Daha büyük bir ihtiyacın bulunduğu ada için 1 crore Tk maliyetli barınak
Bidyanondo Vakfı, Bangladeş'in St Martin Adası'nda 1 crore Tk maliyetle kalıcı bir barınak açtı. Ada sakinlerinin tahminlerine göre 4.000'den fazla sahipsiz köpeğin sınırlı bakım olanakları için yarıştığı adada barınak; yiyecek, veteriner tedavisi ve kısırlaştırma hizmeti sunacak. Tesis, vakfın kurucusu ve başkanı Kishor Kumar Das tarafından 1 Kasım 2026'da resmen açıldı.
İçindekiler
- Daha büyük bir ihtiyacın bulunduğu ada için 1 crore Tk maliyetli barınak
- Turistlerin azalması neden yiyeceklerin de azalması anlamına geldi?
- Barınağın 240 kişilik kapasitesi nasıl kullanılacak?
- Kısırlaştırma, tekrarlayan doğumların yarattığı baskıyı azaltıyor
- Hükûmetin taslak planında neler önerildi?
- Köpeklere bakarken yaban hayatını korumak
- Barınak ve politika tartışmasının takvimi
- Ada sakinleri ve gönüllüler nasıl katkıda bulunabilir?
- Öne Çıkanlar
Barınakta, her biri 12 köpeğe kadar ev sahipliği yapabilen 20 bölüm ve tıbbi bakımı denetleyen iki veteriner bulunuyor. Yaklaşık 240 hayvanlık kapasite, 4.000 köpeklik nüfusun kabaca yüzde 6'sına karşılık geliyor. Bu nedenle tesisin çalışmaları, köpekleri tedavi edip sağlıklı hayvanları adaya geri bırakmaya; daha fazla bakıma ihtiyaç duyanları ise barınakta tutmaya dayanacak.
Açılış, Bangladeş'in tek mercan adasında giderek iç içe geçen iki sorunu bir araya getiriyor: hayvanların çektiği sıkıntılar ve kırılgan çevre üzerindeki baskı. Köpekler, büyük ölçüde turizm işletmelerinin attığı yiyeceklere bağımlıydı. Adayı korumak amacıyla getirilen kısıtlamalar bu yiyecek kaynağını azalttı ve hayvanları yeterli besin bulmakta zor durumda bıraktı.
Vakıf girişimini, Kasım 2025'te açıklanan hükûmet taslak ana planının arka planında hayata geçiriyor. Planda, biyolojik çeşitliliği korumaya yönelik daha geniş önlemlerin yanı sıra kısırlaştırma, aşılama, sayım çalışmaları ve adaya yeni evcil hayvan getirilmesine yönelik kısıtlamalar önerilmişti. Barınak, bu çalışmaların bir bölümünün yürütülebileceği kalıcı bir yer sağlıyor; ancak ihtiyaç, tesisin kapasitesinin çok ötesinde.
Turistlerin azalması neden yiyeceklerin de azalması anlamına geldi?
Bidyanondo Vakfı yönetim kurulu üyesi Mohammad Jamal Uddin, köpeklerin yiyecek kaynaklarının ziyaretçilere ve onlara hizmet veren işletmelere ne kadar bağlı hâle geldiğini şöyle anlattı:
St Martin'in köpekleri yıllarca adayı dolduran turistlerin, otellerin ve restoranların artıklarından büyük ölçüde beslendi. Hükûmet Bangladeş'in tek mercan adasını korumak için turizmi kısıtlayınca kalabalıklar gitti, yiyecek de ortadan kalktı.
Hükûmetin taslak ana planında da atılan yiyeceklere olan bu bağımlılığa dikkat çekildi. Turizm sezonunda otel ve restoranlarda daha fazla yiyecek artığı oluşuyor. Sezon dışında ise bu kaynak azalıyor. Sokaklarda yaşayan köpekler için bu değişim açlık, yetersiz beslenme ve hastalık ya da yaralanmalardan kurtulmak için daha az güç anlamına gelebiliyor.
Ada sakinleri de sınırlı kaynaklarla binlerce hayvana bakmanın güçlüğüyle karşı karşıya. Yiyecek, yükün yalnızca bir bölümü. Hasta köpeklerin veteriner bakımına, yaralı hayvanların iyileşebilecekleri bir yere ihtiyacı var; tekrarlayan doğumlar ise desteğe ihtiyaç duyan hayvanların sayısını artırıyor.
Das, köpeklerin bakımsız durumda olmasının ve bazılarının vahşice öldürüldüğü olayların barınak projesine önayak olduğunu söyledi. Amacının, ara sıra yapılan yiyecek dağıtımlarına ya da geçici tıbbi yardımlara bel bağlamak yerine sürekli bakım sağlamak olduğunu belirtti.
Barınağın 240 kişilik kapasitesi nasıl kullanılacak?
Sokaklardan kurtarılan köpekler tesiste tedavi edilecek ve kısırlaştırılacak. Hasta ya da yaralı olup daha fazla bakıma ihtiyaç duyan hayvanlar burada kalacak. Bakımları tamamlanan sağlıklı köpekler ise adaya geri bırakılacak.
Bu yaklaşım, barınağı konaklama yerinin yanı sıra tedavi ve iyileşme merkezi hâline getiriyor. Daha uzun süre iyileşmesi gereken bir köpek, durumu düzelene kadar bir yeri işgal edebilirken başka bir hayvanın daha kısa süre kalması gerekebilir. Zaman içinde kaç hayvana yardım edilebileceği, hayvanların ne kadar hızlı iyileştiğine ve veteriner ekibinin ne ölçüde tedavi sağlayabildiğine bağlı olacak.
20 bölümdeki tıbbi bakımı iki veteriner denetliyor. Açılışla ilgili açıklamalarda şu ana kadar barınağa alınan köpeklerin sayısı, yapılan ameliyatlar, ortalama iyileşme süreleri ya da sürekli işletme bütçesi hakkında bilgi verilmedi. Tesisin fiziksel kapasitesinin ötesinde ne kadar bakım sunduğunu değerlendirmek için bu ayrıntılara ihtiyaç duyulacak.
1 crore Tk tutarındaki inşaat maliyeti 10 milyon Tk'ye denk geliyor. Barınağın faaliyetlerini sürdürmek için yiyecek, ilaç, veteriner personeli ve bakım giderlerine düzenli harcama yapılması gerekecek. Proje yetkilileri, kalıcı sonuçlar için güvenilir finansman ve veteriner personelinin bulunmasını şart olarak gösteriyor.
Kısırlaştırma, tekrarlayan doğumların yarattığı baskıyı azaltıyor
Perulu gönüllü Jessica Maria, köpek nüfusunun artmaya devam etmesinin başlıca nedenlerinden birinin sık doğumlar olduğunu söyledi. Hayvanlarda görülen tümörlere ve cilt hastalıklarına da dikkat çeken Maria, yeni doğumları önleme çabalarının yanı sıra tedaviye de ihtiyaç olduğunu belirtti.
Kısırlaştırma, hayvanın üremesini önleyen bir ameliyattır. Dişi köpeklerde gelecekteki gebelikleri önler. Nüfus üzerindeki etkisi zamanla ortaya çıkar: Daha az yavru doğar, ancak adada yaşayan köpekler yiyeceğe, barınağa ve tıbbi bakıma ihtiyaç duymayı sürdürür.
Vakıf bu iki çalışmayı bir arada yürütmeyi amaçlıyor. Hasta bir köpeğin tedavi edilmesi o anki acısını gideriyor. Köpeklerin kısırlaştırılması ise aynı sınırlı kaynaklar için yarışacak yeni yavruların sayısını azaltıyor. Yalnızca bir çalışmaya odaklanan program, diğer ihtiyacı karşılıksız bırakır.
Jolpia adıyla anılan Alman gönüllü, hasta hayvanların tedavi ve iyileşme için sokaklardan getirilmesini anlattı. Adanın sorunlarının bir anda çözülemeyeceğini, ancak çalışmanın her bir hayvan için sürdürülmesi gerektiğini söyledi. Anlattıkları barınağın pratik ihtiyaçlarını da ortaya koyuyor: Her kurtarma çalışması bakım, yer ve personelin zamanını gerektiriyor.
Hükûmetin taslak planında neler önerildi?
Çevre, Orman ve İklim Değişikliği Bakanlığının Kasım 2025'te açıklanan taslak ana planında, St Martin Adası'nda serbestçe dolaşan köpeklerin sayısının 3.300 ile 4.500 arasında olduğu ve yaklaşık yüzde 27'sinin kısırlaştırıldığı tahmin edildi. Barınağın açılışında konuşan ada sakinleri nüfusun 4.000'i aştığını söylerken, açılışa ilişkin diğer açıklamalarda sayının bu rakamın biraz altında olduğu belirtildi. Kasım 2025 tarihli haberlerde taslak planın açıklaması dışında yaklaşık 7.000 köpek tahminine de yer verildi; dolayısıyla üzerinde uzlaşılmış tek bir nüfus sayımı bulunmuyor.
Taslakta yaklaşık 1.917 köpeğin aşılandığı kaydedildi. Aşılama ve kısırlaştırma farklı amaçlara hizmet ediyor: Aşılama belirli hastalıklara karşı koruma sağlarken kısırlaştırma üremeyi önlüyor. Her ikisi de ada için önerilen programa dâhil edilmişti.
Plana göre 2025'te köpeklerin yüzde 90'ının kısırlaştırılması, 2026'ya kadar tüm dişi köpeklerin kısırlaştırılması ve 2030'a kadar nüfusun tamamen kontrol altına alınması hedefleniyordu. Son yıla kadar tüm köpeklerin kısırlaştırılması da amaçlar arasındaydı. Bunlar öneri niteliğindeki hedeflerdi. Barınağın açılışıyla birlikte açıklanan güncel sonuçlar, hükûmet programının bu hedeflere ulaşma yolunda ne kadar ilerlediğini göstermiyor.
Daha geniş kapsamlı ana planda toplam maliyeti 547,9 milyar Tk olarak tahmin edilen 26 proje yer alıyordu. Bu tutar, yalnızca köpek barınağını ya da köpek yönetimini değil, adaya yönelik daha geniş programı kapsıyordu. Önerilen hayvan koruma tedbirleri arasında nüfus sayımları, düzenlemeye tabi besleme, yeni evcil hayvan getirilmesine kısıtlamalar, evcil köpeklerin kısırlaştırılması ve hayvan bakımı ile güvenliği konusunda farkındalık çalışmaları bulunuyordu.
Köpeklere bakarken yaban hayatını korumak
Taslak planda yaban hayatını, ada sakinlerini, ziyaretçileri ve köpeklerin kendilerini etkileyen riskler anlatıldı. Kaplumbağa yumurtalarına ve yavrularına yönelik saldırılar, insanların köpekler tarafından ısırılması, kuduz ve diğer hastalıklara ilişkin kaygılar ve günlük hareketliliği aksatabilecek korkular bunlar arasında sayıldı.
Hayvan refahı da hükûmetin değerlendirmesinin bir parçasını oluşturuyordu. Taslakta, turizm sezonu dışında köpeklerin açlık çektiği; hastalık, yaralanma ve yetersiz beslenme sorunları yaşadığı belirtildi. Bu nedenle zorluk, orada yaşayan hayvanlara insancıl bakım sağlarken yaban hayatı ve insanlar üzerindeki baskıyı azaltmak.
Kısırlaştırma gelecekteki doğumları azaltabilir, ancak adaya geri bırakılan hayvanlar yine de yiyeceğe ihtiyaç duyacak ve insanlarla yaban hayatıyla aynı alanı paylaşmayı sürdürecek. Barınağın tedavi programı; atık ve besleme yönetimi, aşılama ve nüfusun izlenmesi gibi taslakta belirlenen daha geniş kapsamlı çalışmalarla birlikte yürütülüyor.
Hayvan Refahı için İnsanlar Vakfı proje direktörü Avukat Rabab Chowdhury, ada genelinde bütün köpeklerin kısırlaştırılmasının uygulanabilir olup olmadığını sorguladı. Önerilen müdahalenin kapsamına ve gelecekteki köpek nüfusu üzerindeki etkisine ilişkin kaygılarını dile getirirken nüfus kontrolünün mümkün olduğunu savundu. Chowdhury'nin açıklamaları, programın kapsamı ve amacı konusunda neden tartışma yaşandığını gösteriyor.
Barınak ve politika tartışmasının takvimi
Barınağın açılışından önce, hükûmetin planlama çalışmaları bir yıldan uzun süre önce kamuoyuna duyurulmuştu. Başlıca tarihler, adanın korunmasına yönelik önerilerden hayvan bakımı için kalıcı bir tesise uzanan süreci ortaya koyuyor:
- 22 Ocak 2025: Çevre Danışmanı Syeda Rizwana Hasan, hükûmet ve sivil toplum kuruluşları arasında eş güdüm sağlanarak adanın çevresini ve biyolojik çeşitliliğini korumak ve iyileştirmek için bir ana plan hazırlanacağını duyurdu.
- 29 Kasım 2025: Köpek nüfusuna ilişkin tahminler, aşılama rakamları ve kısırlaştırma hedefleri dâhil taslak ana planın ayrıntıları kamuoyuna açıklandı.
- 20 Aralık 2025: Taslak plan hakkında yazılı görüş sunulması için belirlenen son tarih.
- 1 Kasım 2026: Bidyanondo Vakfı kalıcı köpek barınağını resmen açtı.
- 2026: Tüm dişi köpeklerin kısırlaştırılmasının tamamlanması için önerilen yıl.
- 2030: Köpek nüfusunun tamamen kontrol altına alınması ve kısırlaştırma kapsamının tamamlanması için önerilen son yıl.
Çevre Bakanlığında ek sekreter olarak görev yapan Dr. Fahmida Khanam, taslak planın istişare sürecinde adanın nadir biyolojik çeşitliliğini korumanın devletin sorumluluğu olduğunu söyledi. İnsanların görüşlerini sunabileceğini ve ana planın bu yorumlar doğrultusunda kesinleştirileceğini belirtti.
Barınak, bu politika tartışmasına uygulamaya dönük bir bakım alanı ekliyor. Vakfın tesisiyle kamu programı aynı ada nüfusunu hedeflediği için hükûmetin kısırlaştırma programlarıyla eş güdüm önem taşıyacak.
Ada sakinleri ve gönüllüler nasıl katkıda bulunabilir?
Jamal Uddin, ada sakinlerini, ziyaretçileri ve hayvanseverleri turizm sezonunda barınağı ziyaret etmeye, bölümleri görmeye ve sunulan bakımı yerinde incelemeye teşvik etti. Vakıf ayrıca nelerin işe yaradığı, nelerin geliştirilmesi gerektiği ve en çok nerede yardıma ihtiyaç duyulduğu konusunda geri bildirim topluyor.
Almanya ve Peru'dan gönüllüler çalışmalara katıldı. Katılımları barınak çalışmalarına destek sağlıyor; ancak tedavi ve kısırlaştırmanın sürdürülebilmesi için eğitimli veteriner personeline ihtiyaç devam ediyor. Hasta hayvanların bulunması ve barınak dışındaki insancıl yönetimin sürdürülmesi için ada sakinlerinin desteği de önem taşıyacak.
Tesis, yaralı ve hasta köpeklere iyileşebilecekleri bir yer sağlıyor; ancak adadaki köpeklerin çoğu barınağın dışında yaşamayı sürdürecek. Barınağın katkısı, tedavinin düzenli biçimde sürdürülmesine, yeterli iyileşme alanı bulunmasına, yeni doğumların azalmasına ve daha geniş kapsamlı kamu programıyla iş birliğine bağlı olacak. 240 hayvan kapasiteli bir barınakla binlerle ifade edilen ada nüfusu arasındaki pratik bağlar bunlar.
Öne Çıkanlar
- Bidyanondo Vakfı, St Martin Adası'ndaki köpek barınağını 1 Kasım 2026'da 1 crore Tk maliyetle açtı.
- Tesiste 20 bölüm, yaklaşık 240 köpeklik kapasite ve bakımı denetleyen iki veteriner bulunuyor.
- Hasta ve yaralı köpekler ek tedavi için barınakta kalacak; sağlıklı hayvanlar bakımlarının ardından serbest bırakılacak.
- Ada sakinleri, turizmin azalmasıyla yiyecek artıklarına erişimin kısıtlandığı adada 4.000'den fazla sahipsiz köpek bulunduğunu tahmin ediyor.
- Hükûmetin taslak planında aşılama, kısırlaştırma, sayım çalışmaları ve 2030'a uzanan hedeflerle başka kontrol önlemleri önerildi.
- Barınağın kaç hayvana yardım edebileceğini sürdürülebilir finansman, veteriner personeli, hükûmetle eş güdüm ve toplum desteği belirleyecek.






