Tayland'ın İhracatı Yüzde 24 Arttı, Rekor İthalat Eylül Ayı Dış Ticaret Açığını 5,9 Milyar Dolara Çıkardı

10 dakikalık okuma
Thailand's Exports Jump 24%, but Record Imports Push September Trade Deficit to $5.9 Billion

Rekor ithalat, güçlü ihracat artışını geride bıraktı

Tayland, Eylül 2026'da 38,438 milyar dolarlık mal ihraç etti. Bu rakam bir yıl öncesine göre yüzde 24 artışa işaret etse de ithalatın 44,296 milyar dolarla rekor düzeye çıkmasıyla ülke yaklaşık 5,9 milyar dolarlık dış ticaret açığı verdi. Ticaret Bakanlığının 26 Ekim'de açıkladığı verilere göre ekonomi, yurt dışına daha fazla elektronik ürün ve gıda satarken enerji, makine ve ara mallarına çok daha hızlı artan bir harcama yaptı.

İçindekiler
  1. Rekor ithalat, güçlü ihracat artışını geride bıraktı
  2. Eylül verileri piyasaları neden şaşırttı?
  3. Yapay zekâ talebi ihracatı ve ithalat faturasını artırıyor
  4. Gıda ve meyve de eylül ayındaki büyümeye katkı sağladı
  5. ABD, daha büyük bir müşteri hâline geliyor
  6. Ticaret müzakereleri henüz tamamlanmadı
  7. Çin'den gelen makineler, büyüyen sanayiyi destekliyor
  8. Hürmüz'deki aksama Körfez satışlarını zorluyor
  9. Yükseltilen tahminlerin ardından daha yavaş büyüme beklentisi
  10. Öne Çıkanlar

Eylül, ihracatın art arda 27. ayda da yükseldiği dönem oldu. Petrol ürünleri, altın ve askeri teçhizat hariç tutulduğunda ihracat yüzde 28,2 arttı; bu da artışın diğer ürün gruplarına yayıldığını gösterdi. Yapay zekâ, veri merkezleri ve uluslararası üretim ağlarıyla bağlantılı talebin desteğiyle elektronik bileşen sevkiyatları yüzde 66 yükseldi.

İthalat, Eylül 2025'e kıyasla yüzde 50,4 artarak Ağustos'taki yüzde 25,1'lik yükselişin çok üzerine çıktı. Aylık dış ticaret açığı, Ağustos'taki 2,48 milyar dolardan 5,857 milyar dolara yükseldi. Dış ticaret açığı, bir ülkenin yurt dışına sattığından daha fazla malı dışarıdan alması anlamına geliyor.

Tayland, yılın ilk dokuz ayında 304,589 milyar dolarlık ihracat yaptı; bu, yüzde 19,6 artış demek. İthalat ise yüzde 37,8 yükselerek 348,283 milyar dolara ulaştı. Böylece açık 43,694 milyar dolar oldu. Fabrikaların yaptığı alımlar, üretimi destekleyebilecek ekipman ve girdileri kapsıyor. Yakıt ve nakliye faturaları yükselen işletmeler içinse bu harcamalar maliyetler üzerinde hemen hissedilen bir baskı oluşturuyor.

Eylül verileri piyasaları neden şaşırttı?

Eylül ayındaki ihracat artışı, piyasanın yüzde 18 olan medyan tahminini 6 puan aştı. İthalat ise ekonomistlerin katıldığı anketteki en yüksek yüzde 41,5'lik tahmini bile geride bıraktı. Beklenen dış ticaret açığı yaklaşık 1,8 milyar dolardı; gerçekleşen açık bu tahminin üç katından fazla oldu.

Ağustos ayında da ihracat yüzde 24,3 artarak 34,62 milyar dolara çıkmış, ithalat 37,10 milyar dolar olmuştu. Dolayısıyla Eylül'de ihracat artışının yıllık hızı pek değişmezken ithalat çok daha hızlı yükseldi. Aylık açık iki kattan fazla artarak yaklaşık 3,38 milyar dolar büyüdü.

Reklam

Tayland, Ocak-Ağustos döneminde 37,84 milyar dolarlık açık vermişti. Eylül ayında bu açığa tek bir ayda yaklaşık 5,9 milyar dolar daha eklendi. Ağustos, açığın görüldüğü art arda 11. ay olmuştu; Eylül sonucu da ithalatın ihracatı aştığı bu uzun dönemin devam ettiğini gösterdi.

Bu eğilim, Tayland'ın ihracatı artmaya devam ederken 2025'te ekim ayında dış ticaret dengesinin tersine dönmesinin ardından belirginleşti. Ülke o dönemde 3,4 milyar dolarlık açık vermişti. Çin'den yapılan ithalat ve ABD'ye sevkiyatlar o sırada da öne çıkmıştı; her iki ticari ilişki de son verilerde önemini koruyor.

Yapay zekâ talebi ihracatı ve ithalat faturasını artırıyor

Elektronik ürünler, Tayland'ın dış ticaret hesaplarının her iki tarafını da açıklamaya yardımcı oluyor. Yurt dışındaki müşteriler dijital altyapıyla bağlantılı bileşen ve ekipman siparişlerini artırırken Tayland'daki üreticiler de bu talebi karşılamak için ithal makine ve girdiler alıyor. Ekipman alımları, bu ekipmanlarla üretilen mallar daha sonra ihraç edilse bile ülkeye ulaştıkları sırada ithalat faturasına yansıyor.

Eylül ayında küresel imalat faaliyeti güçlendi ve satın alma yöneticileri endeksi 53'e ulaşarak 55 ayın en yüksek seviyesini gördü. Bu endeks, şirket anketleri aracılığıyla iş koşullarındaki değişimleri izliyor. 50'nin üzerindeki bir değer genellikle büyümeye işaret ediyor. Yeni siparişlerdeki artış ve üreticilerin stoklarını yükseltmesi son yükselişi destekledi.

Tayland Ticaret Odası Üniversitesi'ne bağlı Ticaret Stratejileri Enstitüsü (UTCC), Eylül öncesinde elektronikle ilgili ithalatta büyük artış saptadı. Elektronik bileşen ve elektrikli ev aletleri ithalatı, 2026'nın ilk sekiz ayında 40,1 milyar dolar ya da yüzde 92,4 arttı.

Enstitünün verilerine göre, elektronik bileşen ithalatının elektronik ihracatına oranı Ocak-Ağustos 2025'te 1,17 katken 2026'nın aynı döneminde 1,40 kata çıktı. Enstitü, üreticilerin ham madde stokluyor veya üretim değerinin daha küçük bir bölümünü Tayland'da bırakıyor olabileceğini belirtti.

Yerli katma değer, imalat, tasarım ve montaj gibi faaliyetlerle bir ürünün yerel olarak yaratılan değer kısmıdır. Bir fabrika, ithal parçalara büyük harcama yaparken ihracat satışlarını artırabilir. Yerel ücretlere, tedarikçilere ve kâra ne kadar kaynak kalacağı kısmen ürünün ne kadarının Tayland'da üretildiğine bağlıdır.

Reklam

Gıda ve meyve de eylül ayındaki büyümeye katkı sağladı

Eylül ayındaki ihracat artışı teknoloji ürünleriyle sınırlı kalmadı. Kauçuk, dondurulmuş tavuk, evcil hayvan maması, taze durian, mangosten ve longan da büyümeye katkıda bulundu. Güney Tayland'dan meyve tedarikinin sürmesi, taze ürün sevkiyatlarını destekledi.

Tarım ürünlerinin performansı yıl boyunca farklılık gösterdi. UTCC'nin yılın ilk sekiz ayına ilişkin değerlendirmesine göre tarım ürünleri ihracatı yüzde 1,2 gerilerken işlenmiş tarım ürünleri ihracatı yüzde 0,6 arttı. Sanayi ürünleri bu dönemde yüzde 26,5 büyüyerek ihracat artışının büyük bölümünü oluşturdu.

Eylül ayında gıda ve meyve sevkiyatlarının güçlenmesi, ihracat gelirleri için sanayinin öne çıktığı dönemin ardından daha geniş bir kaynak sundu. Yetiştiriciler ve işleyiciler, elektronik üreticilerinden farklı risklerle karşı karşıya. Hava koşulları hasadı etkilerken soğutma, yakıt ve teslimat maliyetleri bozulabilir ürünlerden ihracatçıların elde ettiği geliri belirliyor.

UTCC Ticaret Stratejileri Enstitüsü Direktörü Wichian Kaeowsombat, görünümü etkileyen riskler arasında El Niño ve tarımsal üretim üzerindeki etkilerini saydı. Enstitü, pirinç ve manyokta arz ve kuraklık risklerine yönelik önlemlerin yanı sıra şeker fiyatı sorunlarının ele alınması çağrısında bulundu.

ABD, daha büyük bir müşteri hâline geliyor

Son eylül verilerine göre ihracatın yüzde 26,5'ini oluşturan ABD, Tayland'ın en büyük ihracat pazarı olmayı sürdürdü. UTCC'nin Ocak-Ağustos verilerinde ABD'nin payı yüzde 24,3 olarak kaydedildi; bu ülkeye yapılan sevkiyatlar yüzde 42,6 artışla 64,7 milyar dolara çıktı. Yalnızca ağustosta ABD'ye ihracat yüzde 48,7 artarken Çin'e satışlardaki artış yüzde 15,5 oldu.

ABD'nin önemi kayda değer ölçüde arttı. UTCC'ye göre ABD'nin Tayland ihracatındaki payı 2019'da yüzde 12,7, 2025'te ise yüzde 20,3'tü. Böylece 2026'nın ilk sekiz ayında bu pay, 2019 düzeyinin neredeyse iki katına çıktı.

ABD'den gelen güçlü talep Taylandlı üreticilere büyük bir pazar sağlıyor; ancak bu ülkeye daha fazla bağımlılık, ABD'nin gümrük vergisi kararlarına maruz kalma riskini de yoğunlaştırıyor. Wichian, gelecekteki siparişleri şekillendiren etkenler arasında karşılıklı gümrük vergisi oranlarını, ABD'nin 301. Bölüm kapsamındaki ticaret önlemlerini ve yapay zekâ talebinin kalıcılığını gösterdi. 301. Bölüm, Washington yönetimine haksız bulduğu ticaret uygulamalarına karşı önlem alma yetkisi veriyor.

Enstitüye göre bazı müşteriler, gümrük vergisi önlemleri yürürlüğe girmeden önce siparişlerini erkene aldı. Bu tür alımlar mevcut ihracatı artırırken talebi ilerleyen aylardan öne çekebilir. UTCC, pazarları ve ürünleri çeşitlendirmeyi, Washington'la müzakereleri ilerletmeyi ve önerilen Tayland-AB serbest ticaret anlaşmasını hızlandırmayı tavsiye etti.

Reklam

Ticaret müzakereleri henüz tamamlanmadı

Tayland'ın ihracatı artmayı sürdürürken Bangkok ve Washington nihai bir karşılıklı ticaret anlaşması için çalışıyor. Başbakan Yardımcısı ve Ticaret Bakanı Suphajee Suthumpun, 8 Eylül'de temel konularda uzlaşıldığını ve müzakerelerin nihai metin aşamasına geldiğini söyledi.

Başbakan Anutin Charnvirakul, 20 Eylül'de Washington'ın ek bir koşul öne sürdüğünü belirtti. Anlaşmanın ne zaman tamamlanacağı açıklanmadı. Anutin'in daha sonra ABD'ye yaptığı ziyaret de nihai bir anlaşma duyurusu olmadan sona erdi.

Başlıca gelişmeler şöyle:

  • Ocak-Ağustos 2026: Tayland'ın dış ticaret açığı 37,84 milyar dolara ulaştı.
  • 8 Eylül: Suphajee, ABD ile ticaret müzakerelerindeki temel konularda uzlaşıldığını söyledi.
  • 20 Eylül: Anutin, Washington'ın bir koşul eklediğini açıkladı.
  • 25 Eylül: Anutin, ticari ilişkileri ve yatırımları güçlendirmek amacıyla Londra'ya gitti.
  • 23 Ekim: UTCC, ağustos ayına kadarki verileri kullanarak ihracat görünümünü yayımladı.
  • 26 Ekim: Eylül ayı dış ticaret verileri yaklaşık 5,9 milyar dolarlık aylık açığa işaret etti.

Ticari anlaşmanın önemli konularından biri de menşe kuralları. Bu kurallar, bir ürünün nerede üretilmiş sayılacağını ve belirli bir gümrük vergisi uygulamasından yararlanıp yararlanamayacağını belirliyor. İthal bileşen kullanan üreticiler için Tayland'da tamamlanan üretim faaliyetleri, bitmiş ürünlerin gümrükte tabi olacağı işlemleri etkileyebilir.

Çin'den gelen makineler, büyüyen sanayiyi destekliyor

Çin gümrük verilerine göre bu ülkenin Tayland'a ihracatı Ocak-Ağustos döneminde 83,3 milyar dolar olurken Tayland'dan ithalatı 36 milyar dolarda kaldı. Böylece Çin'in ikili ticaret fazlası 47,3 milyar dolara ulaştı. Ağustos ayında Çin'in Tayland'a ihracatı 11,3 milyar dolar oldu; bu tutar, Tayland'dan yaptığı yaklaşık 5 milyar dolarlık alımın iki katından fazlaydı.

Elektrikli makine ve ekipman, Çin'in ağustos ayında Tayland'a en fazla ihraç ettiği ürün grubuydu. Makine ve mekanik cihazlar da başlıca ihracat kalemleri arasındaydı. Bu durum, Tayland'daki üretimde ithal ekipman ve bileşenlerin oynadığı rolü ortaya koyuyor.

Çin ve Tayland gümrük makamları verilerini farklı yöntemlerle derliyor. Bu nedenle Çin'in ikili ticaret dengesini, Tayland'ın dünya geneliyle yaptığı ticarete ilişkin dengeden ayrı değerlendirmek gerekiyor. Tayland'ın önündeki sanayi meselesi, ihracat sektörleri büyürken ülkede ne kadar daha fazla üretim geliştirebileceği. UTCC, ithal girdilere bağımlılığı azaltmak amacıyla yerli elektronik bileşen üretimine yatırım yapılmasını tavsiye etti.

Reklam

Hürmüz'deki aksama Körfez satışlarını zorluyor

Hürmüz Boğazı'nın uzun süre kapalı kalması, yükselen enerji ve nakliye maliyetleri ile Körfez pazarlarındaki talep düşüşü üzerinden Tayland'ı etkiliyor. Tayland'ın Dubai'deki ticaret tanıtım ofisi, Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) ülkelerine ihracatın 2026'nın Ocak-Ağustos döneminde yüzde 1,68 gerilediğini bildirdi.

Değerli taşlar ve mücevherat hariç tutulduğunda Tayland'ın altı KİK ülkesine ihracatı yaklaşık yüzde 27,73 düştü. Mücevherat toplam ihracatı desteklerken taşıt, elektrikli ev aletleri, konserve ve işlenmiş deniz ürünleri geriledi. Bu fark, bir ürün grubundaki performansın bölgesel ihracat verisini ne ölçüde etkileyebileceğini gösteriyor.

Dubai'deki ofis, Uluslararası Para Fonu'nun (IMF) KİK ekonomisinin 2026'da yüzde 4,8 daralacağı yönündeki öngörülerine atıfta bulundu. En büyük düşüşlerin Kuveyt, Katar ve Bahreyn'de görülmesi bekleniyor. Umman dışındaki KİK ülkelerinde ithalatın yaklaşık yüzde 5 ila 16 gerileyeceği tahmin ediliyor.

Deniz taşımacılığı şirketleri yükleri, Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki Fujairah ile Umman'daki Sohar ve Salalah dâhil alternatif limanlar üzerinden yönlendirip ardından kara yoluyla taşımaya başladı. Bu güzergâhlar süreyi, navlun ve savaş riski sigortası maliyetlerini artırıyor. Protestoların grevlere dönüşmesi hâlinde Taylandlı ihracatçılar Avrupa lojistiğinde de aksamalarla karşılaşabilir.

Dubai ofisinin aktardığı IMF senaryosu, Hürmüz Boğazı'nın mart civarında yeniden açılması durumunda KİK ülkelerinde büyümenin 2027'de yüzde 9,1'e ulaşacağını öngörüyor. İşletmeler stoklarını yenileyip altyapıyı onardıkça Kuveyt'in ithalatı yüzde 25,6, Katar'ınki yüzde 18,8, Bahreyn'inki ise yüzde 18,2 artabilir. Ofis, bu toparlanma döneminde Tayland'ın ihraç edebileceği ürünler arasında gıda, temel ihtiyaç maddeleri, inşaat malzemeleri, taşıtlar ve elektrikli ev aletlerini saydı. Boğazın yeniden açılmasının 2027'nin ikinci yarısına sarkması, toparlanmayı 2028'e erteleyebilir.

Yükseltilen tahminlerin ardından daha yavaş büyüme beklentisi

Tayland Ticaret Politikası ve Stratejisi Ofisi Direktörü Nuntapong Jiralerspong, 2026 ihracat artışı tahminini yüzde 11'den yüzde 15-16'ya yükseltti. İhracatın yüzde 19,6 büyüyerek yaklaşık 404,9 milyar dolara, yani rekor düzeye çıkabileceğini söyledi. Elektronik ürünlere yönelik talep, yapay zekâ altyapısına yapılan yatırımlar ve 2025'in son çeyreğindeki görece düşük ihracat seviyesi bu daha güçlü senaryoyu destekliyor.

UTCC'nin 23 Ekim'deki tahminine göre 2026 ihracatı yüzde 17,8 artışla 401 milyar dolara çıkacak. Enstitü, ABD'ye ihracatı 98,9 milyar dolar, elektronik ürün ihracatını ise 90,8 milyar dolar olarak öngördü. Bu tahmin, Tayland'ın birikimli açığının enstitünün yıl geneli için öngördüğü 41,7 milyar dolarlık açığı şimdiden aştığını gösteren eylül verileri açıklanmadan önce yayımlandı.

Reklam

İki kurum da 2027'de ihracat artışının yavaşlamasını bekliyor, ancak tahminleri farklı. Ticaret Politikası ve Stratejisi Ofisinin ön tahmini yüzde 2-4 aralığında. Bunun nedenlerinden biri, ihracatın 2026'daki yüksek seviyeye kıyasla ölçülecek olması. UTCC ise dış koşullara bağlı olarak yüzde 0,8 ila 11,1 aralığında değişebilecek yüzde 7,4'lük büyüme ve 431 milyar dolarlık ihracat öngörüyor.

UTCC'nin temel senaryosunda 2027 ithalatı 479 milyar dolar, dış ticaret açığı ise 48,1 milyar dolar olarak hesaplanıyor. Dolayısıyla Tayland, ihracatını artırmayı sürdürürken ithal mallara daha fazla harcama yapmaya devam edebilir. İhracat artışının işletmelere ve çalışanlara ne kadar fayda sağlayacağını gelecekteki siparişler, yerli bileşen üretimi, enerji maliyetleri ve ABD pazarına erişim koşulları belirleyecek.

Öne Çıkanlar

  • Eylül ayında ihracat yüzde 24 artarak 38,438 milyar dolara çıktı; art arda 27 aylık büyüme kaydedildi.
  • İthalat yüzde 50,4 artışla 44,296 milyar dolara ulaşarak rekor kırdı ve yaklaşık 5,9 milyar dolarlık açık oluştu.
  • Ocak-Eylül dönemindeki dış ticaret açığı 43,694 milyar dolara çıktı.
  • Elektronik bileşen ihracatı yüzde 66 artarken makine, bileşen ve enerji alımları ithalat harcamalarını yükseltti.
  • Nihai ikili ticaret anlaşması henüz tamamlanmamış olsa da ABD, Tayland'ın en büyük ihracat pazarı olmayı sürdürdü.
  • Hürmüz Boğazı'ndaki aksama Körfez ülkelerindeki talebi zayıflattı ve nakliye maliyetlerini artırdı.
  • Hükümet, 2026 ihracat artışı tahminini yüzde 15-16'ya yükseltti; daha güçlü senaryoda artışın yaklaşık yüzde 19,6'ya ulaşabileceği belirtildi.
  • Hükümet ve üniversite tahminleri, 2027'de ihracat artışının yavaşlayacağına işaret ediyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir