Batı Pasifik’in geniş bir bölümünde 53 gemi
Tayvan Ulusal Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri Joseph Wu’nun, güney Japonya’dan Filipinler’in doğusuna uzanan sularda Çin donanmasına ait ve diğer resmî kurumların kullandığı 53 gemiyi gösteren bir harita yayımlamasının ardından Tayvan, kendisine, Japonya’ya ve Filipinler’e yönelik eş zamanlı bir tehdit bulunduğu uyarısı yaptı.
İçindekiler
28 Ekim 2026 akşamı X’te paylaşılan haritada 34 savaş gemisi ile Sahil Güvenlik ve diğer resmî kurumlara ait 19 gemi yer aldı. Bunların arasında, beraberindeki muharebe grubu Filipinler’in doğusunda görev yapan Liaoning uçak gemisi de vardı. Diğer gruplar Tayvan’ın doğu ve güneydoğu kıyılarının açığında, üç grup ise güney Japonya açıklarında konuşlanmıştı.
Tayvan’ın en üst düzey ulusal güvenlik yetkilisi Wu, bu hareketliliğin üç tarafı da ilgilendiren bir kaygı olduğunu söyledi:
Faaliyetlerini yakından izliyoruz. Tayvan, Japonya ve Filipinler’e yönelik eş zamanlı tehdit ortada.
Çin Savunma Bakanlığı ekim ayının başlarında Liaoning’in belirli bir ülkeyi hedef almayan rutin bir eğitim faaliyeti yürüttüğünü açıklamıştı. Tayvan Savunma Bakanı Wellington Koo ise 29 Ekim’de, Hint-Pasifik’te barış ve istikrarı zedeleyebilecek askerî caydırıcılık gösterme girişimlerine karşı olduklarını söyledi.
Birbiriyle çelişen bu açıklamalar, aynı deniz faaliyetini daha geniş bir anlaşmazlığın merkezine yerleştiriyor: Pekin uçak gemisi faaliyetlerini eğitim olarak tanımlarken Taipei, baskının bölgenin aynı anda birden fazla bölümüne yayıldığını düşünüyor. Tayvan, askerî birliklerin gemileri gözetleme faaliyetleri ve ortaklarıyla istihbarat paylaşımı yoluyla izlemeyi zaten sürdürdüğünü belirtiyor.
Filo haritası ne gösteriyor?
53 gemi arasında yalnızca savaş gemileri yoktu. Toplamın yaklaşık yüzde 64’ünü oluşturan 34 gemi donanmaya aitti; kalan 19 gemi ise Sahil Güvenlik ve diğer resmî kurumlar tarafından kullanılıyordu. Bu dağılım önemli, çünkü Tayvan tek bir deniz gücü grubunu değil, Çin’in deniz kuvvetlerinin çeşitli birimlerinin hareketlerini izliyor.
Liaoning ve beraberindeki gemiler Filipinler’in doğusunda, diğer gruplar ise daha kuzeyde yayılmış durumdaydı. Wu’nun görseline ilişkin haberlerde Tayvan’ın doğusunda ondan fazla savaş gemisi ve Sahil Güvenlik gemisinin, adanın güneybatısındaki sularda ise birkaç savaş gemisinin bulunduğu da aktarıldı.
Wu, uçak gemisi grubunun da aralarında bulunduğu birden fazla grubun Birinci Ada Zinciri’nin doğusunda tatbikat yaptığını söyledi. Bu terim, Japonya’dan başlayıp Tayvan üzerinden Filipinler’e uzanan ada yayını ifade ediyor. Bu yayın doğusunda faaliyet göstermek, gemilerin Çin ile söz konusu adalar arasındaki suların ötesinde, Batı Pasifik’in daha geniş bölümünde bulunduğu anlamına geliyor.
Dağılım, Wu’nun uyarısında neden yalnızca Tayvan’dan değil, üç ayrı yerden söz ettiğini açıklıyor. Harita, güney Japonya yakınlarındaki, Tayvan açıklarındaki ve Filipinler’in doğusundaki Çin faaliyetlerini tek bir bölgesel tablo içinde bir araya getirdi.
Japonya, Pasifik’e geçişi izliyor
Japonya Savunma Bakanlığı, bu bölgenin kuzey kesiminde hareket eden Çin gemilerine ilişkin ayrıntılı bir açıklama yaptı. Bakanlık, 28 Ekim’de, üç Çin savaş gemisi ile bir Sahil Güvenlik gemisinin bir önceki gün Osumi Boğazı’ndan geçerek Pasifik’e açıldığını bildirdi.
Boğaz, Japonya’nın dört ana adasının en güneyindeki Kyushu açıklarında bulunuyor. Bu açıklamada boğazın rolü açık: Dört gemi, Japonya yakınlarındaki sulardan açık Pasifik’e geçerken bu güzergâhı kullandı.
Japonya’nın bu geçişe ilişkin açıklaması, Tayvan’ın bölgesel konuşlanmaları gösteren daha kapsamlı görseline tarihli bir hareketlilik bilgisi ekliyor. Japonya’nın boğazdan geçerken izlediği grup üç savaş gemisi ve bir Sahil Güvenlik gemisinden oluşuyordu; Wu’nun haritası ise çok daha geniş bir alana yayılan grupları gösteriyordu.
Çin, Japonya ve Filipinler’in savunma bakanlıkları, Tayvan’ın uyarısına ilişkin yorum taleplerine hemen yanıt vermedi. Buna karşın Japonya’nın yayımladığı geçiş bilgisi ve Çin’in Liaoning hakkındaki önceki açıklaması, ülkelerin resmî tutumlarının bazı yönlerini ortaya koyuyor.
Tayvan, önceden bilgi sahibi olduğunu söylüyor
Koo, 29 Ekim’de Tayvan ordusunun Liaoning’i, diğer deniz gücü gruplarını, resmî kurumlara ait gemileri ve Sahil Güvenlik gemilerini zaten takip ettiğini söyledi. Taipei’de bir yasama komitesi toplantısına katılmadan önce konuşan Koo, gözetleme faaliyetleri ile ortak ülkelerle bilgi paylaşımının bu çabanın parçaları olduğunu belirtti.
Koo, Tayvan’ın ortak istihbarat, gözetleme ve keşif çalışmaları yürüttüğünü söyledi. Basitçe ifade etmek gerekirse bu, askerî faaliyetler hakkında bilgi toplamak, hareketleri izlemek ve kuvvetlerin ne yaptığını anlamak için bulguları bir araya getirmek anlamına geliyor. İstihbarat paylaşımı, ortak hükümetlerin aktardığı bilgileri de kapsıyor.
Tayvan Savunma Bakanı Koo, Çin’in faaliyetlerine neden karşı çıktıklarını şöyle açıkladı:
Hint-Pasifik bölgesinde barış ve istikrarı zedeleyebilecek herhangi bir caydırıcılık gösterme girişimini görmekten memnun değiliz.
Caydırıcılık, karşı tarafa ciddi bedeller ödeyeceğini göstererek onu bir adım atmaktan vazgeçirmeye çalışmak anlamına geliyor. Koo bu terimi, Tayvan’ın Çin’in operasyonlarında gördüğü baskıyı anlatmak için kullandı. Ayrıca Tayvan’ın muharebe hazırlığını sürdüreceğini, uygun karşılıklar için hazırlık yapacağını ve kendi savunma kapasitesini geliştireceğini söyledi.
Tayvan konum bilgilerini neden yayımlıyor?
Tayvan, Çin savaş gemileri ile Sahil Güvenlik gemilerinin faaliyet gösterdiği yerleri gösteren ayrıntı ve haritaları daha sık yayımlıyor. Wu mayıs ayında da benzer bir harita paylaşmıştı; ekim ayındaki görsel, hareketliliği kamuoyunun dikkatine sunmaya yönelik devam eden çabanın bir parçası.
Ekim ayındaki harita, faaliyetleri bölgesel bir bütün olarak gösteriyor. Filipinler’in doğusundaki bir uçak gemisi, Tayvan yakınlarındaki gemiler ve güney Japonya açıklarındaki gruplar böylece farklı sularda yaşanan ayrı olaylar olarak değil, aynı anda görünür hâle geliyor.
Çin’in Japonya ve Filipinler’le ilişkileri son aylarda kötüleşti. Pekin, Japonya’nın Tayvan’a verdiği desteğe itiraz ederken Çin ile Filipinler Güney Çin Denizi’nde giderek sertleşen bir karşı karşıya gelişin içinde. Bu anlaşmazlıklar, haritadaki her konuma farklı bir siyasi anlam yüklüyor.
Tayvan açısından bu ortak tablonun yayımlanması, Wu’nun temel mesajını da destekliyor: Güvenlik kaygısı adanın ötesine uzanıyor. Wu uyarısında Tayvan’la birlikte özellikle Japonya ve Filipinler’in adını anarken Koo, Hint-Pasifik genelinde barış ve istikrarın olası etkilenmesinden söz etti.
Uyarının ardındaki tarihler
Kamuoyuna yapılan uyarı, üç gün içindeki birkaç gelişmenin ardından geldi. Bu gelişmeler denizdeki hareketliliği, ABD’nin askerî planlama açıklamasını ve Tayvan’ın tepkisini bir araya getiriyor:
- 27 Ekim: Japonya Savunma Bakanlığına göre üç Çin savaş gemisi ve bir Sahil Güvenlik gemisi Osumi Boğazı’ndan geçerek Pasifik’e açıldı.
- 27 Ekim: ABD Pasifik Kara Kuvvetleri Komutanı Ronald Clark, Hawaii’de düzenlenen bir forumda Çin’in Tayvan’a yönelik olası bir hamlesine karşı hazırlıklardan söz etti.
- 28 Ekim: Japonya gemilerin geçişini duyurdu; Wu da aynı akşam 53 Çin gemisini gösteren haritasını yayımladı.
- 29 Ekim: Koo, Taipei’de Tayvan’ın izleme faaliyetlerini, istihbarat paylaşımını ve savunma hazırlıklarını anlattı.
Çin Savunma Bakanlığı, ekim ayının başlarında Liaoning’in faaliyetlerini rutin eğitim olarak tanımlamıştı. Açıklamalarda uçak gemisi tatbikatının ne zaman sona ereceğine veya Wu’nun haritasında gösterilen bölgelerdeki grupların ne zaman ayrılacağına ilişkin bir tarih verilmedi.
2027 planlama varsayımı ne anlama geliyor?
Clark’ın açıklamaları, Tayvan’ın tepkisine ikinci bir başlık ekledi: askerî kuvvetlerin olası bir Çin operasyonuna karşı ne kadar erken hazır olması gerektiği. ABD Pasifik Kara Kuvvetleri Komutanı, Çin’in Tayvan’a karşı 2027 gibi erken bir tarihte harekete geçebileceği varsayımıyla Hint-Pasifik harekât alanında hazırlık yapıldığını söyledi.
Askerî planlamacılar için bu tür bir varsayım, hazırlıklı olunması gereken en erken olası senaryoyu belirliyor. Clark’ın açıklamaları böyle bir olasılığa karşı hazırlıklarla ilgiliydi. Koo ise Tayvan’ın kendi hazırlıklarına odaklanarak adanın caydırıcılığını ve kendini savunma kapasitesini geliştirdiğini söyledi.
Tayvan’ın hazırlıklarını neden sürdürdüğünü anlatan Koo, Pekin’in güç kullanma konusundaki tutumuna dikkat çekti:
Çin, Tayvan’ı ilhak etmek için güç kullanmaktan hiçbir zaman vazgeçmedi.
Pekin, barışçıl yeniden birleşmeyi tercih ettiğini söylüyor ancak Tayvan’ı kontrolü altına almak için güç kullanmaktan hiçbir zaman vazgeçmedi. Tayvan’ı ayrı ve egemen bir devlet olarak tanımıyor. Tayvan hükümeti ise adanın geleceğine yalnızca halkının karar verebileceğini ve Pekin’in ada üzerinde hak iddia etme hakkı olmadığını söylüyor.
Tayvan’ın açıkladığı acil karşılık; Çin kuvvetlerini izlemeye, ortaklarla bilgi paylaşmaya ve hazırlık düzeyini korumaya odaklanıyor. Daha geniş anlaşmazlık ise Tayvan’ın geleceğine kimin karar verebileceği üzerine sürüyor; deniz kuvvetlerinin konuşlandırılması da bu anlaşmazlığın görünür askerî boyutunu oluşturuyor.
Öne Çıkanlar
- Joseph Wu’nun 28 Ekim’de yayımladığı haritada 34 savaş gemisi ile Sahil Güvenlik ve diğer resmî kurumlara ait 19 gemi olmak üzere toplam 53 Çin gemisi yer aldı.
- Liaoning ve beraberindeki grup Filipinler’in doğusunda, diğer gruplar ise Tayvan ve güney Japonya yakınlarındaydı.
- Japonya, üç Çin savaş gemisi ile bir Sahil Güvenlik gemisinin 27 Ekim’de Osumi Boğazı’ndan geçtiğini bildirdi.
- Çin, Liaoning’in faaliyetlerini belirli bir ülkeyi hedef almayan rutin bir eğitim olarak tanımladı.
- Tayvan, gemileri gözetleme faaliyetleri ve ortaklarıyla istihbarat paylaşımı yoluyla izlediğini söyledi.
- ABD Pasifik Kara Kuvvetleri Komutanı Ronald Clark, Çin’in Tayvan’a 2027 gibi erken bir tarihte yönelik olası bir hamlesine karşı hazırlıklardan söz etti.






