfredat ve erişim neden hâlâ önemli?
- Endonezce ve bölgesel dillerin yeri
- Öne Çıkanlar
İlk ve Ortaöğretim Bakanlığı, uygulamaya katılan her okuldan bir öğretmen olmak üzere, 19 ilde toplam 58.482 sınıf öğretmenini kapsayan bir eğitim programı hazırladı. Hükümet, İngilizce derslerini başlatmak için yeni personel almak yerine mevcut öğretmenleri yetiştirmeyi amaçlıyor. Bu çalışmalar 101 devlet ve özel üniversiteyle yürütülecek.
Eğitim Bakan Yardımcısı Atip Latipulhayat, başarının sınıflardaki gündelik yaşama yansıması gerektiğini söylüyor: Çocukların soru sorması, başkalarını dinlemesi ve basit İngilizceyi özgüvenle kullanması. Dönem sonu sınav notları başarı tablosunun yalnızca bir bölümünü oluşturacak.
Politika bu nedenle iki değişikliği bir araya getiriyor. Daha fazla çocuk için İngilizce zorunlu ders hâline gelirken, öğretmenlerin kusursuz dil bilgisi yerine iletişime öncelik vermesi teşvik edilecek. Bu dili daha önce hiç öğretmemiş okulların hem ders hem de yaklaşım bakımından hazırlık yapması gerekecek.
Hangi öğrenciler ve okullar kapsamda?
Bakanlığın Ekim 2025 tarihli açıklamasında, zorunluluğun Endonezya genelindeki ilkokulları, Madrasah Ibtidaiyah olarak bilinen İslami ilkokulları ve eşdeğer kurumları kapsadığı belirtiliyor. Eğitim Bakanı Abdul Mu'ti, politikayı Malang’daki Universitas Brawijaya’da düzenlenen ve yabancı dil olarak İngilizce öğretimini konu alan 71. TEFLIN konferansında duyurdu.
Ülke genelindeki zorunluluk 3-6. sınıflar için geçerli. Yetkililerin aktardığı uygulamaya dönük hazırlık ise 3. sınıf öğretmenleriyle ve hazır olduğu değerlendirilen okullarla başlıyor. Nunuk, uygulamanın 2027/2028 eğitim öğretim yılında başlayacağını ve kademeli olarak yürütüleceğini belirtti.
Bu ayrım aileler açısından önem taşıyor: Ülke genelindeki başlangıç tarihi ile kademeli uygulama birlikte ilerleyecek. Yetkililer eğitim öğretim yılını ve uygulamaya ilk alınacak okul grubunu açıkladı; ancak diğer tüm okulların ne zaman hazır olacağını veya geçiş sürecinde dört sınıf düzeyinin tamamının nasıl kapsanacağını gösteren ayrıntılı bir takvim paylaşmadı.
Politika bu aşamaya nasıl geldi?
Bakanlığa bağlı Standartlar, Müfredat ve Eğitim Değerlendirme Kurumu Başkanı Toni Toharudin, erken çocukluk eğitiminden ortaöğretime kadar müfredatı düzenleyen 12/2024 sayılı Bakanlık Yönetmeliği’nin 33. maddesinde geçiş sürecinin zaten yer aldığını söylüyor. 13/2025 sayılı Bakanlık Yönetmeliği ise önceki yönetmelikte değişiklik yaparak bu süreci sürdürdü.
Bu süreç, yasal zorunluluğu öğretmenlerin birkaç yıla yayılan hazırlığıyla bir araya getiriyor:
- 2024: 12 sayılı Bakanlık Yönetmeliği’nin 33. maddesi müfredat geçişini düzenliyor.
- 2025: 13 sayılı Yönetmelik çıkarılıyor; bakanlık eğitim müdahaleleri için 90.447 okulu doğruluyor ve 1.057 bölgesel kolaylaştırıcı yetiştiriyor.
- Ekim 2025: Bakanlık, başlangıç yılının 2027/2028 olacağını kamuoyuna duyuruyor.
- 2026: Üniversiteler, düzenli eğitimler ve Ruang GTK üzerinden bağımsız öğrenme yoluyla öğretmen hazırlığı genişletiliyor.
- 2027/2028: İngilizcenin zorunlu olarak okutulması planlanıyor; ilk aşamada hazır durumdaki yaklaşık 58.000 okul hedefleniyor.
- 2025-2029: Öğretmen yeterliklerini geliştirme yol haritası, daha geniş hazırlık çerçevesini oluşturuyor.
Bölgesel kolaylaştırıcıların öğretmenleri eğitip desteklemesi, çevrim içi öğrenme sisteminin bütünleştirilmesine yardımcı olması ve başlangıç düzeyindeki dil eğitimi modüllerinin geliştirilmesine katkı sunması amaçlanıyor. Bu görevleri, hazırlık çalışmalarını tek bir ülke çapındaki eğitim etkinliğinin ötesine taşıyor.
Öğretmen açığı ne kadar büyük?
Nunuk’un verilerine göre, İngilizce eğitimi almış öğretmen açığı ülkenin yaklaşık 150.000 ilkokulunun yüzde 60’ına yakınında görülüyor. Bakanlığın 90.447 hedef okulu doğrulaması, bu genel ihtiyaç kapsamında eğitim müdahaleleri için daha kesin bir sayı sunuyor.
İlk aşamada uygulamaya alınacak yaklaşık 58.000 okul, yetkililerin sözünü ettiği 150.000 ilkokulun yaklaşık yüzde 39’una karşılık geliyor. Bu karşılaştırma, ilk grubun ötesinde ne kadar hazırlık gerektiğini gösteriyor. Ayrıca hükümetin yalnızca yeni eğitim öğretim yılı öncesindeki kısa süreli eğitimlere bel bağlamak yerine 2029’a uzanan bir yol haritası izlemesinin nedenini de açıklıyor.
Atip, her ilkokulda en az bir kişi bulunmak üzere İngilizce öğretebilecek yaklaşık 150.000 öğretmene ihtiyaç olduğunu belirtti. İlçe eğitim müdürlükleri yerel ihtiyaçların belirlenmesine yardımcı oluyor. Bu hedefin bazı açıklamalarında her okulda İngilizce uzmanı bulunmasına atıf yapılırken, Abdul Mu'ti’nin personel planı mevcut sınıf öğretmenlerine gerekli becerilerin kazandırılmasına dayanıyor.
Bu nedenle programa katılan okullarda ilk aşamadaki sorumluluk büyük ölçüde hâlihazırda çocuklara birden fazla ders veren öğretmenlere düşecek. Hazırlık sürecinin hem İngilizceyi hem de bu dili küçük yaştaki öğrencilere uygun biçimde öğretme becerisini kapsaması gerekiyor.
Eğitim sayıları ne anlama geliyor?
Bakanlığın Cambridge English for Indonesia Summit 2026 dolaylarında yayımladığı Kasım 2026 tarihli açıklamasında, İngilizce Öğretimine Yönelik İlkokul Öğretmeni Yeterliklerini Geliştirme Programı’na (PKGSD-MBI) 20.000’den fazla öğretmenin katıldığı belirtiliyor. Program kapsamında düzenli eğitimler, Ruang GTK üzerinden bağımsız öğrenme ve 101 üniversiteyle iş birliği yürütülüyor.
Yetkililer ayrıca yaklaşık 60.000 öğretmene yönelik bir eğitim planı açıkladı; programa katılacak belirli öğretmen grubu ise 58.482 kişi. Yaklaşık 15.000 ilkokul öğretmeni Ruang GTK üzerinden sunulan bağımsız İngilizce öğretimi eğitimlerine erişti. Önceki yol haritasında 2026 için 10.000, 2027 ve 2028’in her biri için 30.000 öğretmen hedefi yer alıyordu.
Bu rakamlar farklı aşamalardaki katılımı, platform erişimini ve planlanan eğitimleri ifade ediyor. Bakanlık, tüm bileşenleri tamamlamış farklı öğretmenlerin toplam sayısını tek bir uzlaştırılmış veri olarak yayımlamadı; genişletilen grubun önceki yıllık hedeflere nasıl eklendiğini de açıklamadı.
Abdul Mu'ti, genişletilmiş eğitim programının finansmanının kısmen öğretmen gelişim programları içindeki kaynakların yeniden yönlendirilmesiyle sağlandığını söyledi. Üniversite diploması veya lisans derecesi koşulunu karşılamayan 150.000 öğretmene yönelik bir burs programında yer ayrılmıştı; ancak yaklaşık 50.000 kişi kayıt yaptırınca İngilizce öğretimi hazırlığı için kaynak kaldı.
Öğretmenler on günde neler öğrenecek?
58.482 öğretmene yönelik program, İngilizce eğitimi bölümleri bulunan üniversitelerin katılımıyla 3.002 sınıfta yürütülüyor. Program 19 ildeki 227 ilçe ve şehir ile 2.717 alt ilçeyi kapsıyor.
Her öğretmenin on gün boyunca toplam 80 ders saati eğitim alması planlanıyor: 40 saat yüz yüze, 40 saat ise Ruang GTK üzerinden bağımsız çevrim içi öğrenme şeklinde. Oturumlarda alan bilgisi, ders hazırlığı, öğretim uygulamaları, simülasyonlar ve ilkokul öğrencilerine uygun yöntemler ele alınıyor.
Nunuk, ilk öğrenmeyi sınıfta uygulama ve değerlendirmeyle birleştiren “in-on-in” modelini anlatıyor. Basitçe, öğretmenler bir yöntemi öğreniyor, kendi öğrencileriyle deniyor ve ardından neyin işe yaradığını, nelerin değiştirilmesi gerektiğini değerlendiriyor. Programda, eğitimin günlük öğretimle bağlantı kurmasını sağlayacak uygulamalı deneyimler yer alıyor.
Üniversite eğitmenleri, öğretmenlerin uzak kampüslere gitmesini istemek yerine katılımcı okulların yakınındaki yerlere gidecek. Nunuk, öğretmenlerin eğitime katılmadan önce ilk derslerini verebilmelerine imkân tanıyacak ve öğrencilerinin başında kalmalarını sağlayacak bir takvim hazırlandığını söylüyor.
Abdul Mu'ti, on günlük eğitimin sınıf öğretmenlerini dil uzmanına dönüştürmeyi değil, İngilizce derslerini başlatmak için gereken öğretim becerilerini geliştirmeyi amaçladığını belirtiyor. Bir yıllık uygulamanın ardından okul içi eğitimler ve diğer destek biçimlerini de içeren ek yeterlik geliştirme çalışmaları planlanıyor.
İngilizce dersleri nasıl işlenecek?
3. sınıf derslerinde özellikle dinleme ve konuşmaya odaklanılacak; şarkılar, oyunlar ve etkileşimli etkinliklerden yararlanılacak. Abdul Mu'ti, öğrenmeyi keyifli hâle getirip çocukları katılıma teşvik edebilecek filmler ve diğer öğretim materyallerini de önerdi.
Atip, öğrencilerin soru sormak, fikirlerini açıklamak, sınıf arkadaşlarını dinlemek ve iş birliği yapmak için İngilizce kullanması gerektiğini söylüyor. Çocukların günlük yaşamına yakın etkinliklerle dili kullanma pratiği yaparken özgüven ve başkalarına saygı geliştirmesi amaçlanıyor.
Abdul Mu'ti, öğretmenlere dil bilgisi doğruluğu konusunda aşırı baskı kurmadan çocukları yazmaya ve konuşmaya teşvik etmeleri çağrısında bulundu. Öğrenirken hata yapmaları veya Endonezce ile İngilizceyi karıştırmaları kabul edilebilir; yeter ki ne demek istedikleri anlaşılsın.
Küçük yaştaki bir öğrenci için pratik hedef, iletişim kurmaya istekli hâle gelmek. Atip bu hedefi, Papua’da ya da Batı Cava’daki bir köyde yaşayan bir çocuğun korkmadan İngilizce birkaç cümle kurabilmesi üzerinden anlattı. Amaç, ders programına yeni bir ders eklemekten ibaret değil; çocuğun yapabileceği bir değişim yaratmak.
İlerleme nasıl değerlendirilecek?
Atip, Cambridge zirvesinde bakanlığın sınav sonuçlarının yanı sıra sınıflardaki gelişimi de değerlendireceğini söyledi. Öğretmenlerle öğrenciler arasındaki etkileşimin zenginleşmesi ve daha fazla çocuğun tanıdık durumlarda basit İngilizceyi özgüvenle kullanması, belirttiği ilerleme işaretleri arasında yer alıyor.
Cambridge University Press and Assessment’ın küresel genel müdürü Francesca Woodward da öğretmenlere destek verilmesi ve daha geniş öğrenme fırsatları sunulması çağrısında bulundu. Değerlendirmenin öğrencilerin ihtiyaçlarını belirlemeye, gelişimlerini izlemeye ve alacakları desteğe yön vermeye yardımcı olması gerektiğini söyledi.
Bu yaklaşımda değerlendirme, sınıfta öğrenme sürerken de işlevini koruyor. Öğretmenin çocukların konuşulan dili anlayıp anlamadığını, yanıt verip veremediğini ve sıradaki etkinliğe hazır olup olmadığını bilmesi gerekiyor. Bu bilgi, dönem sonunda kaydedilen notların yanı sıra öğrenme devam ederken derslerin biçimlendirilmesine yardımcı olabilir.
İngiltere’nin Endonezya Büyükelçisi Dominic Jermey, İngilizce yeterliğini özgüven, iletişim, iş birliği, eleştirel düşünme ve uyum sağlama becerileriyle ilişkilendirdi. Zirvede yaptığı konuşmada, eğitim yatırımlarının Endonezya’nın Altın Endonezya 2045 vizyonu ve gençlerin bilgilerini yenilik üretmek ve katkı sunmak için kullanabilmesi açısından önem taşıdığını söyledi.
Müfredat ve erişim neden hâlâ önemli?
Universitas Gadjah Mada İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü Başkanı Dr. Adi Sutrisno politikayı desteklemekle birlikte, öğretmenlerin hazırlıklı olması, müfredatın uyumlu hâle getirilmesi ve imkânlara erişimdeki eşitsizlikleri temel güçlükler olarak sıralıyor. Üniversitenin okulların hazırlık durumuna ilişkin değerlendirmesinde, eğitim sisteminin tamamında hazırlık yapılması çağrısında bulundu.
"Şu anda en kritik konu; müfredatın ne kadar hazır olduğuna, öğretmenlerin nasıl eğitildiğine ve bu alandaki paydaşların politikayı etkili biçimde uygulamak için kendilerini nasıl hazırladığına ilişkin temel hazırlıktır," diyerek sözlerini tamamladı.
Sutrisno, ilkokulda İngilizce öğretimini, eğitimi öğrencilerin neleri yapabilmesi gerektiğine göre düzenleyen Çıktı Temelli Eğitim yaklaşımıyla ilişkilendiriyor. Eğitimin ilerleyen aşamalarında beklenen becerilerin ilkokulda daha sağlam bir temele oturtulması gerektiğini savunuyor.
Dil öğreniminin çocukluk döneminde desteklenmesi için sinaptogenezi, yani beyin hücreleri arasındaki bağlantıların oluşumunu, ayrıca hafıza ve diğer düşünme becerilerinin gelişimini gerekçe gösteriyor. Uygulamaya ilişkin kaygıları ise okullara odaklanıyor: Öğretmenlerin uygun yöntemlere, uyumlu müfredatlara ve eğitim imkânlarına erişmesi gerekiyor.
Atip, daha önce hiç İngilizce dersi vermemiş okullara özellikle dikkat edilmesi çağrısında bulundu. Bu okullardaki öğretmenler ve öğrenciler, düzenli derslerin yapıldığı okullardan farklı bir noktadan başlayacak; zorunlu öğretim başlarken sürekli destek sağlanması bu nedenle önem taşıyor.
Endonezce ve bölgesel dillerin yeri
Hükümet, İngilizce öğretiminin üç taahhüt içeren Trigatra Bangun Bahasa adlı dil politikası ilkesi doğrultusunda yürütüleceğini söylüyor: Endonezceye öncelik vermek, bölgesel dilleri korumak ve yabancı dillere hâkim olmak. Atip, özellikle eğitimin ilk yıllarında bölgesel dillere saygı duyulması ve bu dillerin yaşatılmasının sürmesi gerektiğini belirtti.
İngilizce, bu çerçeve içinde yeni bir iletişim aracı olarak ekleniyor. Birleştirici ulusal dil olarak Endonezce konumunu korurken bölgesel diller de çocukların kültürel yaşamlarının ve eğitiminin bir parçası olmayı sürdürüyor.
Politikanın hayata geçirilmesinde sorumluluğun büyük bölümü öğretmenlere düşecek. Abdul Mu'ti, öğretmen merkezî konumunu korurken teknolojinin öğrenmeye yardımcı olabileceğini söyledi. Planlanan bir sonraki aşama 2027/2028 eğitim öğretim yılı. İlk uygulama bu dönemde eğitim programını sınıflara taşıyacak ve öğrencilere yeni zorunluluk kapsamında ilk deneyimlerini kazandıracak.
Öne Çıkanlar
- İngilizce, 2027/2028 eğitim öğretim yılından itibaren 3-6. sınıflar için zorunlu olacak; ilk aşamada hazır durumdaki yaklaşık 58.000 okul hedeflenerek uygulama kademeli biçimde yürütülecek.
- Ülke genelindeki politika ilkokulları, Madrasah Ibtidaiyah okullarını ve eşdeğer kurumları kapsıyor.
- Nunuk Suryani’ye göre, yaklaşık 150.000 ilkokulun 90.000’den fazlasında İngilizce eğitimi almış öğretmen bulunmuyor.
- 19 ilde, 101 üniversitenin katılımıyla hâlihazırda çalışan 58.482 sınıf öğretmenine eğitim verilmesi planlanıyor.
- 3. sınıf derslerinde şarkı ve oyunların da yer aldığı etkinliklerle dinleme, konuşma ve özgüvene öncelik verilecek.
- İlerleme, sınav sonuçlarının yanı sıra sınıf içi etkileşim ve çocukların İngilizce kullanımı üzerinden değerlendirilecek.
- Dil çerçevesi Endonezceye öncelik vermeyi ve bölgesel dilleri korumayı sürdürüyor.






