Vietnam'ın 2026'da Kişi Başına Düşen GSYH'de Endonezya'yı Geride Bırakması Bekleniyor

9 dakikalık okuma
Vietnam Projected to Overtake Indonesia in GDP per Capita in 2026

106 dolarlık fark bölgesel dengelerde değişime işaret ediyor

Uluslararası Para Fonu'nun (IMF) Ekim ayı Dünya Ekonomik Görünümü raporuna göre Vietnam'ın kişi başına düşen GSYH'sinin 2026'da 5.259 dolara ulaşması, Endonezya'nın 5.153 dolarlık seviyesini aşarak Güneydoğu Asya ekonomileri arasında beşinci sıraya yükselmesi bekleniyor. Kişi başına 106 dolarlık, yani yaklaşık yüzde 2,1'lik fark, 2025'te Endonezya lehine yaklaşık 250 dolar olan farkın tersine dönmesi anlamına geliyor.

İçindekiler
  1. 106 dolarlık fark bölgesel dengelerde değişime işaret ediyor
  2. Sıralama bir yılda nasıl değişti?
  3. Büyüme eylüle kadar hızlandı
  4. Fabrikalar ve ihracat büyümeyi destekliyor
  5. Yabancı yatırımlarda iki ölçüte göre artış
  6. Kamu harcamaları yeni bir büyüme kaynağı sağlıyor
  7. Şirketler uyum sağlarken tüketim harcamaları artıyor
  8. Endonezya çok daha büyük, ancak daha yavaş büyüyor
  9. 2030 hedefi daha hızlı ilerleme gerektiriyor
  10. Öne Çıkanlar

Bu değişim, Vietnam'da fabrikaların, ihracatın ve altyapı harcamalarının hızla büyüdüğü bir dönemde yaşanıyor. Vietnam hükümeti, 30 Ekim tarihli ekonomik güncellemesinde, Ulusal İstatistik Ofisi'nin ekonominin 2026'nın üçüncü çeyreğinde yüzde 9,95, ilk dokuz ayında ise yüzde 9,01 büyüdüğünü gösteren verilerine yer verdi.

Endonezya, aradaki büyük farkla Güneydoğu Asya'nın en büyük ekonomisi olmaya devam edecek. IMF, 2026'da ülkenin toplam GSYH'sini 1,48 trilyon dolar, Vietnam'ınkini ise 542 milyar dolar olarak öngörüyor. Buna göre Endonezya ekonomisi Vietnam'ın yaklaşık 2,7 katı büyüklüğünde olacak. Endonezya'nın nüfusu da 100 milyonu biraz aşan Vietnam nüfusunun neredeyse üç katı.

Vietnam'ın öngörülen yükselişi, kişi başına düşen ortalama üretimdeki değişimi gösteriyor. Kişi başına düşen GSYH, bir ülkede üretilen mal ve hizmetlerin değerinin nüfusa bölünmesiyle hesaplanıyor. Farklı büyüklükteki ekonomileri karşılaştırmaya yardımcı olan bu ölçüde, üretimin istihdama, şirket gelirlerine ve kamu hizmetlerine nasıl yansıdığı da ücretleri ve hanehalkı gelirlerini belirliyor.

Sıralama bir yılda nasıl değişti?

Vietnam'da kişi başına düşen GSYH 2025'te 4.829 dolar, Endonezya'da ise 5.078 dolardı. IMF'nin yeni tahminlerine göre Vietnam ekonomisinin 2026'da yüzde 8,9 büyümesi, Endonezya ekonomisindeki büyümenin ise yaklaşık yüzde 1,5'te kalması bekleniyor. Vietnam'ın öngörülen kişi başına geliri, on yıl önceki seviyesinin de neredeyse iki katı.

Tahmin birkaç ay içinde değişti. IMF'nin nisan ayındaki görünüm raporunda Endonezya'nın 2026'da önde kalacağı öngörülüyordu. Ekim tahminlerinde ise Vietnam, Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN) içinde yalnızca Singapur, Brunei, Malezya ve Tayland'ın gerisinde yer alıyor.

Reklam

Sıralama, karşılaştırmanın ne kadar hızlı değiştiğini gösteriyor:

  • 2025: Vietnam'da kişi başına düşen GSYH 4.829 dolar, Endonezya'da 5.078 dolardı.
  • Nisan 2026: IMF, Endonezya'nın o yıl önde kalmasını bekliyordu.
  • Ekim 2026: IMF, Vietnam'ın kişi başına düşen GSYH'sinin 2026'da 5.259 dolara ulaşacağını, Endonezya'nın ise 5.153 dolarda kalacağını öngördü.
  • 2027: Vietnam için 5.659 dolar, Endonezya için 5.550 dolar öngörülüyor.
  • 2030: IMF, Vietnam için 7.105 dolar, Endonezya için 6.944 dolar tahmin ediyor.

Karşılaştırmada, ABD doları cinsinden ifade edilen nominal GSYH kullanılıyor. Bu hesaplamada üretim, cari fiyatlarla değerlendiriliyor ve dolara çevriliyor. Dolayısıyla üretimdeki değişimlerin yanı sıra yurt içi fiyatlardaki ve döviz kurlarındaki değişimler de rakamları etkiliyor. Diğer etkenler aynı kaldığında yerel para biriminin değer kaybetmesi, üretimin dolar cinsinden değerini düşürüyor.

Büyüme eylüle kadar hızlandı

Vietnam ekonomisi 2026'nın ilk üç çeyreğinin her birinde daha hızlı büyüdü. Bir önceki yılın aynı dönemine göre ölçülen büyüme, ilk çeyrekte yüzde 8,15, ikinci çeyrekte yüzde 8,81, üçüncü çeyrekte ise yüzde 9,95 oldu. Üçüncü çeyrekte son dört yılın en hızlı büyümesi kaydedildi.

Ulusal İstatistik Ofisi, ocak-eylül dönemindeki büyümenin yüzde 9,01'e ulaştığını ve bunun son 15 yılda aynı dönem için kaydedilen en yüksek oran olduğunu bildirdi. Bu veriler, fiyat değişimlerini hesaba katarak ekonominin üretimindeki artışı gösteren reel GSYH büyümesini ölçüyor.

Genişlemeye sanayi ve inşaat öncülük etti. Bu sektörler ilk dokuz ayda yüzde 11,21 büyüyerek ekonominin toplam katma değerindeki artışın yüzde 49,62'sini oluşturdu. Katma değer, nihai ürünün üretiminde kullanılan mal ve hizmetlerin maliyeti çıkarıldıktan sonra üretim sırasında yaratılan değeri ifade ediyor.

Hizmetler yüzde 8,96 büyüdü ve artışın yüzde 45,03'üne katkıda bulundu. Tarım, ormancılık ve balıkçılık yüzde 4,02 büyüyerek kalan yüzde 5,35'lik payı oluşturdu. Böylece sanayi, inşaat ve hizmetler, bu dönemde yaratılan ek değerin yaklaşık yüzde 95'ini sağladı.

Fabrikalar ve ihracat büyümeyi destekliyor

Vietnam'ın Sanayi Üretim Endeksi, üçüncü çeyrekte bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 14,8 yükseldi. İlk dokuz ayda ise yüzde 12,3 arttı. Endeks, sanayi üretimindeki değişimleri izleyerek GSYH'nin yanı sıra ekonomik faaliyetlere ilişkin başka bir ölçüm sunuyor.

Reklam

Elektronik üretimi, Vietnam'ın uluslararası üretim ağlarındaki rolünün büyümesinde merkezi öneme sahip. Tayvanlı Foxconn, resmi adıyla Hon Hai Precision Industry, Vietnam'ın kuzeyinde üretimini genişletiyor. Güney Koreli Samsung Electronics ise ülkede ihracata yönelik akıllı telefonlar ve diğer elektronik ürünlerin üretildiği fabrikalar işletiyor.

Vietnam, elektronik ve yarı iletkenler de dahil olmak üzere Çin dışında üretim yeri arayan şirketleri de çekiyor. Bu sektörler, yerel fabrikaları yurt dışındaki müşterilere ve parça, makine, nakliye ve diğer hizmetleri sağlayan tedarikçilere bağlıyor.

Mal ihracatı, 2026'nın ilk dokuz ayında 434,3 milyar dolara ulaştı. Bu, 2025'in aynı dönemine göre yüzde 24,5 artış anlamına geliyor. Böylece imalattaki büyüme somut bir pazar buluyor: fabrikalar, Vietnam'ın iç pazarının çok ötesindeki talep için üretim yapıyor.

İhracat gelirleri ile GSYH farklı ölçümleri ifade ediyor. İhracat, bitmiş ürünlerin içindeki ithal parçalar da dahil olmak üzere yurt dışına gönderilen malların toplam değerini kapsıyor. GSYH ise Vietnam'da yaratılan değeri ölçüyor. Üretimin ekonomik faydasının çalışanlara ve yerel işletmelere ne ölçüde yansıdığı, kısmen üretim, mühendislik ve tedarik faaliyetlerinin ne kadarının ülke içinde gerçekleştiğine bağlı.

Yabancı yatırımlarda iki ölçüte göre artış

Yabancı yatırım verileri hem taahhütlerdeki sıçramayı hem de projelere fiilen aktarılan para miktarındaki artışı gösteriyor. Hükümetin güncellemesine göre, 30 Eylül itibarıyla kayıtlı yabancı yatırım bir yıl öncesine kıyasla yüzde 76,4 artarak 50,36 milyar dolara ulaştı.

Kayıtlı yatırım; yeni kayıtlı sermayeyi, mevcut kayıtların artırılmasını, yabancı sermaye katkılarını ve hisse alımlarını kapsıyor. Yetkililerce kayda geçirilen yatırım taahhütlerini ve işlemlerini gösteren bu projelerin hayata geçirilmesi çoğu zaman birkaç yıl sürüyor.

Dönem içinde fiilen gerçekleştirilen yatırımlar anlamına gelen doğrudan yabancı yatırım, ilk dokuz ayda 21,07 milyar dolara ulaştı. Bu, yüzde 12,1'lik artışa ve aynı dönem için son beş yılın en yüksek toplamına karşılık geliyor.

Farklı büyüme oranları, yatırım görünümünü açıklamaya yardımcı oluyor. Kayıtlı sermaye, fiilen gerçekleştirilen yatırımdan çok daha hızlı artarak, uygulamaya geçişte daha ölçülü bir yükselişin yanında hızla genişleyen bir taahhüt havuzuna işaret ediyor. Bu taahhütlerin faaliyetteki işletmelere ve istihdama ne zaman dönüşeceğini, inşaat, ekipman kurulumu ve üretimin başlaması belirliyor.

Reklam

Kamu harcamaları yeni bir büyüme kaynağı sağlıyor

Vietnam, 2026'da yaklaşık 39,3 milyar dolara karşılık gelen 1.014 katrilyon dongluk kamu yatırımı planlıyor. Ülke genelinde yollar, havalimanları ve diğer altyapı projeleri sürüyor; bu çalışmalar iş gücü, malzeme ve inşaat hizmetlerine talep yaratıyor.

İlk dokuz ayda gerçekleştirilen devlet bütçesi yatırımı, bir yıl öncesine göre yüzde 19 artarak 661,8 trilyon donga ulaştı. İstatistiklere göre bu miktar, yıllık planın yüzde 59,9'una denk geliyor. Bu oranın hesaplandığı yıllık plan ile ayrıca belirtilen 1.014 katrilyon dongluk harcama tutarı arasındaki ilişki ayrıntılandırılmadı.

Japonya Kalkınmakta Olan Ekonomiler Enstitüsü'nde kıdemli araştırmacı olan Mai Fujita, hükümetin kamu yatırımlarını artırma girişimini ekonomik büyümeye destek sağlayan bir unsur olarak gösterdi. Altyapı harcamaları, inşaat sırasında ekonomik faaliyet yaratıyor ve projeler hizmete girdiğinde ulaşım bağlantılarını iyileştirebiliyor.

Bir üretici için yol ya da havalimanı bağlantısı, parçaların fabrikaya ulaştırılması ve bitmiş ürünlerin müşterilere gönderilmesi için gereken süreyi etkileyebilir. Vietnam'da altyapı yatırımları ile ihracata yönelik imalatın eş zamanlı büyümesi, bu projelerin tamamlanmasını ve hizmete girmesini inşaat sektörü dışındaki alanlar için de önemli kılıyor.

Şirketler uyum sağlarken tüketim harcamaları artıyor

Vietnam'da mal ve tüketici hizmetleri toplam perakende satışları, ocak-eylül döneminde 5.925,7 trilyon donga, yani yaklaşık 228 milyar dolara ulaştı. Bu rakam 2025'in aynı dönemine göre yüzde 13,4 artarak ülke içindeki müşterilere hizmet veren mağaza ve işletmelerde de faaliyetin genişlediğini gösterdi.

Perakende satış rakamı cari fiyatlarla ölçülüyor. Artış, hem fiyatlardaki hem de satılan mal ve hizmet miktarındaki değişimi bir arada yansıtıyor. Bu nedenle aynı dönemde ekonominin kaydettiği yüzde 9,01'lik reel büyümeden farklı bir ölçüm sunuyor.

Şirket kayıtları, giriş ve çıkışların her ikisinde de kayda değer hareketlilik olduğunu gösteriyor. İlk dokuz ayda 223.900'den fazla işletme yeni kuruldu ya da faaliyetlerine yeniden başladı. Bu sayı bir yıl öncesine göre yüzde 3,2 geriledi. Yaklaşık 172.000 işletme ise yüzde 1,7 düşüşle piyasadan çekildi.

Yeni kurulan ve faaliyetlerine dönen işletmelerin sayısı, piyasadan çekilenleri yaklaşık 51.900 aştı. Veriler, büyümeyle birlikte işletmelerin piyasaya giriş ve çıkışlarının sürdüğünü gösteriyor: ülke genelindeki üretim artsa da şirketler açılma, yeniden faaliyete geçme ya da piyasadan çekilme kararlarıyla karşı karşıya kalıyor.

Reklam

Endonezya çok daha büyük, ancak daha yavaş büyüyor

Endonezya ekonomisi yılda yaklaşık yüzde 5 büyüyor. IMF, 2026'da büyümenin yüzde 5,1 olmasını beklerken Vietnam için yüzde 8,4 öngörüyor. Aradaki fark 3,3 yüzde puan.

Endonezya'nın çok daha kalabalık nüfusu, kişi başına düşen üretimi Vietnam'ın biraz gerisinde kalırken toplam ekonomisinin neden çok daha büyük olabildiğini açıklıyor. 1,48 trilyon doların, nüfusu Vietnam'ın neredeyse üç katı olan bir ülkenin nüfusuna bölünmesi, yalnızca toplam üretim miktarlarını karşılaştırmaktan farklı bir sıralama ortaya çıkarıyor.

Endonezya para biriminin değer kaybetmesi de nominal GSYH'nin dolara çevrildiğinde daha yavaş artmasına yol açtı. Ülkeler arasındaki öngörülen farkın yalnızca yaklaşık yüzde 2 olduğu yakın bir karşılaştırmada bu etken özellikle önem taşıyor.

IMF, Vietnam'ın öne geçmesinin ardından farkın büyük ölçüde açılmasını değil, liderliğin sürmesini bekliyor. Tahminlere göre kişi başına düşen GSYH farkı 2027'de 109, 2030'da ise 161 dolar olacak. Her iki ülke de bölgesel sıralamada birbirine yakın kalacak; 2030'da Vietnam beşinci, Endonezya altıncı sırada yer alacak.

2030 hedefi daha hızlı ilerleme gerektiriyor

Vietnam hükümeti, 2026'da en az yüzde 10 ekonomik büyüme hedefliyor. IMF'nin yüzde 8,4'lük tahmini bu hedefin altında kalırken Asya Kalkınma Bankası'nın Eylül 2026 Asya Kalkınma Görünümü raporunda büyüme yüzde 7,8 olarak öngörülüyor.

İki kurum da 2027'de büyümenin bir miktar yavaşlamasını bekliyor. IMF yüzde 7,5, Asya Kalkınma Bankası ise yüzde 7,6 büyüme tahmininde bulunuyor. Bu nedenle Vietnam'ın eylül ayına kadar kaydettiği güçlü sonuçlar, takip eden yıl için daha düşük bir büyüme hızı öngören tahminlerle birlikte değerlendiriliyor.

Vietnam ayrıca 2030'a kadar kişi başına düşen GSYH'yi, Tayland'ın bugünkü seviyesine yakın olan yaklaşık 8.500 dolara çıkarmayı hedefliyor. IMF'nin 7.105 dolarlık tahmini, hükümetin hedefinin 1.395 dolar altında. Hedef, IMF tahmininden yaklaşık yüzde 19,6 daha yüksek.

2026 için öngörülen 5.259 dolardan 8.500 dolara ulaşmak, dört yılda yaklaşık yüzde 61,6 artış gerektiriyor. IMF ise aynı dönemde yaklaşık yüzde 35,1'lik bir artış öngörüyor. Her iki senaryoda da kayda değer ilerleme söz konusu, ancak ekonomik büyümenin farklı hızlarına işaret ediyorlar.

Reklam

Fujita, altyapının yanı sıra insan kaynakları ve teknolojinin de öncelikler arasında yer alması gerektiğine dikkat çekti. Vietnam için bu, inşaat harcamalarının kısa vadeli katkısının ardından büyümeyi sürdürmek için gereken beceri ve teknik kapasiteyi geliştirmek anlamına geliyor. Kişi başına düşen üretimde Endonezya'yı geride bırakmak bir ilerlemeye işaret edecek; asıl görev, yatırımları ve üretimi sürdürerek daha iyi işlere ve daha yüksek yaşam standartlarına dönüştürmek olacak.

Öne Çıkanlar

  • IMF, Vietnam'da kişi başına düşen GSYH'nin 2026'da 5.259 dolara ulaşmasını, Endonezya'da ise 5.153 dolarda kalmasını öngörüyor.
  • Vietnam, ASEAN'da Singapur, Brunei, Malezya ve Tayland'ın ardından beşinci sırada yer alacak.
  • Vietnam'ın 542 milyar dolarlık GSYH'sine karşılık Endonezya'nın GSYH'sinin 1,48 trilyon dolara ulaşması bekleniyor. Endonezya, Güneydoğu Asya'nın en büyük ekonomisi olmaya devam edecek.
  • Vietnam ekonomisi 2026'nın ilk dokuz ayında yüzde 9,01 büyüdü; genişlemeye sanayi ve inşaat öncülük etti.
  • Bu dönemde mal ihracatı 434,3 milyar dolara, fiilen gerçekleştirilen doğrudan yabancı yatırımlar ise 21,07 milyar dolara ulaştı.
  • IMF, Vietnam'da kişi başına düşen GSYH'nin 2030'da 7.105 dolara ulaşacağını öngörüyor. Bu, hükümetin 8.500 dolarlık hedefinin altında kalıyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir