Tanıdık bir yapışmaz malzeme, yapay zekâ donanımı yarışına giriyor
Nvidia'nın yapay zekâ sistemlerinde daha hızlı bağlantılar kurma arayışı, en çok Teflon markasıyla bilinen politetrafloroetileni, yani PTFE'yi gündeme taşıyor. Bu malzemenin öne çıkan özelliği elektriksel performansı: PTFE, sinyallerin devre kartında geleneksel yalıtım malzemelerine kıyasla daha az enerji kaybederek ilerlemesine yardımcı olabiliyor.
İçindekiler
- Tanıdık bir yapışmaz malzeme, yapay zekâ donanımı yarışına giriyor
- Nvidia sinyallerin neden daha uzağa taşınmasını istiyor?
- Tavada işe yarayan özellik, devre kartını karmaşıklaştırıyor
- Tayvan'ın temkinli yaklaşımı Çin'in yatırımlarıyla karşı karşıya
- Taiflex ve E Ink üretime giden yolu hazırlıyor
- Daha fazla katman, yalnızca daha fazla sipariş değil, daha çok malzeme demek
- PTFE, daha geniş bir malzeme rekabetinin seçeneklerinden biri
- Müşteriler gelecekteki kapasiteyi güvenceye almak için ödeme yapıyor
- Yeni fabrikaların da onaylanmış malzemelere ihtiyacı olacak
- Öne Çıkanlar
Asıl zorluk, bu avantajı onlarca katmandan oluşan ve güvenilir biçimde çalışan kartlara taşımak. PTFE başka malzemelere kolayca yapışmıyor, görece yumuşak ve işlenmesi güç. Bu özellikler üreticileri temkinli davrananlar ve yatırım yapanlar olarak ikiye ayırırken Çinli tedarikçiler fırsatları değerlendiriyor, Tayvanlı şirketler ise alternatif malzemeleri ve üretim maliyetlerini tartıyor.
Nvidia, ekim ayının başlarında düzenlenen Open Compute Project zirvesinde sektörden katılımcıların PTFE içerebileceğini düşündüğü yeni bir NVLink anahtar kartı tanıttı. Olası kullanım alanları arasında Rubin Ultra anahtarları ve gelecekteki ortogonal orta düzlem kartları bulunuyor. Bu kartlar, birbirine dik açılarla yerleştirilmiş diğer kartları birbirine bağlıyor. Kesin üretim takvimi ve nihai malzeme özellikleri açıklanmadı.
Rekabet tek bir reçineyle sınırlı değil. Yapay zekâ sunucularının daha karmaşık kartlara ihtiyaç duyması, bakır folyoyu, cam elyaf kumaşı, presleme ekipmanlarını ve fabrika kapasitesini de baskı altına alıyor. Müşteriler 2027-2030 dönemini kapsayan kapasite taahhütleri ararken bazı ekipmanların teslimatı 30 ayı bulabiliyor.
Nvidia sinyallerin neden daha uzağa taşınmasını istiyor?
Yapay zekâ işlemcilerinin birlikte çalışabilmesi için çok büyük miktarda bilgi alışverişi yapması gerekiyor. Baskılı devre kartı (PCB), bileşenleri taşırken elektrik sinyalleri ve güç için gerekli yolları da sağlıyor. Hat başına saniyede 200 gigabite yaklaşan iletim hızlarında sinyalleri bozulmadan korumak giderek zorlaşıyor.
PTFE'nin dielektrik kaybı çok düşük; başka bir deyişle, bakır yolun çevresindeki yalıtım malzemesi sinyal enerjisinin daha azını soğuruyor. Malzeme hâlihazırda askerî radar, uydular ve gelişmiş sürücü destek sistemlerinde kullanılan radarlar gibi zorlu uygulamalarda yer alıyor. Kullanımını karmaşık yapay zekâ sunucu kartlarına taşımak, bu elektriksel avantajı çok daha büyük bir üretim sorunuyla karşı karşıya getirecek.
Sektörden aktarılan bilgilere göre Nvidia, sinyallerin doğrudan kartlar arasında hızla aktarılmasını ve böylece karmaşık bakır kablo bağlantılarının bir bölümünün ortadan kaldırılmasını hedefliyor. Sinyal yolculuğu uzadıkça kayıp biriktiği için uzun bakır hatlar, çevrelerindeki malzemeden daha yüksek performans bekliyor.
Optik bağlantıları hesaplama veya anahtarlama yongalarının yakınına taşıyan birlikte paketlenmiş optik teknolojisi, daha hızlı iletişim için bir başka seçenek. Bu teknoloji konuşulan uygulamalarda kullanıma hazır hâle gelene kadar kart malzemesini iyileştirmek daha yakın vadeli bir tasarım seçeneği sunuyor. Asıl mesele, üreticilerin gerekli elektriksel performansı kabul edilebilir maliyet ve üretim hacmiyle sağlayıp sağlayamayacağı.
Tavada işe yarayan özellik, devre kartını karmaşıklaştırıyor
Bakır kaplı laminat (CCL), devre kartlarının temel yapı malzemelerinden biri. Genellikle bakır folyo, reçine ve cam elyaf takviyeden oluşuyor. Üreticiler, sunucudaki elektrik bağlantılarını taşıyan katmanlı yapıyı oluşturmak için bu malzemeleri işleyip birleştiriyor.
Epoksi, polifenilen oksit ve hidrokarbon reçineleri dâhil geleneksel reçine sistemleri ısıtıldığında birbirine bağlanabiliyor ve kürlendikten sonra sertleşiyor. Bu sayede sonraki delme, kaplama ve montaj işlemleri görece kolay ilerliyor. PTFE'nin yapışmaya karşı direnci ise işi zorlaştırıyor: katmanların üretim ve kullanım boyunca sıkıca birleşmiş kalması gerekiyor.
PTFE ayrıca yapay zekâ sunucularında kullanılan kalın ve karmaşık kartların tamamında tek başına kullanılabilecek sertliğe sahip değil. Üreticiler genellikle PTFE'yi daha sert malzemelerle birleştiren hibrit yapıları değerlendiriyor. Bu tasarımlar, en düşük kayıplı malzemeyi sinyallerin en çok ihtiyaç duyduğu yerlere yerleştirirken diğer bölgelerde mekanik dayanımı korumayı amaçlıyor.
İşleme süreci fabrikalarda kapsamlı değişiklikler gerektirebiliyor. Sektör tahminlerine göre bazı çok katmanlı PTFE kartların laminasyon sıcaklığı yaklaşık 300 santigrat dereceye ulaşıyor. Standart PCB üretim hatlarında uygun ekipman bulunmayabilir; bu nedenle malzeme değişikliği yeni makineler, güncellenmiş üretim reçeteleri ve birden fazla tedarikçide değişiklik yapılmasını gerektirebilir.
Tayvan'ın temkinli yaklaşımı Çin'in yatırımlarıyla karşı karşıya
Unimicron Yönetim Kurulu Başkanı Tung Ting-yu, Nvidia'nın üç yıl önce PTFE geliştirme çalışmaları için şirketle temasa geçtiğini söyledi. Tung'un anlatımına göre Nvidia'nın ilk ilgisi kısmen gelişmiş laminat kıtlığına yanıt niteliğindeydi. Tung, PTFE'nin devre kartlarında yaygın bir malzemeye dönüşüp dönüşmeyeceğini ise sorguladı.
GF Securities'te yurt dışı elektronik ve iletişim araştırmalarının başında bulunan Pu Deyu ise farklı düşünüyor. Pu, bu ihtiyacın ürün tasarımından kaynaklandığını savunuyor: 70'ten fazla katman içeren kartlarda en gelişmiş M9 malzeme bile yeterli iletim performansını sunmakta zorlanabilir. Ayrıca uzaydaki geleceğin bilgi işlem uygulamalarının PTFE talebini artıracağını düşünüyor.
Sektör kaynaklarına göre Nvidia'nın PTFE çalışmalarıyla bağlantılı üreticiler, bir Amerikalı kart üreticisi dışında ağırlıklı olarak Çinli. Bunlar arasında laminat tedarikçisi Shengyi Technology ve Nvidia'ya hizmet vermek amacıyla ekipmanlara büyük yatırım yapan PCB üreticisi Victory Giant Technology bulunuyor.
Tayvan'da borsaya kote şirketler arasında esnek bakır kaplı laminat üreticisi Taiflex ve esnek devre üreticisi Flexium yer alıyor. İkisi de yapay zekâ sunucularına yönelik PCB'lerin önde gelen tedarikçileri değil. Bu şirketlerin sürece katılması, ticari ölçekte üretim hâlâ önemli bir zorluk olsa da fırsatın yerleşik sert sunucu kartı üreticilerinin ötesine uzandığını gösteriyor.
Taiflex ve E Ink üretime giden yolu hazırlıyor
Taiflex'in yönetim kurulu, PTFE malzemeleri geliştirmek için 28 Ekim'de E Ink ile bir mutabakat zaptını onayladı. Plan, Taiflex'in malzemelerini E Ink'in Tayvan'daki Hsinchu ve Guanyin tesislerinde yapılacak deneme üretimi ve doğrulama çalışmalarıyla bir araya getirecek.
Taiflex, temel malzemeleri sağlayacak ve yüksek hızlı sinyal iletimi için PTFE laminat geliştirecek. E Ink ise malzeme araştırması, yüzey işlemi ve üretim yönetimine katkıda bulunacak. Yüzey işlemi, yapışmaya karşı direnci üretimi zorlaştıran bir malzeme için özellikle önem taşıyor.
Taiflex Yönetim Kurulu Başkanı Chen Yung-heng, şirketin PTFE teknolojisi ve ürünleri dâhil olmak üzere bakır kaplı laminat ve gelişmiş elektronik malzemelere yıllardır yatırım yaptığını söyledi. Önerilen iş birliği, bu geliştirme çalışmalarını üretim süreçlerinin denenebileceği tesislerle buluşturuyor.
Ortaklığın E Ink yönetim kurulu tarafından da incelenmesi gerekiyor. Ticari koşullar ve uygulama ayrıntıları henüz netleşmedi; gelecekteki sözleşmeli üretim çalışmaları da kaydedilecek ilerlemeye bağlı olacak. İki tesis, ticari PTFE üretimi için kesinleşmiş noktalar değil, planlanan test sahaları.
Belirtilen dönemde E Ink ve malzeme iştiraki birlikte Taiflex'in yaklaşık yüzde 9'una sahipti. E Ink Yönetim Kurulu Başkanı Johnson Lee, Taiflex'e yatırımın yaklaşık dört yıl önce başladığını söyledi. Şirketler arasındaki daha yakın operasyonel ilişki birkaç adımda gelişti:
- 2 Nisan: Chen Yung-heng, Taiflex Yönetim Kurulu Başkanı oldu.
- 27 Mayıs: E Ink, yönetim kurulu seçiminde Taiflex'in dört yönetim kurulu üyeliğini kazandı.
- 29 Temmuz: Johnson Lee, Taiflex Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı oldu.
- 28 Ekim: Taiflex yönetim kurulu, önerilen PTFE iş birliğini onayladı.
Daha fazla katman, yalnızca daha fazla sipariş değil, daha çok malzeme demek
Yapay zekâ sunucuları, kısmen kartlarının daha fazla katmana sahip olması nedeniyle laminat talebini artırıyor. Geleneksel sunucu kartları yaklaşık 16-20 katmandan oluşabilirken yapay zekâ sunucu kartları artık 30-40 veya daha fazla katmana ulaşıyor. 20 katman ile 40 katmanı karşılaştırmak değişimi gözler önüne seriyor: Her karta iki kat fazla katman eklenmesi gerekiyor; ancak gerçek malzeme tüketimi kartın boyutuna ve tasarımına da bağlı.
Laminat teslimat süreleri yaklaşık iki-dört haftadan üç aya, hatta altı aya uzadı. Bazı gelişmiş cam elyaf kumaşlar tahsis sistemiyle dağıtılıyor; bu da daha fazla sipariş vermek isteyen müşterilerin bile tedarik edebileceği miktarı sınırlıyor.
Gereksinimler ağırlaştıkça cam elyaf üretimi de yavaşlıyor. Tedarikçiler, kapasiteyi geleneksel elektronik cam kumaştan elektriksel özellikleri daha iyi ürünlere kaydırıyor. Sektör tahminlerine göre daha kalın kumaştan daha ince türlere geçiş, üretim kapasitesini yüzde 50-70 azaltabiliyor.
Morgan Stanley yakın vadede dört darboğaz belirliyor: PTFE işleme, ince E-cam arzındaki sıkılık, EPM laminasyon preslerinin uzun teslim süreleri ve ticari kullanıma sunulmasının iki-üç yıl daha alacağını öngördüğü cam alt tabakalar. Bu darboğazlar üretimin farklı aşamalarını etkilediğinden bitmiş kart arzını hızla artırmak zorlaşıyor.
PTFE, daha geniş bir malzeme rekabetinin seçeneklerinden biri
Morgan Stanley'ye göre Tayvanlı laminat üreticileri hidrokarbon reçinelerini, hidrokarbon reçinesi ile PTFE karışımlarını ve benzilsiklobüten (BCB) malzemesini değerlendiriyor. Tercih; elektriksel performansa, işlenebilirliğe, maliyete ve büyük miktarlarda tutarlı malzeme teslim edebilme becerisine bağlı.
Q kumaş olarak da bilinen kuvars kumaş, zorlu uygulamalar için bir başka aday. Elektriksel özellikleri elverişli olsa da sıradan cam elyaf kumaştan 50-70 kat daha pahalı olabiliyor. Sertliği ve kırılganlığı da delme işlemini zorlaştırıyor.
Geleneksel cam elyaf kartta yaklaşık 2.000-3.000 delik açabilen bir matkap ucu, kuvars kumaş kullanılan kartta yaklaşık 200 delikten sonra değiştirilmek zorunda kalabiliyor. Bu rakamlar, geleneksel malzemede uç değişimleri arasında yaklaşık 10-15 kat daha fazla delik açılabildiğine işaret ediyor ve kuvars seçeneğinin üretim maliyetini önemli ölçüde artırıyor.
Üreticiler işleme sorunlarını çözmek için pikosaniye lazer ve ultrasonik delme gibi yöntemleri devreye alıyor. Müşteriler ayrıca karma malzeme tasarımları kullanarak gelişmiş M9 veya M10 laminatı zorlu sinyal katmanlarına, daha ucuz malzemeleri ise diğer bölgelere yerleştirebiliyor.
Elite Material Yönetim Kurulu Başkanı Tung Ting-yu, M9'un seri üretimde olduğunu, M10'un üretiminin takip eden yıl artmasının beklendiğini ve M11'in geliştirme aşamasında bulunduğunu söyledi. Bakır folyo da değişiyor: Daha pürüzsüz yüzeyler, sinyaller bakır yollar boyunca ilerlerken kayıpları azaltmaya yardımcı oluyor. Dolayısıyla reçine seçimi, elektrik tasarımının yalnızca bir parçası.
Müşteriler gelecekteki kapasiteyi güvenceye almak için ödeme yapıyor
Goldman Sachs'a göre müşteriler; uzun vadeli anlaşmalar, kapasite artırım teşvikleri, peşin ödemeler veya teşvikler aracılığıyla 2027-2030 dönemi için kapasite yatırımlarını destekliyor. Elite Material, Zhen Ding Technology ve bakır folyo üreticisi Co-Tech bu tür talepler aldı. Bazı tedarikçiler ise önerilen düzenlemelerin tümünü kabul etmek yerine hareket alanlarını korumayı tercih ediyor.
Finansman ihtiyacı, hem malzeme hem de makine için bekleme sürelerinin uzamasından kaynaklanıyor. Unimicron Yönetim Kurulu Başkanı ve Strateji Direktörü Chien Shan-chieh, ekipmanların yaklaşık yüzde 80'inde teslimat sürelerinin uzadığını, bazı kritik makinelerin teslimatının 30 ayı bulduğunu söyledi. Chien, temel malzemelerdeki açığın 2027'de ihtiyacın yüzde 20-40'ına ulaşabileceğini tahmin ediyor.
Nvidia, yongaları bir sistemin geri kalanına bağlayan, ince kablolarla donatılmış yapılar olan yonga alt tabakaları için de daha fazla kapasite arıyor. Şirketin, ilgili kapasiteyi üç yıl içinde mevcut seviyenin 2,5 katına çıkarmayı planladığı ve Japonya'daki IBIDEN'e kapasite için milyarlarca ABD doları tutarında peşin ödeme yaptığı bildiriliyor.
Alt tabakalarla sunucu PCB'leri farklı işlevler görüyor, ancak her ikisi de yapay zekâ donanımındaki büyümenin yatırımları artırdığı alanlar arasında. Fabrika inşası, ekipman kurulumu ve ürün yeterlilik testleri bir satın alma siparişinden çok daha uzun sürdüğü için müşteriler daha erken aşamada kaynak ayırıyor.
Yeni fabrikaların da onaylanmış malzemelere ihtiyacı olacak
Co-Tech, planlanan kapasitesi 30.000 ton olan bir Malezya tesisi için 8-10 milyar Tayvan doları yatırım yapmayı ve gelişmiş HVLP4 bakır folyoyu hedefliyor. HVLP5 ürünleri de numune olarak sunuldu. Taiwan Union Technology'nin Tayland'daki ilk iki fabrika aşaması, ayda toplam 1,2 milyon laminat levha kapasitesi sağlayacak şekilde planlanıyor; üçüncü aşama için de arazi ayrıldı.
Bu genişleme planlarına rağmen ham madde kıtlığı önemli bir kaygı olmaya devam ediyor. ITEQ Yönetim Kurulu Başkanı Chen Chin-tsai, yetersiz malzeme arzını şirketin en büyük zorluğu olarak tanımladı. Genel Müdür Tsai Hsin-min, cam elyaf kumaş fiyatlarının neredeyse her ay arttığını ve arzın ancak 2027'nin ikinci yarısında ya da 2028'de rahatlamaya başlayabileceğini söyledi.
Nihai müşteriler malzeme seçimi üzerinde de daha fazla söz sahibi oluyor. Bir malzemeyi yeterlilik testlerinden geçirdikten sonra PCB üreticilerinin özellikle o ürünü kullanmasını şart koşabiliyorlar. Bu nedenle tedarikçiler yalnızca en düşük sinyal kaybı için değil, güvenilir kalite ve tekrarlanabilir üretim için de rekabet ediyor.
Nvidia'nın PTFE hamlesi tüm bu gereklilikleri bir araya getiriyor. Daha hızlı bağlantılar sağlayan bir malzemenin çok sayıda katmanda presleme, delme, kaplama ve montaj işlemlerine de dayanması gerekiyor. Çin'deki yatırımlar, Tayvan'daki alternatifler ve Taiflex'in ortaklığı, aynı pratik ihtiyacı karşılamaya yönelik farklı girişimler: çok sayıda kartı tutarlı biçimde çalışır hâlde üretmek.
Öne Çıkanlar
- Nvidia, geleneksel yalıtım malzemelerinden daha az sinyal enerjisi kaybettiği için zorlu yapay zekâ bağlantılarında PTFE'yi değerlendiriyor.
- PTFE'nin yapışmaya karşı direnci, yumuşaklığı ve işleme gereksinimleri çok katmanlı kartların üretimini zorlaştırıyor.
- Çinli tedarikçiler yatırım yaparken Tayvanlı üreticiler PTFE ortaklıklarına ve alternatif malzemelere yöneliyor.
- Taiflex'in E Ink ile önerilen iş birliği, iki Tayvan tesisinde testleri hedefliyor; onaylar ve ticari koşullar henüz netleşmiş değil.
- Cam elyaf, bakır folyo ve ekipman arzındaki sıkılık nedeniyle laminat teslimat süreleri üç aya, hatta altı aya uzadı.
- Müşteriler 2027-2030 dönemi için kapasite yatırımlarını desteklerken üreticiler elektriksel performans, maliyet ve güvenilir üretim arasında denge kurmak zorunda.






