Çin’le ticaret açığı 360 milyar avroya ulaşırken AB daha geniş kapsamlı ithalat kısıtlamalarını değerlendiriyor

8 dakikalık okuma
EU Weighs Wider Import Curbs as China Trade Gap Reaches €360 Billion

Kimyasallar, mobilya ve makine ürünlerine yeni kısıtlamalar gelebilir

Avrupa Birliği, kimyasallar, mobilya ve makine ürünlerinin ithalatına olası kısıtlamalar getirmeye hazırlanıyor. Çin’le 2025’te 360 milyar avro olarak açıklanan mal ticareti açığını daraltmayı hedefleyen Birlik, önerileri 2027’nin ilk çeyreğinde sunabilir.

İçindekiler
  1. Kimyasallar, mobilya ve makine ürünlerine yeni kısıtlamalar gelebilir
  2. Brüksel neden daha kapsamlı adımları değerlendiriyor?
  3. Önerilen kısıtlamalar nasıl işleyecek?
  4. Hibrit araç planı ölçeği ortaya koyuyor
  5. Diğer araç ihracatçılarına da kota uygulanabilir
  6. Pekin karşı çıkacağının sinyalini verirken kimyasallara yönelik inceleme artıyor
  7. Küçük paketler ve pazara erişim anlaşmazlığı genişletiyor
  8. Aralık öncesi ve sonrasında alınması beklenen kararlar
  9. Önemli Noktalar

Birliğin ticaret politikasını yürüten Avrupa Komisyonu, ithalattaki keskin artışların koruma önlemlerini haklı çıkarıp çıkarmadığını inceliyor. Bunlar, yerli sanayilere uyum sağlamaları için zaman tanımak amacıyla dışarıdan gelen malları sınırlayabilen geçici önlemler. Değerlendirilen seçenekler arasında ithalat kotaları, ek gümrük vergileri ve yalnızca ithalat belirli bir miktarı aştığında uygulanan vergiler bulunuyor.

Planlar, Çin’den hibrit araç ithalatı için geliştirilen yaklaşımı genişletecek: İlk yıl 350 bin araçlık yıllık kota uygulanması ve bu kotanın ilk yıldan sonra her yıl yüzde 6 artırılması öngörülüyor. Önerilen düzenleme dört yıl sürecek.

Çin başlıca hedef olsa da kısıtlamalar, Avrupa Ekonomik Alanı dışındaki diğer tedarikçileri de kapsayabilir. Güney Kore, Japonya ve araç ihraç eden diğer ülkeler, sevkiyatlarının nasıl etkilenebileceğini şimdiden izliyor.

Önlemler, Avrupalı üreticilerin rakip ithalat ürünlerinden kaynaklanan baskıyı azaltabilir. Araç, kimyasal madde veya makine ithal eden şirketler açısından ise pazara ne kadar ürün girebileceğini ve bunun maliyetini değiştirebilir. Pekin çıkarlarını savunacağı uyarısında bulunurken Brüksel, sanayiyi korumakla misilleme riskini dengelemeye çalışıyor.

Brüksel neden daha kapsamlı adımları değerlendiriyor?

360 milyar avroluk açık, AB’nin 2025’te Çin’den sattığından bu kadar daha fazla mal satın aldığı anlamına geliyor. Bu tutar 365’e bölündüğünde günlük açık yaklaşık 986 milyon avroya denk geliyor. Açığı azaltmak, önerilen ticaret önlemlerinin başlıca hedeflerinden biri hâline geldi.

Eurostat’ın 2025 ticaret verileri, Çin’e 199,6 milyar avroluk ihracat ve Çin’den 559,4 milyar avroluk ithalat temelinde açığı 359,8 milyar avro olarak hesaplıyor; bu tutar 360 milyar avroya yuvarlanıyor. Veriler, Eurostat’ın COMEXT veri tabanındaki ds-059331 numaralı veri kümesinden alındı. Eurostat’ın ticaret verileri metodolojisi, istatistiklerin aylık olarak derlendiğini ve 27 AB üyesinin Birlik dışındaki ülkelerle ticaretini kapsadığını; ithalatın menşe ülkeye, ihracatın ise nihai varış noktasına göre kaydedildiğini açıklıyor.

Avrupa sanayileri, sübvansiyonlardan yararlanan mallar da dâhil olmak üzere düşük fiyatlı Çin ürünlerinin yanı sıra talepteki zayıflama ve Çin pazarının bazı bölümlerine erişimin kısıtlanması nedeniyle baskı altında. Komisyon, ithalat artışı yaşanan sektörleri belirlemek için ticaret verilerini incelemeye başladı.

Reklam

AB liderleri, ekim ayında Brüksel’de düzenlenen zirvede ekonomik sektörler genelinde adım atılması çağrısında bulundu. Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen daha sonra yürütme organının üreticilerin taleplerini duyduğunu ve karşılık vermeyi planladığını söyledi.

Sanayilerimiz adım atılması çağrısında bulundu, biz de onları duyduk ve bazı ek koruma önlemleri de dâhil olmak üzere karşılık vereceğiz.

Değerlendirilen sektörler arasında kimyasallar, mobilya ve makine ürünleri bulunuyor. Hangi ürünlerin kapsama alınacağı, kısıtlamaların neler olacağı ve ülkelere nasıl kota ayrılacağı, AB üyesi ülkeler ve Çin’le yapılacak görüşmelere bağlı. Komisyon, haber verilen planlar hakkında yorum yapmayı reddetti.

Önerilen kısıtlamalar nasıl işleyecek?

Kota, bir pazara girmesine izin verilen ürün miktarına üst sınır koyar. Gümrük vergisi, ithal ürünlere uygulanan bir vergidir. Tarife kotası bu ikisini birleştirir: İthalata belirli bir sınıra kadar bir dizi koşulla izin verilirken bu sınırı aşan sevkiyatlara ek ücret uygulanır.

Komisyon bu araçları alternatifler olarak değerlendiriyor. Dolayısıyla nihai etkinin ne olacağı, her sektör için hangi önlemin seçileceğine bağlı olacak. Katı bir kota, piyasaya sunulabilecek miktarı sınırlar; gümrük vergisi ise ithalatın sürmesine izin verirken ürünleri daha pahalı hâle getirebilir.

Önerilen koruma önlemlerinin Dünya Ticaret Örgütü kurallarına uygun olması ve AB, İzlanda, Lihtenştayn ile Norveç’i kapsayan Avrupa Ekonomik Alanı dışındaki tedarikçilere de uzanması amaçlanıyor. Koruma önlemleri genel olarak yerli üreticilere ciddi zarar veren ithalat artışlarını hedefler; bu nedenle kapsamları, yalnızca belirli bir ülkenin sübvansiyonlarını hedefleyen bir önlemden daha geniştir.

Brüksel, Pekin’in onayı olmadan da harekete geçme seçeneğini elinde tutacak. Ancak önce bir düzenleme üzerinde müzakere etmek, Çin’in Avrupa ihracatına kısıtlamalarla karşılık verme riskini azaltabilir. Yetkililerin misillemeyi önleyecek kadar yüksek bulduğu bildirilen 350 bin araçlık kota da kısmen bu nedenle seçildi.

Hibrit araç planı ölçeği ortaya koyuyor

Çin’den hibrit araç ithalatı için önerilen ilk yıllık 350 bin araçlık kota, bu yıl beklenen 800 bin araçlık ithalatla karşılaştırılıyor. Bu, 450 bin araçlık ya da yaklaşık yüzde 56’lık bir azalma anlamına geliyor. Karşılaştırmada tamamlanmış bir yıllık toplam yerine bu yılın ithalat tahmini kullanılıyor.

Önerilen yıllık yüzde 6’lık artış uygulanırsa Çin’in kotası ikinci yıl 371 bine, üçüncü yıl 393 bin 260’a, dördüncü yıl ise yaklaşık 416 bin 856 araca yükselecek. Son yılın kotası bile öngörülen 800 bin aracın oldukça altında kalacak.

Reklam

BYD ve Chery Automobile Avrupa’da hızla büyüyor. Şirketlerin Avrupa satışlarının, yılın ilk dokuz ayında bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla sırasıyla yüzde 135 ve yüzde 256 arttığı bildirildi. Bu satış rakamları şirketlerin genel pazardaki performansını gösteriyor; önerilen kota ise hibrit araç ithalatını kapsıyor.

Takvime ilişkin iki farklı açıklama var: Komisyon önerileri, kısıtlamaların aralık ayında başlamasına olanak tanıyabilir; dört yıllık kota dönemlerinin ise gelecek yıl başlayacağı da belirtiliyor. Uygulamadan önce bir koruma önlemi soruşturması yürütülmesi bekleniyordu. Aralıkta başlayacak uygulamayla ilk yıllık kota arasındaki kesin ilişki henüz netleşmedi.

Diğer araç ihracatçılarına da kota uygulanabilir

Güney Kore, Japonya, Türkiye, Birleşik Krallık ve ABD’ye, AB’ye son dönemde yaptıkları araç ihracatına göre ülke kotası ayrılabilir. Komisyon, diğer ülkeler için yapılacak kesintilerin Çin’e uygulanacak kesintilerden daha küçük olacağını belirtti.

Araç kotalarını aşan sevkiyatlara uygulanması önerilen muamele özellikle önemli: Bu sevkiyatların ek gümrük vergisiyle kabul edilmek yerine gümrükte geri çevrileceği bildiriliyor. Bu durumda ithalatçı yalnızca daha yüksek bir vergiyle değil, teslimatın kesintiye uğramasıyla da karşılaşabilir.

Hyundai Motor ve Kia, Avrupa’da hibrit otomobillere yönelik talebi karşılarken bu önlemlerden etkilenebilir. Şirketlerin ne ölçüde etkileneceği, Güney Kore’ye ayrılacak kotanın büyüklüğüne ve Avrupa’daki tedariklerinin ne kadarının kapsama giren kategorilerdeki ithal araçlardan oluştuğuna bağlı olacak.

Önerinin etkisinin AB’nin Pekin’le ilişkilerinin ötesine uzanması, neden önemli olduğunu gösteriyor. Çin ürünlerinin ağırlıkta olduğu bir ithalat artışını hedefleyen koruma önlemi, başka ülkelerdeki üreticilerin ticaret koşullarını da değiştirebilir. Bu tedarikçilerin ne kadar hareket alanına sahip olacağını ülke kotaları belirleyecek.

Pekin karşı çıkacağının sinyalini verirken kimyasallara yönelik inceleme artıyor

Çin Ticaret Bakanlığı, AB’yi taviz koparmak için baskı uygulamaması konusunda uyardı. Bakanlık ekim ayında yayımladığı açıklamada Pekin’in ticari çıkarlarını korumaya yönelik tutumunu ortaya koydu.

Hiç kimse baskı uygulayarak çıkar sağlayabileceği yanılgısına kapılmamalı, Çin’in ulusal çıkarlarını koruma kararlılığını ve kapasitesini de küçümsememelidir.

Çin ayrıca ekim ayında p-nitrotoluen ithalatına yönelik bir damping soruşturması başlattı. Boya, pigment, pestisit ve ilaç üretiminde kullanılan bu kimyasal, anlaşmazlığı nihai tüketim mallarının çok ötesindeki üretim zincirlerine bağlıyor.

Reklam

Damping soruşturması, ithal malların normal değerlerinin altında satılıp satılmadığını ve yerli üreticilere zarar verip vermediğini inceler. Hukuki koşullar karşılanırsa soruşturma ek vergilerle sonuçlanabilir. Bu süreç, ithalat artışının yol açtığı zarara odaklanan koruma önlemi soruşturmasından farklıdır.

Sonuç olarak Avrupalı kimyasal üreticiler iki yönden de baskıyla karşılaşabilir: AB pazarına erişimi düzenleyen yeni kurallar ve Çin’e giren ürünlere yönelik inceleme. Tarafların birbiri ardına yeni adımlar atma riski, bir sonraki müzakere sürecine gölge düşürüyor.

Küçük paketler ve pazara erişim anlaşmazlığı genişletiyor

Yurt dışından doğrudan sipariş veren Avrupalı tüketiciler de yeni bir maliyetle karşılaşabilir. Ayrı bir karara ilişkin haberlere göre AB, doğrudan tüketicilere gönderilen paketlerde her ürün kategorisi için 2 avroluk işlem ücreti getirecek. AliExpress ve Temu gibi platformlardan yapılan alışverişler de bu uygulamadan etkilenecek.

Habere konu olan ücretin, kararın ekim sonlarında duyurulmasını izleyen ayın ilk günü yürürlüğe girmesi planlanıyor. Ücretin ürün kategorisine göre alınması, önerilen maliyet yapısının her pakete tek bir sabit ücret uygulanmasından farklı olduğu ve siparişin içeriğini önemli hâle getirdiği anlamına geliyor.

Brüksel, Avrupa mallarının Çin’de satışını kolaylaştıracak tavizler için de girişimde bulunuyor. Şimdiye kadar varılan anlaşmalar, Çin’in bazı araç parçaları, zeytinyağı ve dondurma ürünlerine uyguladığı gümrük vergilerini indirmesini kapsıyor.

AB, kritik mineraller ve kalıcı mıknatıslar için pazara daha iyi erişim ve daha basit Çin ihracat prosedürleri talep ediyor. Bu malzemeler elektrik motorları gibi teknolojilerin yanı sıra endüstriyel ekipmanlarda da kullanıldıkları için üreticiler açısından önem taşıyor. Görüşmelerde bu konulara yer verilmesi, ithalat kısıtlamaları değerlendirilirken bile Avrupalı şirketlere müzakerelerin sürmesini istemeleri için bir neden sunuyor.

Aralık öncesi ve sonrasında alınması beklenen kararlar

Komisyon, sektörel kotaların ötesinde adımlar hazırlıyor. Aralık ortasından önce tedarik kaynaklarını çeşitlendirmeye yönelik öneriler sunmayı ve saldırgan ticaret önlemlerine hızla karşılık verecek bir araç oluşturmayı planlıyor. Önerilen karşılık aracı, belirli mal ve hizmetlerin AB tek pazarına erişimini mevcut seçeneklerden daha hızlı ve kapsamlı biçimde kısıtlayabilir.

Planlanan adımların takvimi 2027’nin başlarına uzanıyor:

  • Ekim: AB liderleri Brüksel’de düzenlenen zirvede adım atılması çağrısında bulundu; Çin ise p-nitrotoluen soruşturmasını başlattı.
  • Aralık: Önerilen uygulama takvimi kapsamında hibrit araç kısıtlamaları başlayabilir.
  • Aralık ortasından önce: Komisyonun tedarik kaynaklarını çeşitlendirme ve hızlı karşılık verme önerilerini sunması hedefleniyor.
  • 2027’nin ilk çeyreği: Kimyasallar, mobilya ve makine ürünleri gibi sektörleri kapsayan daha geniş koruma önlemleri sunulabilir.
  • 2027 başları: AB Ticaret Sorumlusu Maros Sefcovic’in ilerlemeyi gözden geçirmesi ve Çinli yetkililerle sonraki adımları görüşmesi bekleniyor.

Üreticiler ve ithalatçılar ürün tanımlarını ve kota dağılımlarını yakından izleyecek. Sevkiyatların hangilerinin kısıtlamalarla karşılaşacağını, şirketlerin ek maliyetleri karşılayıp karşılayamayacağını ve siparişlerin başka tedarikçilere yönlendirilmesinin gerekip gerekmediğini bu ayrıntılar belirleyecek.

Reklam

Önemli Noktalar

  • AB, kimyasallar, mobilya ve makine ürünlerinin incelendiği daha geniş kapsamlı ithalat koruma önlemlerini 2027’nin ilk çeyreği kadar erken bir tarihte değerlendirmeye alıyor.
  • Eurostat verilerine göre Çin’le mal ticareti açığı, 2025’te 359,8 milyar avro oldu; bu tutar 360 milyar avroya yuvarlanıyor.
  • Önerilen hibrit araç düzenlemesi, Çin’den yıllık 350 bin araç ithalatıyla başlayacak ve dört yıl boyunca her yıl yüzde 6 artacak.
  • Güney Kore ve Japonya dâhil diğer araç ihracatçılarına da ülke kotaları uygulanabilir.
  • Çin baskıya karşı uyarıda bulundu ve p-nitrotoluen ithalatına yönelik damping soruşturması başlattı.
  • AB’nin başka ticaret araçlarını aralık ortasından önce sunması planlanıyor; Ticaret Sorumlusu Maros Sefcovic’in 2027’nin başlarında görüşmeler yürütmesi bekleniyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir