Sultanpur mahkemesi Gandhi’yi sekiz yıl sonra akladı
Uttar Pradesh’in Sultanpur kentindeki özel mahkeme, 26 Ekim 2026’da, 2018 Karnataka seçim kampanyası sırasında Amit Shah hakkında yaptığı açıklamalar nedeniyle açılan hakaret davasında Rahul Gandhi’yi beraat ettirdi. Ek Baş Adli Yargıç Shubham Verma, Gandhi’nin duruşmada hazır bulunduğu sırada kararı açıkladı.
İçindekiler
Mahkeme, şikâyette bulunan Bharatiya Janata Partisi liderinin mağdur sıfatı taşımadığına ve Gandhi’nin açıklamalarının hakaret niteliğinde olmadığına hükmetti. Bu tespitler, hem şikâyette bulunma hakkının kimde olduğunu hem de sözlerin cezai hakaret oluşturup oluşturmadığını ele aldı.
Lok Sabha’daki Muhalefet Lideri ve Raebareli milletvekili Gandhi, yargılama boyunca suçlamaları reddetmişti. Savunması, açıklamaların bağlamından koparıldığını ve şikâyetin siyasi düşmanlık saikiyle yapıldığını belirtti.
Kararın ardından adliye binası önündeki Kongre destekçileri davul çalıp slogan attı ve havai fişekler patlattı. Gandhi, o sabah erken saatlerde Lucknow’dan Sultanpur’a giderken konvoyundaki araçların karıştığı bir çarpışmaya rağmen kente ulaştı. Polis, Gandhi’nin güvende olduğunu ve ciddi yaralanma bildirilmediğini açıkladı.
2018’deki şikâyetin konusu
Anlaşmazlık, Gandhi’nin 8 Mayıs 2018’de Karnataka Eyalet Meclisi seçimleri için yürütülen kampanya sırasında Bengaluru’da yaptığı ve kendisine atfedilen açıklamalarla başladı. Bugün Birlik İçişleri Bakanı olan Shah, o sırada BJP’nin ulusal başkanıydı.
Yerel BJP lideri ve eski Sultanpur Bölge Kooperatif Bankası Başkanı Vijay Mishra, 4 Ağustos 2018’de şikâyette bulundu. Mishra, Gandhi’nin sözlerinin Shah’ın itibarına zarar verdiğini öne sürdü. Şikâyetçi adına avukat Santosh Kumar Pandey görev yaptı; ancak davaya ilişkin bir anlatımda şikâyetçi olarak Pandey’in kendisi gösterildi.
Şikâyette, Gandhi’nin siyasette dürüstlük konusundaki BJP iddialarını eleştirirken şu sözleri söylediği belirtildi:
"Hindistan'da insanlar BJP başkanının cinayetle suçlandığını unutuyor. Gerçek bu. Dürüstlükten, nezaketten söz eden partinin başkanı, cinayetle suçlanmış biri".
Açıklamalar, Shah’ı 2005’te Sohrabuddin Sheikh’in öldürülmesiyle ilişkilendiren iddialarla ilgiliydi. Merkezi Soruşturma Bürosu’nun özel bir mahkemesi, Karnataka kampanyasından dört yıl önce, 2014’te Shah hakkındaki davayı düşürmüştü. Davanın düşürülmesi, mahkemenin o aşamada yargılamayı sona erdirmesi anlamına geliyor.
Gandhi’nin açıklamalarının Bengaluru’da düzenlenen bir basın toplantısında ve bir seçim mitinginde yapıldığı aktarıldı. Şikâyet, Karnataka kampanyası sırasında Shah hakkında söylenen sözlere ve bunların ceza hukuku kapsamında cezalandırılabilir bir itibar kaybına yol açıp açmadığına odaklandı.
Mahkemenin tespitleri neden önemli?
Mishra, şikâyetini Hindistan Ceza Kanunu’nun 499 ve 500. maddeleri kapsamında yaptı. 499. madde cezai hakareti tanımlarken 500. madde bu suçun cezasını düzenliyordu. Basitçe ifade etmek gerekirse dava, Gandhi’nin başka bir kişi hakkında o kişinin itibarına hukuka aykırı biçimde zarar veren bir açıklama yapıp yapmadığını sorguluyordu.
Mishra’nın mağdur sıfatı taşımadığı yönündeki tespit, davayı açmak için hukuki dayanağı olup olmadığıyla ilgiliydi. Mağdur, hukukun ilgili zarara uğradığını kabul ettiği kişidir. Bu davada açıklamalar Shah hakkındaydı, ancak şikâyeti Mishra yaptı.
Yargıç Verma ayrıca açıklamaların hakaret niteliğinde olmadığına hükmetti. Bu iki tespit birlikte, beraatin temel gerekçelerini ortaya koyuyor: şikâyetçinin konumu ve sözlerin hukuki değerlendirmesi.
Mahkemenin, yargı zamanını boşa harcayan ve önde gelen liderleri ilgilendiren davaların açılmaması konusunda uyarıda bulunduğu da bildirildi. Bu gözlemin tam ifadesi ve karar anlatımlarında değinilen üç noktanın ayrıntılı açıklaması mevcut değildi. İtiraz için bir tarih veya itiraz açıklaması bildirilmedi.
Gandhi’nin savunma ekibinde kıdemli avukat R. S. Cheema da yer aldı. Avukatları, açıklamaların siyasi tartışma kapsamında olduğunu, bağlamından koparılarak sunulduğunu ve Shah’a hakaret etme amacıyla yapılmadığını savundu.
Dava mahkemede nasıl ilerledi?
Yargılama, Ağustos 2018’deki şikâyetten Ekim 2026’daki karara kadar, sekiz yılı biraz aşan bir süre devam etti. Bu dönemde duruşmalar, tanık ifadeleri ve bir ses kaydının karşılaştırılması konusundaki anlaşmazlık da gündeme geldi.
Başlıca aşamalar şöyleydi:
- 8 Mayıs 2018: Gandhi, Karnataka seçim kampanyası sırasında Bengaluru’da tartışmalı açıklamaları yaptı.
- 4 Ağustos 2018: Vijay Mishra, Sultanpur’da cezai hakaret şikâyetinde bulundu.
- 27 Kasım 2023: Özel milletvekili mahkemesi, yargılama için Gandhi’yi duruşmaya çağırdı.
- 20 Şubat 2024: Gandhi mahkemeye çıktı ve kefaletle serbest bırakıldı. Daha kısa bir anlatımda kefalet duruşması 2023’te gösterildi.
- 26 Temmuz 2024: Gandhi’nin ifadesi kayda geçirildi. Mishra aynı yıl 9 Ekim’de ifade verdi.
- 28 Şubat ve 8 Aralık 2025: Mahkeme, sırasıyla Anil Mishra ve Ramchandra Dubey adlı tanıkların ifadelerini kayda geçirdi.
- 20 Şubat 2026: Gandhi’nin ifadesi yeniden kayda geçirildi.
- 2 Mayıs 2026: İlk derece mahkemesi, ses örneklerinin karşılaştırılması talebini reddetti. Allahabad Yüksek Mahkemesi de 10 Eylül’de bu karara yapılan itirazı reddetti.
- Ekim 2026: Esas hakkındaki son savunmalar yapıldı. Duruşmanın sona erdiği tarih 12 Ekim olarak verilirken savunmaların tamamlanma tarihi de 13 Ekim olarak aktarıldı.
- 26 Ekim 2026: Yargıç Verma, duruşmaya bizzat katılan Gandhi’yi beraat ettirdi.
Kararın daha önce 13 Ekim’de açıklanması bekleniyordu; daha sonra tarih 26 Ekim olarak belirlendi. Gandhi, mahkemenin karar için bizzat hazır bulunması yönündeki talimatı üzerine duruşmaya katıldı.
Kayıtlı deliller üzerindeki anlaşmazlık
Dava kapsamında ele alınan deliller arasında, Gandhi’nin açıklamalarının görüntü ve sesini içerdiği belirtilen bir CD de vardı. Mishra ve iki tanık dinlendi; şikâyetçi, ne söylendiğini ortaya koymaya ve hakaret iddiasını desteklemeye çalıştı.
Mishra ayrıca Gandhi’nin ses örneğinin karşılaştırılmasını talep etti. Böyle bir karşılaştırma, kimin konuştuğunu değerlendirmeye yardımcı olması için bir kaydın kişinin ses örneğiyle birlikte incelenmesini içeriyor.
Talep, 2026’daki yargılama sırasında yapıldı ve ilk derece mahkemesi tarafından 2 Mayıs’ta reddedildi. Asliye mahkemesi de talebi reddetti; Allahabad Yüksek Mahkemesi ise 10 Eylül’de sonraki itirazı geri çevirdi.
Gandhi, Shah’ın itibarına zarar verme niyetinde olduğu iddiasını reddetmeyi sürdürdü. Yargılamayı siyasi nedenlerle kendisini hedef almaya yönelik bir girişim olarak nitelendirdi. Mishra ise sözlerin sakıncalı ve hakaret niteliğinde olduğunu savundu.
Beraat kararı, tanıkların dinlenmesi ve her iki tarafın savunmalarının ardından geldi. Bildirilen tespitler, şikâyetçinin sıfatına ve Gandhi’nin açıklamalarının niteliğine odaklandı.
Kongre kararı kutladı
Beraat haberi duyulunca Sultanpur mahkemesinin önünde toplanan Kongre üyeleri kutlama yaptı. Destekçiler davul çaldı, Gandhi lehine sloganlar attı ve birkaç yıla yayılan, tekrar tekrar duruşmaya çıkılmasını gerektiren davanın ardından havai fişekler patlattı.
Uttar Pradesh Kongre Komitesi Medya Departmanı Başkanı Kunwar Singh Nishad, sonucu Gandhi için bir rahatlama olarak nitelendirdi:
2018 Karnataka Eyalet Meclisi seçimleri sırasında Bengaluru'da yapılan bir açıklamayla ilgili hakaret davasında Sultanpur'daki özel milletvekili mahkemesinden Yargıç Shubham Verma davayı düşürerek Rahul Gandhi'yi rahatlattı,
Kongre lideri Aradhana Mishra, kararın halkın yargıya güvenini tazelediğini söyledi ve BJP’yi asılsız iddialarla partiyi itibarsızlaştırmaya çalışmakla suçladı. Bu suçlama, Kongre’nin karara verdiği yanıttı.
Gandhi ve Shah, beraat kararına ilişkin hemen kişisel bir açıklama yapmadı. Gandhi günün erken saatlerinde Lucknow Havalimanı’ndan Sultanpur’a hareket ederken de gazetecilere konuşmamıştı.
Polis konvoydaki çarpışmayı soruşturuyor
Gandhi’nin mahkemeye yolculuğu sırasında, kendisine eşlik eden araçların saat 10.15 civarında Purvanchal Otoyolu’nda çarpışmasının ardından ayrı bir polis soruşturması başlatıldı. Gandhi, karayoluyla Sultanpur’a geçmeden önce Lucknow’daki Chaudhary Charan Singh Uluslararası Havalimanı’na gelmişti.
Bir polis yetkilisi, konvoyun önünde seyreden ve yerel Kongre liderlerine ait özel bir aracın aniden fren yaptığını, arkasındaki araçların da çarpıştığını söyledi. Fren yapılmasının nedeni henüz belirlenmemişti.
Üç aracın hasar gördüğü bildirildi. Diğer anlatımlarda dört ya da beş aracın ve bir ambulansın kazaya karıştığı belirtildi. Gandhi güvende kaldı ve mahkemeye zamanında ulaştı; polis ciddi yaralanma olmadığını açıkladı.
Uttar Pradesh Polisi, Emniyet Genel Müdürü Rajeev Krishna’nın talimatıyla çarpışmayı incelemek üzere 26 Ekim 2026’da Özel Soruşturma Ekibi (SIT) kurdu. SIT, belirli bir olayı soruşturmakla görevlendirilen polislerden oluşan bir ekiptir.
Lucknow Bölgesi Polis Genel Müfettişi Kiran S. ekibin başına getirilirken Sultanpur Emniyet Müdür Yardımcısı Brij Narayan Singh ile Sultanpur Trafik Emniyet Müdür Yardımcısı Ram Krishna Chaturvedi de ekibe üye olarak atandı.
Polis açıklamasında ekibin kazanın koşullarını ve nedenlerini kapsamlı biçimde soruşturması, güvenlik, eskort düzenlemeleri veya trafik yönetiminde ihmal ya da aksaklık olup olmadığını belirlemesi istendi. Benzer olayların önlenmesi için önlemler önermesi ve ayrıntılı raporu vakit geçirmeden emniyet merkezine sunması da talep edildi. Belirli bir rapor teslim tarihi açıklanmadı.
Gandhi ve Kongre, çarpışmayla ilgili şikâyette bulunmamıştı. Buna rağmen polis, olayın koşullarını ve olası aksaklıkları araştırmaya başladı.
Diğer hakaret davaları sürüyor
Sultanpur’daki beraat, Gandhi’nin 2018 Karnataka kampanyası sırasında yaptığı açıklamalarla ilgili yargılamayı sona erdiriyor. Gandhi, Shah hakkında yapılan ayrı bir şikâyet de dahil olmak üzere çeşitli eyaletlerde başka hakaret davalarıyla karşı karşıya.
Bu şikâyet, BJP üyesi Krishnavadan Brahmbhatt tarafından Mayıs 2019’da Ahmedabad’da yapıldı. Dava, Gandhi’nin 23 Nisan 2019’da Jabalpur’daki bir mitingde Shah’ı cinayetle suçlanan biri olarak nitelendirdiği iddiasıyla ilgili. Gujarat Yüksek Mahkemesi bu davanın görülmesini durdurdu; yani yargılama mahkeme kararıyla askıya alındı.
Gandhi’nin son dönemdeki en önemli hakaret davası, 2019 seçim kampanyası sırasında Modi soyadı hakkında yaptığı açıklamalarla ilgiliydi. Surat mahkemesi 23 Mart 2023’te Gandhi’yi suçlu buldu ve iki yıl hapis cezasına çarptırdı. Ertesi gün Lok Sabha üyeliği düşürüldü.
Yüksek Mahkeme daha sonra mahkûmiyet kararını askıya aldı ve ilk derece mahkemesinin azami iki yıllık cezayı verme kararını yeterince açıklamadığını belirtti. Gandhi’nin milletvekilliği 7 Ağustos 2023’te iade edildi.
Diğer davalar V. D. Savarkar, Rashtriya Swayamsevak Sangh, Rafale savaş uçağı anlaşması ve Modi soyadı hakkındaki açıklamalarla ilgili. Pune, Thane, Haridwar, Ranchi, Patna ve Bhiwandi’deki davalar farklı aşamalarda devam ederken Mumbai’deki bazı yargılamalar Bombay Yüksek Mahkemesi’ne yapılan itiraz sonuçlanana kadar ertelendi.
Gandhi, kendisi hakkındaki davaları kamuoyu önünde siyasi çatışmanın bir parçası olarak nitelendirdi. Ekim ayının başlarında katıldığı bir protestoda hakkında 45 ilk bilgi raporu (FIR) düzenlendiğini söyledi ve bu sayının 100’e çıkmasını istediğini belirtti. FIR, soruşturmayı başlatan polis kaydıdır; burada anlatılan hakaret davaları arasında doğrudan mahkemelere yapılan şikâyetler de bulunuyor.
Öne Çıkanlar
- Yargıç Shubham Verma, 26 Ekim 2026’da Sultanpur’da Rahul Gandhi’yi beraat ettirdi.
- Dava, 2018 Karnataka seçim kampanyası sırasında Amit Shah hakkında yapılan açıklamalarla ilgiliydi.
- Mahkeme, şikâyetçinin mağdur sıfatı taşımadığına ve Gandhi’nin açıklamalarının hakaret niteliğinde olmadığına hükmetti.
- BJP lideri Vijay Mishra, şikâyetini 4 Ağustos 2018’de yaptı.
- Kongre destekçileri kararın ardından mahkeme önünde kutlama yaptı.
- Gandhi, konvoyundaki araçların karıştığı çarpışmanın ardından güvende kaldı. Uttar Pradesh Polisi, Emniyet Genel Müdürü Rajeev Krishna’nın talimatıyla soruşturma için 26 Ekim 2026’da bir SIT kurdu.
- Gandhi hakkındaki ayrı hakaret davaları başka mahkemelerde sürüyor.






