Yüksek emeklilik fonu kazançlarında kişiye özel hesaplama
Tayvan’ın yeni işçi emeklilik fonu, 2026’nın ilk dokuz ayında 1,70442 trilyon NT doları kazanç sağlayarak yüzde 30,43 getiri elde etti. Fonun varlıkları 30 Eylül itibarıyla 6,06222 trilyon NT dolarına ulaştı. Kazançlar, hak sahibi yaklaşık 13,1 milyon hesaba bölündüğünde hesap başına yaklaşık 130.100 NT dolarına denk geliyor.
İçindekiler
- Yüksek emeklilik fonu kazançlarında kişiye özel hesaplama
- Eylül, sert kayıpların ardından toparlanmayı güçlendirdi
- Her çalışanın payı nasıl hesaplanıyor?
- Kazançlar emeklilik hesaplarına ne zaman aktarılacak?
- En yüksek kazancı hangi fonlar elde etti?
- Eylülde piyasaları neler destekledi?
- Kazançlar daha uzun dönemlerle karşılaştırıldığında
- Parayı kimler çekebilir?
- Kişisel hesap nasıl kontrol edilir?
- Öne Çıkanlar
İşçi Fonları Bürosu, eylül ayı verilerini 2 Kasım’da açıkladı. Yönettiği işçi fonlarının toplam varlıkları 9,21089 trilyon NT dolarına ulaşırken, bu fonlar ocak-eylül döneminde 2,44053 trilyon NT doları yatırım kazancı ve yüzde 30,73 getiri sağladı. Yalnızca eylül ayında yaklaşık 117,8 milyar NT doları kazanç elde edildi.
Çalışanlar açısından bu kazanç, emeklilik birikimlerini destekleyen havuzun büyümesi anlamına geliyor. Bireysel hesaplara yapılacak tahsisler yıllık hesaplaşmanın ardından belirlenecek; 2026 yılına ait dağıtımın Mart 2027 sonuna kadar yapılması bekleniyor. Her hesaba aktarılacak tutar, hesabın bakiyesine ve paranın ne kadar süreyle yatırıma yönlendirildiğine bağlı.
Veriler, açıklamadaki ortalama tutar farkını da ortaya koyuyor. 1,70442 trilyon NT dolarının 13,1 milyon hesaba bölünmesi, dönem için verilen 132.800 NT doları tahmininden farklı olarak yaklaşık 130.109 NT doları sonucunu veriyor. Çalışanların katkı geçmişleri farklı olduğundan hesaplarına aktarılacak tutarlar da değişecek.
Eylül, sert kayıpların ardından toparlanmayı güçlendirdi
Yeni işçi emeklilik fonu eylülde 80,79 milyar NT doları kazanç sağladı. Böylece birikimli kazanç, ağustos sonundaki 1,62363 trilyon NT dolarından 1,70442 trilyon NT dolarına çıktı. Aynı yaklaşık hesap sayısı üzerinden ortalama tutar 123.900 NT dolarından 130.100 NT dolarına yükseldi; artış yaklaşık 6.200 NT doları oldu.
İşçi fonlarının tamamı ağustos ve eylül aylarında 484,5 milyar NT doları kazanç elde etti. Bu toparlanma, yılın başlarında yaşanan kayıpları izledi ve dönem sonunda önemli kazançlar kaydedilse bile yatırım sonuçlarının kısa sürede ne kadar değişebileceğini gösterdi.
Yeni emeklilik fonunun aylık sonuçları, bu dalgalı seyri ortaya koyuyor:
- Ocak ve Şubat: 261,88 milyar ve 277,06 milyar NT doları kazanç, yılın başında bir birikim oluşturdu.
- Mart: 250,75 milyar NT doları kayıp, bu kazançları önemli ölçüde azalttı.
- Nisan: 760,99 milyar NT doları kazanç, mart ayındaki kaybı fazlasıyla telafi etti.
- Mayıs ve Haziran: 404,99 milyar ve 73,69 milyar NT doları kazançla birikimli kazanç yaklaşık 1,528 trilyon NT dolarına yükseldi.
- Temmuz: 179,79 milyar NT doları kayıpla birikimli kazanç yaklaşık 1,348 trilyon NT dolarına geriledi.
- Ağustos ve Eylül: 275,56 milyar ve 80,79 milyar NT doları kazançla birikimli kazanç yaklaşık 1,704 trilyon NT dolarına ulaştı.
Nisan ayındaki kazanç, mart ayındaki kaybın yaklaşık üç katıydı. Ağustos ve eylül aylarında yeni emeklilik fonunun toplam kazancı 356,35 milyar NT doları oldu; bu, temmuzdaki kaybın neredeyse iki katı. Bu değişimler, dağıtılacak nihai tutarın belirlenmesi için neden tüm yılın sonuçlarının beklenmesi gerektiğini açıklamaya yardımcı oluyor.
Her çalışanın payı nasıl hesaplanıyor?
İşçi Sigortası Bürosu, bireysel tahsisleri yıl boyunca her emeklilik hesabında biriken günlük bakiyeleri kullanarak hesaplıyor. Her hesaba, birikmiş günlük bakiyesinin katılımcı tüm hesapların toplamına oranına göre pay veriliyor.
Basitçe ifade etmek gerekirse, hem yatırılan tutar hem de bu tutarın ne kadar süreyle yatırımda kaldığı önem taşıyor. Parası yıl boyunca hesapta kalan bir çalışanın tahsis hesabına esas tutarı, yılın sonlarına doğru katkı yapmaya başlayan bir çalışanınkinden farklı oluyor; bu, bakiyeleri sonunda benzer düzeye gelse bile geçerli.
Aylık katkılar da hesaba farklı zamanlarda giriyor. Ocak ayında yatırılan para, aralık ayında yatırılan paradan daha uzun süre yatırıma katılıyor. Bu nedenle daha yüksek katkılar ve daha uzun katkı süreleri, önceden biriktirilmiş paranın yanı sıra hesaplamayı etkiliyor.
Büro, nihai aktarımı belirlemek için fonun dağıtılabilir kazancını ve hesaplama yöntemini kullanıyor. Kişisel tahmin yapmak isteyen çalışanların katkı geçmişi ve hesap bilgileri gerekiyor; mevcut bakiyeyi fonun yüzde 30,43’lük getirisiyle çarpmak, tahsiste kullanılan zamanlama bilgisini göz ardı ediyor.
Kazançlar emeklilik hesaplarına ne zaman aktarılacak?
Yıllık dağıtım, belirlenmiş bir idari takvime göre yapılıyor. İşçi Fonları Bürosu, önceki yılın yatırım kârı veya zararını şubat sonuna kadar İşçi Sigortası Bürosuna bildiriyor. Sigorta bürosu da tahsis işlemini mart sonuna kadar tamamlıyor.
2026 yatırım yılı için bu, bildirimin Şubat 2027 sonuna kadar yapılması ve tahsisin 31 Mart 2027’ye kadar tamamlanması anlamına geliyor. Ekim-aralık dönemindeki yatırım sonuçları, dağıtıma hazır olacak nihai tutarın belirlenmesine katkı sağlayacak.
Çalışanlar daha sonra kişisel hesaplarına aktarılan tutarı kontrol edebilir. Eylül verileri yatırım performansındaki son durumu gösterirken, yıllık hesap kaydı uzlaşma sonrasında kişiye yapılan gerçek tahsisi ortaya koyuyor.
En yüksek kazancı hangi fonlar elde etti?
Ana işçi fonları arasında en yüksek getiri, yüzde 44,16 ile eski işçi emeklilik fonunda kaydedildi. Fonun varlıkları 1,2117 trilyon NT doları, birikimli kazancı ise 411,22 milyar NT doları oldu. İşçi sigortası fonunun varlıkları 1,6812 trilyon NT dolarına, kazancı 315,69 milyar NT dolarına ulaştı; getirisi yüzde 27,14 olarak gerçekleşti.
Yeni işçi emeklilik fonu, her iki fondan da çok daha büyük olmayı sürdürdü. Fonun 6,06222 trilyon NT dolarlık varlığı, 9,21089 trilyon NT dolarlık toplam işçi fonu varlıklarının yaklaşık yüzde 65,8’ini oluşturdu. 1,70442 trilyon NT dolarlık kazancı ise işçi fonlarının toplam kazancının yaklaşık yüzde 69,8’ine karşılık geldi.
Diğer işçi fonlarının getirileri daha düşük oldu. İstihdam sigortası fonunun varlıkları 190,2 milyar NT doları, getirisi yüzde 2,73; mesleki kaza sigortası fonunun varlıkları 38,7 milyar NT doları, getirisi yüzde 1,51; ödenmemiş ücretler ödeme fonunun varlıkları ise 26,9 milyar NT doları, getirisi yüzde 17,33 oldu.
Büro, diğer bakanlıkların emanet ettiği fonları da yönetiyor. Sağlık ve Sosyal Refah Bakanlığının emanet ettiği Ulusal Emeklilik Sigortası Fonu’nun varlıkları 914,4 milyar NT doları, getirisi yüzde 29,57 oldu. Tarım Bakanlığının emanet ettiği Çiftçi Emeklilik Fonu’nun varlıkları 32,5 milyar NT doları, getirisi yüzde 40,72 olarak gerçekleşti. Emanet edilen bu fonlar, toplam işçi fonu tutarından ayrı listeleniyor.
Eylülde piyasaları neler destekledi?
Tayvan borsası eylülde yaklaşık 1.811 puan, yani yüzde 3,93 yükseldi. Yarı iletkenlere ve yapay zekâ tedarik zincirlerine bağlı talep, büyük elektronik şirketlerinin hisselerini destekleyerek yurt içi yatırım ortamına katkı sağladı.
İşlem hacmi, az sayıdaki büyük elektronik şirketinde yoğunlaştı. Bu şirketlerin borsa endeksindeki ağırlığı yüksek olduğundan hisse fiyatları endeksin seyrini güçlü biçimde etkiliyor. Küçük şirketler ve diğer sektörlerdeki işletmeler ise farklı sonuçlarla karşılaştı.
İşçi Fonları Bürosu, uluslararası ortamın Orta Doğu’daki gerilimler, yükselen enerji fiyatları, enflasyon ve faiz oranlarındaki değişimlerle şekillendiğini belirtti. Yüksek enerji maliyetleri, işletme giderlerini ve hane halkı faturalarını artırabiliyor. Faiz oranlarındaki değişimler de borçlanma maliyetlerini ve yatırımcıların hisse senetleriyle tahvillere ödemeye razı olduğu fiyatları etkiliyor.
Büro, küresel siyasi ve ekonomik koşullar değiştikçe yatırımları gözden geçirmeyi sürdüreceğini açıkladı. Uzun vadede istikrarlı getiri hedefleyen yaklaşımda, yerli ve yurt dışı hisse senetleri, tahviller ve alternatif varlıklar arasında çeşitlendirme yapılıyor.
Kazançlar daha uzun dönemlerle karşılaştırıldığında
İşçi fonlarının ilk dokuz aydaki yüzde 30,73’lük getirisi, büronun önceki 10 yıl için bildirdiği yüzde 12,20’lik ve beş yıl için bildirdiği yüzde 15,58’lik ortalama getirilerin oldukça üzerindeydi. Ulusal Emeklilik Sigortası Fonu için aynı dönemlerdeki ortalamalar yüzde 12,32 ve yüzde 15,39 oldu.
Aylık veriler, çalışanlara tek bir güçlü sonucun ötesine bakmaları için somut bir neden sunuyor. Yeni emeklilik fonu mart ayında 250,75 milyar NT doları kaybederken nisanda 760,99 milyar NT doları kazanç elde etti; ardından temmuzda yeniden kayıp yaşadı. Emeklilik birikimleri bu değişimler boyunca yatırıma bağlı kalıyor.
İşçi Sigortası Bürosu, emeklilik katkıları için sağlanan güvenceyi de açıklıyor. Yatırım kayıplarına karşı yatırılan anapara korunuyor. Çalışan emeklilik talebinde bulunduğunda katkı dönemi boyunca biriken kazanç, kurallara göre hesaplanan asgari garantili kazançla karşılaştırılıyor; eksik kalan tutar tamamlanıyor.
Büronun emeklilik başvurusu rehberi, asgari kazanç güvencesinin dayanağı olarak İşçi Emekliliği Yasası’nın 23. maddesinin 2. fıkrasını gösteriyor. Katkıların başladığı tarihten emeklilik aylığının yasal olarak talep edildiği tarihe kadar biriken kazanç, aynı dönem için yıllık ortalama iki yıllık banka mevduat faizleri kullanılarak hesaplanan birikimli getirinin altına düşemiyor. Gösterge, her ayın ilk iş gününde Tayvan Bankası, First Commercial Bank, Taiwan Cooperative Bank, Hua Nan Commercial Bank, Land Bank of Taiwan ve Chang Hwa Commercial Bank tarafından açıklanan iki yıllık sabit vadeli küçük mevduat faizlerinden hesaplanıyor. İşçi Fonları Bürosu, her ay ortalama yıllık faiz oranını o ayın asgari garantili getirisi olarak yayımlıyor.
Parayı kimler çekebilir?
Çalışanlar, çalışmaya devam etseler bile, genellikle 60 yaşında yeni işçi emeklilik fonundan ödeme almaya hak kazanıyor. Ödeme seçenekleri katkı geçmişinin uzunluğuna bağlı.
En az 15 yıl katkısı bulunanlar aylık emeklilik ödemesiyle toplu ödeme arasında seçim yapabiliyor. Katkı süresi 15 yıldan az olanlara toplu ödeme yapılıyor. Dolayısıyla katkı geçmişi, biriken tutarın yanı sıra tasarrufların nasıl ödenebileceğini de etkiliyor.
Katkı yılları, emeklilik katkısı yapılan ayların gerçek sayısı üzerinden hesaplanıyor; ara verilen dönemlerin öncesindeki ve sonrasındaki süreler birleştiriliyor. İşçi Standartları Yasası kapsamında emeklilik haklarının uzlaşmayla belirlenmesini içeren hizmet süresi de, bu haklar kurallara uygun biçimde İşçi Sigortası Bürosundaki çalışanın kişisel emeklilik hesabına tamamen aktarılırsa hesaba katılabiliyor.
Çalışma yetisini kaybeden 60 yaşından küçük kişiler, geçerli kurallar kapsamında erken başvuru hakkı kazanabilir. Hak sahipliği ve ödeme tutarı, İşçi Sigortası Bürosu tarafından kişiye özel olarak değerlendiriliyor.
Erken başvuru için işçi sigortasına katılan kişinin daha önce 1, 2 veya 3. derece engellilik nedeniyle işçi sigortası engellilik aylığı ya da toplu engellilik ödemesi almış olması gerekiyor. Ulusal Emeklilik Sigortası katılımcısının ise daha önce engellilik aylığı veya temel garantili engellilik aylığı almış olması şart. Bu iki sisteme de sigortalı olmayan kişilerin, ilgili işçi sigortası yardımına hak kazandıran engellilik türü, durumu ve derecesi ya da ilgili Ulusal Emeklilik Sigortası yardımına hak kazandıran engellilik türü, kategorisi ve durumunu karşılaması gerekiyor. İşçi sigortası ve Ulusal Emeklilik Sigortası katılımcıları, emeklilik fonlarından erken ödeme için başvurmadan önce ilgili engellilik yardımını talep etmeli.
En az 15 yıl katkısı olan erken başvuru sahipleri aylık emeklilik ödemesini veya toplu ödemeyi seçebilir; katkı süresi 15 yıldan az olanlara toplu ödeme yapılması gerekir. İki sisteme de sigortalı olmayanlara yönelik başvuru yoluyla hak kazananların ayrıca ağır engelliliği veya daha ileri derecede engelliliği gösteren geçerli engellilik belgesinin ön ve arka yüzlerinin kopyalarını sunması gerekir.
Yıllık yatırım kazançları kişisel emeklilik hesabına ekleniyor ve emeklilik başvuru süreci kapsamında alınabiliyor. Mart 2027’de tahsis alacak çalışanın bu tutarı emeklilik birikimine eklenecek; para çekme işlemi yaş ve hak sahipliği kurallarına tabi olacak.
Kişisel hesap nasıl kontrol edilir?
Çalışanlar, kişisel emeklilik hesaplarını incelemek ve ödeme tahminleri yapmak için İşçi Sigortası Bürosunun çevrim içi hizmetlerini kullanabilir. Giriş seçenekleri arasında cep telefonu doğrulaması, Vatandaş Dijital Sertifikası, sanal işçi sigortası sertifikası, mobil Vatandaş Dijital Sertifikası veya finansal elektronik sertifika bulunuyor.
Başka bir yöntemi tercih edenler, uygun bir İşçi Koruma Kartı veya posta finans kartıyla ATM’den hesaplarını kontrol edebilir. Kimlik belgeleriyle İşçi Sigortası Bürosunun bir ofisine giderek de hesap sorgulaması yapabilirler.
En yararlı bilgiler çalışanın kendi katkı geçmişi, birikmiş bakiyesi ve yıllık tahsis tamamlandıktan sonra hesaba aktarılan kazançtır. Bu kayıtlar, fonun büyük yatırım toplamlarını kişinin emeklilik döneminde kullanabileceği tutara bağlıyor.
Öne Çıkanlar
- Tayvan’ın yeni işçi emeklilik fonu, 2026 Eylül ayı sonuna kadar 1,70442 trilyon NT doları kazanç elde ederek yüzde 30,43 getiri sağladı.
- Bu kazançların yaklaşık 13,1 milyon hesaba bölünmesi, hesap başına ortalama yaklaşık 130.100 NT doları veriyor.
- Toplam işçi fonu kazancı, eylülde elde edilen yaklaşık 117,8 milyar NT doları da dahil olmak üzere 2,44053 trilyon NT dolarına ulaştı.
- Bireysel tahsisler, günlük hesap bakiyelerine ve katkıların zamanlamasına bağlı.
- 2026 yılına ait yıllık tahsisin, tüm yılın sonuçları kesinleştikten sonra 31 Mart 2027’ye kadar yapılması bekleniyor.
- Çalışanlar genellikle 60 yaşında ödeme talep edebiliyor; en az 15 yıl katkısı olanlar aylık ödeme veya toplu ödeme seçebiliyor.
- Çalışma yetisini kaybeden 60 yaşından küçüklerin erken başvuru için belirli engellilik yardımı koşullarını karşılaması gerekiyor; sigortalı başvuru sahipleri önce ilgili engellilik yardımını almalı.
- İşçi Emekliliği Yasası’nın 23. maddesinin 2. fıkrası, katkı dönemi boyunca iki yıllık banka mevduat faizlerine dayalı asgari birikimli kazancı güvence altına alıyor.






