Singapur, gençlerin ruh sağlığı hizmetlerine erişimini kolaylaştırmak için onam yönergeleri öneriyor

8 dakikalık okuma
Singapore Proposes Mental Health Consent Guidelines to Help Young People Seek Care

Önerilen kurallar, bazı gençlerin ebeveyn onayı olmadan terapi almasına imkân tanıyacak

Singapur, bir uzmanın gencin sunulacak hizmeti anladığına ve hizmet almasının kendi yararına olduğuna karar vermesi hâlinde, 13 yaş ve üzerindeki gençlerin belirli ruh sağlığı hizmetlerinden ebeveyn onayı olmadan yararlanmasına imkân tanıyacak yönergeler öneriyor. Sağlık Bakanlığı (MOH), kamuoyunun görüşlerini 11 Kasım 2026 saat 10.00’dan 8 Aralık saat 18.00’e kadar alacak.

İçindekiler
  1. Önerilen kurallar, bazı gençlerin ebeveyn onayı olmadan terapi almasına imkân tanıyacak
  2. Ebeveyn onayı neden engel hâline geldi?
  3. Önerilen onay düzeyleri nasıl işleyecek?
  4. Ebeveyn ya da genç hayır derse ne olacak?
  5. Hizmet sağlayıcılar hâlihazırda farklı yaklaşımlar uyguluyor
  6. Ebeveynlerin iyileşme sürecinde hâlâ rolü var
  7. Ruh sağlığı verileri ne gösteriyor?
  8. İstişare sürecinde neler olacak?
  9. Öne Çıkanlar

Öneri, ruhsal sıkıntı yaşayan gençlerle yardım alabilmeleri arasındaki boşluğu gidermeyi amaçlıyor. MOH, 10-18 yaş grubundaki her üç kişiden yaklaşık birinin depresyon ve kaygı gibi belirtiler bildirdiğini söylüyor. Farklı bir ulusal araştırmada, ruh sağlığı belirtileri olan gençlerin yüzde 70’inin profesyonel destek almadığı tespit edildi.

Önerilen yaklaşımda onam koşulları, sunulan hizmete göre değişecek. Duygusal destek ve yardım hatlarından ebeveyn onayı olmadan yararlanılabilecek. 13 yaşından küçük çocuklar için tarama genellikle ebeveyn onayı gerektirecek. Psikoterapi için profesyonellerin öncelikle ebeveyn onayı almayı denemesi, onayın alınamadığı bazı gençler içinse bakım hizmetlerine erişim yolu sunması öngörülüyor.

MOH, istişare tarihlerini ve politika hedeflerini kamuoyu istişaresi duyurusunda açıklıyor. Yönergeler henüz öneri aşamasında; duyuruda nihai hâlinin ne zaman yayımlanacağına veya yürürlüğe gireceğine ilişkin bir tarih belirtilmiyor.

Ebeveyn onayı neden engel hâline geldi?

Singapur yasalarına göre kişi, ebeveyn onayı olmadan karar alma konusunda tüm yasal haklarını kazandığı 21 yaşında yetişkin sayılıyor. MOH, hâlihazırda ruh sağlığı hizmetlerine bağımsız olarak onay vermek için belirlenmiş bir asgari yaş bulunmadığını söylüyor. Bu nedenle hizmet sağlayıcılar farklı uygulamalar geliştirmiş durumda.

Dolayısıyla bir genç; okulda, yardım kuruluşunda veya özel bir psikoloji kliniğinde farklı onay koşullarıyla karşılaşabiliyor. Ulusal mindline 1771 hattını arayanlar kimliklerini gizli tutabilirken, okulların ailelerle yakın çalışma ilişkileri nedeniyle ebeveyn onayı isteme olasılığı toplum temelli hizmet sağlayıcılara kıyasla daha yüksek.

Reklam

MOH, ebeveyn izni alma zorunluluğunun bazı gençleri yardım istemekten çekindirdiğine ilişkin geri bildirimler aldığını belirtiyor. Ebeveynlerin çocuğun yaşadığı sıkıntıyı önemsememesi, bakım hizmetlerini reddetmesi veya evde güvensiz bir ortam yaratması hâlinde sorun daha ciddi bir hâl alıyor.

Yeme bozukluğu ve kaygı yaşadığını anlatan, Alice takma adıyla anılan 17 yaşındaki bir genç, ebeveynlerini sürece dâhil etme zorunluluğunun destek aramasını zorlaştırdığını söyledi. Ebeveynlerine haber verilmesi gerektiği kendisine söylendiğinde verdiği tepkiyi şöyle anlattı:

Zaten çok savunmasız olan birine 'Bu konuyu ailene bildirmem gerekiyor' diyorsunuz. O zaman genç, 'En başta neden yardım istedim ki?' diye düşünüyor.

Alice’in deneyimi, önerilen yönergelerin çözmeyi amaçladığı pratik sorunu ortaya koyuyor: Bir genç yardım almaya istekli olabilir ancak evde izin almaya yanaşmayabilir ya da bunu başaramayabilir.

Önerilen onay düzeyleri nasıl işleyecek?

MOH’un önerdiği yaklaşım, hizmetleri niteliklerine ve kapsamlarına göre birbirinden ayırıyor. Duygusal destek sunan bir görüşme, değerlendirme ve terapi süreci için farklı onay koşulları uygulanacak.

  • Duygusal destek ve yardım hatları: temel destek, ebeveyn onayı olmadan sunulabilecek.
  • Tanı konulmasıyla sonuçlanmayan tarama ve değerlendirmeler: 13 yaşından küçük çocuklar için ebeveyn onayı alınmalı.
  • Psikoterapi hizmetleri: öncelikle ebeveyn onayı alınmaya çalışılmalı. Bilişsel davranışçı terapi ve okul danışmanlığı bu hizmetlere örnek.
  • Ebeveyn onayının alınamadığı durumlarda psikoterapi: Bir profesyonel, en az 13 yaşındaki bir gencin yararına olacağına karar verir, genci riskleri ve yararları anlayabilecek olgunlukta bulur ve gencin kendi onayını alırsa bakım hizmeti sunulabilecek.
  • Tıbbi tanı ve hizmetler: sağlayıcılar, Singapur Tabipler Birliği’nin Etik Kuralları ve Etik Yönergeleri’ni uygulamayı sürdürecek.

Tarama, olası ruh sağlığı sorunlarını belirlemeye yönelik ilk kontroldür. Değerlendirme, kişinin yaşadıklarını ve ihtiyaçlarını daha ayrıntılı biçimde ele alır. Bilişsel davranışçı terapi, kişilerin sıkıntıya katkıda bulunan düşünce ve davranış kalıplarını fark edip değiştirmelerine yardımcı olur.

Reklam

Terapi arayan bir genç için yaş, kararın unsurlarından biri olacak. Profesyonelin ayrıca gencin önerilen hizmeti anlayıp anlamadığını ve hizmete başlamanın esenliğini destekleyip desteklemeyeceğini değerlendirmesi gerekecek. Gencin de hizmet almayı kendisinin kabul etmesi gerekecek.

Ebeveyn ya da genç hayır derse ne olacak?

Bir ebeveyn onay vermediğinde veya genç, ebeveynlerine danışılmasına karşı çıktığında bakım uzmanlarının bu tutumun nedenlerini anlamaya çalışması teşvik edilecek. Bu görüşme, uzmanın aile durumunu anlamasına ve nasıl karşılık vereceğine karar vermesine yardımcı olacak.

MOH, gencin bilinçli karar verecek olgunlukta olmadığı durumlarda ebeveyn onayının önemini kabul ediyor. Bilinçli onam, bakım hizmetinin neleri kapsadığını, muhtemel yarar ve risklerini anlamayı ve bu bilgilere dayanarak karar vermeyi ifade ediyor.

Ebeveynler izin veremeyebilir veya vermek istemeyebilir; yaşanan gecikmeler gencin daha fazla zarar görmesine yol açabilir. Uygun durumdaki gençlere yönelik önerilen istisna, profesyonellere her kişinin ihtiyaçlarını değerlendirirken bu koşullara karşılık verme olanağı sunacak.

A Kind Place’in kurucusu ve psikoloğu Ooi Sze Jin, esnek olmayan bir zorunluluğun bakım hizmetlerine erişimi nasıl engelleyebileceğini şöyle anlattı:

Her durumda ebeveyn onayı istersek, yardıma en çok ihtiyaç duyan çocukların bu yardıma erişmesini engelleyebiliriz.

MOH’un açıkladığı hedef; erişim, esenlik, mahremiyet ve ailenin katılımını bir arada gözetiyor. Ebeveynler yaklaşımın parçası olmaya devam edecek, ancak katılımları gencin iyileşmesine yardımcı olacak şekilde düzenlenecek.

Hizmet sağlayıcılar hâlihazırda farklı yaklaşımlar uyguluyor

Mevcut uygulamalar, bir gencin bakım hizmetlerine erişim yolunun başvurduğu kuruluşa ne ölçüde bağlı olabileceğini gösteriyor. ImPossible Psychological Services, 18 yaşından küçük tüm danışanlar için ebeveyn onayı istiyor. Ruh sağlığı alanında çalışan Limitless yardım kuruluşu, 14 yaşından küçükler için ebeveyn onayı talep ediyor; 14-17 yaş grubundakiler içinse öncelikle ebeveyn onayı almaya çalışıyor.

Limitless; istismar veya daha yüksek zarar riski gibi ebeveynleri sürece dâhil etmemek için geçerli nedenler olduğunda, gencin bağımsız onay verme yeterliliğini değerlendirebiliyor. Kuruluş, çocuğun belirli bir tedavi kararını verecek düzeyde anlayış ve olgunluğa sahip olup olmadığını değerlendiren Gillick yeterlilik testini kullanıyor.

Reklam

Testte, önerilen bakımın karmaşıklığı ve riskleri de dâhil olmak üzere kararın kendisi dikkate alınıyor. Bir profesyonel, gencin sunulan hizmeti anlayıp anlayamadığını ve bilinçli bir seçim yapıp yapamayacağını değerlendiriyor.

Zorluklarla karşılaşan gençlerle çalışan bir yardım kuruluşu olan Impart, bakım hizmeti sunulmadan önce gizliliği ve sınırlarını açıklıyor. Kuruluşun uzmanları, başlangıçta ebeveynleri hemen sürece katmadan destek sunabiliyor, risklerin asgari düzeyde olduğu durumlarda ebeveyn onayı almaya çalışabiliyor veya ebeveynlerin sürece katılması güvenliği tehdit edebilecekse gencin güvendiği başka bir yetişkinden destek isteyebiliyor.

Impart’ta klinik psikolog olarak çalışan Dr. Raksha Kartik, mahremiyete ilişkin belirsizliğin ilk görüşmeyi nasıl etkilediğini şöyle anlattı:

Gençlerimizden bazıları, 'Biri bana yardım edebilir mi?' sorusundan önce 'Aileme haber verecek misiniz?' diye soruyor. Bu ilk soruya net ve dürüst bir yanıt verilmezse gençler, ilk değerlendirmeyi yapan çalışanlarla görüşmeyi sürdürmekten kaçınma eğilimi gösteriyor.

Daha net ve ortak bir çerçeve, hizmet sağlayıcıların gençlere hassas bilgileri paylaşmadan önce sonraki adımları açıklamasına yardımcı olacak. Ayrıca şu anda farklı kurum politikalarını uygulamak zorunda kalan çalışanlara da yol gösterecek.

Ebeveynlerin iyileşme sürecinde hâlâ rolü var

Ebeveynler, danışmanlık seansının ardından da ilerlemenin sürmesine yardımcı olabilir. Randevulara destek olabilir, çocuğun evdeki ihtiyaçlarına karşılık verebilir ve sıkıntıya katkıda bulunan aile içi etkileşimleri değiştirebilirler.

ImPossible Psychological Services’in kurucusu ve kıdemli klinik psikoloğu Muhammad Haikal Jamil, çocuğun ev ortamı aynı kaldığında terapi sırasındaki ilerlemenin sürdürülmesinin zor olabileceğini söyledi. Kliniği genellikle ilk seansın sonunda ebeveynleri sürece dâhil ediyor; daha büyük çocukların ebeveynlerine ise her beş seansta bir bilgi verilebiliyor.

Diğer uzmanlar, ebeveynleri çok erken sürece dâhil etmenin gencin güvenliğini tehlikeye atabileceği veya bakım hizmetlerine devam etme isteğini azaltabileceği durumları anlatıyor. Project Green Ribbon, kriz yaşayan gençlere ebeveyn onayını ön koşul hâline getirmeden ilk desteği sağlarken, uygun durumlarda aileleri sürece dâhil etmek için sosyal hizmet kuruluşlarıyla birlikte çalışıyor.

Sağlık Bakanı Ong Ye Kung, 10 Ekim’de gençlerin önce yardım alabilmesine ve bakım süreci ilerledikçe ailelerin uygun biçimde sürece katılmasına imkân veren dengeli bir yaklaşım çağrısında bulundu. Öneri de psikoterapi için ebeveyn onayını başlangıç noktası olarak korurken profesyonellerin istisnaları değerlendirmesine izin vererek bu yaklaşımı izliyor.

Reklam

Ruh sağlığı verileri ne gösteriyor?

MOH, 10-18 yaş grubundaki her üç kişiden yaklaşık birinin ruh sağlığı belirtileri bildirdiği bulgusunu, duyurusunda 2023 tarihli olduğu belirtilen Singapur Gençlik Epidemiyolojisi ve Dayanıklılığı araştırmasına dayandırıyor. Profesyonel destek almayanların oranının yüzde 70 olduğu bulgusunu ise duyuruda 2024 tarihli olduğu belirtilen Ulusal Gençlik Ruh Sağlığı Araştırması’na dayandırıyor.

Basitçe ifade etmek gerekirse, ikinci araştırmada belirtileri olan her 100 gençten 70’i profesyonel yardım aramamış, yaklaşık 30’u ise aramış. Bu veriler, güçlük yaşamakla destek almak arasında ciddi bir boşluk bulunduğunu gösteriyor.

MOH’a iletilen geri bildirimlerde, ebeveyn onayı bu tereddüdün nedenlerinden biri olarak belirtiliyor. Bakanlığın duyurusunda, aradaki boşluğun ne kadarının onay koşullarıyla bağlantılı olduğuna ilişkin bir oran verilmiyor.

MOH ayrıca ruh sağlığı sorunlarının çoğunun çocuklukla erken yetişkinlik dönemi arasında ortaya çıktığını; bu tür sorunlar yaşayan her üç kişiden yaklaşık birinde belirtilerin 14 yaşından önce başladığını belirtiyor. Bu da okul yıllarında hizmetlere erişimi acil bir mesele hâline getiriyor.

Sağlık Bakanlığı, istişare duyurusunda destek alınamamasının risklerini şöyle açıkladı:

Ruh sağlığı desteğine ihtiyaç duyan gençlerin belirlenmemesi ve desteklenmemesi; eğitim başarısının düşmesi, işsizlik, kronik fiziksel rahatsızlıklar ve madde kullanımı gibi uzun vadeli sonuçların riskini artırıyor.

Gençler için zamanında destek, okul, arkadaşlıklar ve aile hayatıyla uğraşırken yaşadıkları sıkıntıların ele alınmasına yardımcı olabilir. Önerilen yönergeler, bu desteğe erişim yolunu farklı ortamlarda daha tutarlı hâle getirmeye odaklanıyor.

İstişare sürecinde neler olacak?

MOH, yönergeleri geliştirmek üzere çeşitli kurumlardan uzmanların yer aldığı bir grup oluşturdu. Gençler, ebeveynler ve hizmet sağlayıcılar deneyimlerini ve kaygılarını şimdiden paylaştı. Kamuoyu istişaresi, öneriler son hâline getirilmeden önce daha geniş bir kesimin görüşlerini almayı amaçlıyor.

Önemli tarihler şöyle:

  • 10 Ekim 2026: Ong, Dünya Ruh Sağlığı Günü’nde ebeveyn onayına ilişkin yönergelerin hazırlanacağını duyurdu.
  • 11 Kasım 2026, saat 10.00: kamuoyu istişaresi başlıyor.
  • 8 Aralık 2026, saat 18.00: kamuoyu görüşleri için son tarih.

Ong ayrıca Singapur Tabipler Birliği’nin doktorlara ebeveyn onayı konusunda daha net yol göstermek amacıyla etik yönergelerini gözden geçirdiğini söyledi. MOH’un önerdiği çerçeve, farklı hizmet sağlayıcılara erişimi ele alırken tıbbi tanı ve tedavi, birliğin etik kurallarına tabi olmaya devam ediyor.

Aileler ve hizmet sağlayıcılar açısından temel pratik kararlar; ne zaman izin isteneceği, bir gencin anlayış düzeyinin nasıl değerlendirileceği ve gerekli yardımı geciktirmeden ebeveynlerin sürece nasıl katılacağıyla ilgili. Kamuoyundan alınacak görüşler, bu konulardaki nihai yönergelere katkı sağlayacak.

Öne Çıkanlar

  • Singapur’daki istişare süreci 11 Kasım-8 Aralık 2026 tarihleri arasında yürütülecek.
  • Temel duygusal destek ve yardım hatları, ebeveyn onayı olmadan sunulabilecek.
  • Tanı konulmayan tarama ve değerlendirmeler için 13 yaşından küçük çocukların ebeveynlerinden onay alınmalı.
  • Profesyoneller, psikoterapi için öncelikle ebeveyn onayı almaya çalışmalı.
  • 13 yaş ve üzerindeki bazı gençler; anlayış düzeyleri ve kendi yararları değerlendirildikten ve kendileri onay verdikten sonra ebeveyn onayı olmadan terapi alabilecek.
  • MOH, mahremiyeti koruyup iyileşmeyi destekleyecek biçimde ebeveynleri sürece dâhil ederken hizmetlere erişimi artırmayı amaçlıyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir