Sakinler SRF’nin tamamen yasaklanmasını isterken Yunlin sanayi parkı yeniden düzenlemeye gönderildi

9 dakikalık okuma
Yunlin industrial park sent back for revisions as residents demand full SRF exclusion

Yakıt tesisinin iptali anlaşmazlığı sona erdirmedi

Tayvan Çevre Bakanlığının inceleme heyeti, Yunlin ilçesinde yapılması planlanan Baozhong Sanayi Parkı’nın çevresel etki değerlendirmesinde değişiklik yapılmasını istedi. Bölgede yaşayanlar, projede katı geri kazanılmış yakıt üretimi ve atık yakılmasına izin verilmeyeceğine dair yazılı güvence talep ediyor.

İçindekiler
  1. Yakıt tesisinin iptali anlaşmazlığı sona erdirmedi
  2. Revize edilen atık planı neleri kapsıyor?
  3. SRF neden değerlendirmede hâlâ yer alıyor?
  4. Park ne kadar büyük olacak?
  5. Hava kirliliği kaygıları SRF’nin ötesine geçiyor
  6. Taşkın, atık su ve arazi riskleri
  7. 40 yıllık dönemi kapsayan karbon planı
  8. Yaban hayatının korunması ve şeker şirketi demiryolu
  9. Proje nasıl yeniden değişiklik aşamasına geldi?
  10. Önemli noktalar

Ekonomik İşler Bakanlığı, parkın ikinci etabında yapılması planlanan katı geri kazanılmış yakıt (SRF) üretim tesisini iptal etti. Ancak bölge sakinleri, bu seçeneğin değerlendirmede alternatifler arasında hâlâ yer almasının, yakıt üretimi ya da ısıl işlem faaliyetlerinin ileride yeniden gündeme gelebileceği endişesini doğurduğunu söylüyor.

Proje, Baozhong ilçesindeki Tayvan Şeker Şirketine ait Maguang Çiftliği’nin 265 hektardan fazla bölümünü, ağırlıklı olarak tarım ürünlerini işleyip katma değer sağlayacak işletmelere yönelik bir sanayi parkına dönüştürmeyi öngörüyor. Yaklaşık 20 bölge sakini ile Yunlin İlçesi Net Sıfır Yurt Eylem Derneği üyeleri itirazlarını dile getirmek üzere bakanlığa gitti.

Ayın 22’sinde düzenlenen ikinci ön inceleme toplantısında yaklaşık iki saat süren görüşmelerin ardından heyet, düzeltme yapılmasını ve dosyanın yeniden incelenmesini istedi. Heyetin kaygıları SRF’nin yanı sıra hava kirliliği, geliştirme aşamaları, su kullanımı, atık su, atık depolama ve yaban hayatının korunmasını da kapsıyordu. Park bu inceleme aşamasından henüz onay almadı.

Anlaşmazlık artık birbiriyle bağlantılı iki konuya odaklanıyor: Parkta hangi işletmelere ve atık faaliyetlerine izin verileceği ve bu büyüklükte bir projenin tarım topluluklarının yakınındaki kirlilik ve çevre risklerini nasıl ele alacağı. Önerilen tesislerden birinin iptal edilmesi bu iki soruyu da yanıtsız bıraktı.

Revize edilen atık planı neleri kapsıyor?

Ekonomik İşler Bakanlığı, ilk incelemenin ardından farklı kurum ve katılımcıların yer aldığı dört toplantı düzenlediğini açıkladı. Bu görüşmeler sonucunda ikinci etapta yapılması planlanan SRF üretim tesisinin iptal edilmesi kararlaştırıldı.

Tesis için ayrılan alanda bunun yerine geçici atık depolama ve aktarma faaliyetleri yürütülecek. Atıklar toplanarak Yunlin’deki endüstriyel atık işletmecileri, sanayi parkı arıtma sistemleri ya da diğer yetkili yükleniciler aracılığıyla işlenmek üzere başka yerlere taşınacak.

Reklam

SRF, yanıcı atıkların enerji üretiminde kullanılabilecek bir malzemeye dönüştürülmesiyle elde edilen yakıttır. Yakıtı üretmek ve yakmak birbirinden ayrı faaliyetlerdir. Geliştirici, önceki bir incelemede önerilen tesisin yakıtı park dışındaki işletmelere satacağını ve park sahasında yakmayacağını söylemişti.

Bölge sakinleri, yasağın her iki faaliyeti ve ısı kullanılarak yapılan bağlantılı işlemleri de kapsamasını istiyor. Talepleri, bu tür faaliyetlerin ileride önerilmesi hâlinde yeni bir çevresel etki değerlendirmesi yapılmasını da içeren yazılı bir kısıtlama getirilmesi.

Geçici depolama ve aktarma faaliyetleri için de ayrıntılı güvenlik önlemleri gerekiyor. Heyet, geliştiriciden atık tesislerinin ne kadar alana ihtiyaç duyduğunu, bu tesislerin nereye yerleştirileceğini ve alan kullanımının ve güvenlik düzenlemelerinin nasıl olacağını yeniden değerlendirmesini istedi.

SRF neden değerlendirmede hâlâ yer alıyor?

Geliştirici, inceleme heyetinin SRF alternatifini içeren tablonun kaldırılmasına izin verip veremeyeceğini sordu. Çevre Bakanlığı yetkilileri, düzenlemelerin bir alternatifler bölümünü zorunlu kıldığını söyledi. Bölümün ifadesi değiştirilebilse de bölümün korunması gerekiyor.

Çevresel etki değerlendirmesi, bir projenin beklenen etkilerini inceler ve projenin hayata geçirilmesi için olası yöntemleri karşılaştırır. Bu karşılaştırmada geliştiricinin tercih ettiği plandan farklı seçenekler de yer alabilir. Burada bölge sakinleri, SRF faaliyetlerine ileride izin verilip verilmeyeceği konusunda belirsizlik bırakmadan bu seçeneklerin belgede açıklanmasını istiyor.

Yunlin İlçesi Net Sıfır Yurt Eylem Derneği ve diğer gruplar, sanayi gelişiminin kendisine karşı olmadıklarını söyledi. SRF üretimi ve ısıl işlemin açıkça yasaklanmasının yanı sıra kirliliğe ve saha çevresinde artabilecek taşkınlara karşı önlemler talep ettiler.

Yunlin Ekolojik Koruma Derneği Başkanı Chang Tzu-chien, kullanılan ifadenin SRF önerisinin yeniden gündeme gelmesine izin verebileceği uyarısında bulundu. Ayrıca projenin Çin’den geri dönen atık işleme şirketlerini çekip çekmeyeceğini sorguladı. Ekonomik İşler Bakanlığı, önceki kamuoyu görüşleri doğrultusunda planı değiştirdiğini ve sanayi olanaklarını yerel tarım ve yaşam koşullarıyla uzlaştırmak istediğini belirtti.

Park ne kadar büyük olacak?

Geliştirme planında yaklaşık 265 hektar, 86 hektarlık birinci etap ile yaklaşık 179 hektarlık ikinci etaba ayrılıyor. Yaklaşık 165 hektar sanayi alanı, yaklaşık 100 hektar ise kamu tesisleri için kullanılacak.

Bu rakamlara göre sahanın yaklaşık yüzde 62’si sanayi, yüzde 38’i kamu tesisleri için kullanılacak. Önerilen geliştirme alanının yaklaşık üçte ikisini ikinci etap oluşturuyor; bu da etabın zamanlamasını ve kapsamını incelemenin temel konularından biri hâline getiriyor.

Reklam

Ekonomik İşler Bakanlığı, Yunlin’in daha fazla sanayi alanına ihtiyaç duyduğunu savunuyor. Bakanlığa göre ilçedeki belirlenmiş 11 sanayi bölgesinin kullanım oranı yüzde 99. Bakanlık, Baozhong projesi için 30 milyar Yeni Tayvan doları yatırım, 10 binden fazla istihdam ve yıllık 20 milyar Yeni Tayvan doları üretim öngörüyor.

Bunlar önerilen park için yapılan tahminler. İnceleme heyeti üyeleri, Tayvan’a geri dönen işletmeler ve sanayi parklarındaki doluluk oranları hakkında bilgi istedi. Böylece daha fazla arazi açmanın çevresel maliyetlerinin yanı sıra talep konusu da değerlendirmeye girdi.

Bakanlık, projeyi Baozhong’un tarımsal ve sanayi karakterini korurken gelişme olanakları sunmanın bir yolu olarak tanımladı. Önceki bir protestoya sarımsak ve yer fıstığı getiren bölge sakinleri, korunmasını istedikleri değerleri vurgulamıştı: mevcut tarım ekonomisi ve çevresindeki topluluklar.

Hava kirliliği kaygıları SRF’nin ötesine geçiyor

Bir heyet üyesi, SRF tesisinin çıkarılmasının ardından bile azot oksitler ve diğer kirleticilerde öngörülen artışın yüksek kaldığını söyledi. Azot oksitler, yanma sırasında yaygın olarak oluşan gazlardır. Solunum yollarını tahriş edebilir; ozon ve ince partikül kirliliğine katkıda bulunabilirler.

Heyet üyesi, geliştirme alanının küçültülmesini; 19 numaralı Eyalet Karayolu’nun ya da Tayvan Şeker Şirketine ait demiryolunun güneyindeki çalışmaların ertelenmesini ve bu arazinin yeşil alan olarak ayrılmasını önerdi. Bu yaklaşım, fabrikalar kurulduktan sonra uygulanacak denetimlere bütünüyle bel bağlamak yerine geliştirme alanını ve sıralamasını değiştirecek.

Ekonomik İşler Bakanlığı, gelecekte parkta faaliyet gösterecek kiracıların emisyon denetimlerine tabi olacağını söyledi. Kokuya yol açma potansiyeli bulunan gıda üreticileri, yakındaki yerleşim yerleri ve okullardan en az 500 metre uzakta bulunmak zorunda olacak.

Bölge sakinleri önceki incelemede en yakın köyün sahaya yaklaşık 250 metre mesafede olduğunu söylemişti. Bu nedenle önerilen 500 metrelik mesafe, belirli işletmelerin park içindeki yerini etkileyecek. Bakanlık bunun kokuya yol açma potansiyeli bulunan gıda üreticileri için bir şart olduğunu belirtirken heyet, genel hava kirliliği tahminlerinde de değişiklik yapılmasını istedi.

Taşkın, atık su ve arazi riskleri

Baozhong sakinleri zemin çökmesi, zemin sıvılaşması ve taşkın risklerine ilişkin kaygılarını dile getirdi. Zemin çökmesi, arazinin zamanla aşağı doğru inmesi anlamına geliyor. Sıvılaşma ise gevşek ve suya doygun zeminin sarsıntı sırasında dayanımını yitirerek yapıları taşıma kapasitesinin azalmasıdır.

Bölge sakinleri, proje sahasının zemin çökmesi ve sıvılaşma riskinin yüksek olduğu bir bölgede bulunduğunu söyledi. Bir heyet üyesi de taşkın riskinin yüksek olduğunu belirterek bu konuya dikkat edilmesini istedi. Protestocular, projenin çevre topluluklarda taşkınları artırmamasını ve sağlık ile taşkın risklerini komşu bölgelere aktarmamasını talep etti.

Reklam

Heyet, geliştiriciden parkın su dengesini incelemesini istedi. Bu, uygulamada projenin ihtiyaç duyacağı suyun, kullanacağı kaynakların ve atık su, drenaj ya da diğer yollarla sahadan çıkacak suyun hesaplanması anlamına geliyor.

Bölge sakinleri ve heyet üyeleri, park sınırlarının dışında su kalitesi takibi yapılmasını ve deşarj edilen atık suyun daha yakından izlenmesini de istedi. Sınır dışındaki izleme, parkın deşarjlarının ulaştığı su yolları ve çevre alanlar hakkında bilgi sağlayacak.

Geçici toprak ve kaya depolama alanları da değişiklik istenen konular arasındaydı. Bu büyüklükte bir sahada yürütülecek inşaat çalışmaları, kazılan malzemenin nerede tutulacağını ve bu alanın nasıl yönetileceğini açıklayan bir plan gerektiriyor. Heyet, geliştirme sıralaması ve atık düzenlemelerindeki değişikliklerin yanı sıra daha ayrıntılı bilgi istedi.

40 yıllık dönemi kapsayan karbon planı

Parkın önerilen 40 yıllık işletme süresi, karbon emisyonlarının daha kapsamlı planlanması yönündeki çağrılara yol açtı. Bölge sakinleri ve heyet üyeleri, değerlendirmenin yalnızca parkın ilk aşamalarına odaklanmak yerine bu dönemin tamamındaki emisyonları ele almasını istiyor.

Önceki incelemede çevre kampanyacıları, ek sera gazı emisyonlarının eski motosikletleri, klimaları ve aydınlatma ekipmanlarını yenilemek gibi önlemlerle dengelenmesine yönelik planı eleştirmişti. Yeni gelecek işletmelerin önce kendi emisyonlarını azaltması gerektiğini savunmuşlardı.

Karbon dengeleme, bir yerdeki emisyonları başka bir yerde sağlanan azalmayla dengelemeyi amaçlar. Doğrudan azaltım ise daha az enerji kullanmak ya da ekipmanı değiştirmek gibi yöntemlerle emisyona yol açan faaliyeti dönüştürür. Anlaşmazlığın odağında, gelecekteki kiracıların kendi faaliyetlerinde ne ölçüde sorumluluk üstleneceği bulunuyor.

Chang, önerilen yaklaşımın yükü halka ve Çevre Bakanlığına bıraktığını, buna karşılık Ekonomik İşler Bakanlığının projeyi desteklediğini söyledi. Eleştirisi, parkın karbon planını Tayvan’ın 2050’ye kadar net sıfır emisyon hedefine bağladı.

Bir bölge sakini, tarımsal atıkların farklı biçimde değerlendirilmesini önerdi: Yerel çiftçiler için kompost, biyokömür ve sıvı gübre üretmek. Biyokömür, organik malzemenin sınırlı oksijenle ısıtılmasıyla elde edilen karbonca zengin bir malzemedir. Bu öneri, tartışmalı atık yakıtı faaliyetine alternatif olarak tarımsal yeniden kullanım seçeneğini gündeme taşıdı.

Yaban hayatının korunması ve şeker şirketi demiryolu

Heyet üyeleri, Avustralasya ot baykuşu ve halkalı sülün dâhil bazı türlerin daha iyi korunması çağrısında da bulundu. Bir üye, ot baykuşlarının bölgede görülebileceğini ve şeker şirketine ait demiryolu ile yakındaki arazilerin korunmasını önerdi.

Dolayısıyla demiryolu koridoru yalnızca inşaat sıralamasını etkilemiyor. Demiryolu ve çevresindeki alanların korunması, yaban hayatı için önem taşıyan yaşam alanlarını muhafaza ederken sanayi gelişiminin nerede yapılacağını da şekillendirebilir.

Reklam

Arazinin yeşil alan olarak ayrılması önerisi, incelemenin çeşitli başlıklarını bir araya getiriyor: yaşam alanlarının korunması, sanayi alanının büyüklüğü ve beklenen kirlilik yükü. Her biri, ne kadar arazinin ne zaman geliştirileceğine ilişkin kararlardan etkilenecek.

Heyet, revize edilecek değerlendirmenin parçası olarak koruma önlemlerinin güçlendirilmesini istedi. Yorumları, geliştiricinin yeni bir incelemeye gelmeden önce yanıtlaması gereken mühendislik ve kirlilik konularının yanı sıra yaban hayatının korunmasını da gündeme getiriyor.

Proje nasıl yeniden değişiklik aşamasına geldi?

Anlaşmazlık, art arda yapılan incelemeler ve atık planındaki değişikliklerle şekillendi. Başlıca gelişmeler şöyle:

  • 11 Haziran 2026: Bölge sakinleri, önceki bir çevresel inceleme sırasında protesto düzenledi. Projede, yakıtı park dışına satılmak üzere ikinci etapta yapılması planlanan bir SRF üretim tesisi hâlâ yer alıyordu.
  • İlk incelemenin ardından: Ekonomik İşler Bakanlığı farklı kurum ve katılımcıların yer aldığı dört toplantı düzenledi ve ardından SRF üretim tesisini iptal etmeyi kabul etti.
  • 22’sinde düzenlenen ikinci ön inceleme: Bölge sakinleri, SRF üretimi ile ısıl işlemin yazılı olarak yasaklanmasını istedi. Heyet değişiklik yapılmasını ve dosyanın yeniden incelenmesini talep etti.

Ayın 22’sinde yapılan toplantının ayı ve yılı belirtilmedi; sonraki inceleme için de tarih verilmedi. Geliştiricinin dosyayı heyete yeniden sunmadan önce değerlendirmeyi revize etmesi gerekiyor.

İstenen çalışmalar geliştirme aşamalarını, su dengesini, hava kirliliği hesaplamalarını, atık su takibini, atık tesislerinin konumlarını, depolama güvenliğini ve geçici toprak ve kaya depolama alanlarını kapsıyor. Bölge sakinleri ayrıca yasaklanacak faaliyetlerin açıkça belirtilmesi, karbon planlamasının güçlendirilmesi ve park sınırlarının ötesindeki alanların korunması için baskı yapıyor.

Yakın çevrede yaşayanlar için mevcut durumda, hâlâ önemli ayrıntıların netleştirilmesi gereken plan yeniden incelemeye alınmış durumda. Ekonomik İşler Bakanlığının görevi ise yatırım ve istihdam hedeflerinin, heyetin şartları yerine getirilirken ve önerilen parkın yanı başında yaşayanların kaygıları ele alınırken nasıl gerçekleştirilebileceğini açıklamak.

Önemli noktalar

  • Çevresel inceleme heyeti, önerilen Baozhong Sanayi Parkı’nda değişiklik yapılmasını ve dosyanın yeniden incelenmesini istedi.
  • Ekonomik İşler Bakanlığı, planlanan SRF üretim tesisini iptal etti; ancak bölge sakinleri yakıt üretimi ve ısıl işlemi kapsayan yazılı bir yasak talep ediyor.
  • Yaklaşık 265 hektarlık parkta iki etap hâlinde yaklaşık 165 hektar sanayi alanı oluşturulacak.
  • Bakanlık, 30 milyar Yeni Tayvan doları yatırım, 10 binden fazla istihdam ve yıllık 20 milyar Yeni Tayvan doları üretim öngörüyor.
  • İncelemede hava kirliliği, taşkın, atık su, karbon emisyonları, atık depolama ve koruma altındaki yaban hayatı gibi konular ele alınıyor.
  • Bir sonraki inceleme için tarih verilmedi.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir