Köy ve gençlik konseyi seçimleri Kasım 2028'e alındı
Filipinler Yüksek Mahkemesi, 30 Ekim 2023'te seçilen barangay yetkilileri ile Sangguniang Kabataan (SK) üyelerinin, Kasım 2028'de yapılacak bir sonraki seçimlerin ardından halefleri seçilip göreve başlamaya hak kazanana kadar görevde kalmasına izin veren 12326 sayılı Cumhuriyet Yasası'nı onadı. Karar, seçim hukukçusu Romulo B. Macalintal'ın 2 Kasım 2026 için belirlenen oy verme tarihini Kasım 2028'in ikinci pazartesisine alan yasaya yönelik itirazını reddediyor.
İçindekiler
- Köy ve gençlik konseyi seçimleri Kasım 2028'e alındı
- Yasa neleri değiştiriyor
- Çoğunluk neden bunu görev süresiyle ilgili bir yasa olarak değerlendirdi
- Mahkeme Kongre'nin yetkisini nasıl değerlendirdi
- Seçim takvimi neden önemliydi
- Görevdekiler yeni seçim yapılmadan neden görevde kalabiliyor
- Çoğunluk oy hakkı konusunda ne dedi
- Muhalif yargıçlar uzatmaya neden karşı çıktı
- Yargıçlar nasıl ayrıştı
- Öne Çıkanlar
14 Ekim 2026 tarihli ve 6 Kasım'da kamuoyuna açıklanan karar, köy ve gençlik konseyi yetkililerinin görev süresini beş yıl olarak belirliyor. Sonraki barangay ve SK seçimleri beş yılda bir yapılacak. Bunun bölge sakinleri açısından ilk sonucu, yeni yerel temsilcilerini seçebilmeleri için daha uzun süre bekleyecek olmaları.
Temel hukuki soru, Kongre'nin kamu görevlerinin süresini değiştirip değiştirmediği ya da özel olarak güçlü bir gerekçe gerektirecek biçimde bir seçimi erteleyip ertelemediğiydi. Mahkeme çoğunluğu 12326 sayılı Cumhuriyet Yasası'nı görev sürelerini belirleyen bir yasa olarak değerlendirdi. Muhalif görüş bildiren bazı yargıçlar ise yasanın planlanan oylama üzerindeki etkisinin de incelenmesi gerektiğini savundu.
Yüksek Mahkeme Sözcülük Ofisi'nin resmî dava özeti, davayı G.R. No. E-08557, Romulo B. Macalintal v. Office of the President et al. olarak tanımlıyor. Kararı, o dönem Yüksek Mahkeme üyesi olan ve şimdi başyargıç görevini yürüten Rodil V. Zalameda kaleme aldı.
Karar birbiriyle bağlantılı iki değişikliği yürürlükte bırakıyor: Gelecekte göreve gelecek kişiler için daha uzun görev süreleri ve mevcut yetkililerin, hâlihazırdaki görevde kalma kuralı uyarınca hizmetlerini sürdürmesi. Bu kural, seçilmiş halefleri göreve başlamak için gereken yasal şartları yerine getirene kadar mevcut yetkililerin görevde kalmasına izin veriyor.
Yasa neleri değiştiriyor
12326 sayılı Cumhuriyet Yasası, barangay yetkililerinin görev süresini, 2025'te 12232 sayılı Cumhuriyet Yasası ile belirlenen dört yıldan beş yıla çıkarıyor. Ayrıca barangay yetkililerinin art arda görev yapabileceği dönem sayısına ilişkin üst sınırı üçten ikiye indiriyor. SK yetkilileri ise yalnızca bir dönem görev yapabilecek.
Değişiklikler görev süresi ile art arda görev yapma sınırlarını farklı yönlerde etkiliyor. Önceki dört yıllık görev süresi ve üç dönem sınırına göre barangay yetkililerinin kesintisiz görev yapabileceği azami süre 12 yıl olacaktı. Yeni iki dönem sınırıyla beş yıl çarpıldığında azami süre 10 yıla iniyor.
Dolayısıyla tek tek görev süreleri uzarken kesintisiz görev yapılabilecek azami süre kısalıyor. Seçmenler, belirli bir zaman aralığında yetkilileri seçmek için daha az fırsat bulacak; barangay yöneticileri ise programlarını hayata geçirmek için seçimler arasında daha fazla zamana sahip olacak.
Yüksek Mahkeme, yasanın kabul edildiği tarihi 24 Eylül 2026 olarak belirtiyor. Başkan Ferdinand Marcos Jr.'ın yasayı 25 Eylül'de imzaladığı bildirilmişti. Mahkemenin açıklamasında, onadığı yasanın tarihi olarak 24 Eylül kullanılıyor.
Çoğunluk neden bunu görev süresiyle ilgili bir yasa olarak değerlendirdi
Macalintal, seçimlerin ertelenmesine ilişkin 11935 sayılı Cumhuriyet Yasası'nı konu alan ve Yüksek Mahkeme'nin 2023'te verdiği Macalintal v. Commission on Elections kararına dayandı. Bu kararda seçimlerin ertelenmesi için önemli, esaslı ya da zorlayıcı gerekçeler aranmıştı.
Mahkeme çoğunluğu, 12326 sayılı Cumhuriyet Yasası'nın temel amacının beş yıllık görev süresi belirlemek olduğunu ve bu nedenle söz konusu ilkelerin uygulanamayacağını söyledi. Mahkemeye göre seçimin Kasım 2028'e alınması, bu değişikliğin hayata geçirilmesiydi.
Yüksek Mahkeme Sözcülük Ofisi, kamuoyuna açıkladığı özette çoğunluğun gerekçesini şöyle aktardı:
Görev sürelerini belirleyen bir yasa, yalnızca seçim takvimini etkiliyor diye seçimleri erteleyen bir yasaya dönüşmez.
Yüksek Mahkeme üyesi Jhosep Y. Lopez de bu yaklaşıma katıldı. Seçim tarihini etkileyen her yasanın seçim erteleme tedbiri sayılmasının, Kongre'nin barangay görev sürelerini belirleme yetkisini, yeni bir dönemin ne zaman başlayacağını kararlaştırma yetkisi de dahil olmak üzere, kısıtlayacağını savundu.
Sınıflandırma önemliydi; çünkü yasaya hangi hukuki ölçütün uygulanacağını belirliyordu. Macalintal, Mahkemenin planlanan bir oylamayı ertelemeye ilişkin daha güçlü gerekçe şartını aramasını istedi. Mahkeme çoğunluğu ise bunun yerine Kongre'nin görev sürelerini belirleme yetkisini ve yeni takvime geçişin makul olup olmadığını değerlendirdi.
Mahkeme Kongre'nin yetkisini nasıl değerlendirdi
Anayasa, barangay yetkilileri için belirli bir görev süresi öngörmüyor. Mahkeme çoğunluğu, beş yıllık görev süresi belirlemenin öncelikle Kongre'ye ait bir politika tercihi olduğunu; Kongre'nin bu süreleri belirleyebileceğini, değiştirebileceğini ve uzatabileceğini söyledi.
Mahkemeye göre Kongre'nin yetkisinin yine de bir sınırı var: Yeni görev süresi başlamadan önceki dönem makul olmalı ve gereğinden fazla uzamamalı. Mahkeme çoğunluğu bu şartı, barangay seçimlerinin tekrar tekrar ertelenmesine karşı bir güvence olarak tanımladı.
Mahkeme, görevdeki yetkililerin 30 Ekim 2023'te seçilmiş olmasını gerekçe göstererek Kasım 2028 takvimini makul buldu. Bu seçimler ile sonraki oylama arasındaki süre beş yılı biraz aşıyor ve genel olarak 12326 sayılı Cumhuriyet Yasası'nın belirlediği döngüyle örtüşüyor.
Mahkeme çoğunluğu, Macalintal'ın esaslı usul güvencelerine dayalı itirazını da reddetti. Basitçe ifade etmek gerekirse bu hukuki ölçüt, bir yasanın meşru bir kamu amacına hizmet edip etmediğini ve seçilen yöntemin bu amaca makul biçimde katkıda bulunup bulunmadığını sorgular.
Kongre'nin değerlendirdiği unsurlar arasında barangay kalkınma planlaması, programların devamlılığı, yerel kaynakların kısıtlılığı ve seçim maliyetleri yer aldı. Mahkeme, etkili yerel yönetimi ve programların sürdürülmesini meşru amaçlar olarak kabul etti; beş yıllık döngüyü ve geçişi makul buldu.
Seçim takvimi neden önemliydi
Mahkeme, milletvekillerinin Mayıs 2028'deki ulusal ve yerel seçimler sırasında Seçim Komisyonu'nun iş yüküne ilişkin kaygılarını değerlendirdi. Mahkemeye göre barangay ve SK seçimlerinin 2027'de yapılması, daha kapsamlı olan bu seçimlere yönelik hazırlıkları aksatabilirdi.
Beş yıllık döngünün daha önce planlanan Kasım 2026 seçimleriyle başlatılması, başka bir takvim sorununa yol açacaktı. Beş yıl eklenmesi, sonraki barangay ve SK seçimlerini ulusal ve yerel seçimlerle aynı yıla, 2031'e taşıyacaktı.
Mahkeme çoğunluğu, Kasım 2028'in seçilmesinde bu takvim kaygılarını da dikkate aldı. Gözden geçirilen takvimde barangay ve gençlik konseyi seçimleri, Mayıs 2028'deki ulusal ve yerel seçimlerden sonraya alındı.
Uyuşmazlığın gelişimini temel tarihler gösteriyor:
- 30 Ekim 2023: Seçmenler görevdeki barangay ve SK yetkililerini seçti.
- 2025: Mahkemenin açıklamasına göre 12232 sayılı Cumhuriyet Yasası dört yıllık görev süresi belirledi.
- 24 Eylül 2026: Yüksek Mahkemeye göre 12326 sayılı Cumhuriyet Yasası kabul edildi.
- 14 Ekim 2026: Yüksek Mahkeme, 12326 sayılı Cumhuriyet Yasası'nı onayan kararını verdi.
- 2 Kasım 2026: Önceden planlanan barangay ve SK seçimleri yeni yasayla takvimden çıkarıldı.
- 6 Kasım 2026: Karar kamuoyuna açıklandı.
- Kasım 2028: Sonraki barangay ve SK seçimleri ayın ikinci pazartesisinde yapılacak.
Görevdekiler yeni seçim yapılmadan neden görevde kalabiliyor
Ekim 2023'te seçilen yetkililer, 12326 sayılı Cumhuriyet Yasası'nın koruduğu 12232 sayılı Cumhuriyet Yasası'ndaki görevde kalma hükmü uyarınca hizmet vermeye devam edecek. Halefleri seçilip göreve başlamaya hak kazanana kadar görevlerini sürdürecekler.
Görevde kalma düzenlemesi, bir yetkilinin yerine yenisinin geçmesi için gereken yasal süreç tamamlanana kadar mevcut kişinin görevini sürdürmesini sağlar. Bu durumda yeni seçim takvimi, seçmenlerin yerine geçecek kişileri belirleyeceği tarihi ileri taşıyor.
Mahkeme çoğunluğu, bu kural uyarınca göreve devam etmenin mevcut yetkililere yeni bir dönem vermediğini ve Kongre'nin onları atadığı anlamına gelmediğini söyledi. Görevde kalmalarının hukuki dayanağı, hâlihazırda yürüttükleri görevlere bağlı olan görevde kalma hükmü.
Bölge sakinleri açısından pratik sonuç, barangay ve gençlik konseyi çalışmalarından sorumlu yetkililerin görevlerine devam etmesi. Mevcut yetkililer programlarını sürdürebilecek; seçmenler ise onları seçim yoluyla değiştirmek için Kasım 2028'deki bir sonraki planlı fırsatı beklemek zorunda kalacak.
Resmî görev süresi ile fiilen görevde geçirilen zaman arasındaki fark, görüş ayrılığının merkezinde yer alıyor. Mahkeme çoğunluğu mevcut görevde kalma mekanizmasını kabul ederken muhalif yargıçlar, seçilmiş yetkililerin halktan yeniden yetki almadan önce ne kadar süre görev yapacağına odaklandı.
Çoğunluk oy hakkı konusunda ne dedi
Macalintal, seçim takviminin uzatılmasının oy kullanma hakkını ve barangay yetkililerinin seçimle belirlenmesi şartını ihlal ettiğini savundu. Mahkeme çoğunluğu her iki iddiayı da reddetti.
Mahkemeye göre oy kullanma hakkı, barangay yetkilileri için belirli bir görev süresi ya da seçim sıklığı öngörmüyor. Mahkemenin değerlendirmesi, yasanın seçmenlerin önceden bilebileceği tarihlerde düzenli seçimler öngörüp öngörmediğine odaklandı.
12326 sayılı Cumhuriyet Yasası, bir sonraki oylamayı Kasım 2028'e, sonraki seçimleri ise her beş yılda bir olacak şekilde belirliyor. Mahkeme çoğunluğu bunu, halkın temsilcilerini seçmeyi sürdürebileceği sabit ve öngörülebilir bir takvim olarak değerlendirdi.
Karar, Kongre'nin seçim döngüsüne ilişkin tercihine büyük ağırlık veriyor. Muhalif yargıçlar ise seçmenlerin Kasım 2026'da kullanmayı beklediği fırsata daha fazla önem verdi. Görüş ayrılığı, halkın seçilmiş bir yetkilinin görevini sürdürmesi için verdiği yetkiyi ne zaman yenileyebilmesi ya da geri çekebilmesi gerektiğiyle ilgili.
Muhalif yargıçlar uzatmaya neden karşı çıktı
Kıdemli Yüksek Mahkeme üyesi Marvic M.V.F. Leonen, Kongre'nin barangay görev sürelerini uzatma yetkisi olduğunu kabul etti ve 12326 sayılı Cumhuriyet Yasası'nı baskıcı bulmadı. Buna rağmen görevdeki yetkililerin görev sürelerini uzatmanın halkın oy kullanma hakkını ihlal ettiği sonucuna vardı. İtirazı, planlanan seçimde yetkilileri seçme fırsatının ortadan kalkmasına odaklanıyordu.
Yüksek Mahkeme üyesi Alfredo Benjamin S. Caguioa, hükümet programlarının devamlılığının rutin bir idari kaygı olduğunu ve seçim ertelemesini haklı çıkaracak kadar zorlayıcı bir devlet menfaati oluşturmadığını savundu. Planlanan oylamanın yapılmasına izin vererek beş yıllık görev sürelerinin Kasım 2026'da seçilecek yetkililere uygulanabileceğini söyledi.
Caguioa ayrıca seçim takviminde yapılan değişikliklerin birikimli etkisine dikkat çekti. Ona göre 2023'te seçilen yetkililer, başlangıçta aldıkları yetki kapsamındaki üç yıllık sürenin ötesinde kalacak ve yeni bir seçim yapılmadan beş yıldan uzun süre görev yapacaktı.
Yüksek Mahkeme üyesi Antonio T. Kho Jr., 12326 sayılı Cumhuriyet Yasası'nı hem görev sürelerini belirleyen hem de seçimi erteleyen bir düzenleme olarak değerlendirdi. Yasanın görev süresini ve seçim tarihini ayrı ayrı ele aldığını, bunların birbirinden farklı konular olduğunu belirtti.
Kho da Kasım 2026'da seçilecek yetkililerin yeni beş yıllık görev süresini tamamlayabileceğini savundu. Oylamanın yerini değiştirmek için gösterilen gerekçeleri yetersiz buldu; bunlar arasında planlanan 2 Kasım seçiminin Ölüler Günü'ne yakın bir tarihe denk gelmesi ve gelecekteki seçim döngüsünün 2031'e uzanması da vardı.
Dolayısıyla görüş ayrılığı, beş yıllık görev sürelerine basitçe karşı çıkılması ya da desteklenmesinden ibaret değildi. Muhalif görüşlerdeki bazı gerekçeler, Kongre'nin gelecekteki görev sürelerini değiştirebileceğini kabul ederken bir sonraki seçimi erteleyerek mevcut yetkilileri görevde tutma kararına karşı çıkıyordu.
Yargıçlar nasıl ayrıştı
Zalameda'nın kararı, o dönem başyargıç olan Alexander G. Gesmundo ile Yüksek Mahkeme üyeleri Amy C. Lazaro-Javier, Henri Jean Paul B. Inting, Samuel H. Gaerlan, Jhosep Y. Lopez, Japar B. Dimaampao, Jose Midas P. Marquez ve Raul B. Villanueva'nın desteğini aldı.
Leonen, Caguioa ve Kho'nun yanı sıra Yüksek Mahkeme üyeleri Ramon Paul L. Hernando ve Ricardo R. Rosario muhalif kaldı. Yüksek Mahkeme üyesi Maria Filomena D. Singh izinliydi. Kararı kaleme alan yargıç da dahil edildiğinde, kayıtlara göre dokuz yargıç kararı desteklerken beşi karşı çıktı.
Mahkemenin kamuya açık özeti, Leonen, Caguioa, Lopez ve Kho'nun ayrı gerekçelerini açıklıyor; hukuki tartışmanın tamamı için kararın tümüne ve ayrı görüşlere başvurulmasını öneriyor.
Yayımlandığı sırada Macalintal'ın yeniden değerlendirme talebinde bulunup bulunmayacağı bilinmiyordu. Böyle bir başvuru, Yüksek Mahkemeden kararını yeniden incelemesini istemek anlamına gelir. Onanan karara göre bir sonraki barangay ve SK seçimleri Kasım 2028'de yapılacak.
Öne Çıkanlar
- Yüksek Mahkeme, 14 Ekim 2026 tarihli ve 6 Kasım'da kamuoyuna açıklanan kararıyla 12326 sayılı Cumhuriyet Yasası'nı onadı.
- Sonraki barangay ve SK seçimleri 2 Kasım 2026'dan Kasım 2028'in ikinci pazartesisine alındı. Ardından seçimler beş yılda bir yapılacak.
- Barangay yetkililerinin görev süresi beş yıl olacak ve art arda en fazla iki dönem görev yapabilecekler. SK yetkilileri ise bir dönemle sınırlandırıldı.
- Ekim 2023'te seçilen görevdekiler, halefleri seçilip göreve başlamaya hak kazanana kadar mevcut görevde kalma hükmü uyarınca görevlerini sürdürecek.
- Mahkeme çoğunluğu yasayı görev sürelerini belirleyen bir düzenleme olarak değerlendirdi; muhalifler ise planlanan oylamanın ertelenmesinin daha güçlü bir anayasal gerekçe gerektirdiğini savundu.
- Karara ilişkin oy dağılımı dokuz destekleyen, beş muhalif ve bir izinli yargıç şeklinde kayda geçti.






