Kritik üretim açığını kapatacak dört tesis
Hindistan Birlik Kabinesi'nin onayladığı 2.814 crore rupilik program kapsamında, dört lityum ve nikel işleme tesisi için yüzde 30 sermaye sübvansiyonu sağlayacak. Kritik Mineral İşlemeyi Teşvik Sermaye Desteği Programı, 2026-27 mali yılından 2030-31'e kadar uygulanacak. Program, mineralleri güvence altına alma ile bunları üreticilerin kullanabileceği malzemelere dönüştürme arasındaki eksik halkayı tamamlamayı hedefliyor.
İçindekiler
- Kritik üretim açığını kapatacak dört tesis
- Tesislerde ne üretilecek?
- Sübvansiyon ve ihale süreci
- Yurt dışındaki işleme kapasitesi neden kaygı yaratıyor?
- Elektrikli araçlar ve diğer sektörlerin yeri
- Dört eyalette işleme parkları hazırlanıyor
- Tesislerin çalışması için ham madde arzı şart
- İşleme ve geri dönüşüm birlikte gelişebilir
- Programın sonraki adımları
- Öne Çıkanlar
Program, her biri en az 30.000 ton işleme kapasitesine sahip iki lityum tesisi ve her biri en az 50.000 ton kapasiteye sahip iki nikel tesisi öngörüyor. Devlet desteği, her bir lityum yararlanıcısı için 500 crore rupide, her bir nikel yararlanıcısı içinse 900 crore rupide sınırlandırılıyor. Nikel üretimi sırasında kobaltın da geri kazanılması bekleniyor.
Başbakan Narendra Modi başkanlığındaki Kabine, programı çarşamba günü onayladı. Programın hedeflediği sektörler elektrikli araçların yanı sıra batarya depolama, elektronik, savunma ve özel çeliği de kapsıyor. Temel amaç, yoğun biçimde yurt dışındaki işleme tesislerine bağımlı kalmak yerine daha fazla rafine malzemeyi Hindistan'da üretmek.
Hükümetin belirlediği üç temel kısıt var: Tesisler ciddi yatırım gerektiriyor, uygun işleme teknolojilerine erişim zor ve ham madde arzı sınırlı. Sübvansiyon tesis kurma maliyetini karşılamaya yardımcı olurken, ihale süreci teknik yeterliliğe sahip şirketler arasından bunu en az devlet desteğiyle gerçekleştirebilecek olanları belirleyecek.
Tesislerde ne üretilecek?
Lityum ve nikel cevherleri ya da daha önce kısmen işlenmiş ara ürünler, yüksek saflıkta bileşiklere dönüştürülecek. İşleme, kullanılabilir malzemelerin diğer maddelerden ayrıştırılmasını ve sanayi müşterilerinin gereksinimlerini karşılayacak biçimde hazırlanmasını ifade ediyor. Bir mineral yatağını bulmak ile kullanılabilir bir kimyasal üretmek, aynı tedarik zincirinin farklı aşamalarıdır.
Hindistan için yurt içinde katma değer yaratmak, bu işin daha büyük bölümünü ülke içinde tutmak anlamına geliyor. Üreticiler, ağırlıklı olarak ithal rafine malzemelere dayanmak yerine Hindistan'daki tesislerde işlenmiş bileşikleri tedarik edebilecek. Dolayısıyla program, mineral arzı ile batarya ve diğer ürünleri üreten fabrikalar arasındaki sanayi aşamasına odaklanıyor.
Kobaltın geri kazanılması, nikel projelerine ek bir potansiyel ürün kazandırıyor. Hükümet, kobaltın ayrı bir tesiste değil, nikel üretimiyle birlikte yan ürün olarak geri kazanılmasını bekliyor. Desteklenecek dört tesisin ikisi lityum, ikisi nikel işlemeye ayrılacak.
Sübvansiyon ve ihale süreci
Yüzde 30'luk sübvansiyon, her mineral için ayrı bir üst ödeme sınırıyla uygun yatırım harcamalarına uygulanacak. İngilizce kısaltmasıyla capex olarak bilinen sermaye harcamaları; tesis ve ekipman gibi varlıkların kurulması için yapılan harcamalardır. Şirketlerin projelerini faaliyete geçirmek için devlet katkısının ötesinde finansman bulması gerekecek.
Seçim süreci iki aşamadan oluşuyor. Başvuru sahipleri önce teknik değerlendirmeden geçecek. Yalnızca yeterli bulunanlar mali teklif aşamasına ilerleyebilecek; burada her mineral için en düşük maliyet ölçütüyle ikişer yararlanıcı seçilecek. Başka bir deyişle hükümet, yeterliliği bulunan ve en düşük sermaye sübvansiyonunu talep eden başvuru sahiplerini tercih edecek.
Dört tesis için belirlenen münferit sübvansiyon üst sınırlarının toplamı 2.800 crore rupi: İki lityum yararlanıcısı için 1.000 crore, iki nikel yararlanıcısı için 1.800 crore rupi. Gerçek destek tutarları, uygun yatırım miktarına ve rekabetçi tekliflerde talep edilen desteğe bağlı olacak. Yararlanıcı başına 900 crore rupilik nikel üst sınırı, 500 crore rupilik lityum üst sınırının 1,8 katı.
Ödemeler, belirlenen proje kilometre taşlarına bağlı olarak üç taksitte yapılacak. Böylece şirketler, projeleri ilerledikçe aşamalı destek alacak. Kazanan şirketler, tesislerin nihai konumları, başvuru son tarihi, ayrıntılı ödeme kilometre taşları ve devreye alma tarihleri henüz açıklanmadı.
Yurt dışındaki işleme kapasitesi neden kaygı yaratıyor?
Hükümete göre Hindistan, lityum, nikel ve kobalt kaynaklı olanlar da dahil olmak üzere yüksek saflıktaki rafine ara ürün ve malzemelerde büyük ölçüde ithalata bağımlı. Bu mineralleri ayrıştırma, zenginleştirme ve işleme altyapısı henüz gelişiminin ilk aşamalarında. Bu durum, yerli üreticileri önemli girdiler için yurt dışındaki tedarikçilere bağımlı kılıyor.
Hükümetin karara eşlik eden açıklamasında, işleme kapasitesinin belirli yerlerde yoğunlaşmasının yarattığı risk şöyle anlatıldı:
Kritik minerallerin işlenmesi, dünyada az sayıda bölgede yoğunlaşmış durumda. Bu durum tedarik zincirlerini jeopolitik aksamalara, fiyat oynaklığına ve olası arz kısıtlamalarına açık hâle getiriyor,
Çin, kritik mineral tedarik zincirlerinde önemli bir konuma sahip. Nadir toprak elementleri ve bataryalarda kullanılmaya uygun grafit de dahil olmak üzere bazı malzemelerin küresel işleme kapasitesinin yüzde 90'dan fazlasını kontrol ediyor. Bu malzemeler, daha geniş kapsamlı yoğunlaşma sorununu gösteriyor; dört tesisli yeni program ise özellikle lityum ve nikeli hedefliyor.
Yerli üreticiler için daha fazla yurt içi tedarikçi, yurt dışı ticaretin aksaması ya da fiyatların keskin biçimde değişmesi durumunda daha fazla seçenek sunabilir. Yerel işleme, önemli bir üretim aşamasını, nihai bileşikleri kullanan sektörlere de yaklaştırır. Tesislerin bu fırsattan ne ölçüde yararlanabileceğini, güvenilir mineral arzı ve uygulanabilir teknoloji belirleyecek.
Elektrikli araçlar ve diğer sektörlerin yeri
Lityum; elektrikli araçlarda, tüketici elektroniğinde ve elektriği depolayan sistemlerde kullanılan lityum iyon bataryaların temel girdilerinden biri. Hafif olması ve elektrokimyasal özellikleri, bataryaların enerji depolamasına yardımcı oluyor. İngilizce kısaltmasıyla BESS olarak anılan batarya enerji depolama sistemleri, elektriği bir aracı doğrudan çalıştırmak yerine daha sonra kullanılmak üzere depoluyor.
Nikel, paslanmaz çelikte yaygın olarak kullanılıyor ve bazı lityum iyon batarya tasarımlarında da önem taşıyor. Katotlarında nikel bakımından zengin malzemeler kullanılan bataryalar, belirli bir ağırlıkta daha fazla enerji depolayabiliyor ve daha az kobalt kullanıyor. Katot, bir bataryanın elektrik enerjisini depolayıp serbest bırakmaya yarayan iki elektrottan biri.
Hükümetin destek kapsamına aldığı sektörler arasında elektrikli ulaşım, batarya depolama, elektronik, savunma ve özel çelik bulunuyor. Kömür ve Madenlerden Sorumlu Birlik Bakanı G. Kishan Reddy, yararlanması beklenen sektörler arasında yarı iletkenler, ağır ekipman ve makine sanayisini de saydı. Daha geniş bir müşteri tabanı, işleme tesislerini Hindistan imalat sanayisinin çeşitli kollarıyla buluşturabilir.
Başbakan Narendra Modi, yerli işlemeyi Hindistan'ın geleceğin teknolojilerini geliştirme kapasitesinin bir parçası olarak nitelendirdi. X'te yaptığı paylaşımda lityum, nikel ve kobaltın araçlar, bataryalar, elektronik ve savunma için önemine dikkat çekerken ülkenin ithal rafine malzemelere bağımlılığını da vurguladı.
Dört eyalette işleme parkları hazırlanıyor
Gucerat, Maharashtra, Odisha ve Andhra Pradesh, kritik mineral işleme parkları için onay aldı. Madenler Bakanı Keshav Chandra, eyaletlerin mineral kaynaklarını, işleme yöntemlerini ve parkların çevresinde gelişebilecek sektörleri belirlediğini söyledi. Bu planlama, ham madde arzını işleme tesisleri ve müşterilerle ilişkilendiriyor.
Chandra, Maharashtra'daki parkın lityuma, Odisha'dakinin ise nikele hizmet vereceğini söyledi. Gucerat ve Andhra Pradesh'teki parklar nadir toprak elementlerine odaklanacak. Eyalet projeleri, yeni onaylanan sübvansiyon programının yanı sıra yerli işleme kapasitesini geliştirmeye yönelik daha geniş çabanın parçası.
Chandra, bir sektör etkinliğinde yaklaşımı şöyle anlattı:
Bu dört parkın her biri, belirli bir mineral için kendi ekosistemine sahip olacak,
Hindistan Maden Sanayicileri Federasyonu'nun 60. Yıllık Genel Kurul Toplantısı'nda Chandra, lityum ve nikel işlemeye yönelik teşviklerin yakında açıklanacağına da işaret etmişti. Kabine kararıyla programın bütçesi, tesis kapasiteleri ve seçim yöntemi artık netleşti.
Tesislerin çalışması için ham madde arzı şart
Hindistan Maden Sanayicileri Federasyonu, programı yatırımları teşvik etmenin ve batarya üretimi ile diğer stratejik sektörlerin tedarikini güçlendirmenin bir yolu olarak memnuniyetle karşıladı. Sektör kuruluşu, hem yurt içi madencilik hem de yurt dışından tedarik yoluyla güvenilir ham madde arzı sağlanması çağrısında da bulundu.
Bir işleme tesisinin çalışabilmesi için uygun malzemenin düzenli biçimde sağlanması gerekir. Bu nedenle yurt içinde rafinaj, cevher ya da ara ürün ithalatıyla birlikte gelişebilir. Üreticiler açısından değişiklik, bazı girdiler yurt dışından gelse bile bunların kullanılabilir bileşiklere dönüştürülmesinin daha büyük bölümünün Hindistan'da yapılması olacak.
Chandra, açık artırmaların, yasal izinlerin ve kira sözleşmelerinin ardından atıl kalan maden sahalarıyla ilgili kaygılarını da dile getirdi. Bu sahaları işletmeye başlamadan elinde tutan şirketleri "işgalci" olarak niteledi ve sektör üyelerini sorunu çözmeye çağırdı.
Atıl maden sahaları ve sınırlı işleme kapasitesi, mineral tedarik zincirinin farklı bölümlerini etkiliyor. Madenlerin faaliyete geçirilmesi malzeme arzına, işleme tesislerinin kurulması ise bu malzemenin sanayi girdilerine dönüştürülmesine yardımcı oluyor. Hükümetin belirttiği kısıtlar arasında, bileşikleri müşterilerin ihtiyaç duyduğu saflıkta üretmek için bir başka gereklilik olan uygun teknolojiye erişim de bulunuyor.
İşleme ve geri dönüşüm birlikte gelişebilir
Hindistan'ın mineral işleme hamlesi, atık ürünlerden değerli malzemeleri geri kazanma çabalarıyla da bağlantılı. Daha önce atıklardan lityum geri kazanımına yönelik çalışmalar arasında Haryana'da kullanılmış scooter bataryalarından lityum karbonat üreten bir tesis de vardı. Bu çalışma, kullanım ömrünü tamamlayan bataryaların mineral girdisi kaynağına dönüşebileceğini gösterdi.
Geri dönüşümde toplama hâlâ önemli bir güçlük. Elektronik atıkların ilk aşamadaki elleçleme ve söküm işlemlerinin büyük bölümü kayıt dışı atölyelerde yapılıyor; ileri işleme kapasitesi ise sınırlı. Malzemelerin geri kazanılması, uygun atıkların içeriğini ayrıştırıp rafine edebilen tesislere ulaştırılmasına bağlı.
Evergreen Recyclekaro India'nın genel müdürü ve kurucusu Rajesh Gupta, yeni programın kritik mineral geri dönüşümüne yönelik mevcut devlet desteğini tamamladığını söyledi. İki yaklaşımın, mineral kaynaklarının işlenmesini kullanılmış batarya ve elektronik atıklardan geri kazanımla birleştirerek daha güvenilir bir yerli tedarik zinciri oluşturabileceğini belirtti.
Attero'nun kurucu ortağı ve üst yöneticisi Nitin Gupta, Hindistan mineral kaynaklarını güvence altına almak için çalışırken yerli işleme kapasitesinin de önemli bir açık olmaya devam ettiğini söyledi. LOHUM'un kurucusu ve üst yöneticisi Rajat Verma da lityum ve nikeli yüksek saflıkta bileşiklere dönüştürebilen tesislere verilen desteği memnuniyetle karşıladı.
Programın sonraki adımları
Program beş mali yılı kapsıyor ve desteklenecek tesislerin geliştirilmesi için şirketlere ve hükümete belirli bir süre tanıyor. Açıklanan başlıca adımlar şöyle:
- Kabine onayından önce: Madenler Bakanlığı, lityum ve nikel teşviklerine yönelik planları duyurdu ve dört eyalette işleme parkları için hazırlıkları açıkladı.
- Çarşamba günkü Kabine kararı: Hükümet, dört işleme tesisi için 2.814 crore rupilik desteği onayladı.
- 2026-27 ile 2030-31 arası: Programın uygulama dönemi; teknik yeterlilik, rekabetçi seçim ve proje kilometre taşlarına bağlı desteği kapsıyor.
Sıradaki pratik aşama, onayı seçilmiş projelere dönüştürmek. Teknik değerlendirmeler uygun şirketleri belirleyecek, mali teklifler talep edilen sübvansiyon miktarını ortaya koyacak ve kilometre taşlarına bağlı ödemeler kamu finansmanını projelerdeki ilerlemeye bağlayacak. Bu adımlar birlikte, açıklanan kapasitenin faal altyapıya dönüşme biçimini belirleyecek.
Batarya üreticileri ve diğer sanayi müşterileri için hedeflenen sonuç, rafine malzemelerin yurt içinden tedarik edilmesi. Bunun gerçekleşmesi için dört tesisin sermaye sübvansiyonunun yanı sıra finansman, teknoloji, ham madde ve alıcı bulması gerekiyor. Program, Hindistan'ın işleme kapasitesini artırmaya yönelik tek bir girişimde bu birbiriyle bağlantılı görevleri bir araya getiriyor.
Öne Çıkanlar
- Hindistan, kritik mineral işleme için 2026-27 ile 2030-31 arasında kullanılmak üzere 2.814 crore rupiyi onayladı.
- Program, iki lityum ve iki nikel tesisinin uygun yatırım harcamalarına yüzde 30 sübvansiyon sağlıyor.
- Asgari kapasite, lityum tesislerinin her biri için 30.000 ton, nikel tesislerinin her biri için 50.000 ton.
- Destek, lityumdan yararlanan her şirket için 500 crore rupide, nikelden yararlanan her şirket için 900 crore rupide sınırlandırılıyor.
- Teknik yeterliliği bulunan başvuru sahipleri talep ettikleri en düşük sermaye desteği üzerinden yarışacak; ödemeler üç aşamada yapılacak.
- Tesislerin faaliyete geçmesinde ham madde arzı, işleme teknolojisi ve projelerin hayata geçirilmesi belirleyici olacak.






