Vatandaşlık kararında Avustralya’ya yapılan 16 seyahat gösterildi
Tayland, ülkenin başhahamı ve Chabad ağının başındaki Haham Yosef Chaim Kantor’un vatandaşlığını, yetkililerin 2013’te Tayland vatandaşı olduktan sonra Avustralya’ya 16 kez gidip gelirken ABD vatandaşlığını kullandığını açıklamasının ardından iptal etti.
İçindekiler
- Vatandaşlık kararında Avustralya’ya yapılan 16 seyahat gösterildi
- Vatandaşlık kararı ne diyor?
- Dava nasıl gelişti?
- Anutin yasanın uygulanmasını savundu
- Soruşturmacılar Bangkok’ta neleri inceledi?
- Çalışanlar ve mezarlık arazisi ayrı soruşturuluyor
- 1993’ten bu yana Tayland’la iç içe bir dini lider
- Chabad hukuki yollara başvuruyor, merkezlerini açık tutuyor
- Daha geniş kapsamlı denetim kampanyası
- Öne Çıkanlar
Başbakan ve İçişleri Bakanı Anutin Charnvirakul kararı 28 Ekim 2026’da imzaladı. İçişleri Bakanlığı, kişinin eski vatandaşlığını kullanmayı sürdürmesi hâlinde vatandaşlığa alınma yoluyla kazanılan vatandaşlığın geri alınmasına imkân tanıyan 2508 (1965) tarihli Vatandaşlık Yasası’nın 19(2). maddesine dayandı.
Adalet Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren Özel Soruşturma Dairesi (DSI), seyahat bilgilerini sağladı. Belirlenen en son seyahat 26 Ocak 2026’da gerçekleşti. Bakanlık, Kantor’un başvuru sırasında vatandaşlığa alınma koşullarını kabul ettiğini ve ABD vatandaşlığını kullanmayı sürdürerek bu koşulları ihlal ettiğini belirtti.
Kantor 1993’te Bangkok’a geldi ve otuz yılı aşkın süredir Yahudi sakinlere ve ziyaretçilere hizmet veriyor. Chabad, karara hukuki yollardan itiraz ettiğini ve Tayland genelindeki merkezlerinin açık kalacağını bildirdi.
Vatandaşlık kararı ne diyor?
Kantor, Vatandaşlık Yasası’nın 10. maddesi uyarınca Tayland vatandaşlığını kazandı. Vatandaşlığa alınması 11 Nisan 2013’te Resmî Gazete’de yayımlandı ve ilk Tayland kimlik kartı aynı yıl 2 Mayıs’ta düzenlendi.
Vatandaşlığa alınma, kişinin başlangıçta vatandaşı olmadığı bir ülkenin vatandaşlığını kazandığı hukuki süreçtir. Bakanlığa göre Kantor’un statüsü, ABD vatandaşlığını kullanmayı sürdürmesine ilişkin koşullara bağlıydı.
Kararda bu statünün geri alınması için 19(2). maddeye başvuruluyor. Ayrıca DSI’nin, Tayland’ın ekonomik ve toplumsal çıkarları da dâhil olmak üzere ulusal güvenliği etkileyebilecek, vatandaşlığa alınmış kişilerin eylemlerine ilişkin soruşturmasına atıfta bulunuluyor. Bakanlık, ihlalin sürmesine izin verilmesinin kamuya ciddi zarar verebileceğini belirtti.
Açıklamadaki tespitler ve hukuki gerekçe, çevirisiyle şöyle:
Tayland vatandaşı (eski ABD vatandaşı) Bay Yosef Chaim Kantor’un, 2508 tarihli Vatandaşlık Yasası’nın 10. maddesi uyarınca vatandaşlığa alınma yoluyla Tayland vatandaşlığı kazanmış olmasına rağmen eski vatandaşlığını kullanmayı sürdürdüğü anlaşılmıştır. Olgular, kendisinin Tayland vatandaşlığını yasaya tamamen uygun biçimde, 11 Nisan 2013’te Resmî Gazete’de yayımlanarak kazandığını ve ilk kimlik kartının 2 Mayıs 2013’te düzenlendiğini göstermektedir. Ancak Adalet Bakanlığı Özel Soruşturma Dairesinden alınan bilgiler, vatandaşlığa alınma yoluyla Tayland vatandaşlığı kazanmış yabancıların ulusal güvenliği ekonomik ve toplumsal açıdan etkileyebilecek başka eylemlerde bulunup bulunmadığının soruşturulduğunu göstermektedir. Soruşturmada Bay Yosef Chaim Kantor’un, eski vatandaşlığını (ABD) kullanarak Avustralya’ya 16 kez gidip geldiği (en son 26 Ocak 2026’da) tespit edilmiştir. Bu, Tayland vatandaşlığına alınma başvurusunun koşullarına aykırı olarak eski vatandaşlığını (ABD) kullandığı anlamına gelmektedir.
"Bay Yosef Chaim Kantor, Tayland vatandaşlığına alınma başvurusunu sunduğu tarihte bu koşullardan haberdardı. Dolayısıyla bu olay, eski vatandaşlığını (ABD) kullanmayı sürdürdüğüne dair kanıt bulunduğundan, 2508 tarihli Vatandaşlık Yasası’nın 19(2). maddesi uyarınca Tayland vatandaşlığının iptal edilebileceği koşullar kapsamındadır. Bunun sürmesine izin verilmesi hâlinde halka ve kamuya ciddi zarar verebilir.
"İçişleri Bakanı, 2508 tarihli Vatandaşlık Yasası’nın 19. maddesinin birinci fıkrasıyla verilen yetkiyi kullanarak Bay Yosef Chaim Kantor’un Tayland vatandaşlığını işbu kararla iptal eder.
Kararda belirtilen hukuki gerekçe, Kantor’un eski vatandaşlığını kullanmayı sürdürmesidir. Yetkililer ayrıca Chabad’la bağlantılı işletmeleri, mülkleri ve mali işlemleri de inceliyor; bu soruşturmalar vatandaşlık kararından ayrı yürütülüyor.
Dava nasıl gelişti?
Kantor’un vatandaşlık dosyası, 2013’te alınan vatandaşlığa kabul kararını, Ocak 2026’da sona eren seyahat kayıtlarını ve ekim ayında Bangkok’ta gerçekleştirilen aramaları bir araya getiriyor. Öne çıkan tarihler şöyle:
- 1993: Kantor, cemaat hahamı olarak görev yapmak üzere Bangkok’a geldi.
- 11 Nisan 2013: Tayland vatandaşlığını kazanması Resmî Gazete’de yayımlandı.
- 2 Mayıs 2013: İlk Tayland kimlik kartını aldı.
- 26 Ocak 2026: Kararda belirtilen, Avustralya’yla bağlantılı seyahat sırasında ABD vatandaşlığını kullandığı en son olay gerçekleşti.
- 8 Ekim 2026: Yetkililer, işletme, mülk ve mali soruşturmalar kapsamında Bangkok’ta üç adreste ortak aramalar gerçekleştirdi.
- 28 Ekim 2026: Anutin vatandaşlık iptali kararını imzaladı.
- 29 Ekim 2026: Anutin, Parlamentoda konuşurken kararı savundu.
Bu kronoloji, iptal kararının Kantor’un Tayland vatandaşı olmasından 13 yılı aşkın, Tayland’daki çalışmalarına başlamasından ise 30 yılı aşkın süre sonra alındığını gösteriyor. Uzun süredir dini liderlik yapan Kantor’a ilişkin karar, hizmet verdiği cemaatte endişe yarattı.
Anutin yasanın uygulanmasını savundu
Anutin, vatandaşlığın iptalinin Tayland yasalarına uygun olduğunu söyledi. Parlamentoda konuşurken ayrıntılara ilişkin soruları Eyalet İdaresi Genel Müdürü’ne yönlendirdi ve kendi rolünü politika belirlemek olarak tanımladı.
Başbakan ve İçişleri Bakanı, yasa ihlal edildiğinde sorumlu kurumların kararlı hareket etmesi gerektiğini söyledi:
"Neyi içerirse içersin, yasa dışı her eyleme sorumlu kamu kurumları ve yetkililer kararlılıkla müdahale etmelidir. Tayland toplumunda düzeni korumak için yasayı tüm kapsamıyla uygulamalıdırlar," dedi Anutin.
Ceza soruşturması açılıp açılmayacağı sorulduğunda Anutin, soruları yine dosyayı ele alan yetkililere yönlendirdi. Kantor hakkında herhangi bir suçlama ya da kovuşturma kararı açıklamadı. Kantor açısından hükümetin şu anki doğrudan işlemi vatandaşlığın geri alınması; soruşturmacılar ise ayrı çalışmalarını sürdürüyor.
Soruşturmacılar Bangkok’ta neleri inceledi?
8 Ekim’deki aramalara DSI, Kara Para Aklamayı Önleme Ofisi, İçişleri Bakanlığına bağlı kurumlar ve diğer düzenleyici kuruluşlar katıldı. Soruşturmacılar Bangkok’taki üç adreste şirketlerin kontrolünü, arazi mülkiyetini, bağışları ve mali işlemleri inceledi.
Bang Rak bölgesindeki Gan Chabad Co Ltd ofisinde DSI, tek bir adreste kayıtlı 60’tan fazla şirkete ait belgeler bulduğunu bildirdi. Bazılarının yöneticileri veya hissedarları ortaktı. Soruşturmacılar arazi alımları, bağışlar, vergilendirme, otel ve restoran işletmeciliğine ilişkin belgeleri topladı.
Yetkililer, Taylandlı hissedarların yabancı yatırımcılar adına göstermelik hissedar olarak hareket edip etmediğini araştırıyordu. Bu bağlamda göstermelik hissedarlık, Taylandlı bir kişinin kâğıt üzerinde hisse veya mülk sahibi görünürken fiilî kontrolün yabancı bir kişide olması anlamına geliyor. Tayland bazı işletmelerde ve arazilerde yabancı mülkiyetini kısıtladığı için yetkililer bu tür düzenlemeleri soruşturuyor.
Kara Para Aklamayı Önleme Ofisi yurt içi ve yurt dışındaki para transferlerinin izini sürerken Gelir İdaresi vergi yükümlülüklerini inceledi. Denetim, Phuket’in Patong bölgesinde Chabad’la bağlantılı mülkleri de kapsadı. Yetkililer, soruşturmaların din veya vatandaşlıktan değil, kişilerin eylemlerinden ve yasalara uyumdan kaynaklandığını belirtti.
Çalışanlar ve mezarlık arazisi ayrı soruşturuluyor
Polis, Chabad Foundation Bangkok’un çalışma izni olmadan üç Myanmar vatandaşını çalıştırdığını söyledi. Bangkok’taki Chabad House’un hahamı Nehemya Wilhelm, kuruluşun yaklaşık 40 kişiyi yasal olarak çalıştırdığını ve belgeleri işleme alınan üç Myanmar vatandaşı için para cezası ödediğini belirtti.
Wilhelm’in açıklaması, denetimler sırasında gündeme gelen belirli bir istihdam konusunu ele alıyor. Daha geniş kapsamlı işletme soruşturmaları ise farklı kayıt ve yasal gerekliliklere tabi olan şirket mülkiyeti, mülkler ve para transferlerini kapsıyor.
Gan Chabad ayrıca Chachoengsao eyaletinin Bang Khla ilçesine bağlı Samet Tai nahiyesinde bir Yahudi mezarlığı için arazi satın aldı. Şirketin yetkili üç yöneticisi Tayland vatandaşıydı; soruşturmacılar ise başka şirket ve işlemlerde olası göstermelik hissedarlık düzenlemelerini inceledi.
Ayrı olarak, Taylandlı yetkililer faaliyet izni sona ermiş bir mezarlıktaki Yahudi cenazelerinin kaldırılmasını istedi. Cemaat açısından dini mekânların, istihdam düzenlemelerinin ve defin alanlarının denetlenmesi, aynı dönemde birden fazla somut kaygıyı beraberinde getirdi.
1993’ten bu yana Tayland’la iç içe bir dini lider
Kantor, 1993’te eşi ve kızıyla birlikte cemaat hahamı olarak görev yapmak üzere Bangkok’a geldi. Tayland Yahudi Derneği’nin önde gelen isimlerinden ve Chabad-Lubavitch’in ülkedeki en üst düzey temsilcisi oldu.
Chabad, merkezi New York’ta bulunan Ortodoks bir Yahudi hareketidir. Tayland’daki ağı, koşer yemek hizmetleri de dâhil olmak üzere Yahudi sakinlere ve ziyaretçilere dini, sosyal ve eğitim hizmetleri sunuyor. Koşer yemekler, Yahudi dininin beslenme kurallarına uygun hazırlanıyor.
Kantor, 8 Ekim’deki denetimler sırasında Chabad Foundation of Thailand’ın amacını dini faaliyetler yürütmek ve turistlere yardım etmek olarak tanımladı. Kuruluş, bağışların programlarını desteklediğini belirtiyor.
Chabad’ın vatandaşlık kararına ilişkin açıklaması, Kantor’un Tayland’la uzun süredir devam eden ilişkisine odaklandı. Kuruluş, açıklamasında ülkenin Kantor ve ailesi için ne ifade ettiğini şöyle anlattı:
Haham Kantor, 30 yılı aşkın süredir Tayland’daki Yahudi cemaatine hizmet ediyor; Tayland, kendisinin ve ailesinin yuvası. Tayland Krallığı’na, yasalarına ve kurumlarına saygı duyuyor, yıllar boyunca gösterilen misafirperverlik için minnettarız.
Chabad hukuki yollara başvuruyor, merkezlerini açık tutuyor
Chabad, vatandaşlık kararına hukuki yollardan itiraz ettiğini belirtiyor. Kuruluş, açıklamasında üzüntüsünü dile getirirken Tayland hukuk sistemine olan güvenini de ifade etti. Duruşma tarihi veya karar takvimi açıklanmadı; kararın Kantor’un Tayland’da yaşama ve çalışma imkânını nasıl etkileyeceği henüz net değil.
Wilhelm, karar kamuoyuna açıklandığında Kantor’un New York’u ziyaret ettiğini söyledi. Tayland’da onlarca yıl yaşamış bir haham üzerindeki kişisel etkiyi anlatan Wilhelm şöyle konuştu:
Tayland onun evi.
Wilhelm, cemaatteki gerginliğe değinirken topluluğun kendini hâlâ hoş karşılanmış hissettiğini de vurguladı. Şöyle dedi:
Tayland Yahudilere kapılarını açıyor" ve "kendimizi tehdit altında hissetmiyoruz.
Chabad, Tayland genelindeki dini merkezlerinin ve diğer faaliyetlerinin olağan şekilde sürdüğünü belirtiyor. Bu hizmetlerden yararlanan sakinler ve turistler için kuruluşun açıkladığı tutum, vatandaşlık meselesi hukuki yollardan ilerlerken hizmetlerin kullanılabilir durumda kalacağı yönünde.
Daha geniş kapsamlı denetim kampanyası
Anutin hükümeti, göçmenlik kurallarını ihlal etmekle veya işletme ve arazileri kontrol etmek için Taylandlı kişileri paravan olarak kullanmakla suçlanan yabancılara yönelik denetimleri artırdı. Ayrıca kamu düzenine zarar verdiği düşünülen yabancıların daha hızlı sınır dışı edilmesine imkân veren kurallar getirdi.
Yakın zamanda başka bir iş insanının da Tayland vatandaşlığı iptal edildi. Yetkililer, bu kişinin İsrail pasaportu kullanmayı sürdürdüğünü ve vatandaşlığa alınma başvurusunda Uruguay vatandaşlığını açıklamadığını öne sürdü. Bu dosyada hem pasaport kullanımı hem de vatandaşlık başvurusu sırasında verilen bilgiler gündeme geldi.
Kantor’un dosyası, bakanlığın vatandaşlığa alındıktan sonra ABD vatandaşlığını kullanmayı sürdürdüğüne ilişkin tespitine odaklanıyor. Daha geniş kampanya, pasaport kayıtlarının, şirket mülkiyetinin ve arazi işlemlerinin neden aynı anda birden fazla kurumun dikkatini çektiğini açıklıyor.
Kantor ve Yahudi cemaati açısından sıradaki somut gelişme, hukuki itirazın nasıl ele alınacağı olacak. Chabad hizmetlerini sürdürme sözü verirken hükümet yetkilileri, daha fazla açıklama ve uygulama konusunda sorumluluğu dosyaları yürüten kurumlara bıraktı.
Öne Çıkanlar
- Anutin Charnvirakul, Haham Yosef Chaim Kantor’un Tayland vatandaşlığını iptal eden kararı 28 Ekim 2026’da imzaladı.
- İçişleri Bakanlığı, Kantor’un 2013’te vatandaşlığa alınmasının ardından Avustralya’ya gidiş veya dönüş seyahatlerinde ABD vatandaşlığını 16 kez kullandığını belirtti.
- Kararda 1965 tarihli Vatandaşlık Yasası’nın 19(2). maddesine atıfta bulunuluyor ve 19. maddenin birinci fıkrasındaki iptal yetkisi kullanılıyor.
- Ayrı soruşturmalar, Chabad’la bağlantılı işletmeleri, mülkleri, bağışları, vergileri ve para transferlerini kapsıyor.
- Chabad hukuki yollara başvurduğunu ve Tayland genelindeki merkezlerinin açık kaldığını belirtiyor.
- Kantor, 1993’te Bangkok’a geldiğinden bu yana Tayland’daki Yahudi cemaatine hizmet veriyor.






