ABD Seçimlerinin Yapay Zekâ Veri Merkezlerine İlişkin Endişeleri Artırmasıyla Güney Kore Hisseleri Yüzde 5’ten Fazla Düştü

9 dakikalık okuma
South Korean Stocks Plunge More Than 5% as US Election Fuels AI Data Center Fears

Çip hisseleri gerilerken yabancı yatırımcılar 3,39 trilyon wonluk satış yaptı

Yatırımcıların ABD’de Demokratların kazandığı zaferlerin yapay zekâ veri merkezlerinin inşasını yavaşlatacağından ve Kore yarı iletkenlerine yönelik talebi zayıflatacağından endişe etmesiyle Güney Kore’nin KOSPI endeksi 5 Kasım 2026’da 300 puan, yani yüzde 5,28 düşerek 5.383,80’e geriledi. Yabancı yatırımcılar net 3,39 trilyon won, yaklaşık 2,5 milyar dolar, tutarında satış yaparken Samsung Electronics yüzde 7,57 değer kaybetti.

İçindekiler
  1. Çip hisseleri gerilerken yabancı yatırımcılar 3,39 trilyon wonluk satış yaptı
  2. Satış dalgası nasıl gelişti?
  3. ABD’deki inşaat tartışması Koreli üreticileri neden etkiledi?
  4. Teksas, eyalet izinlerini endişelerin odağına taşıdı
  5. En ağır kayıplar Samsung’u ve tedarikçilerini vurdu
  6. Çip üreticileri düşerken ABD’li teknoloji devleri neden yükseldi?
  7. Asya piyasaları sektörlere göre ayrıştı
  8. Won yatay seyrederken yerli yatırımcılar alıma geçti
  9. Mart ayındaki rekor düşüşün ardından yeni bir şok
  10. Öne Çıkanlar

Çok sayıda küçük teknoloji şirketini içeren KOSDAQ 36,54 puan, yani yüzde 5,11 düşerek 678,41’e indi. Çip üreticileri, ekipman tedarikçileri ve elektronik bileşen şirketlerinde kayıpların yayılması üzerine her iki piyasada da algoritmik işlemleri geçici olarak durduran satış yönlü devre kesiciler devreye girdi.

Satışlar, ABD Kongresi’nin her iki kanadında ve büyük veri merkezi yatırımları çeken eyaletlerdeki valilik yarışlarında Demokratların zafer kazanmasının ardından geldi. Yatırımcılar, yeni siyasi yönetimin inşaat izinlerini almayı zorlaştırıp zorlaştırmayacağına veya geliştiricilerin projeleriyle bağlantılı maliyetlerin daha büyük bölümünü üstlenmesini isteyip istemeyeceğine odaklandı.

Seçim sonuçlarına ilişkin piyasa tepkisinde yürürlüğe konmuş herhangi bir kısıtlama ya da uygulama tarihi belirtilmedi. Hisse fiyatları, inşaatın yavaşlamasının sunuculara, bellek çiplerine ve bunların üretiminde kullanılan ekipmanlara yönelik siparişleri zamanla azaltabileceği beklentisiyle hareket etti.

Satış dalgası nasıl gelişti?

KOSPI yüzde 1,82 düşüşle 5.580,09 seviyesinden açıldı, ardından satışlar hızlandı. Borsa, saat 10.16 itibarıyla algoritmik satış emirlerini beş dakika boyunca durduran devre kesiciyi devreye aldı. Algoritmik işlemler, bilgisayar sistemleriyle emir gruplarının gerçekleştirilmesini sağlar; bu emirlerin duraklatılması hızlı satışın kaynaklarından birini geçici olarak azaltır.

KOSDAQ yüzde 0,20 düşüşle 713,49 seviyesinden açıldı, ardından yarı iletken ve batarya hisselerinin zayıflamasıyla ana piyasayı aşağı yönlü izledi. Bu piyasadaki devre kesici, seansın ilerleyen saatlerinde, kapanıştan yaklaşık bir saat önce devreye girdi.

  • 4 Kasım: Seçimlerin ardından ABD hisseleri genel olarak yükselirken yarı iletken hisseleri düştü.
  • 5 Kasım, piyasa açılışı: KOSPI yüzde 1,82 düşüşle, KOSDAQ ise yüzde 0,20 düşüşle açıldı.
  • Saat 10.16: KOSPI’de devre kesici, algoritmik satış emirlerini beş dakika boyunca durdurdu.
  • Seansın ilerleyen saatlerinde: KOSDAQ’da da devre kesici devreye girdi.
  • Piyasa kapanışı: KOSPI 5.383,80, KOSDAQ ise 678,41 seviyesinden kapandı.

Ana piyasada 256,8 milyon hisse el değiştirdi; işlem hacmi 22,6 trilyon won oldu. Düşen hisse sayısı yükselenleri 534’e 344 geride bıraktı. Bu, endeks üzerinde özellikle büyük baskı kuran en büyük yarı iletken şirketlerinin ötesinde de kayıpların yayıldığını gösterdi.

Reklam

ABD’deki inşaat tartışması Koreli üreticileri neden etkiledi?

Samsung Electronics ve SK hynix, yapay zekâ sistemlerini çalıştıran sunucularda kullanılan bellek çiplerini tedarik ediyor. Büyük miktarda veriyi hızla aktarmak üzere tasarlanmış bir bellek türü olan yüksek bant genişlikli bellek, Koreli çip üreticilerine yönelik yatırım heyecanının merkezinde yer aldı.

Veri merkezi; bilgisayarların, ağ ekipmanlarının, soğutma sistemlerinin ve enerji altyapısının bulunduğu bir binadır. Planlanan bir merkezin inşaatı ertelendiğinde sunucuların kurulumu da gecikebilir. Bu durum çip alımlarının zamanlamasını ve nihayetinde söz konusu çipleri üreten makineler için yapılacak harcamaları değiştirebilir.

Güney Kore hisseleri, yapay zekâ sunucularına ve belleğe yönelik talebin artacağı beklentisiyle güçlü bir yükseliş kaydetmişti. Seçim sonucu, bu harcamaların beklenen seyrini sorgulattı ve hisse fiyatları büyük ölçüde büyümenin sürmesine bağlı olan şirketleri baskı altına aldı.

Mirae Asset Securities analisti Kim Seok-hwan, satışları Demokratların zaferine ve bunun yatırımlar üzerindeki olası etkisine bağladı. ABD siyasetinin Kore piyasasıyla bağlantısını şöyle anlattı:

‘Mavi dalga’ KOSPI’yi vurdu; yarı iletken değer zincirindeki hisseleri aşağı çekti ve yabancı yatırımcıların satışlarını körükledi.

Kim, Kongre’nin her iki kanadında Demokratların kontrolü ele almasının veri merkezlerine yönelik kuralların sıkılaştırılması ve yapay zekâ yatırımlarının yavaşlaması konusunda endişeleri artırdığını söyledi. Yeni Kongre’nin ocak ayında göreve başlaması planlanıyordu. Yasama kararları henüz alınmamış olsa da seçim piyasalar üzerinde hemen etkisini gösterdi.

Teksas, eyalet izinlerini endişelerin odağına taşıdı

Teksas, 2028’e kadar faaliyete geçmesi beklenen ABD veri merkezi kapasitesinin yaklaşık yüzde 30’unu oluşturmasının öngörülmesi nedeniyle özellikle dikkat çekti. Bu, planlanan yeni kapasitenin yaklaşık onda üçüne denk geliyor ve eyaletteki inşaat kararlarını eyalet sınırlarının çok ötesindeki tedarikçiler açısından önemli kılıyor.

Teksas ve Ohio’daki Demokrat zaferleri, izin süreçlerinde gecikme endişelerinde öne çıktı; Demokrat bir valinin kazandığı Georgia da önemli bir yatırım merkezi olarak gösterildi. Konu Kongre’yle sınırlı değil; eyalet ve yerel yönetimler projelerin nerede inşa edilebileceğini ve temel altyapıya nasıl bağlanacağını etkileyen kararlar alıyor.

ABD’deki 45 küçük yerleşim yerinde yapılan oylamalar da veri merkezi projelerine karşı direnci ortaya koydu. Bu yerlerin çoğunda projeleri yasaklayan veya kısıtlayan önlemler yüzde 75’in üzerinde destekle kabul edildi.

Reklam

IBK Investment & Securities araştırmacısı Kim Ye-seul, federal düzeyde inşaat yasağını düşük olasılıklı görürken eyalet düzenlemelerini daha büyük risk olarak değerlendirdi. Analizinde veri merkezi geliştirmeyle bağlantılı maliyetleri kimin üstleneceğine, ayrıca Teksas’ta izin süreçlerinin uzaması veya resmî bir inşaat moratoryumu ilan edilmesi ihtimaline odaklandı.

Koreli tedarikçiler açısından asıl mesele zamanlama. Onay için daha uzun süre bekleyen bir proje, alımları ileri bir tarihe erteleyebilir ve yatırımcıların bir üreticinin belirli bir çeyrek veya yılda elde etmesini beklediği geliri değiştirebilir.

En ağır kayıplar Samsung’u ve tedarikçilerini vurdu

Samsung Electronics yüzde 7,57 düşüşle 201.500 won seviyesinden kapandı. Hisse kısa süreliğine 200.000 wonun altına geriledikten sonra kapanışa doğru bu seviyenin üzerine çıktı; bu da seans sırasındaki satışların şiddetini gözler önüne serdi.

SK hynix yaklaşık yüzde 9,5 değer kaybetti. Kapanış verilerine göre hisseleri yüzde 9,46 düşüşle 1,26 milyon won seviyesindeydi. Diğer kapanış verilerinde 1,264 milyon won ve 1,262 milyon won seviyeleri yer alırken, ikinci rakama yüzde 9,60’lık düşüş eşlik etti.

Hanmi Semiconductor yüzde 9,13 düşüşle 169.100 won, Samsung Electro-Mechanics ise yüzde 15,34 düşüşle 944.000 won seviyesine indi. SK Square de yaklaşık yüzde 10 değer kaybetti. Kayıplar, en büyük iki bellek üreticisiyle sınırlı kalmayıp çip, bileşen ve üretim ekipmanı tedarik eden şirketlere yayıldı.

Birkaç küçük tedarikçinin hisseleri seans içinde daha da sert düştü. Daeduck Electronics bir noktada yüzde 16,58, Isu Petasys ise yüzde 10,56 değer kaybetti. KOSDAQ’da Simtech, Wonik IPS, EO Technics ve Jusung Engineering de ağır baskı altında kaldı. Batarya şirketleri de bu piyasadaki düşüşü artırdı; seans sırasında EcoPro BM yaklaşık yüzde 8, EcoPro ise yüzde 7 geriledi.

Çip üreticileri düşerken ABD’li teknoloji devleri neden yükseldi?

ABD işlemlerinde yapay zekâ altyapısı satın alan şirketlerle bu altyapıyı tedarik edenler arasında ayrışma görüldü. 4 Kasım’da Nvidia yüzde 3,17, Broadcom yüzde 2,00, Micron yüzde 7,00 ve SanDisk yüzde 7,91 değer kaybetti. ASML yüzde 3,60 düşerken Philadelphia Yarı İletken Endeksi yüzde 3,1 geriledi.

Buna karşılık Microsoft ve Amazon yüzde 6’dan fazla, Apple ise yüzde 5’ten fazla yükseldi. Yatırımcılar, veri merkezi inşaatlarının yavaşlamasının büyük teknoloji şirketlerinin harcama baskısını azaltabileceği ve ellerinde daha fazla nakit bırakabileceği olasılığını değerlendirdi.

Reklam

Bir şirketin harcaması başka bir şirketin satışıdır. Bir teknoloji grubu yeni sunuculara daha az harcarsa elinde daha fazla para kalabilir; donanım tedarikçileri ise daha az veya daha geç sipariş alır. Aynı siyasi gelişmenin yapay zekâ sektöründeki hisse fiyatlarını neden zıt yönlerde etkilediği bu şekilde açıklanabilir.

ABD piyasasının geneli yükseldi. Dow Jones Sanayi Endeksi 1.500 puandan fazla artışla yüzde 3,03 yükselirken S&P 500 yüzde 1,58, Nasdaq Bileşik Endeksi ise yüzde 1,44 değer kazandı.

Swissquote’tan Ipek Ozkardeskaya, Demokratların güç kazanmasının bazı gümrük vergilerinin geri alınması ve ticari ilişkilerin iyileştirilmesi yönündeki baskıyı artırabileceğini söyledi. Ancak yapay zekâ yatırımları konusunda farklı bir endişeye dikkat çekti:

Demokratların zaferinin; yüksek harcamalar, gelecekteki getiriler ve finansman konularında zaten soru işaretleriyle karşı karşıya olan yatırım hikâyesinin önünde potansiyel bir engel oluşturması bekleniyor.

Asya piyasaları sektörlere göre ayrıştı

Yatırımcıların yapay zekâ harcamalarına duyarlı şirketlerde satışa gitmesiyle Japonya ve Tayvan da geriledi. Tokyo’daki Nikkei 225 yüzde 1,8 düşüşle 61.077,90’a, Tayvan Taiex ise yüzde 3,2 düşüşle geriledi. Güney Kore’deki yüzde 5,28’lik düşüş her iki piyasadakinden daha derindi.

Japon teknoloji hisseleri Seul’de görülen baskıyı yansıttı. OpenAI yatırımcısı SoftBank Group yüzde 6,9 düştü. Yarı iletken ekipmanı üreticisi Tokyo Electron yüzde 9,5, test ekipmanı şirketi Advantest ise yüzde 15 değer kaybetti.

Asya’daki diğer piyasalar yükseldi. Hong Kong Hang Seng Endeksi yüzde 3,7 artışla 24.796,98’e, Şanghay Bileşik Endeksi yüzde 0,1 artışla 3.689,91’e çıktı. Avustralya S&P/ASX 200 yüzde 2,6, Hindistan Sensex ise yüzde 2,8 yükseldi. Avrupa piyasaları da güne artıda başladı.

Güney Kore’de de yükselen hisseler vardı. Hyundai Motor yüzde 3,53 artışla 293.500 won, Kia yüzde 5,22 yükselişle 100.800 won seviyesine çıktı; Naver ise yüzde 8,26 artarak 184.900 won oldu. Samsung Biologics, KB Financial Group ve Celltrion hisseleri de yükseldi. Ancak bu artışlar büyük teknoloji hisselerindeki kayıpları telafi etmeye yetmedi.

Petrol ve savunma hisseleri, Orta Doğu ve Doğu Avrupa’da diplomatik ilerleme sağlanacağı beklentisinin yarattığı farklı bir baskıyla karşılaştı. SK Innovation yüzde 7,68, Hanwha Aerospace ise yüzde 7,48 değer kaybederek Kore piyasasındaki zayıflığa bir başka unsur ekledi.

Reklam

Won yatay seyrederken yerli yatırımcılar alıma geçti

Yabancı yatırımcılar satış yaparken yerli yatırımcılar alım gerçekleştirdi. Kurumsal yatırımcılar net 841,8 milyar wonluk, bireysel yatırımcılar ise 2,28 trilyon wonluk hisse aldı. Toplam alım yaklaşık 3,12 trilyon won olurken yabancı yatırımcıların net satışı 3,39 trilyon won seviyesindeydi.

Hisse senetlerindeki sert düşüşe rağmen won yalnızca hafif değer kaybetti. Saat 15.30’da kur, önceki kapanışa göre 0,6 won artışla ABD doları başına 1.342,1 won oldu. Rakamın yükselmesi, bir dolar almak için daha fazla won gerektiği anlamına geliyor.

Devlet tahvillerinin fiyatları yükseldi. Üç yıl vadeli tahvillerin getirisi 4,5 baz puan düşerek yüzde 3,669’a, beş yıl vadeli tahvillerin getirisi ise 6,8 baz puan düşerek yüzde 3,769’a geriledi. Bir baz puan, yüzde bir puanın yüzde birine eşittir; tahvil getirileri düştüğünde tahvil fiyatları genellikle yükselir.

Güney Kore maliye bakanı, hükümetin ABD’nin yapay zekâ ve gümrük vergisi politikalarını, jeopolitik gelişmeleri ve piyasa oynaklığını yakından izleyeceğini ve karşılık vermeye hazır olduğunu söyledi. Yatırımcılar, yeni baskı işaretleri için yabancıların işlem akışlarını ve döviz kurunu da takip etti.

Mart ayındaki rekor düşüşün ardından yeni bir şok

Güney Kore piyasası yıl içinde daha büyük bir sarsıntı yaşamıştı. ABD, İsrail ve İran arasındaki savaşın yatırımcıları Asya hisselerinden çıkmaya yöneltmesiyle KOSPI, 4 Mart’ta yüzde 12,06 düşerek 5.093,54’e indi. Bu, endeksin rekor mart satış dalgasıydı.

Kasım ayındaki yüzde 5,28’lik kayıp, mart ayındaki oransal düşüşün yarısından azdı ancak yine de ağırdı. Mart ayında kayıplar devre kesici eşiğini aşınca piyasa işlemleri 20 dakika durdurulmuştu. Kasım ayında ise algoritmik emirler beş dakikalığına durduruldu; dolayısıyla işlem kesintisinin türü farklıydı.

Daishin Securities araştırmacısı Lee Kyung-min, yatırımcıların kısıtlamaların kabul edilmesi, veri merkezi inşaatlarının durması ve yarı iletken siparişlerinin azalması gibi kötüleşmenin birkaç aşamasını şimdiden fiyatlıyor olabileceğini değerlendirdi. Ewha Womans University ekonomi profesörü Seok Byeong-hun ise yatırımların gecikmesinin çip talebini ve şirket kazançlarını zayıflatabileceği iş riski üzerinde durdu.

KOSPI, piyasa katılımcılarının kısa vadeli istikrar işaretleri için izlediği 5.400 seviyesinin 16,20 puan altında kapandı. Çip üreticileri açısından daha somut sınama, eyaletlerin izin kararlarının ve müşterilerin harcama planlarının siparişleri ve kazanç tahminlerini değiştirecek ölçüde değişip değişmeyeceği olacak.

Reklam

Öne Çıkanlar

  • KOSPI yüzde 5,28 düşerek 5.383,80’e, KOSDAQ ise yüzde 5,11 gerileyerek 678,41’e indi.
  • Yerli kurumsal ve bireysel yatırımcılar hisse alırken yabancı yatırımcılar net 3,39 trilyon wonluk satış yaptı.
  • Samsung Electronics yüzde 7,57, SK hynix ise yaklaşık yüzde 9,5 değer kaybetti.
  • Yatırımcılar, ABD’de veri merkezi izinlerinin yavaşlamasının Kore çiplerine ve ekipmanlarına yönelik talebi geciktirmesinden endişe etti.
  • 2028’e kadar faaliyete geçmesi beklenen ABD veri merkezi kapasitesinin yaklaşık yüzde 30’unun Teksas’ta olması öngörülüyordu.
  • ABD ve Asya’daki bazı piyasalar yükselirken diğerleri geriledi; yapay zekâ tedarikçileriyle başka şirketler arasındaki ayrışma öne çıktı.
  • İzlenecek sonraki politika ve iş gelişmeleri arasında eyaletlerin izin kararları, müşterilerin harcama planları ve ocak ayında göreve başlayacak yeni Kongre bulunuyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir