Colombo Borsası'ndaki Yükseliş Piyasa Değerini 7,4 Trilyon Rupiye Taşıdı
Yatırımcıların ABD ara seçim sonuçlarının ardından alımlarını artırmasıyla Sri Lanka borsasının piyasa değeri 4 Kasım 2026'da 156,28 milyar rupi yükseldi. Colombo Borsası Tüm Hisse Senetleri Fiyat Endeksi (ASPI) yüzde 2,09 artışla 20.541,12 puandan kapandı; yükselişe finans hisseleri öncülük etti.
İçindekiler
S&P SL20 Endeksi 112,52 puan, yani yüzde 1,97 artarak 5.835,09 puana ulaştı. Borsada işlem gören şirketlerin toplam piyasa değerini gösteren toplam piyasa değeri, 3 Kasım'daki 7.244,08 milyar rupiden 4 Kasım'da 7.400,36 milyar rupiye çıktı.
Capital Alliance Pazarlama Müdürü Sachin Unambuwe, alımları yatırımcıların ABD seçimlerinde Demokratların gösterdiği performansa verdiği tepkiye bağladı. Sri Lanka hisselerinde zorlu geçen altı ayın ardından petrol fiyatlarının düşeceği ve uluslararası çatışmaların hafifleyeceği beklentilerinin yatırımcı güvenini artırdığını söyledi.
Ayrıntılı işlem dökümüne göre alımların neredeyse tamamını yerli yatırımcılar gerçekleştirdi; yabancı yatırımcılar ise aldıklarından daha fazla hisse sattı. Böylece yükselişe fiyatlardaki artış ve işlem hacmindeki güçlü sıçramanın yanı sıra yabancı yatırımcıların net satışları eşlik etti.
İşlem günü verilerinde ASPI'nin puan artışı 421,45 olarak belirtilirken, başka bir yerde 421,48 şeklinde de verildi. Kapanış seviyesi olan 20.541,12 ve yüzde 2,09'luk artış oranı ise tutarlıydı.
Yükselişe Bankalar Öncülük Etti
Commercial Bank of Ceylon yüzde 1,8, Hatton National Bank yüzde 1,9 yükselirken telekomünikasyon şirketi Dialog Axiata yüzde 2,5 değer kazandı. Bu üç şirket, gün içindeki yükselişe en güçlü katkı sağlayanlar arasında yer aldı.
Finans sektörünün öncü rolü, yükselişin yalnızca ana endekse bakıldığında görülenden daha ayrıntılı bir tablosunu sunuyor. Bir endeks, bir grup hissedeki hareketleri tek bir ölçütte bir araya getirir. Bu nedenle endeksteki artış, borsada işlem gören tüm şirketlerin eşit ölçüde yükselmesinden ziyade bazı şirketlerin özellikle güçlü katkılarından kaynaklanabilir.
ASPI daha geniş piyasayı ölçerken S&P SL20, önde gelen 20 hisseden oluşan daha küçük bir grubu izliyor. Her iki endeksin de yaklaşık yüzde 2 yükselmesi, alımların hem genel göstergeyi hem de daha sınırlı kapsamlı endeksi yukarı taşıdığını gösterdi.
Dialog'un yüzde 2,5'lik yükselişi, her iki endeksin artış oranını da aştı. Commercial Bank ve Hatton National Bank hisseleri ASPI'den biraz daha az yükselse de şirketlerin büyüklüğü, piyasa artışına önemli katkı sağlamalarında etkili oldu.
İşlem Hacmi Hızlandı
Önceki işlem günündeki 61,9 milyon hisseye karşılık yaklaşık 119,5 milyon hisse el değiştirdi. Bu, yaklaşık 57,6 milyon hisse ya da yüzde 93 artış anlamına geliyor ve işlem hacmini önceki seviyesinin neredeyse iki katına çıkarıyor.
İşlem günü boyunca el değiştiren hisselerin toplam değerini ifade eden işlem tutarı yaklaşık 3,86 milyar rupiye ulaştı. Daha kesin bir karşılaştırmalı hesaplamada bu tutar, önceki işlem günündeki 1,52 milyar rupiye karşılık 3,87 milyar rupi, yani 11,64 milyon dolar olarak verildi.
Bu karşılaştırmalı rakamlara göre işlem tutarı 2,35 milyar rupi, yaklaşık yüzde 155 arttı. Başka bir deyişle yatırımcılar, önceki işlem gününe kıyasla hisselere yaklaşık iki buçuk kat daha fazla para yatırdı.
İşlem tutarındaki artış, el değiştiren hisse sayısındaki artışı aştı. Dolayısıyla el değiştiren hisse başına ortalama değer yükseldi; ancak bu ortalama, yatırımcıların hangi şirketlerin hisselerini alıp sattığına da bağlı. Daha yüksek fiyatlı hisselerde işlem hacminin artması, işlem tutarındaki yükselişin hacim artışını aşmasına yol açabilir.
Yükselişi izleyen yatırımcılar açısından işlem hacmindeki artış önemli; çünkü fiyatlardaki yükselişe işlem sayısında da ciddi bir artış eşlik etti. Alıcılarla satıcılar, önceki işlem gününe kıyasla çok daha fazla hisse ve çok daha fazla para üzerinden işlem yaptı.
İşlem Gününde Yerli Alıcılar Etkili Oldu
Ayrıntılı işlem dökümüne göre yerli yatırımcılar 3,84 milyar rupilik hisse alıp 3,70 milyar rupilik hisse sattı. Satışlar alımlardan çıkarıldığında yerli yatırımcıların net alımı yaklaşık 140 milyon rupi oluyor.
Aynı döküme göre yabancı yatırımcılar 22 milyon rupi değerinde hisse alıp 158 milyon rupi değerinde hisse sattı; böylece yaklaşık 136 milyon rupilik net satış yaptı. Yayımlanan başka bir işlem tablosunda ise yabancı yatırımcıların net satışı 158,8 milyon rupi olarak verildi. Rakamlar arasındaki farkın nedeni belirtilmedi.
3,84 milyar rupilik yerli alım tutarı, bir işlem özetinde net alım olarak da tanımlandı. Ancak ayrıntılı alım ve satım verileri bu rakamın satışlar düşülmeden önceki toplam alımı gösterdiğini ortaya koyuyor. Bu ayrım önemli: toplam alım, alınan tüm hisselerin değerini; net alım ise satışlar çıkarıldıktan sonra kalan tutarı ifade ediyor.
Ayrıntılı dökümde yerli alımlar, yerli ve yabancı yatırımcıların toplam alımlarının yaklaşık yüzde 99'unu oluşturdu. Yabancı yatırımcıların alımları yüzde 1'in altında kaldı. Bu da işlem gününün ne ölçüde yerli yatırımcı katılımına dayandığını gösteriyor.
Dolayısıyla Sri Lanka yatırımcıları açısından yükseliş, esas olarak uluslararası gelişmelere verilen yerli bir tepkiydi. Piyasanın iki ana endeksi yükselirken yabancı yatırımcılar net satış yapmayı sürdürdü.
ABD Seçimleri Colombo'da Neden Etkili Oldu?
Unambuwe, yatırımcı güvenindeki iyileşmeyi Demokratların seçim performansına ve yatırımcıların sonrasında yaşanabilecek gelişmelere ilişkin beklentilerine bağladı. Alıcılar, petrol fiyatlarının gerileyebileceğini ve çatışmaların hafifleyebileceğini, böylece piyasalar üzerindeki bazı baskıların azalabileceğini öngördü.
Petrol fiyatları işletmeler için önemli; çünkü yakıt, malların taşınmasında, ekipmanların çalıştırılmasında ve ulaşımda kullanılıyor. Yakıt ucuzladığında şirketlerin işletme maliyetleri düşebilir. Yatırımcılar da daha iyi kazanç beklentisiyle hisse almaya daha istekli davranabilir.
Unambuwe'nin değerlendirmesinde faiz oranları da etkiliydi. Faizlerin düşmesi, şirketler ve hane halkı için borçlanma maliyetlerini azaltabilir. Ayrıca tasarruf sahiplerinin mevduat ve faiz getirili diğer yatırımlardan elde edebilecekleri gelirle hisselerden beklenen olası getirileri karşılaştırırken yaptıkları tercihi de değiştirebilir.
Hisse fiyatları, değişiklikler şirket bilançolarına yansımadan önce beklentilere tepki verir. 4 Kasım'daki alımlar, seçim sonuçlarının ekonomik etkilerine yönelik umutları yansıtıyordu; yatırımcıların beklediği petrol fiyatları ve faiz oranlarındaki düşüşler gibi gelişmeler ise henüz gerçekleşmemişti.
Unambuwe, uzun vadeli görünümün seçim yenilgisine verilecek siyasi tepkilere bağlı olduğunu söyledi. Değerlendirmesine göre yükselişin sürmesi, Colombo Borsası dışındaki gelişmelere; özellikle uluslararası gerilimleri ve finansal koşulları etkileyecek karar ve tepkilere bağlıydı.
Zorlu Altı Ayın Ardından Toparlanma
Unambuwe'ye göre Sri Lanka piyasası önceki altı ayda yaklaşık yüzde 18 geriledi. Bu düşüşü, seçim sonucu yatırımcıların yaklaşımını değiştirene kadar alımları caydıran küresel çatışmalara ve Orta Doğu'daki gerilimlere bağladı.
Yüzde 2,09'luk artış, bu büyüklükteki bir düşüşün yalnızca kısmi telafisi anlamına geliyor. Örneğin 100 seviyesinden başlayan bir piyasa yüzde 18 düşerse 82'ye geriler. Ardından yüzde 2,09 yükselmesi hâlinde yaklaşık 83,7'ye çıkar; bu da başlangıç seviyesinin hayli altında kalır.
Nedeni basit: Düşüşün ardından gelen yüzdelik artış, daha düşük bir taban üzerinden hesaplanır. Yüzde 18'lik kaybı tamamen telafi etmek için düşük seviyeden yaklaşık yüzde 22 yükseliş gerekir. Altı aylık düşüş yaklaşık bir oran olarak verildiğinden bu hesaplama, önceki endeks seviyesini kesin olarak yeniden oluşturmak yerine toparlanmanın boyutunu açıklıyor.
Piyasa değerindeki 156,28 milyar rupilik artış, işlem tutarından farklı bir şeyi ölçüyor. Piyasa değeri, borsada işlem gören şirketleri hisse fiyatları üzerinden değerlendirir. Bu fiyatlar yükseldiğinde, işlem günü boyunca el değiştirmeyenler de dâhil olmak üzere yatırımcıların elindeki hisselerin değeri artar.
İşlem tutarı ise gerçekleşen işlemleri ölçer. Bu nedenle piyasa değerinde 156 milyar rupiyi aşan bir artış görülürken yaklaşık 3,86 milyar rupilik işlem gerçekleşebilir: İki rakam aynı gün içindeki faaliyetin farklı yönlerini gösterir.
İzlenecek Tarihler ve Koşullar
4 Kasım'daki yükseliş, altı ay süren zayıf seyrin ve bir önceki işlem günündeki düşük hacmin ardından geldi. Günün kazançlarını bağlama oturtan gelişmeler şöyle:
- Unambuwe'ye göre piyasa önceki altı ayda yaklaşık yüzde 18 geriledi.
- 3 Kasım'da piyasa değeri 7.244,08 milyar rupi seviyesindeydi. Önceki işlem gününde 61,9 milyon hisse el değiştirdi ve işlem tutarı 1,52 milyar rupi oldu.
- 4 Kasım'da ASPI 20.541,12 puandan kapandı ve piyasa değeri 7.400,36 milyar rupiye ulaştı.
- Unambuwe, faiz oranları ve petrol fiyatlarının düşmesi hâlinde önümüzdeki iki ila dört haftada olumlu ivmenin sürmesini bekledi.
Unambuwe'nin iki ila dört haftalık görünümü, kısa vadede kasımın ikinci yarısı ve aralık başına odaklanıyor. Endekslerden herhangi biri için hedef belirlemek yerine ivmenin sürmesini faiz oranları ile petrol fiyatlarının gerilemesine bağladı.
Yatırımcıların izleyebileceği birkaç somut gösterge var: İşlem hacminin önceki işlem günündeki seviyenin üzerinde kalıp kalmayacağı, yerli yatırımcıların alımlarının satışlarını aşmayı sürdürüp sürdürmeyeceği ve yabancı yatırımcıların net satışlarının devam edip etmeyeceği. Unambuwe'nin piyasa görünümünü dayandırdığı koşullar arasında petrol fiyatları, faiz oranları ve ABD seçim sonucuna verilecek siyasi tepkiler yer alıyor.
Öne Çıkanlar
- ASPI, 4 Kasım'da yüzde 2,09 artışla 20.541,12 puana, S&P SL20 ise yüzde 1,97 yükselişle 5.835,09 puana ulaştı.
- Piyasa değeri 156,28 milyar rupi artarak 7.400,36 milyar rupiye çıktı.
- Yükselişe finans hisseleri öncülük etti; Commercial Bank, Hatton National Bank ve Dialog Axiata en güçlü katkı sağlayanlar arasında yer aldı.
- İşlem hacmi neredeyse ikiye katlanırken işlem tutarı 1,52 milyar rupiden yaklaşık 3,86 milyar rupiye yükseldi.
- Alımlara yerli yatırımcılar öncülük etti. İşlem tablolarındaki net satış rakamları farklı olsa da yabancı yatırımcılar net satıcı konumunda kaldı.
- Capital Alliance'tan Sachin Unambuwe, önümüzdeki iki ila dört haftada ivmenin sürmesini faiz oranları ile petrol fiyatlarının düşmesine bağladı.






