Bataan’daki rezerv için yakıt finansmanı açığı sürerken Filipinler petrol depolama anlaşmaları arıyor

9 dakikalık okuma
Philippines Seeks Oil Storage Deals as Bataan Reserve Faces Fuel Funding Gap

Manila acil durum rezervi oluştururken petrol görüşmeleri genişliyor

Filipinler, Bataan’da 2027 sonuna kadar tamamlanması beklenen ilk kamuya ait depolama tankını hazırlarken Suudi Arabistan ve altı ülkeyle petrol depolama görüşmeleri yürütüyor. İlk tank 1 milyon varil, yani ülkenin yaklaşık iki günlük petrol talebini karşılayacak miktarda petrol alabilecek. Ancak yeni tesis için yakıt satın alacak finansman henüz sağlanmadı.

İçindekiler
  1. Manila acil durum rezervi oluştururken petrol görüşmeleri genişliyor
  2. Rezerv rakamları ne anlama geliyor?
  3. Bataan’da inşaat için kaynak var, depoyu doldurmak için yok
  4. Yabancı depolama anlaşmaları nasıl işleyebilir?
  5. Suudi Arabistan’ın ilgisi Filipinler’in ötesine uzanıyor
  6. Japonya ve ASEAN tedarik için başka bir yol sunuyor
  7. Önerilen yasa daha büyük bir rezervi destekleyecek
  8. El Nino petrol krizine baskı ekliyor
  9. Farklı tarihlerde devreye girecek ek üretim kapasitesi
  10. Sonraki adımları belirleyen tarihler
  11. Öne Çıkanlar

Enerji Bakanı Sharon Garin, uluslararası görüşmeleri 28 Ekim’de Singapore International Energy Week’te anlattı. Potansiyel ortaklar arasında Suudi Arabistan’ın yanı sıra Rusya, ABD, Japonya, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri ve Avustralya bulunuyor.

Bu girişim üç planı bir araya getiriyor: ulusal acil durum rezervi, Filipinler’de depolanacak yabancı petrol ve bir kıtlık sırasında katılımcı ülkelere stoklara erişim sağlayacak bölgesel düzenlemeler. Bu planların her biri, büyük ölçüde ithal petrole bağımlı 114 milyon nüfuslu ülkeye yardımcı olabilir.

Manila, şubat ayında ABD ve İsrail’in İran’a düzenlediği saldırıların ardından yaşanan tedarik kesintilerine karşılık verirken enerji arzı üzerindeki yeni bir baskıya da hazırlanıyor. Garin, El Nino’nun 2027’nin ilk yarısında hidroelektrik ve güneş enerjisi üretimini azaltmasını ve açığı kapatmak için dizel ve gazla çalışan santrallerden daha fazla elektrik üretilmesini bekliyor.

Acil mesele, depolama kapasitesini ve diplomatik görüşmeleri, ihtiyaç duyulduğunda Filipinler’in erişebileceği yakıta dönüştürmek. Filipinler Ulusal Petrol Şirketi yetkilileri senatörlere, başlangıç rezervi projesi için ayrılan 8 milyar pesonun tesisleri kapsadığını, yakıt stokları için henüz ödenek bulunmadığını söyledi. Hükümet bu finansmanı ararken değerlendirilen seçenekler arasında uluslararası depolama ortaklıkları da yer alıyor.

Rezerv rakamları ne anlama geliyor?

Garin, Filipinler’in mevcut yakıt stoklarının 55 günlük tüketime karşılık geldiğini, petrol ürünleri için asgari gerekliliğin ise 15 gün olduğunu söyledi. Hükümetin özel tesislerde halihazırda 1 milyon varil tuttuğunu da belirtti.

Reklam

Mevcut kamu stokları ile Bataan’da planlanan tank birbirinden ayrı: İlki özel işletmelerin işlettiği depolarda hâlihazırda tutulan petrol, ikincisi ise yeni kamu depolama kapasitesi. Stratejik petrol rezervi, olağan teslimatların ulaşmasını engelleyen bir kesinti gibi acil durumlarda kullanılmak üzere tutulan yakıttır.

Mayıs ayı için verilen hükümet talep verilerine göre günlük petrol tüketimi yaklaşık 78 milyon litre, yani 490.600 varil. Bu tüketim hızında 1 milyon varil yaklaşık 2,04 günlük talebe karşılık geliyor. 60 günlük rezerv için yaklaşık 29,4 milyon varil, yani ilk tankın kapasitesinin yaklaşık 30 katı gerekiyor.

Garin, planlanan genişlemeyi ve hükümetin hedefini şöyle anlattı:

1 milyon varille başlayıp yıllar içinde kapasiteyi artırarak 60 güne ulaşmayı hedefliyoruz.

Planlanan miktarın ham petrol ile işlenmiş yakıtlar arasında eşit olarak bölüştürüleceğini söyledi. Dizel gibi işlenmiş ürünler dağıtımın ardından kullanıcılara ulaştırılabilir. Ham petrolün ise önce rafineride işlenmesi gerekir; bu nedenle rafinaj kapasitesi de acil durum planlamasının bir parçasıdır.

Bataan’da inşaat için kaynak var, depoyu doldurmak için yok

Filipinler Ulusal Petrol Şirketi (PNOC) Müdür Yardımcısı Antonio Buenviaje, Senato Enerji Komitesi’ne rezerv için arazinin geliştirilmesine başlandığını söyledi. 1 milyon varil kapasiteli ilk tankın 2027 sonuna kadar tamamlanması, 2028’e kadar da altı tankın inşa edilmesi planlanıyor.

Buenviaje, 8 milyar pesoluk ödeneğin neleri karşılayacağını senatörlere şöyle açıkladı:

PNOC tesisi için efendim, ilk proje yalnızca tesisin kendisini kapsıyor. Bütçemiz yok. Bu tesisler için yalnızca 8 milyar peso talep ettik. Yakıt, yani bu tesislere konulacak stok için bütçemiz yok.

PNOC, yakıt stokları için hükümetten kaynak beklerken Suudi Aramco’nun da aralarında bulunduğu uluslararası şirketlerle geçici depolama ortaklıklarını değerlendiriyor. Hükümet kendi yakıt alımlarını sürdürürken yabancı şirketler planlanan tesislerde kendi stoklarını tutabilir.

Bu nedenle inşaat takviminin yanı sıra ayrı bir finansman çalışması da yürütülüyor. Planlanan altı tankın toplam kapasitesi ve 60 günlük rezerv hedefine ulaşmak için belirlenen son tarih açıklanmadı.

Reklam

Yabancı depolama anlaşmaları nasıl işleyebilir?

Garin, Filipinler’de petrol depolamakla ilgilenen ülkeler ve şirketler için çeşitli olası düzenlemeleri anlattı. Ortaklar kendi tanklarını inşa edip kendi stoklarını tutabilir ya da Filipinler’de inşa edilen tankları kiralayabilir.

Bir başka seçenek, ortağın depolama ücreti ödemeden petrolünü ülkede tutmasına ve Filipinler’in yakıtı kullandığında bedelini ödemesine imkân tanıyabilir. Garin, bu seçenekleri hükümetin tüm maliyetleri baştan üstlenmesine gerek kalmadan tedarike erişimi artırmanın yolları olarak sundu.

Enerji Bakanlığı ayrıca şirketleri ülkede rafineri inşa etmeye teşvik ediyor. Böylece depolama önerisi, ham petrolü ulaşımda, işletmelerde ve elektrik santrallerinde ihtiyaç duyulan ürünlere dönüştürme kapasitesiyle birleştirilebilir.

Garin, bölgesel stokların ulusal rezervi tamamlayabileceğini ve kıtlık durumunda Filipinler’e öncelikli erişim sağlayabileceğini söyledi. Erişim hakları, fiyatlar ve yükümlülüklerin ayrıntıları, ortaklarla varılacak anlaşmalara bağlı olacak.

Suudi Arabistan’ın ilgisi Filipinler’in ötesine uzanıyor

Suudi Arabistan, limanlarına ve petrol tesislerine yönelik saldırıların ardından yurt dışında depolama alanları arıyor. Garin’in Singapur’daki açıklamalarını yaptığı hafta, 2027’den itibaren Suudi ham petrolünün Singapur’daki yer altı kaya mağaralarında depolanması için ön anlaşma yapıldığını duyurdu.

Filipinler’le yürütülen görüşmeler, petrolü Asyalı müşterilere daha yakın noktalarda tutmaya yönelik daha kapsamlı arayışın bir parçası. Çatışmalardan etkilenen bir bölgenin dışında stok bulundurmak, olağan nakliye kesintiye uğradığında mevcut stoklarla alıcılar arasındaki mesafeyi kısaltabilir.

Suudi Arabistan ve BAE, ekim ayının başlarında yapılan bölgesel bakanlar görüşmelerinde Asya’da petrol stoklama kapasitesinin güçlendirilmesi için işbirliğine hazır olduklarını zaten belirtmişti. Japonya Ekonomi, Ticaret ve Sanayi Devlet Bakanı Kei Takagi, dördüncü Asya Sıfır Emisyon Topluluğu Bakanlar Toplantısı’nın ardından bu tutumu anlattı.

Takagi, İngilizce çeviri aracılığıyla şöyle konuştu:

Orta Doğu’daki iki ülke de Asya’da petrol stoklama kapasitesinin güçlendirilmesi için işbirliğine hazır olduklarını ifade etti. Enerji güvenliğini güçlendirmek amacıyla işbirliğimizi daha da derinleştireceğimizi teyit ediyoruz.

Suudi Arabistan ve BAE’nin olası katkılarının petrol tedariki, depolama tesisleri ya da finansman biçiminde olup olmayacağı belirtilmedi. İşbirliğine yönelik açıklanan isteklilik, yeni müzakereler için başlangıç noktası niteliğinde.

Reklam

Japonya ve ASEAN tedarik için başka bir yol sunuyor

Filipinler ve Japonya, Manila’nın ulusal rezervine ek olarak bölgesel bir stoklama düzenlemesi önerisi üzerinde çalışıyor. Filipinler Enerji Bakanlığı ile Japonya Ekonomi, Ticaret ve Sanayi Bakanlığı’nın 28 Mayıs tarihli ortak açıklaması, POWERR Asia adıyla bilinen Geniş Enerji ve Kaynak Dayanıklılığı Ortaklığı kapsamında işbirliğinin çerçevesini çizdi.

Japon bakanlığı, bölgesel ortak stoklama sistemine yönelik yol haritasının ASEAN ve Doğu Asya Ekonomik Araştırma Enstitüsü aracılığıyla hazırlanacağını bildirdi. Önerilen düzenleme üzerindeki çalışmalar sürüyor.

Enerji Bakanlığı Petrol Endüstrisi Yönetim Bürosu Direktörü Rino Abad, senatörlere başka bir mekanizmayı anlattı: Başka bir yerde tutulan yakıta öncelikli erişimi güvence altına alacak bir rezervasyon ücreti. Abad, Japonya’nın bu sistem kapsamında belirli miktarda yakıta erişim sunmaya hazır olduğunu söyledi. Japonya, Güneydoğu Asya ülkeleriyle ortak olarak katılacak.

Filipinler ayrıca, arz sıkıntısı yaşayan bir ülkeye üyelerin yardım etmesini öngören ASEAN Petrol Güvenliği Anlaşması’na da taraf. Bu girişimler birlikte, Manila’nın hemen satın alıp kendi depolarında tutabileceğinin ötesindeki acil durum stoklarına erişmesini sağlamayı amaçlıyor.

Uluslararası Enerji Ajansı İcra Direktörü Fatih Birol, stoklama girişimini destekleyerek temel amacını şöyle ifade etti:

Ülkelerin, zor günlerde kullanmak üzere bir miktar petrol ya da petrol ürünü ayırması önemli.

Önerilen yasa daha büyük bir rezervi destekleyecek

Abad, hükümetin daha geniş kapsamlı hedefinin 90 günlük tedarik olduğunu senatörlere söyledi: Petrol şirketlerinin elinde tutacağı 30 güne, devlet rezervindeki 60 gün eklenecek. Garin’in 60 günlük hedefi planlanan rezervi kapsarken Abad’ın 90 günlük rakamı ticari yükümlülüklerle kamu stoklarını bir araya getiriyor.

Petrol şirketlerinin şu anda en az 15 günlük petrol ürünü ve yedi günlük sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) stoku bulundurması gerekiyor. Abad, yaygın olarak yemek pişirmede kullanılan LPG için bu asgari miktarın 15 güne, sıvı yakıtlar içinse 30 güne çıkarılmasını önerdi.

Petrolün Serbestleştirilmesi Yasası’nda önerilen değişiklikler, finansman konusunda daha fazla güvence sağlayacak ve Enerji Bakanlığı ile PNOC’nin sorumluluklarını tanımlayacak. İran’daki çatışmaların başlamasının ardından yapılan çok sayıda oturumun ardından düzenlemeler hâlâ Senato komitesi aşamasındaydı.

Tüketiciler açısından daha büyük stoklar, teslimatlar geciktiğinde tedarikçilerin karşılık vermesi için daha fazla zaman sağlar. Bildirilen mevcut 55 günlük stok, önerilen ticari asgari miktarlar ve gelecekte kurulacak devlet rezervi, tedarik tamponunun farklı bileşenlerini oluşturuyor.

Reklam

El Nino petrol krizine baskı ekliyor

Garin, Filipinler’in El Nino nedeniyle 2027’nin ilk yarısında hidroelektrik üretiminin yaklaşık yüzde 60, güneş enerjisi üretiminin ise yüzde 20 düşmesini beklediğini söyledi. Bu oranlar, her enerji kaynağının üretimindeki öngörülen düşüşleri ifade ediyor. Hükümet, eksik kalan elektriği karşılamak için dizel ve gaz santrallerinden üretimi artırmayı planlıyor.

Hidroelektrik üretimi, türbinlerden geçen suya bağlı olduğundan su miktarındaki azalma üretimi düşürebilir. Garin, güneş enerjisinde öngörülen düşüşe ilişkin ayrıntılı bir açıklama yapmadı. Öngörüler, enerji planlamacılarının her iki kaynaktan da aynı anda daha az elektrik üretileceği bir döneme hazırlandığını gösteriyor.

Garin, hava koşullarından kaynaklanan baskının Filipinler yazına kadar sürebileceği uyarısında bulundu:

El Nino nisanda biterse, yaz mevsimi bizim için o zaman başlıyor. Dolayısıyla Orta Doğu’daki petrol kriziyle başlayan baskı uzayacak.

Dizel ve gaz santrallerinin daha fazla kullanılması, bu dönemde elektrik arzını yakıt bulunabilirliğine daha bağımlı hâle getirecek. Bu nedenle rezerv girişimi, elektriğin kesintisiz sağlanmasının yanı sıra ulaşım ve sanayi açısından da önem taşıyor.

Farklı tarihlerde devreye girecek ek üretim kapasitesi

Filipinler, beş yıl içinde 2 gigavat yeni kömürlü termik santral kapasitesi kurmayı, 2028’e kadar da 8 gigavat ek yenilenebilir enerji kapasitesi oluşturmayı planlıyor. Bir gigavat, 1.000 megavata eşittir. Planlanan yenilenebilir enerji kapasitesi, kurulu güç bakımından kömür kapasitesinin dört katı. Ancak gerçek elektrik üretimi santrallerin ne sıklıkla çalıştığına bağlı.

Garin, artan talebin ve ülkenin ada coğrafyasının bu tercihleri şekillendirdiğini söyledi. Hükümetin önceliğini, daha temiz enerji kaynaklarını geliştirmeyi sürdürürken güvenilir enerji sağlamak olarak tanımladı.

Filipinler ve Japonya, ekim ayındaki bölgesel bakanlar toplantısında nükleer enerji hazırlıklarına yönelik bir işbirliği mutabakatı da imzaladı. Anlaşma, teknik bilgi alışverişi ve uygulama için ortak bir çalışma grubu kurulmasını öngörüyor. İki ülkenin de kendi iç prosedürlerini tamamlayıp yazılı bildirimleri paylaşmasının ardından yürürlüğe girecek.

Filipinler Enerji Planı, 2032’ye kadar en az 1.200 megavat nükleer enerji kapasitesine ulaşılmasını; bu miktarın 2045’te 2.400 megavata, 2050’de 4.800 megavata çıkarılmasını hedefliyor. Bu tarihler, nükleer enerji geliştirme çalışmalarının 2027’ye yönelik acil hazırlıkların ötesinde olduğunu gösteriyor. Filipinler ve Singapur, iki ülke arasında elektrik bağlantısı kurulması olasılığını araştırmak üzere bir niyet mektubu da imzaladı.

Reklam

Sonraki adımları belirleyen tarihler

Depolama girişimi; ulusal planlama, bölgesel görüşmeler ve potansiyel tedarikçilerle yürütülen müzakereler üzerinden ilerledi. Başlıca kilometre taşları, mayıs ayındaki işbirliği açıklamasından 2027 ve 2028’deki inşaat hedeflerine uzanıyor.

  • 28 Mayıs: Filipinler ve Japonya’nın enerji yetkilileri, POWERR Asia kapsamında işbirliğini ilerleten ortak bir açıklama yayımladı.
  • 8 Ekim 2026: Bölgesel görüşmelerde Suudi Arabistan ve BAE, Asya’da petrol stoklamaya yönelik işbirliğine hazır olduklarını belirtti. Bu görüşmelerde Filipinler ile Japonya nükleer enerji hazırlıkları konusunda da anlaşma yaptı.
  • 27 ve 28 Ekim 2026: Garin, Singapore International Energy Week sırasında olası yabancı depolama düzenlemelerini ve uluslararası görüşmeleri anlattı.
  • 2027’nin ilk yarısı: Filipinler, hidroelektrik ve güneş enerjisi üretiminde düşüş bekliyor ve dizel ile gaz santrallerinden üretimi artırmayı planlıyor.
  • 2027 sonu: PNOC, Bataan’daki ilk tankın tamamlanmasını bekliyor.
  • 2028: Altı rezerv tankının inşa edilmesi planlanıyor. Hükümet aynı zamanda 8 gigavat ek yenilenebilir enerji kapasitesine ulaşmayı hedefliyor.

Sonraki somut adımlar; yakıt finansmanını sağlamak, önerilen yasal değişiklikleri ilerletmek ve depolama ortaklarıyla koşullarda anlaşmak. Bu kararlar, ne kadar acil durum petrolü bulundurulacağını ve bir kesinti sırasında Filipinler’in bu petrole nasıl erişebileceğini belirleyecek.

Öne Çıkanlar

  • Filipinler; Suudi Arabistan, Rusya, ABD, Japonya, Kuveyt, BAE ve Avustralya ile petrol depolama görüşmeleri yürütüyor.
  • Bataan’daki ilk kamu rezerv tankının 2027 sonuna kadar tamamlanması ve 1 milyon varil kapasiteye sahip olması bekleniyor.
  • 8 milyar pesoluk ödenek tesisleri kapsıyor; yakıt stokları için finansman henüz sağlanmadı.
  • Mayıs ayındaki tüketim hızına göre 1 milyon varil, yaklaşık iki günlük petrol talebine karşılık geliyor.
  • Japonya ve ASEAN ile işbirliği, ek acil durum stoklarına erişim sağlayabilir.
  • Hidroelektrik ve güneş enerjisi üretimindeki beklenen düşüşler, 2027 hazırlıklarını daha acil hâle getiriyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir