Hasta Bakımının Ön Plana Çıktığı Singapur’da 450 Bin Kişiyi Hedefleyen Genom Araştırması İçin Illumina Seçildi

10 dakikalık okuma
Illumina Selected for Singapore Genome Study Targeting 450,000 People as Patient Care Takes Centre Stage

Ulusal bir DNA araştırması kamu sağlık hizmetlerine taşınıyor

Singapur, SG-INSIGHT kapsamında yaklaşık 450.000 kişinin tüm genom dizileme sonuçlarını sağlık kayıtlarıyla ilişkilendirmeyi planlıyor. Araştırmaya, üç kamu sağlık hizmeti kümesinin tamamından hastalar alınacak. Illumina, 3 Kasım 2026’da dizileme hizmetlerini sunmak üzere seçildiğini duyurdu. Program, genetik bilgilerin hastalıkları önleme, tanı ve tedaviyi nasıl iyileştirebileceğini sınamak üzere tasarlandı.

İçindekiler
  1. Ulusal bir DNA araştırması kamu sağlık hizmetlerine taşınıyor
  2. Hastaların araştırmaya alınması neden fark yaratıyor?
  3. İlaç seçimi ilk klinik önceliklerden biri
  4. Tek genom, yaşam boyu tekrar tekrar analiz
  5. Illumina çalışmalarını Singapur’da yürütecek
  6. Lucence konsorsiyumu başka bir dizileme platformu sunuyor
  7. Yüz binlerce örneğin hazırlanması
  8. Singapur bu aşamaya nasıl geldi?
  9. Daha geniş kullanım için gereken kanıtlar
  10. Öne Çıkanlar

Ölçek oldukça büyük: Singapur’da yaşayan yaklaşık her 10 kişiden biri. Hassas tıp alanındaki ulusal koordinasyon ofisi PRECISE, III. Aşama başlangıç belgesinde katılımcı sayısını 400.000 ila 450.000 olarak veriyor. Program 2025’ten 2031’e kadar sürecek; katılımcılar beş yıl boyunca sağlık hizmeti kümeleri aracılığıyla araştırmaya alınacak.

Bu alanda rol üstleneceğini duyuran tek şirket Illumina değil. Ultima Genomics, 2 Kasım’da QIAGEN’in örnek hazırlama teknolojisi sağladığı, Singapur laboratuvarı Lucence liderliğindeki bir konsorsiyum aracılığıyla UG200 dizileme platformunun seçildiğini açıkladı. Duyurularda, sağlayıcılar arasında katılımcı ve dizileme hacimlerinin nasıl paylaştırılacağı ile sözleşme bedelleri ve mali koşullar açıklanmadı.

Tüm genom dizileme, bir kişinin DNA’sındaki talimatların tamamını okur. Araştırmacılar daha sonra hastalık riskini, hastalığın seyrini veya ilaca yanıtı açıklamaya yardımcı olabilecek genetik farklılıkları arar. SG-INSIGHT, bu dizileme sonuçlarını hastaların gerçek sağlık durumları ve tedavilerine ilişkin bilgilerle ilişkilendirecek.

Singapur’un temel amacı, bu bilgilerin kamu sağlık sisteminin sürdürebileceği bir maliyet ve ölçekte sağlık hizmetlerini iyileştirip iyileştiremeyeceğini ölçmek. III. Aşama, daha geniş kullanıma geçiş için gereken kanıtları toplamayı amaçlayan bir araştırma girişimi olmayı sürdürüyor.

Reklam

Hastaların araştırmaya alınması neden fark yaratıyor?

NHG Health, National University Health System ve SingHealth, sağlık hizmeti alan kişileri araştırmaya dahil edecek. Böylece, sağlıklı gönüllülerden 100.000’den fazla genomun incelendiği II. Aşama PRECISE-SG100K’dan farklı bir odağa geçilecek.

Mevcut sağlık sorunları olan hastalar, araştırmacılara hastalıkların nasıl geliştiğini ve tedavilerin nasıl işlediğini inceleme olanağı sunuyor. Sağlıklı gönüllülerden oluşan bir grupta seyrek görülen bazı hastalıklar, hastaneler ve diğer sağlık hizmetleri aracılığıyla araştırmaya alınan kişiler arasında daha yaygın olacak.

Precision Health Research, Singapore’ın (Singapur Hassas Sağlık Araştırmaları) veya PRECISE’ın yönetici direktörü Profesör Patrick Tan, resmî başlangıç belgesinde bu değişimi şöyle açıkladı:

II. Aşama’da nüfus sağlığı araştırmalarına katkıda bulunmak için sağlıklı grupları inceledik. III. Aşama’da, belirli hastalıkları olanlar da dahil olmak üzere, tıbbi tedavi ve klinik hizmetlerden yararlanan kişilerle çalışacağız. Bu sayede genomik bilgilerin daha iyi sağlık sonuçlarını desteklemek için nasıl kullanılabileceğini daha iyi anlamaya yönelik önemli araştırmalar yürütülebilecek. Önemli olarak, III. Aşama; hassas tıbbı klinik bakıma özenli, sürdürülebilir ve adil bir şekilde entegre etmenin pratik güçlüklerini anlamayı ve çözmeyi amaçlıyor.

PRECISE, genetik farklılıkları yaşam tarzı, çevre ve klinik bilgilere ek olarak incelemeyi planlıyor. Bir kişinin sağlığı pek çok etkene bağlı. Bu kayıtların ilişkilendirilmesi, benzer genetik risklere sahip kişilerin neden farklı sonuçlarla karşılaşabildiğinin araştırılmasına yardımcı oluyor.

İlaç seçimi ilk klinik önceliklerden biri

Genlerin kişinin ilaçlara verdiği yanıtı nasıl etkilediğini inceleyen farmakogenomik, klinik yararlılığı göstermek için belirlenen ilk öncelik. III. Aşama’nın 1. İş Paketi, doktorların katılımcıların genetik profillerini kullanarak ilaç reçete etmesine yardımcı olacak bir sistem geliştirilmesini ve yaygınlaştırılmasını içeriyor.

Genetik farklılıklar, vücudun bir ilacı ne hızda işlediğini veya kişinin ilaca ne ölçüde yanıt verdiğini etkileyebilir. Yararlı bir genetik sonuç, doktorun diğer tıbbi bilgilerle birlikte ilaç veya doz seçimine yön vermesine yardımcı olabilir.

Singapur’un önceki araştırmaları, bu uygulamanın incelenmesi için gerekçe sunuyor. 10.000 genomu kapsayan bir pilot çalışma, katılımcıların neredeyse tamamında bir ilaçla olumsuz etkileşime girebilecek en az bir genetik varyant bulunduğunu ortaya koydu. Bulgular, 2022’de yayımlanan bir araştırma makalesinde yer aldı.

Reklam

Kan pıhtılarının zararlı etkilerini önlemek için kullanılan varfarin, önceki çalışmada öne çıkarılmıştı. Genetik duyarlılık, hastanın ihtiyaç duyduğu dozu etkileyebiliyor. Bu durum, aynı reçetenin farklı kişileri neden farklı etkileyebileceğine ilişkin somut bir örnek sunuyor.

PRECISE’ın 26 Haziran 2026’da güncellenen kamuya açık program özeti de hastalıkları öngörmeyi, tanıyı iyileştirmeyi ve yan etkileri azaltmayı araştırılan alanlar arasında sayıyor. III. Aşama, bu hedeflerin Singapur genelindeki hastaların bakımına nasıl aktarılabileceğini inceleyecek.

Tek genom, yaşam boyu tekrar tekrar analiz

PRECISE, uzun vadeli yaklaşımını İngilizce “Sequence Once, Analyse Repeatedly” ifadesinin kısaltması olan SOAR olarak adlandırıyor. Amaç, hastanın tüm genom dizisini bir kez oluşturmak ve yeni bir klinik ihtiyaç ortaya çıktığında bu bilgilere yeniden başvurmak.

Bir genom dizisi büyük miktarda bilgi içerir. Farklı bölümler farklı zamanlarda işe yarayabilir; genetik varyantlara ilişkin bilimsel anlayış da ilk dizilemeden sonra gelişebilir. Yeniden analiz, belirli bir tıbbi soru için mevcut verilerin veya güncellenmiş bilginin incelenmesi demektir.

PRECISE’ın 6 Temmuz 2026’da güncellenen III. Aşama araştırma planı, dizileme ve bilgi teknolojisi maliyetlerinin düşmesinin bu yaklaşımı ekonomik ve klinik açıdan uygulanabilir kılabileceğini belirtiyor. Bu varsayımı sınamak da programın amaçlarından biri.

Her sağlık hizmeti kümesinin, daha geniş klinik kullanım için uygun olabilecek genetik hastalıkları belirlemek üzere bir Genomik Yenilik Merkezi kurması da bekleniyor. Bu merkezler, ulusal araştırma çalışmalarını hastaların bakım aldığı yerlerle buluşturacak.

PRECISE ayrıca II. Aşama’da oluşturulan kaynağı görüntüleme, dijital fenotipleme ve çoklu omik verilerle genişletmeyi planlıyor. Dijital fenotipleme, sağlığın bazı yönlerini tanımlamak için dijital ortamda toplanan ölçümleri kullanıyor. Çoklu omik araştırmalar ise gen etkinliği veya proteinler gibi DNA dışındaki biyolojik bilgileri inceliyor. Bu ölçümler birlikte, araştırmacılara hastalığa ilişkin daha kapsamlı bir tablo sunabilir.

Reklam

Illumina çalışmalarını Singapur’da yürütecek

Illumina, seçimin uluslararası rekabetçi bir ihale sonucunda yapıldığını açıkladı. Şirketin yerel bilim, laboratuvar ve biyoinformatik ekipleri, Singapur’daki bir genomik tesisinde örnek hazırlama, dizileme ve analizi; üretim ve araştırma faaliyetleriyle birlikte yürütecek.

Biyoinformatik, biyolojik verileri düzenlemek ve yorumlamak için bilgi işlem yöntemlerinin kullanılmasını ifade ediyor. Bu araştırmada buna, dizileme çıktılarının sağlık kayıtlarıyla birlikte incelenebilecek bilgilere dönüştürülmesi de dahil.

Illumina’ya göre tesis, gerekli akreditasyonları alacak ve Singapur’un 2020 Sağlık Hizmetleri Yasası’na uyacak. Şirket, bu adımların kalite, güvenlik ve mevzuat gerekliliklerini karşılamanın bir parçası olduğunu belirtiyor.

Illumina Üst Yöneticisi Jacob Thaysen, çalışmaların amaçlanan yönünü şöyle anlattı:

Genomik bilgileri gündelik sağlık hizmetlerine yaklaştıran bu program, hastalıkların daha iyi anlaşılmasını ilerletme, daha bilinçli bakım kararlarını destekleyecek kanıtlar üretme ve sonuçta sağlık hizmetlerini daha erken ve hassas müdahalelere yöneltme potansiyeli taşıyor.

Illumina, Singapur’daki faaliyetlerine 2008’de başladı. Şirket, bugün üç noktada 1.700’den fazla çalışanı bulunduğunu söylüyor. Singapur, şirketin Asya Pasifik bölge merkezi ve ABD dışındaki en büyük merkezlerinden biri. Yeni görev, PRECISE-SG100K’ya verdiği desteğin devamı niteliğinde.

Lucence konsorsiyumu başka bir dizileme platformu sunuyor

Lucence, Ultima Genomics ve QIAGEN’in yer aldığı konsorsiyuma liderlik edecek. Şirketin sorumlulukları arasında yerel operasyonların yönetimi, klinik program yönetimi ve laboratuvar çalışmaları bulunuyor. Ultima, dizileme ve genomik analiz hizmetleri sunarken QIAGEN örnek hazırlama ve otomasyona destek verecek.

Ultima, seçimin kalite, klinik çalışmalara hazırlık, fiyatlandırma ve yenilikçilik ölçütlerine göre yapılan değerlendirmenin ardından gerçekleştiğini belirtti. Konsorsiyum, ikisi de Şubat 2026’da tanıtılan UG200 platformu ve Solaris 2.0 kimyasını kullanacak. Dizileme kimyası, DNA’yı okumak için kullanılan tepkimeleri ifade ediyor.

Ultima’nın kurucusu ve Üst Yöneticisi Gilad Almogy, dizilemenin geniş hasta gruplarında kullanılabilecek kadar ucuzlaması gerektiğini on yıldır savunuyor. SG-INSIGHT, şirkete bu yaklaşımı ulusal bir klinik araştırma programında uygulamak için önemli bir fırsat sunuyor.

Reklam

Ultima, çift uçlu dizileme özelliğini de kullanıma sunduğunu ve pangenom referanslı tüm genom analizinin 2026 sonuna kadar hazır olmasını beklediğini açıkladı. Çift uçlu dizileme, DNA parçalarının iki ucunu da okuyor. Pangenom analizi, birden fazla kişinin genetik çeşitliliğini temsil eden bir referans çerçevesi kullanıyor ve böylece analizlerin toplum çeşitliliğini hesaba katmasına yardımcı oluyor.

PRECISE, küçük pilot projelerin ötesinde genomik bilgilerin kullanımının ekonomik yönlerini değerlendirdiği için maliyet, III. Aşama boyunca önem taşıyor. Programın, örnek hazırlamadan tıbbi bir kararı destekleyebilecek bilginin üretilmesine kadar tüm süreci hesaba katması gerekiyor.

Yüz binlerce örneğin hazırlanması

QIAGEN, otomatik DNA ayrıştırma için QIAsprint Connect’i, kütüphane hazırlığı içinse QIAseq FX DNA Library Kit’i sağlayacak. DNA ayrıştırma, DNA’nın biyolojik bir örnekten ayrılmasını; kütüphane hazırlığı ise bu DNA’nın dizileme makinesinin okuyabileceği materyale dönüştürülmesini sağlıyor.

QIAGEN’e göre QIAsprint Connect, tek bir başlatma komutuyla her biri en fazla 96 örnek içeren iki otomatik çalışmayı gerçekleştirebiliyor. Şirket, haftalık en yüksek kapasitenin 3.600’ü aşkın örnek olduğunu belirtiyor ve SG-INSIGHT’ı sistemin ulusal ölçekteki ilk kullanımı olarak tanımlıyor.

Barkod kontrolleri kurulum hatalarını yakalamak için tasarlandı. Otomatik denetim kayıtları ve çalışma raporları ise örneklerin süreç boyunca nasıl ilerlediğini kaydediyor. Bu ölçekteki laboratuvarların her örneği izlemek ve bir sorun çıktığında nerede oluştuğunu belirlemek için güvenilir yöntemlere ihtiyacı var.

QIAGEN ayrıca bu projeyi, şirketin evrensel yeni nesil dizileme ürünlerinin ülke çapındaki bir popülasyon genom araştırmasında ilk kez kullanılması olarak tanımlıyor. Şirketin kütüphane hazırlama kiti, örnekleri Ultima’nın UG200 platformu için hazırlayacak.

QIAGEN Moleküler Araçlar ve Onkoloji Başkanı Justus Krause-Harder, araştırmalar hasta bakımına yaklaştıkça bu adımların neden önem taşıdığını şöyle anlattı:

Popülasyon genom araştırmaları klinik bakıma giderek yaklaşıyor. Bu durum, tüm genom dizilemenin temelini oluşturan iş akışlarında güvenilirlik, tutarlılık ve ölçeklenebilirlik açısından yeni gereklilikler doğuruyor.

Singapur bu aşamaya nasıl geldi?

PRECISE-SG100K 2022’nin sonlarında başladı. Aralık 2023 ortasına gelindiğinde, 21 ila 84 yaşlarındaki yaklaşık 80.000 kişi araştırmaya katılmış ve yaklaşık 50.000 genom dizilenmişti. Katılımcılar arasında HELIOS’un da bulunduğu dört araştırma kohortu ile National University of Singapore, Singapore Eye Research Institute ve National Heart Centre Singapore ile bağlantılı çalışmalar yer aldı.

Reklam

Bu dönemde NovogeneAIT, Illumina’nın sağladığı dizileme teknolojisi ve ekipmanlarını kullanarak haftada 760’tan fazla tüm genom dizilemesi gerçekleştiriyordu. Planlanan 100.000 genomluk koleksiyonun 20 petabayt, yani 20 milyon gigabayt veri içereceği tahmin ediliyordu.

SG-INSIGHT’ın mevcut 450.000 katılımcı hedefi, II. Aşama’nın 100.000 kişilik referans büyüklüğünün yaklaşık 4,5 katı. Bu karşılaştırma, araştırılacak kişilerin değişmesinin yanı sıra hedeflenen ölçekteki artışı da gösteriyor.

  • 2022 sonu: PRECISE-SG100K, büyük bir nüfus sağlığı ve genom kaynağı oluşturmak üzere başladı.
  • Aralık 2023 ortası: Yaklaşık 80.000 kişi araştırmaya katılmış, yaklaşık 50.000 genom dizilenmişti.
  • 2025-2031: III. Aşama’nın açıklanan program dönemi; üç kamu sağlık hizmeti kümesinde beş yıl boyunca katılımcı alınması da bu döneme dahil.
  • 2 Kasım 2026: Ultima, Lucence konsorsiyumu aracılığıyla UG200 platformunun seçildiğini duyurdu.
  • 3 Kasım 2026: Illumina, dizileme hizmetleri sunmak üzere seçildiğini açıkladı.
  • 2026 sonu: Ultima’nın pangenom referanslı tüm genom analizini kullanıma sunmayı beklediği tarih.

2023’te açıklanan bir hedef, 2027’ye kadar bir milyona kadar kişinin haritalanmasını amaçlıyordu. PRECISE’ın mevcut III. Aşama planında ise 2025-2031 programı süresince yaklaşık 400.000 ila 450.000 kişinin araştırmaya alınması gibi daha somut bir hedef yer alıyor.

Daha geniş kullanım için gereken kanıtlar

PRECISE’ın başlangıç belgesi, III. Aşama’nın merkezine maliyet ve etkililiği koyuyor. Araştırmacılar, genomik bilgilerin sınırlı bir deneme yerine geniş bir nüfusta kullanıldığında önleyici ve daha hedefli sağlık hizmetlerini destekleyip destekleyemeyeceğini inceleyecek.

Genomik, klinik ve diğer sağlık bilgilerini birbirine bağlayan güvenli bir platform oluşturmak da açıklanan hedefler arasında. II. Aşama’daki önceki çalışmalarda örneklerdeki kişisel tanımlayıcılar kaldırılmış ve genomik veriler depolanmadan önce şifrelenmişti. III. Aşama, hem araştırmayı hem de klinik sonuçları destekleyecek bağlantılı bir kaynak oluşturmayı planlıyor.

Sağlık çalışanlarının da sonuçları yorumlama ve hastalarla görüşme becerilerine sahip olması gerekecek. Önceki program sırasında Illumina’nın Singapur yöneticisi Simon Giuliano; farkındalık, erişim ve maliyetle ilgili engellerin yanı sıra genetik danışmanları ve biyoinformatik uzmanları da dahil olmak üzere genetik alanındaki profesyonel açığına dikkat çekmişti.

Singapur Sağlık Bakanlığı, MOH-001734 finansman girişimi kapsamında Ulusal Tıbbi Araştırma Konseyi Ofisi aracılığıyla III. Aşama’yı destekliyor. Programın gerçek sınavı, çok daha fazla DNA verisini hastalar için yararlı ve karşılanabilir kararlara dönüştürüp dönüştüremeyeceği. İlk adım ilaç seçimi olacak; kanıtlar geliştikçe başka kullanım alanları da gündeme gelecek.

Öne Çıkanlar

  • SG-INSIGHT, Singapur’da yaşayan yaklaşık her 10 kişiden birine karşılık gelen 450.000 civarında kişiyi hedefliyor.
  • III. Aşama 2025-2031 arasında sürecek; hastalar araştırmaya NHG Health, NUHS ve SingHealth aracılığıyla alınacak.
  • Illumina Singapur’da dizileme hizmetleri sunacak; Ultima ve QIAGEN’in yer aldığı Lucence konsorsiyumu da rol üstleneceğini açıkladı.
  • Sağlayıcılar arasındaki iş dağılımı, sözleşme bedelleri ve mali koşullar açıklanmadı.
  • İlk klinik çalışmalar, genetik profillerin ilaç reçetelerine nasıl yön verebileceğini inceleyecek.
  • PRECISE, sağlık hizmetlerinde daha geniş kullanıma geçilmeden önce maliyeti, etkililiği ve pratik gereklilikleri değerlendirecek.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir