Enflasyon ve Büyüme Endişeleri Artarken Filipin Hisseleri Mayıs 2020’den Bu Yana En Düşük Kapanışını Yaptı

8 dakikalık okuma
Philippine Stocks Sink to Lowest Close Since May 2020 as Inflation and Growth Fears Mount

Satışların sektörlere yayılmasıyla PSEi 5.500’ün altına geriledi

Filipin hisse senetleri 16 Kasım 2026’da yüzde 2 düşerek gösterge niteliğindeki Filipinler Borsası Endeksi’ni (PSEi) 5.481,88’e çekti. Bu, 18 Mayıs 2020’den bu yana görülen en düşük kapanış oldu. Peso da değer kaybedince yatırımcılar düşen hisse fiyatları, daha pahalı bir dolar ve yüksek enflasyonla zayıf ekonomik büyümenin bir arada yaşanmasına ilişkin artan endişelerle karşı karşıya kaldı.

İçindekiler
  1. Satışların sektörlere yayılmasıyla PSEi 5.500’ün altına geriledi
  2. Piyasa son dip seviyesine nasıl ulaştı?
  3. Enflasyon ve zayıf büyüme yatırımcıları neden kaygılandırıyor?
  4. Faiz ikilemi şirketleri ve tüketicileri etkiliyor
  5. Tüm sektörler gerilerken işlem hacminde ICTSI öne çıktı
  6. Pesonun değer kaybı ithalat yoluyla baskıyı artırıyor
  7. Asya piyasalarındaki kayıplar ve dengesiz kâr sonuçları temkini artırıyor
  8. Öne Çıkanlar

PSEi pazartesi günü 111,61 puan kaybederek Mayıs 2020’deki 5.479,35’lik kapanışının yalnızca 2,53 puan üzerinde tamamladı. Borsadaki altı ana sektörün tamamı geriledi. Daha geniş kapsamlı All Shares endeksi 52,15 puan, yani yüzde 1,65 düşerek 3.102,78’e inerken, düşen hisseler yükselenleri 131’e 51 geride bıraktı; 59 hisse değişmedi.

Düşüşte birden fazla baskı unsuru bir araya geldi: beklentileri karşılamayan şirket kârları, ekim ayında yüzde 7,8’e ulaşan enflasyon, yüksek faiz oranlarının harcamaları daha da yavaşlatabileceği endişesi ve Asya piyasalarındaki gerileme. International Container Terminal Services Inc. (ICTSI), SM Investments, BDO Unibank ve Bank of the Philippine Islands’ın da aralarında bulunduğu büyük şirketler gösterge endeksteki düşüşe katkıda bulundu.

Pazartesi günkü kapanış, endeksin 8 Ekim’de yüzde 2,2 düştüğü günden bu yana günlük bazda en zayıf yüzdelik performansı oldu. Daha sonra açıklanan işlem verileri, PSEi’nin 17 Kasım’da yüzde 0,35 yükselerek 5.500,90’a çıktığını gösterdi. Böylece pazartesi günkü 111,61 puanlık kaybın yalnızca 19,02 puanı telafi edildi.

Hanehalkları ve işletmeler açısından endişe, yatırım portföylerinin ötesine uzanıyor. Pahalı ithalat, yüksek borçlanma maliyetleri ve şirket kârları üzerindeki baskı; hiç hisse senedi sahibi olmayan kişilerin bile karşılaştığı fiyatları, harcamaları ve yatırım kararlarını etkileyebilir.

Piyasa son dip seviyesine nasıl ulaştı?

PSEi pazartesi günü 5.622,94’ten açıldı; bu seviye aynı zamanda seansın en yükseğiydi. Endeks daha sonra 5.449,92’ye kadar geriledi. 5.500’ün altındaki kapanış, yatırımcıların alım desteği arayışında izlediği bir seviyenin kırılması anlamına geldi.

Reklam

Destek, yatırımcıların alıcıların daha aktif olmasını beklediği fiyat bölgesidir. Endeks bu seviyenin altına indiğinde bazı yatırımcılar daha temkinli davranabilir veya satış yapabilir. Ancak bu seviye, sonraki hareketin yönü konusunda herhangi bir güvence vermez.

Kapanış fiyatlarının seyri, baskının nasıl biriktiğini gösteriyor:

  • 10 Kasım: PSEi yüzde 0,67 yükselerek 5.716,15’e çıktı.
  • 11 Kasım: Yüzde 0,40 düşerek 5.693,20’ye geriledi.
  • 12 Kasım: Yüzde 0,57 daha düşerek 5.660,55’e indi.
  • 13 Kasım: Yüzde 1,18 kayıpla 5.593,49’a geriledi.
  • 16 Kasım: Yüzde 2 düşerek 5.481,88’e indi ve Mayıs 2020’den bu yana en düşük kapanışını yaptı.
  • 17 Kasım: Yüzde 0,35 yükselerek 5.500,90’a çıktı.

Endeks 10-16 Kasım tarihleri arasında 234,27 puan, yani yaklaşık yüzde 4,1 kaybetti. COL Financial Group Baş Hisse Senedi Stratejisti April Lynn Tan, pazartesi günkü kapanışın yaklaşık yüzde 4,2 altında bulunan 5.250 seviyesini bir sonraki destek bölgesi olarak belirledi. Bu, alımların nerede devreye girebileceğine ilişkin teknik bir değerlendirmeydi; önceden belirlenmiş ya da kesin bir hedef değildi.

Enflasyon ve zayıf büyüme yatırımcıları neden kaygılandırıyor?

Ekim ayında tüketici enflasyonu yüzde 7,8’e ulaşarak eylüldeki yüzde 7,2 seviyesini aştı. Ekonomik faaliyetlere ilişkin endişeler derinleşirken fiyatlar daha hızlı yükseliyordu. Enflasyon, bir mal ve hizmet sepetinin zaman içinde ne kadar pahalandığını ölçer ve hanehalklarının aynı gelirle satın alabileceklerini azaltır.

Üçüncü çeyrek ekonomik büyümesi, pandemi sonrası toparlanmanın başlamasından bu yana en zayıf hız olarak geniş ölçüde yüzde 2,1 düzeyinde açıklandı; çelişkili bir başka veride ise büyüme, önceki yüzde 4,8 seviyesine kıyasla yüzde 5,4 olarak verildi. Bu tutarsızlığın Filipinler İstatistik Kurumu tarafından açıklığa kavuşturulması gerekiyor.

Büyüme tahminleri de aşağı yönlü revize edildi. Fitch Solutions bünyesindeki BMI, Filipinler’in 2026 yılı büyüme tahminini yüzde 3’ten yüzde 2,6’ya indirirken Nomura tahminini yüzde 3,8’den yüzde 3’e düşürdü.

The First Resources Management and Securities Corp. hisse senedi yatırımcısı Jash Matthew Baylon, borsadaki düşüşü, daha zayıf büyüme eşliğinde fiyatların yükselmesine ilişkin endişelere bağladı.

"Büyük düşüşün nedeni, ülkede daha hızlı enflasyon ve gelecek yıla kadar sürebilecek daha zayıf ekonomik büyüme karşısında stagflasyon korkularının artmasıydı," dedi.

Stagflasyon, kalıcı enflasyonun durgun ya da zayıf ekonomik faaliyetle bir arada görüldüğü durumu ifade eder. Bu tablo politika yapıcıları zor bir tercihle karşı karşıya bırakır: Faiz oranlarını yükseltmek, borçlanmayı ve harcamaları yavaşlatarak fiyat artışlarını frenleyebilir; ancak işletmeler ve hanehalkları üzerindeki baskıyı da artırabilir.

Reklam

Faiz ikilemi şirketleri ve tüketicileri etkiliyor

Yatırımcılar daha fazla parasal sıkılaştırma olasılığını değerlendirirken Filipinler Merkez Bankası (BSP) bu ikilemle karşı karşıya. Faiz oranlarının yükselmesi kredileri pahalılaştırarak bir ailenin ev almasını ya da bir şirketin fabrikasını büyütmesini engelleyebilir.

Regina Capital Development Corp. Satış Müdürü Luis A. Limlingan, merkez bankasının atabileceği adımlara ilişkin endişeleri şöyle anlattı:

Fiyat baskılarının yaygınlaşması görünümü karmaşıklaştırırken, ilave faiz artışlarının ekonomik faaliyetleri daha da baskılayabilecek olması nedeniyle BSP’nin parasal sıkılaştırmaya devam etmek için sınırlı hareket alanı bulunabileceği endişesi yatırımcıların moralini düşük tuttu.

RCBC Başekonomisti Michael Ricafort da borsada işlem gören bazı büyük şirketlerin net gelirlerindeki düşüşe ve iş dünyası yöneticilerinin stagflasyon risklerine ilişkin uyarılarına dikkat çekti. Bu kâr baskıları, yatırımcıların hisse fiyatlarını yeniden değerlendirmesi için daha somut bir neden sunuyor: Talebin zayıfladığı ve maliyetlerin yükseldiği bir şirketin temettü ya da büyüme yatırımları için ayırabileceği kâr azalabilir.

Philstocks Financial Araştırma Müdürü Japhet Tantiangco da ekonomik zayıflık, kalıcı enflasyon ve pesonun değer kaybının aynı anda yaşanmasına dikkat çekti. Filipin finans piyasaları üzerinde ek baskı yaratabilecek aralık ayında ABD Merkez Bankasının faiz artırma olasılığını da gündeme getirdi.

Tüm sektörler gerilerken işlem hacminde ICTSI öne çıktı

ICTSI yüzde 2,81 düşerek hisse başına 726 pesoya geriledi; hisselerinde 3,43 milyar peso değerinde işlem yapıldı. Açıklanan 7,17 milyar pesoluk ana piyasa işlem hacmi içinde liman işletmecisinin payı yaklaşık yüzde 47,8 oldu.

Tan, ICTSI’nin kârının yüzde 15 arttığını ancak şirketin kârının analistlerin ortak tahmininin altında kaldığını söyledi. Hisse fiyatları çoğu zaman sonuçlarla beklentiler arasındaki farka göre hareket eder: Yatırımcılar daha güçlü bir artış bekliyorsa, kâr yükselse bile hisse düşebilir.

Meralco ve PLDT, MSCI’nin Filipinler ana endeksinden çıkarılmalarının ardından başka bir baskıyla karşılaştı. Hisseleri sırasıyla yüzde 2,89 ve yüzde 4,63 değer kaybetti. Endeks değişiklikleri önem taşıyor; çünkü endeksi takip eden yatırım fonları, endeksin bileşimi değiştiğinde portföylerini yeniden düzenleyebilir.

En sert sektör düşüşü yüzde 3,69 ile madencilik ve petrol sektöründe görüldü. Bunu yüzde 3,01 ile hizmetler, yüzde 2,04 ile finans, yüzde 1,84 ile sanayi, yüzde 1,65 ile gayrimenkul ve yüzde 0,5 ile holding şirketleri izledi. PSEi bileşenlerinden yalnızca beşi yükseldi; yüzde 1,70 değer kazanan Ayala Corp. bu şirketlere öncülük etti.

Toplam piyasa işlem hacmi ağırlıklı olarak 7,17 milyar peso olarak bildirildi ve 484,51 milyon hisse el değiştirdi; başka bir hesaplamada işlem hacmi 6,49 milyar peso olarak verildi. Net yabancı satışı, önceki seansta kaydedilen 260,51 milyon pesodan yaklaşık yüzde 40 düşüşle 155,8 milyon peso oldu. Dolayısıyla endeksteki daha sert düşüşe, daha düşük net yabancı sermaye çıkışı eşlik etti.

Reklam

Pesonun değer kaybı ithalat yoluyla baskıyı artırıyor

Peso pazartesi günü dolar başına 63,94 seviyesinden kapandı ve cuma günkü 63,72 seviyesine göre 22 sentavo değer kaybetti. 63,80’den açılan kur, 63,745 ile 63,95 aralığında işlem gördü. Toplam spot işlem hacmi 1,022 milyar dolar oldu.

Pesonun değer kaybetmesi, dolar cinsinden fiyatlandırılan malların yerel para birimi cinsinden maliyetini artırıyor. Pazartesi günkü kapanış kuruyla 1.000 dolarlık bir alışveriş, ücretler hariç 63.940 pesoya mal olurdu. Cuma günkü kurla bu tutar 63.720 peso olacaktı; aradaki fark 220 peso.

Petrol de endişeleri artırdı. Hürmüz Boğazı’nda bildirilen tanker olaylarının ardından enerji sevkiyatlarına ilişkin kaygılarla Brent petrolün varil fiyatı 95,89 dolara yükseldi. Petrol fiyatlarındaki artışla pesonun değer kaybı birleşerek ithal yakıt maliyetini artırabilir.

ABD enflasyonu da beklentileri şekillendirdi. Tüketici fiyatları ekim ayında yüzde 0,4 arttı ve yüzde 0,3’lük tahminin üzerinde gerçekleşti. Gıda ve enerji fiyatlarını dışarıda bırakan çekirdek fiyatlardaki artış ise yüzde 0,3 oldu. Yatırımcılar bu verilerin Federal Rezerv’i aralık ayında faiz artırmaya yöneltip yöneltmeyeceğini değerlendiriyordu. ABD’de faizlerin yükselmesi, dolar cinsinden yatırımları daha cazip hâle getirerek diğer para birimleri üzerinde ek baskı oluşturabilir.

Asya piyasalarındaki kayıplar ve dengesiz kâr sonuçları temkini artırıyor

Filipin hisseleriyle birlikte bölge borsaları da geriledi. Asya piyasalarını izleyen bir endeks yüzde 2,2 düşerken Tayvan hisseleri yaklaşık yüzde 5, Güney Kore hisseleri ise yaklaşık yüzde 3 değer kaybetti. First Metro Securities, Japonya’dan gelen hayal kırıklığı yaratan büyüme verileriyle Çin’in zayıf perakende satış ve sanayi üretimi verilerine dikkat çekti.

COL Financial Araştırma Analisti Denise Joaquin de bölgedeki zayıflığa ve yapay zekâ şirketleriyle ilgili endişelere işaret etti. Yatırımcılar Nvidia’nın açıkladığı kâr sonuçlarını, şirketin yönetimi çevresinde bildirilen çalkantıları ve Anthropic’in beklenen halka arzını takip ediyordu. Bu gelişmeler, yerel büyüme konusunda zaten kaygılı olan piyasalardaki belirsizliği artırdı.

Filipin şirketlerinin sonuçları, yatırımcıların neden daha seçici davranmaya başladığını gösterdi. San Miguel, ocak-eylül döneminde net kârının büyük ölçüde döviz zararları nedeniyle yüzde 41 düşerek 47 milyar pesoya indiğini açıklarken geliri 1,5 trilyon pesoya yükseldi. Ayala Corp., JG Summit Holdings ve GT Capital de daha düşük kâr açıklarken SM Investments daha güçlü sonuçlar kaydetti.

Bloomberry Resorts, brüt oyun gelirindeki yüzde 2’lik artışa rağmen dokuz aylık dönemde 915 milyon peso net zarar açıkladı. Şirket bir yıl önce aynı dönemde 160 milyon peso net kâr etmişti. İki dönem arasındaki karşılaştırmayı etkileyen kazançlar, sonuçların değerlendirilmesini zorlaştırdı. Şirketin üçüncü çeyrek zararı ise 1,7 milyar pesodan 445 milyon pesoya geriledi.

Reklam

Filipinler Borsası’nın kendisi ise farklı bir sonuç açıkladı: İlk dokuz aylık dönemde gelirleri, faaliyet ve diğer gelirlerdeki artışın desteğiyle yüzde 15,6 yükselerek 854 milyon pesoya çıktı. Borsa işletmecisi, piyasa hizmetlerini yürütmekten gelir elde ederken PSEi, bileşen şirketlerinin hisse fiyatlarını izliyor.

Salı günkü sınırlı toparlanma, gösterge endeksi yeniden 5.500’ün biraz üzerine taşıdı ancak pazartesi günkü düşüşün büyük bölümü telafi edilemedi. Acil baskı unsurları değişmedi: Şirketler farklılaşan kâr sonuçları açıklıyor, hanehalkları daha hızlı fiyat artışlarıyla karşı karşıya kalıyor ve yatırımcılar hem ülkede hem ABD’de alınabilecek faiz kararlarını değerlendiriyordu.

Öne Çıkanlar

  • PSEi, 16 Kasım’da yüzde 2 düşerek 5.481,88’e geriledi ve 18 Mayıs 2020’den bu yana en düşük kapanışını yaptı.
  • Altı ana sektörün tamamı geriledi; düşen hisseler yükselenleri 131’e 51 geride bıraktı.
  • Ekim enflasyonu yüzde 7,8’e ulaştı; zayıf büyüme ve şirket kârları güveni olumsuz etkiledi.
  • ICTSI, açıklanan 7,17 milyar pesoluk ana işlem hacminin yaklaşık yüzde 47,8’ini oluşturdu.
  • Peso dolar karşısında 63,94’e gerileyerek ithalat maliyetlerine ilişkin endişeleri artırdı.
  • Endeks 17 Kasım’da yüzde 0,35 yükselerek 5.500,90’a çıktı ve pazartesi günkü kaybın yalnızca bir bölümünü telafi etti.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir