İnşaat patlaması elektrik ve su kısıtlarıyla karşı karşıya
Tayland, Eylül 2026'da 49 veri merkezinin inşaatını durdurdu ve planlanan 117 tesisle ilgili onay kararlarını askıya aldı. Yetkililer elektrik, su, güvenlik ve toplumun korunmasına ilişkin kurallar hazırlarken büyük bir dijital yatırım patlaması da beklemeye alındı.
İçindekiler
- İnşaat patlaması elektrik ve su kısıtlarıyla karşı karşıya
- Duraklamayı ne tetikledi?
- Önerilen kurallar nasıl işleyecek?
- Taslak sınırları hâlâ değişen yedi büyüklük grubu
- Elektrik talepleri neden daha yakından inceleniyor?
- Su ve mahalleler onay süreçlerinin gündeminde
- Bölgesel patlama Tayland'ın kararını daha geniş bir çerçeveye oturtuyor
- Parçalı denetimin yerini tek bir onay sistemi alacak
- Yatırımcıları ve müşterileri şimdi ne bekliyor?
- Öne Çıkanlar
Karşılaşılan zorluk, inşaat izinlerinin çok ötesine geçiyor. Enerji Bakanlığı, veri merkezi geliştiricilerinin yaklaşık 35 gigavatlık elektrik kapasitesi talep ettiğini tahmin ediyor. Bu miktar, Tayland'ın ulusal en yüksek talebi olan 40 gigavata yakın. Bakanlık sözcüsü Pongpol Yodmuangcharoen, başvurularda şişirilmiş veya koşula bağlı talepler bulunduğunu ve bu nedenle yetkililerin projelerin gerçekte ne kadar elektriğe ihtiyaç duyduğunu incelediğini söyledi.
Tayland Yatırım Kurulu, 2026'nın ilk yarısında toplam değeri yaklaşık 886 milyar baht, yani yaklaşık 27 milyar dolar olan 88 yapay zekâ ve veri merkezi projesini onayladı. Bu yatırım onaylarının yanı sıra, her bir projenin ilerleyebilmek için gerekli izinlere, altyapı bağlantılarına ve koruyucu önlemlere sahip olup olmadığına ilişkin ayrı bir karar da bulunuyor.
Ulusal Ekonomik ve Sosyal Kalkınma Konseyi Genel Sekreteri Danucha Pichayanan, inşaatların durdurulduğunu duyurdu. Politika yanıtı artık mahalle güvenliğinden ulusal şebeke planlamasına kadar uzanıyor. Önerilen kurallar tesisleri elektrik talebine göre sınıflandırırken yeni başvuruların kaynaklar için rekabet etmesini öngörüyor.
Bölge sakinlerinin acil kaygıları somut: Bir tesisin evlerinin yanına kurulmasının uygun olup olmadığı, yedek yakıtın nasıl depolandığı ve endüstriyel soğutmanın yerel su kaynaklarını zorlayıp zorlamayacağı. Geliştiriciler ve bulut hizmeti müşterileri için temel mesele ise projelerin öngörülebilir bir onay sistemi kapsamında ne zaman ilerleyebileceği.
Veri merkezi; bulut yazılımları ve yapay zekâ dâhil olmak üzere bilgileri depolayan ve hizmetleri çalıştıran bilgisayarlarla dolu bir binadır. Bu bilgisayarların kesintisiz elektriğe ve soğutmaya ihtiyacı vardır; dolayısıyla her büyük proje yerel kaynaklar üzerinde ciddi bir yük oluşturur.
Duraklamayı ne tetikledi?
Eylül ayında Bangkok'un Rama IX bölgesinde yaşanan bir petrol sızıntısı, yerleşim bölgesinde izinsiz faaliyet gösteren bir veri merkezine dikkatleri çekti. Bangkok Büyükşehir Yönetimi daha sonra başkentteki 47 veri merkezi hakkında soruşturma başlattı.
Bangkok'taki soruşturma, ulusal duraklamadan etkilenen 49 inşaat projesinden farklı bir grubu kapsıyor. Olay, daha önce yatırım duyurularının ağırlıkta olduğu tartışmalara saha izinlerini, yakıt kullanımını ve konutlara yakınlığı da taşıdı.
Temsilciler Meclisi İletişim, Telekomünikasyon ve Dijital Ekonomi ve Toplum Komitesi de Bangkok'un düzenleyici çerçevesini incelemeye başladı. Önerilen ulusal gereklilikler; şehir planlaması, komşu binalarla mesafe, elektrik sistemleri, yedek yakıt depolama, güvenlik ve çevrenin korunmasını kapsıyor.
Tayland, politikalar ve standartlar önermek, sektörün etkilerini izlemek, kabineye rapor sunmak ve uygulamayı denetlemek üzere Eylül ayında 21 üyeli bir komite kurdu. Ulusal politika komitesine başbakan yardımcısı başkanlık ediyor.
Maliye Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Ekniti Nitithanprapas, 4 Eylül'deki toplantıda başbakandan politika yönlendirmesi alındığını söyledi. Toplantıda, asgari çevresel ve sosyal standartlar netleştirilene kadar inşaatların ve bekleyen izinlerin askıya alınmasına karar verildi.
Önerilen kurallar nasıl işleyecek?
Ekniti, taslak çerçevenin 10 Kasım 2026'da kabineye sunulacağını söyledi. Taslakta dört asgari değerlendirme alanı yer alıyor: konum ve arazi kullanımı, elektrik ve su bağlantıları, çevresel uygulamalar ile ekonomik ve sosyal faydalar.
Konum kuralları, yedek jeneratörlerde kullanılan yakıtın depolanmasına ilişkin koşulları da içerecek. Çevresel gereklilikler, tesislerin çevrelerini nasıl etkilediğini denetlemeyi amaçlayan bir işletme kuralları dizisi olan Uygulama Esasları'na dayanacak.
Daha ayrıntılı taslak hükümler, soğutma sistemlerinde mineral ve diğer maddelerin birikmesiyle boşaltılan suyun, yani blöf suyunun arıtılmasını zorunlu kılıyor. Egzoz çıkışları komşular için rahatsızlık yaratmayacak şekilde tasarlanmalı; otomatik yangın söndürme sistemi tesisin tamamını kapsamalı.
Geçiş önerileri, işletmelere uyum sağlamaları için sekiz ila 12 ay tanıyor. Daha sonraki bir açıklamada ise mevcut işletmecilere yangından korunma, acil durum elektriği ve çevresel önlemleri iyileştirmeleri için bir yıl süre veriliyor. Yapısal gereklilikler, mevcut tesisler değişiklik için başvurduklarında geçerli olacak. İzni olmayan projelerin yeni gerekliliklerin tamamını karşılaması gerekecek.
Kabinenin alacağı karar, nihai yasal metin, etkilenen projelerin kimlikleri ve Eylül ayında getirilen askıya alma kararının kaldırılıp kaldırılmadığı belirtilmedi. Yeni başvuruların kesinleşmiş bir yeniden açılış tarihinden ziyade 2027'nin başlarında kabul edilmeye başlanması bekleniyor.
Taslak sınırları hâlâ değişen yedi büyüklük grubu
Önerilen sistem, veri merkezlerini elektrik talebine göre yedi gruba ayıracak. Kasım ayında kabineye sunulmak üzere hazırlanan taslakta şu aralıklar yer alıyor:
- Seviye 1: sıfır ila 0,5 megavat.
- Seviye 2: 0,5 ila 5 megavat.
- Seviye 3: 5 ila 10 megavat.
- Seviye 4: 10 ila 20 megavat.
- Seviye 5: 20 ila 50 megavat.
- Seviye 6: 50 ila 200 megavat.
- Seviye 7: 200 megavattan fazla.
Kurul taslağının başka bir açıklamasında en küçük kategori 0,5 megavattan başlayıp 1 megavatın altında kalıyor; sonraki kategori 1 megavattan başlayıp 5 megavatın altında kalıyor ve 5 ila 50 megavat aralığı üç alt gruba ayrılıyor. Sınırları ve kategori adlarını nihai onaylı metin belirleyecek.
Kasım ayında sunulacak öneri, en küçük dört grubun temel gerekliliklere tabi olmasına ve belirli koşullar altında ticari bölgelerde konumlanmasına izin verecek. Daha büyük projeler, kaynak ihtiyaçlarını ve çevredeki bölgenin kapasitesini yansıtan daha sıkı koşullarla karşılaşacak.
Yetkililer projeleri, soğutma ve destek ekipmanları dâhil olmak üzere tesisin tamamındaki elektrik talebi anlamına gelen Tesis Yükü'ne göre sınıflandırmayı planlıyor. BT Yükü ise yalnızca bilgi işlem ekipmanını kapsıyor. Dolayısıyla bir tesisin toplam elektrik ihtiyacı, sunucuları için belirtilen kapasiteden daha yüksek olabilir.
Bir gigavat, 1.000 megavata eşittir. Yetkililer tek bir projeyi bir ilçede veya ülke genelinde kullanılabilir elektrikle karşılaştırırken bu birimlerin ve ölçüm yöntemlerinin tutarlı biçimde kullanılması önem taşıyor.
Elektrik talepleri neden daha yakından inceleniyor?
Geliştiricilerin tahminen 35 gigavatlık talebi, Tayland'ın 40 gigavatlık ulusal en yüksek elektrik talebinin yüzde 87,5'ine karşılık geliyor. Geliştiriciler nihayetinde kullanacaklarından daha fazla kapasite ayırabiliyor veya taleplerini projelerin hayata geçmesi koşuluna bağlayabiliyor. Bu nedenle Enerji Bakanlığı başvuruları inceliyor.
2026 taslak Elektrik Gelişim Planı, veri merkezi kapasitesi için 8,8 gigavatı temel değer olarak kullanıyor. Bu, talep edilen 35 gigavatın yaklaşık dörtte biri. Aradaki büyük fark, enerji şirketleri yeni altyapıya yatırım yapmadan önce doğru proje bilgilerinin önemini ortaya koyuyor.
JERA Asia Baş Strateji Sorumlusu Christopher Starling, veri merkezleri, dijital altyapı ve yapay zekâ hizmetlerinin de katkısıyla Tayland'ın enerji talebinin yılda en az yüzde 3 ila 4 artacağını öngörüyor. JERA'nın Tayland'daki Electricity Generating Plc'de yaklaşık yüzde 12,3 hissesi bulunuyor.
Starling, geliştiricilerin güvenilir elektriğe erişime neden bu kadar önem verdiğini şöyle açıkladı:
"Tayland'ın veri merkezi ihtiyaçlarını karşılamasına hızla destek olabilmek açısından elektriğe erişim hızının önemli olduğundan sık sık söz ediyoruz. Veri merkezleri 7/24 çalıştığı için elektrik arzının güvenilir olmasını da sağlamamız gerekiyor. Kısaca yanıtımız evet: Bu pazarda büyük bir potansiyel görüyoruz," dedi.
Enerji Bakanı Akanat Promphan, pahalı ithal gazdan üretilen elektriğe yönelik talepleri nedeniyle veri merkezleri için daha yüksek tarifeli ayrı bir elektrik tüketicisi kategorisi oluşturulmasını istedi. Böylece işletmecilerin ödediği fiyat, elektrik tedarik maliyetini daha yakından yansıtacak.
Tayland Elektrik Üretim Kurumu, özellikle Doğu Ekonomik Koridoru'nda şebeke iyileştirmeleri için yaklaşık 35 milyar baht, yani yaklaşık 1 milyar dolar yatırım yapmayı planlıyor. Önerilen Şebeke Kodu gereklilikleri, işletmecilerin kamu şebekesinden elektrik çekmeden önce yük dalgalanmalarını yönetmesini zorunlu kılacak.
Enerji planlamacıları güvenilirliği değerlendirmek için Yük Kaybı Beklentisi'nden (LOLE) de yararlanmayı amaçlıyor. Bu ölçüt, elektrik talebinin mevcut arzı ne sıklıkta aşabileceğini tahmin ederek planlamacıların yalnızca yedek üretim kapasitesine değil, olası açıkları incelemesine de yardımcı oluyor.
Bir milyon haneyi hedefleyen çatı tipi güneş enerjisi programı 5.000 megavat ek kapasite sağlayacak. Bu değişken arzın büyük ve kesintisiz endüstriyel yüklerle bütünleştirilmesi, ek üretimin yanı sıra şebekede de değişiklik yapılmasını gerektiriyor.
Su ve mahalleler onay süreçlerinin gündeminde
Doğu Ekonomik Koridoru, elektrik kadar su kaynakları üzerinde de baskıyla karşı karşıya. Araştırma ve savunuculuk grubu EEC Watch'ın araştırma direktörü Somnuck Jongmeewasin, Chonburi'de özellikle kaygı verici bir noktaya dikkat çekti:
"Doğu Tayland'daki Chonburi'de bulunan Khlong Luang Barajı, gerilimin başlıca odak noktalarından biri," diyor Somnuck Jongmeewasin.
Somnuck, yetkililer suyunu sanayi bölgelerine borularla taşırken barajın sığ olduğunu ve baskı altında kaldığını söyledi. Önerilen bağlantı koşulları, elektrik erişiminin yanı sıra yerel su kaynaklarının yeterliliğini de proje değerlendirmesine dâhil edecek.
Toplumla istişare, Ekim 2026'da düzenlenen Singapur Uluslararası Enerji Haftası'nda gündeme geldi. Baker Hughes'un sürdürülebilirlik, kamu işleri ve kamu politikası baş sorumlusu Allyson Anderson Book, mahallesine kurulan bir veri merkezi hakkında bölge sakinlerine yeterli bilgi verilmediğini anlattı.
Singapur Lee Kuan Yew Kamu Politikası Okulu'nda yardımcı doçent olan Jie-Sheng Tan-Soo, yalnızca yatırım tutarlarına bakmanın toplulukları neden tatmin etmeyebileceğini şöyle açıkladı:
"Veri merkezleri önemli miktarda yatırım ve inşaat faaliyeti yaratabilse de genellikle benzer miktarda arazi, elektrik ve su gerektiren birçok sektöre kıyasla uzun vadede daha az istihdam sağlar," diyor Jie-Sheng Tan-Soo.
Tayland'ın önerdiği ekonomik ve sosyal fayda değerlendirmesi; istihdamı, beceri gelişimini ve topluluklar üzerindeki etkileri arazi ve altyapı gereklilikleriyle aynı onay sürecine dâhil edecek. Bu ölçütler, projelerin katkılarını ihtiyaç duydukları kaynaklarla karşılaştırmak için yetkililere bir dayanak sağlayacak.
Bölgesel patlama Tayland'ın kararını daha geniş bir çerçeveye oturtuyor
Cushman & Wakefield'ın Asya Pasifik Veri Merkezi 2026'nın İlk Yarısı Güncellemesi, 26,5 gigavatlık bir geliştirme süreci kaydetti: 4,8 gigavat inşaat hâlinde, 21,7 gigavat ise planlama aşamasında. İnşaat hâlindeki kapasitenin yaklaşık yarısı Güneydoğu Asya'daydı.
Malezya'da 1.039 megavat, Tayland'da ise 859 megavatlık kapasite inşa hâlindeydi. Toplam 1.898 megavatlık kapasiteleri, Asya Pasifik'te inşaat hâlindeki toplam kapasitenin yaklaşık yüzde 40'ını oluşturuyordu. Bu rakamlar, Tayland'ın Eylül ayındaki askıya alma kararından önce, 5 Ağustos'ta yayımlandı.
Bangkok'ta 134 megavatlık kapasite faaliyetteydi; geliştirme aşamasındaki kapasite ise 2.084 megavattı. İnşaat hâlindeki kapasitenin yüzde 148 artmış olması, altyapı ihtiyaçlarının mevcut pazara kıyasla ne kadar hızlı genişlediğini gösteriyordu.
Johor, büyümeye eşlik eden baskılara örnek teşkil ediyor. Buradaki faal kapasite 2023'te 94 megavattan 2026'da 1.110 megavata yükselerek yaklaşık 12 katına çıktı. Wood Mackenzie, veri merkezlerinin eyaletin elektriğinin hâlihazırda yüzde 24'ünü tükettiğini ve bu oranın 2035'e kadar yüzde 40'a çıkabileceğini tahmin ediyor.
Singapur, 2019-2022 arasında yeni veri merkezlerine kısıtlama getirdi; ardından onayları verimlilik ve sürdürülebilirlik koşullarına bağladı. Johor, yeni Tier 1 ve Tier 2 tesislerine kısıtlama getirileceğini duyurdu. Endonezya'nın Batı Cava bölgesindeki bir proje ise eksik izinler ve tamamlanmamış çevresel değerlendirme nedeniyle durduruldu.
İşletmeciler su kullanımı düzenlemelerini de değiştiriyor. Bridge Data Centres, Johor'da bir geri kazanım tesisi ve boru hattı ağı kurarken AirTrunk, atık suyu yeniden kullanmak üzere Johor Special Water ile ortaklık duyurdu. Johor sakinleri, inşaat tozu ve su kaynakları üzerindeki olası etkiler nedeniyle Şubat ayında başka bir projeyi protesto etti.
Parçalı denetimin yerini tek bir onay sistemi alacak
Tayland Dijital Ekonomi ve Toplum Bakanlığı, proje ve izin kayıtlarını bir araya getirmek için Dashboard TH-DC'yi geliştirecek. Bakanlık ayrıca başvuruları eşgüdümleyecek, veri tabanlarını birbirine bağlayacak ve projeleri takip edecek Veri Merkezi Tek Durak Hizmeti'ne (DC-OSS) öncülük edecek.
Ortak bir kayıt sistemine duyulan ihtiyaç ulusal sayılardaki farklılıklardan anlaşılıyor. Eylül ayında 16 kurumdan derlenen verilerde 35 faal proje veya şirket, inşaat hâlinde yaklaşık 49 tesis ve izin veya değerlendirme bekleyen 117'den fazla tesis yer aldı. Ekniti daha sonra 63 faal tesis, inşaat hâlinde 20 tesis ve teklif sunan 100'den fazla işletmeciden söz etti. Rakamlar farklı tanımlara ve referans dönemlerine dayanıyor; yetkililer aralarındaki farkı açıklamadı.
Dijital Ekonomi ve Toplum Bakan Yardımcısı Nan Boonthida Somchai, gelecekteki projelerin ekonomik katkılarına göre elektrik, su ve yatırım teşvikleri için rekabet edeceğini söyledi. İnşaatı süren ve açılış bekleyen mevcut tesisler, yeni yatırım başvurularından ayrı değerlendirilecek.
Eş zamanlı yürütülecek bir elektrik girişimi, ulusal üretim kurumu, Eyalet Elektrik İdaresi, Metropolitan Elektrik İdaresi ve Enerji Düzenleme Komisyonu arasındaki bilgileri birbirine bağlayacak. Güncel verilerin paylaşılması, enerji şirketlerinin talepleri gerçek projeler ve şebeke koşullarıyla karşılaştırmasına yardımcı olacak.
Yatırımcıları ve müşterileri şimdi ne bekliyor?
Google ve Alphabet'in başkanı ve yatırım işlerinden sorumlu yöneticisi Ruth Porat, 6 Kasım'da Başbakan Anutin Charnvirakul ile görüştü. Başbakanlık Sözcüsü Ekkapob Pianpises'e göre Google, Tayland'a bağlılığını yineledi ve elektrik ile su kurallarında yapılabilecek değişiklikleri ele aldı.
Anutin, süreç boyunca yapay zekâdan yararlanacak merkezi bir izin hizmetini de görüştü. Toplantıda yeni bir yatırım tutarı açıklanmadı. Google, 2027-2028 döneminde Malezya'ya 15 milyar dolar yatırım yapacağını ayrıca duyurdu. Bu açıklama, Tayland düzenleyici çerçevesini hazırlarken bölgedeki büyümenin sürdüğünü gösteriyor.
Tayland hâlihazırda önemli bir bulut altyapısına ev sahipliği yapıyor. Amazon Web Services Ocak 2025'te bir bulut bölgesi açtı; Google Bangkok bölgesini Ocak 2026'da hizmete aldı; Microsoft bir bölge geliştiriyor ve Alibaba Cloud ülkede iki veri merkezi işletiyor. Bulut bölgesi, belirli bir coğrafi alandaki müşterilere hizmet veren tesisler grubudur.
Önemli politika aşamaları, odağın genişlemeden kaynakların tahsisine nasıl kaydığını gösteriyor:
- 2026'nın ilk yarısı: Yatırım Kurulu, toplam değeri yaklaşık 886 milyar baht olan 88 yapay zekâ ve veri merkezi projesini onayladı.
- 5 Ağustos: Bölgesel inşaat verileri Tayland'daki hızlı büyümeyi ortaya koydu.
- 4 Eylül: Ulusal komite, standartlar netleşene kadar inşaatları ve bekleyen izinleri askıya alma kararı aldı.
- 6 Kasım: Google, elektrik, su ve izin kurallarını başbakanla görüştü.
- 10 Kasım: Ekniti, önerilen çerçeveyi kabineye sunmayı planladı.
- 2027'nin başları: Yeni başvuruların yeniden kabul edilmeye başlanması bekleniyor.
Geliştiriciler için ortaya çıkan sistemde konum, altyapı imkânları ve ekonomik faydalar inşaat izninin temel unsurları hâline geliyor. Ek hesaplama kapasitesine ihtiyaç duyan müşteriler için teslimat takvimleri, projelerin bu koşulları karşılamasına bağlı olacak. Bölge sakinleri de yakıt depolamadan soğutma suyu tahliyesine kadar, yalnızca yatırım onaylarının çözmediği konularda açık standartlardan yararlanacak.
Öne Çıkanlar
- Tayland, Eylül 2026'da 49 veri merkezinin inşaatını ve planlanan 117 tesisle ilgili onay kararlarını durdurdu.
- Geliştiriciler tahminen 35 gigavatlık elektrik talep etti; taslak ulusal enerji planında sektör için 8,8 gigavatlık temel değer kullanılıyor.
- Önerilen standartlar arazi kullanımını, elektriği, suyu, çevresel uygulamaları, güvenliği ve ekonomik faydaları kapsıyor.
- Önerilen yedi büyüklük grubu, toplam tesis elektrik talebini esas alacak; nihai sınırlar onaya tabi olacak.
- Ortak bir proje veri tabanı ve merkezi başvuru hizmeti, kurumlar arasındaki denetimi eşgüdümleyecek.
- Yeni başvuruların, kaynakları ve teşvikleri ekonomik katkıyla ilişkilendiren bir süreç kapsamında 2027'nin başlarında yeniden açılması bekleniyor.






