Japonya’nın Ogasawara Adaları yakınlarında meydana gelen 7,0 büyüklüğündeki derin deprem doğu Japonya’da sarsıntılara yol açtı

7 dakikalık okuma
Deep Magnitude 7.0 Earthquake Near Japan's Ogasawara Islands Sends Tremors Across Eastern Japan

Geniş bir alanda hissedilen derin Pasifik depremi

25 Ekim 2026 Pazar günü saat 11.10 sularında Japonya’nın Ogasawara Adaları’nın batısında, ilk belirlemelere göre 7,0 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi. Pasifik Okyanusu’nun yaklaşık 470 kilometre altında başlayan deprem, doğu ve kuzeydoğu Japonya’da sarsıntılara yol açtı. Japonya Meteoroloji Ajansı tsunami tehlikesi bulunmadığını bildirdi.

İçindekiler
  1. Geniş bir alanda hissedilen derin Pasifik depremi
  2. Büyüklük değerleri neden farklı?
  3. Sarsıntı nerelerde kaydedildi?
  4. Derin bir deprem uzak kentlere nasıl ulaştı?
  5. Japonya ve Hawaii için tsunami tehlikesi yoktu
  6. Hasar değerlendirmesi ne söylüyor?
  7. Japonya’nın deprem geçmişi olaya bağlam kazandırıyor
  8. Öne Çıkanlar

Japonya Meteoroloji Ajansı, 25 Ekim saat 11.17’de yayımladığı ilk deprem duyurusunda merkez üssünün Ogasawara Adaları’nın batısında, 28,0 derece kuzey enlemi ve 139,9 derece doğu boylamında olduğunu belirtti. Duyuruda depremin büyüklüğü 7,0, derinliği yaklaşık 470 kilometre olarak verildi; Ogasawara köyünde en yüksek sismik şiddet 3 olarak kaydedildi. Tsunami açıklamasında, “Bu deprem nedeniyle tsunami tehlikesi bulunmuyor” denildi.

En güçlü sarsıntı, Japonya’nın 0’dan 7’ye kadar uzanan sismik şiddet ölçeğinde, yerleşimin bulunduğu Chichijima ve Hahajima adalarında 3 olarak kaydedildi. İlk etapta can kaybı veya hasar bildirilmedi. Yetkililer olası artçı sarsıntılara karşı sismik hareketliliği izlemeyi sürdürdü.

ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu (USGS) depremin büyüklüğünü 6,5, derinliğini ise 492,4 kilometre olarak ölçtü. Her iki kurum da depremin okyanusun yüzlerce kilometre altında meydana geldiğini belirtti. Bu derinlik, geniş bir alanda görece hafif sarsıntıya yol açan depremin açıklanmasında önemli bir unsur oldu.

Ocak 2025’e ait ulusal nüfus istatistikleri kullanılarak yapılan hesaplamaya göre, sismik şiddetin en az 1 olarak kaydedildiği belediyelerin toplam nüfusu 34.539.637’ydi. Bu kişilerin 8.916.834’ü, yani yüzde 25,8’i 65 yaş ve üzerindeydi. Bu rakamlar, ölçüm cihazlarının hissedilebilir düzeyde sarsıntı kaydettiği yerlerde yaşayan nüfusu gösteriyor.

Bonin Adaları olarak da bilinen Ogasawara Adaları, Tokyo ana karasının çok güneyinde yer alıyor ve Tokyo Metropol Yönetimi’ne bağlı bulunuyor. Ada grubunun nüfusu yaklaşık 2.500. Pazar günkü deprem, yerin derinliklerinde yayılan sismik dalgalar aracılığıyla Pasifik’teki bu uzak toplulukla Japonya’nın çok daha geniş bir bölümünü birbirine bağladı.

Japonya Meteoroloji Ajansı depremin Tokyo’nun yaklaşık 1.000 kilometre güneyinde meydana geldiğini bildirdi. USGS’nin konum bilgileri de merkez üssünün Kushimoto’nun 729 kilometre güney güneydoğusunda, Shizuoka’nın ise 807 kilometre güneyinde olduğunu gösterdi. Bu veriler, depremin kıyıdan ne kadar uzakta meydana geldiğini ortaya koyuyor.

Reklam

Büyüklük değerleri neden farklı?

Japonya Meteoroloji Ajansı’nın ilk belirlemesinde 7,0 olarak açıkladığı büyüklük ile USGS’nin ölçtüğü 6,5, aynı depremi ifade ediyor. Avrupa-Akdeniz Sismoloji Merkezi başlangıçta büyüklüğü 6,3 olarak açıkladı, daha sonra USGS’nin ölçümüyle aynı olan 6,5 değerini yayımladı.

Büyüklük tahminleri sismik kayıtlardan hesaplanıyor. İzleme kurumları farklı cihaz kümeleri ve hesaplama yöntemleri kullanabiliyor; daha fazla kayıt elde edildikçe ilk tahminler de değişebiliyor. Güncellemeleri takip edenler için en doğru yaklaşım, her değeri açıklayan kurumla birlikte değerlendirmek.

Derinlik ölçümleri de farklılık gösterdi. Japonya Meteoroloji Ajansı depremin yaklaşık 470 kilometre derinlikte başladığını bildirirken USGS 492,4 kilometre, Çin Deprem Ağları Merkezi ise 480 kilometre derinlik verdi. Her ölçüm, depremin yıkıcı sarsıntıların sıklıkla başladığı sığ yer kabuğunun çok altında meydana geldiğini gösteriyor.

Büyüklük ve şiddet farklı sorulara yanıt verir. Büyüklük, depremin kaynağındaki boyutunu; şiddet ise belirli bir noktada hissedilen sarsıntıyı tanımlar. Bu nedenle tek bir deprem, farklı kasaba ve adalarda çok sayıda şiddet değeriyle kaydedilebilir.

Sarsıntı nerelerde kaydedildi?

Ogasawara köyünde en yüksek sismik şiddet olan 3 kaydedildi. Ana karada ise Tokyo’nun Chiyoda semtinde, Yokohama ve Kawasaki’nin bazı kesimlerinde ve Miyagi, Fukushima, Ibaraki, Tochigi ve Saitama’nın da aralarında bulunduğu çeşitli prefektörlüklerdeki belediyelerde şiddet 2 ölçüldü.

Chiba prefektörlüğünde Katori, Mutsuzawa, Ichihara, Urayasu ve Tateyama’nın yanı sıra başka belediyelerde ve Chiba kentinin Chuo ile Mihama semtlerinde şiddet 2 kaydedildi. Prefektörlüğün diğer birçok kesiminde ise şiddet 1 ölçüldü.

Daha hafif sarsıntılar ülkenin daha geniş bir bölümüne yayıldı. Kuzeydoğuda Iwate prefektörlüğündeki Morioka ve Aomori prefektörlüğündeki Hashikami’de; ayrıca Niigata, Yamanashi, Nagano ve Shizuoka’daki bazı yerlerde şiddet 1 kaydedildi. Tokyo’nun merkezinin büyük bölümü de şiddet 1 olarak ölçüldü.

Bu dağılım, merkez üssüne olan mesafenin bölge sakinlerinin ne hissettiğini tek başına açıklayamayacağını gösteriyor. Sismik dalgalar yer altında farklı malzemelerden geçiyor; yerel zemin koşulları da yüzeyde ölçülen sarsıntıyı etkileyebiliyor.

Reklam

Derin bir deprem uzak kentlere nasıl ulaştı?

Ogasawara Adaları, Pasifik levhasının Filipin Denizi levhasının altına ilerlediği Izu-Bonin-Mariana bölgesinde bulunuyor. Tektonik levha, Dünya’nın dış katmanlarını oluşturan ve hareket eden dev bir bloktur. Bir levhanın diğerinin altına daldığı yerlerde, yüzeyin çok altında depremler meydana gelebilir.

Pazar günkü sarsıntıların, alçalan Pasifik levhası boyunca yayılarak doğu ve kuzeydoğu Japonya’nın uzak kesimlerine ulaşmış olduğu düşünülüyor. Depremin derinliği nedeniyle doğrudan kaynak noktasının üzerinde bulunan topluluklar bile yüzlerce kilometre kayaçla deprem kaynağından ayrılıyordu.

Merkez üssü, depremin başladığı noktanın Dünya yüzeyindeki dikey izdüşümüdür. Depremin asıl başlangıç noktası yer altındadır. Bu ayrım önemlidir: merkez üssünün açık denizde olduğunu söylemek, kırılmanın deniz tabanının ne kadar altında gerçekleştiğini açıklamaz.

Ogasawara, geçmişte de dikkat çekici bir örneğe sahne oldu. 2015’te 664 kilometre derinlikte meydana gelen 7,9 büyüklüğündeki bir deprem Japonya’nın neredeyse tamamında hissedildi. Tokyo’da asansörler durdu ancak can kaybı olmadı. USGS’nin son deprem için verdiği derinlik baz alındığında, bu deprem pazar günkü depremden yaklaşık 172 kilometre daha derinde meydana gelmişti.

2015’teki deprem, pazar günkü sarsıntıların geniş alana yayılmasını somut biçimde karşılaştırmak için bir örnek sunuyor. Kaynağın uzak ve çok derinde olması, ada zincirinden uzaktaki kentlerde sarsıntı hissedilmesine engel olmayabiliyor.

Japonya ve Hawaii için tsunami tehlikesi yoktu

Japonya Meteoroloji Ajansı deprem nedeniyle tsunami tehlikesi bulunmadığını bildirdi. Pasifik Tsunami Uyarı Merkezi de 25 Ekim saat 02.24 UTC’de yayımladığı bültende tsunami tehlikesi olmadığını açıkladı. ABD Ulusal Hava Durumu Servisi, Hawaii için tsunami nöbeti uygulanmadığını doğruladı.

Tsunamiler, bir hareketin büyük miktarda suyu yerinden oynatmasıyla oluşur. Depremlerde bu durum genellikle okyanus tabanına yakın bir hareketin deniz tabanını yükseltmesi veya alçaltmasıyla meydana gelir. Pazar günkü deprem deniz tabanının yüzlerce kilometre altında başladı ve olayı değerlendiren kurumlar tsunami uyarısı yayımlamadı.

Deprem kayıtları ve tsunami değerlendirmeleri sırasıyla şöyleydi:

  • 25 Ekim saat 02.09 UTC: USGS depremi kaydetti. Bu saat Japonya’da yaklaşık 11.09’a karşılık geliyor.
  • Japonya saatiyle yaklaşık 11.10: Japonya Meteoroloji Ajansı ilk açıklamasında depremin Ogasawara Adaları’nın batısında meydana geldiğini ve ilk büyüklük tahmininin 7,0 olduğunu bildirdi.
  • 02.24 UTC: Pasifik Tsunami Uyarı Merkezi tsunami tehlikesi bulunmadığını belirten bültenini yayımladı.

Deprem meydana geldiğinde Hawaii’de yerel saatle yaklaşık 16.09’du ve tarih 24 Ekim Cumartesi’ydi. Japonya’da ise pazar sabahıydı. Deprem duyurularındaki farklı tarihler, Pasifik’in iki yakasındaki saat dilimlerinden kaynaklanıyor.

Reklam

Hasar değerlendirmesi ne söylüyor?

USGS, tahmini can kaybı ve ekonomik kayıplar için Yeşil alarm yayımladı. Bu, can kaybı ve hasar olasılığının düşük olduğuna işaret ediyor. Değerlendirme, ilk aşamada yaralanma veya maddi hasar bildirilmemesiyle uyumluydu.

Yeşil alarm, deprem ve sarsıntıya maruz kalması beklenen bölgeler temelinde hazırlanan erken bir tahmindir. Binalar ve topluluklarla ilgili doğrulanmış bilgiler yerel değerlendirmelerle elde edilir. Kesin hasar değerlendirmesi henüz mevcut değildi.

USGS değerlendirmesinde bölgedeki yapıların büyük bölümünün deprem sarsıntılarına dayanıklı olduğu belirtildi; ağır ahşap iskeletli yapılar ile donatılı veya kuşatılmış yığma yapılar ise hassas yapı türleri arasında sayıldı. Yığma yapılarda tuğla veya beton blok gibi malzemeler kullanılır; kuşatılmış yığma yapılarda duvarları çevreleyen destek beton elemanlar bulunur.

Nüfus hesabı, tahmini kayıpların düşüklüğünün yanı sıra depremin eriştiği alanın ölçeğini de anlamaya yardımcı oluyor. Sismik şiddetin en az 1 ölçüldüğü belediyelerde 34,5 milyondan fazla kişi yaşıyordu; ancak kaydedilen en yüksek şiddet yalnızca 3’tü. Geniş bir coğrafi alanda hissedilmek ile belirli bir yerde güçlü sarsıntı yaşanması, depremin farklı özellikleridir.

Bu belediyelerde 65 yaş ve üzerindekiler nüfusun dörtte birinden biraz fazlasını oluşturuyordu. Bu yaş dağılımı, özellikle sarsıntı sonrasında hareket etmekte veya evlerini kontrol etmekte yardıma ihtiyaç duyabilecek kişiler için destek ve iletişim planlamasında önem taşıyor.

Japonya’nın deprem geçmişi olaya bağlam kazandırıyor

Japonya, dört büyük tektonik levhanın kesiştiği bir bölgede yer alıyor ve büyüklüğü 6 veya daha fazla olan depremlerin yaklaşık yüzde 10’unu yaşıyor. Pazar günkü deprem de bu aktif bölgede meydana geldi; ancak derinliği ve tsunami olmaması, bölge sakinleri üzerindeki ilk etkileri belirledi.

Mart 2011’deki 9,0 büyüklüğündeki deprem ve tsunami, deprem büyüklüğü, konumu ve deniz tabanındaki hareketin farklı bir birleşiminin ne kadar yıkıcı olabileceğini gösteriyor. Afetle bağlantılı nedenlerden kaynaklanan ölümler de hesaba katıldığında 22.303 kişi hayatını kaybetti veya kayboldu; felaket ayrıca Fukushima nükleer santralindeki kazayı tetikledi.

Pazar günkü depremde öne çıkan gelişmeler daha sınırlıydı: geniş bir alana yayılan sarsıntı, Japonya ve Hawaii için tsunami tehlikesi bulunmaması ve ilk aşamada can kaybı veya hasar bildirilmemesi. Yetkililer olası yeni sismik hareketleri izlemeyi sürdürürken ilk değerlendirmeler ciddi kayıp olasılığının düşük olduğuna işaret etti.

Reklam

Öne Çıkanlar

  • Deprem, 25 Ekim 2026’da Japonya saatiyle yaklaşık 11.10’da Ogasawara Adaları’nın batısında meydana geldi.
  • Japonya Meteoroloji Ajansı depremin büyüklüğünü 7,0, derinliğini yaklaşık 470 kilometre olarak açıkladı; USGS ise büyüklüğü 6,5, derinliği 492,4 kilometre olarak ölçtü.
  • Chichijima ve Hahajima’da en yüksek sismik şiddet 3 olarak kaydedildi; doğu ve kuzeydoğu Japonya’nın farklı kesimlerinde daha hafif sarsıntılar hissedildi.
  • Sismik şiddetin 1 veya daha yüksek kaydedildiği belediyelerin toplam nüfusu yaklaşık 34,5 milyondu.
  • Japonya ve Pasifik’teki tsunami yetkilileri tsunami tehlikesi bulunmadığını bildirdi; Hawaii için tsunami nöbeti uygulanmadı.
  • İlk aşamada can kaybı veya hasar bildirilmedi. USGS, kayıp olasılığının düşük olduğuna işaret eden Yeşil alarm yayımladı.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir