Hindistan, 84.084 Crore Rupilik Derin Deniz Petrol Arama Programı İçin Maliyet Paylaşım Kurallarını Belirledi

9 dakikalık okuma
India Sets Cost Sharing Rules for Rs 84,084 Crore Deepwater Oil Exploration Scheme

Açık Deniz Sondajının Riskini Kamu Finansmanı Paylaşacak

Hindistan, onaylanan 84.084 crore rupilik bütçeye sahip Samudra Manthan açık deniz arama programı kapsamında 56 arama kuyusunun maliyetinin yarısına kadarını, dört bilimsel kuyunun ise potansiyel olarak tüm maliyetini karşılayacak. Uygulama kuralları, desteği her arama kuyusu için 675 crore rupi, her bilimsel kuyu için 1.350 crore rupi ile sınırlıyor.

İçindekiler
  1. Açık Deniz Sondajının Riskini Kamu Finansmanı Paylaşacak
  2. Her Kuyuya Ne Kadar Destek Verilecek?
  3. Kimler Yararlanabilir, Ödemeler Ne Zaman Yapılır?
  4. Hükümet Katkısını Ne Zaman Geri Alacak?
  5. Sondajdan Önce Sismik Araştırmalar Yapılacak
  6. Ortak Tesisler Atıl Keşifleri Birbirine Bağlayabilir
  7. İmalat Bölgeleri Programı Kuyuların Ötesine Taşıyor
  8. Hindistan'ın Enerji Arzında Ne Değişebilir?
  9. Uygulamayı Kim Denetleyecek, Sırada Ne Var?
  10. Öne Çıkanlar

Başbakan Narendra Modi başkanlığındaki Birlik Kabinesi, Ulusal Açık Deniz Arama Programı'nı 31 Temmuz 2026'da onayladı. Kabine onay açıklaması, uygulama için 2030-31 mali yılını son tarih olarak belirliyor ve sismik araştırmaları, sondajı, ortak üretim altyapısını ve yerli imalatı bir araya getiren bir program tanımlıyor.

Petrol ve Doğal Gaz Bakanlığı, şirketlerin nasıl destek alabileceğini, ödemelerin ne zaman yapılacağını ve hükümetin katkısını ne zaman geri almaya başlayacağını açıkladı. 2026-27 mali yılı hazırlık dönemi olarak belirlendi; I. Aşama harcamalarının ise 2027-28'den 2030-31'e kadar yapılması planlanıyor.

Petrol Bakanı Neeraj Mittal, uygulama kılavuzunun önsözünde müdahalenin boyutunu şöyle ifade etti:

son dönemde gerçekleştirilen en iddialı petrol ve gaz arama-üretim müdahalesi

Mittal, programın Hindistan'ın rezervlerine 600 milyon ton petrol eşdeğerinden fazla katkı sağlayabileceğini söyledi. Petrol eşdeğeri, petrol ve gazda bulunan enerjiyi ortak bir ölçüyle ifade eder ve iki yakıtın birlikte hesaplanmasına imkân tanır.

Temel anlaşma basit: Kamu kaynakları, açık deniz kaynaklarını aramanın yüksek maliyetinin bir kısmını üstlenecek; sınırları aşan maliyetlerden ise işletmeciler sorumlu olacak. Başarılı projelerde hükümet desteği zamanla geri alınacak. Keşifler, üretim ve geri ödeme; sondajın sonuçlarına ve kaynakların ticari olarak geliştirilebilir olup olmadığına bağlı olacak.

Reklam

Her Kuyuya Ne Kadar Destek Verilecek?

Kılavuzda derin deniz sahaları, su derinliğinin 400 metreden fazla olduğu; ultra derin deniz sahaları ise 1.500 metreden fazla olduğu alanlar olarak tanımlanıyor. Bu bölgelerde sondaj, özel gemiler, ekipman ve teknik hizmetler gerektiriyor. Şirketler ayrıca deniz tabanının altındaki kayaçlar ve akışkanlarla ilgili belirsizlikle karşı karşıya.

Krishna-Godavari, Cauvery, Mahanadi ve Andaman havzalarındaki bazı kuyuların maliyeti 125 milyon ila 150 milyon dolar arasında olabilir. Arama kuyusu, şirket bir sahayı geliştirmeye karar vermeden önce petrol veya gaz arar. Kullanılabilir yakıtı yetersiz miktarda bulan bir kuyu, işletmeciye ciddi bir maliyet bırakırken üretim geliri sağlamayabilir.

56 arama kuyusu için destek, fiilî maliyetlerin yüzde 50'sine kadarını karşılayacak ve kuyu başına en fazla 675 crore rupi olacak. Örneğin, uygun bulunan ve maliyeti 1.000 crore rupi olan bir kuyu 500 crore rupiye kadar destek alabilir. Maliyeti 1.600 crore rupi olan bir kuyuda destek 675 crore rupilik üst sınıra ulaşır; kalan 925 crore rupiden işletmeci sorumlu olur.

Dört stratigrafik kuyunun amacı farklı. Bu kuyular, gelecekteki aramalar için umut vadeden bölgelerin belirlenmesine yardımcı olmak üzere ağırlıklı olarak yer altındaki kaya katmanlarını ve jeolojik yapıları inceliyor. Bu kuyular, her biri en fazla 1.350 crore rupi olmak üzere maliyetlerin yüzde 100'üne kadar destek alabilecek.

İzin verilen en yüksek tutarlar üzerinden hesaplandığında 56 arama kuyusu 37.800 crore rupi, dört stratigrafik kuyu ise 5.400 crore rupi destek alabilir. Toplam 43.200 crore rupi, programın 84.084 crore rupilik bütçesinin yaklaşık yüzde 51,4'üne karşılık geliyor.

Kimler Yararlanabilir, Ödemeler Ne Zaman Yapılır?

Sondaj desteğine yalnızca kamuya ait şirketler veya bunların liderlik ettiği konsorsiyumlar başvurabilir. Uygunluk ayrıca, işletmecilerin sözleşmeleri kapsamında hükümetle gelir paylaştığı Gelir Paylaşımı Sözleşmesi rejimi kapsamında verilen bloklarla sınırlı.

Reklam

Hükümet aksini belirtmediği sürece üretim paylaşımı sözleşmelerine ve kömür yatağı metanı düzenlemelerine tabi bloklar destek kapsamı dışında. Kanıtlanmış bir keşiften üretim yapmak üzere açılan üretim kuyuları da destek çerçevesine dahil değil.

Ödemeler, çalışmalar başlamadan önce peşin olarak yapılmayacak; sondaj aşamalarına göre aktarılacak. Sondaj, onaylanan kuyu derinliğinin yüzde 40'ına ulaştığında işletmeciler onaylanmış desteğin yüzde 40'ını alacak. Kalan yüzde 60 ise kuyu tamamlandıktan ve raporu onaylandıktan sonra ödenecek.

Arama desteği kapsamında azami 675 crore rupi onaylanan bir kuyu için bu taksitler 270 crore ve 405 crore rupi olur. Bu nedenle şirketlerin çalışmaları başlatmak ve gerekli aşamalar boyunca sürdürmek için finansman bulması gerekecek.

Onaylanan sınırları aşan harcamalardan işletmeciler sorumlu olacak. Maliyet aşımları kendiliğinden ek destek hakkı doğurmayacak; sondaj taahhütlerinin yerine getirilmemesi uygunluğu riske atabilecek. Taahhüt edilen sondajı tamamlamak yerine ceza ödemek de destekten yararlanma imkânını etkileyebilir.

Hükümet Katkısını Ne Zaman Geri Alacak?

Hükümet, ticari üretimin başlamasından yedi yıl sonra veya işletmeci arama ve geliştirme maliyetlerinin yüzde 50'sini geri kazandığında (hangisi önce gerçekleşirse) katkısını geri almaya başlayacak. Ticari üretim, projenin arama aşamasını geride bırakıp satışa yönelik yakıt üretmeye başlaması anlamına geliyor.

Bu takvim, işletmecilere keşfi geliştirmeleri ve geri ödeme başlamadan önce gelir elde etmeleri için zaman tanıyor. Arama ve geliştirme maliyetlerinin yarısını görece hızlı biçimde karşılayan bir proje, yedi yıl dolmadan geri ödeme eşiğine ulaşacak.

Geri alınacak tutar enflasyona göre güncellenmeyecek. Böylece aradan geçen yıllarda paranın değerindeki değişimi yansıtacak şekilde artırılmayacak ve nominal rupi tutarı olarak kalacak.

Kamu finansmanı böylece şirketin başlangıçtaki mali riskini azaltırken başarılı projelerden devletin katkısını geri alabileceği bir yol da sağlıyor. İşletmecilerin yine de jeolojik belirsizliği yönetmesi, kalan maliyetleri finanse etmesi ve sözleşmelerinde öngörülen çalışmaları tamamlaması gerekiyor.

Reklam

Sondajdan Önce Sismik Araştırmalar Yapılacak

Kabine programı, açık deniz havzalarındaki sismik verilerin toplanmasını, işlenmesini ve yorumlanmasını kapsıyor. Sismik araştırmalar, deniz tabanının altındaki kaya oluşumlarının görüntüsünü oluşturmak ve şirketlerin sondaj yapılacak yeri seçmesine yardımcı olmak için ses dalgalarından ve bunların yankılarından yararlanıyor.

Hükümet, açık deniz alanlarının neredeyse tamamının aramaya açıldığını ve Ulusal Veri Deposu'nun güçlendirildiğini belirtiyor. Samudra Manthan, erişim ve veri yönetimindeki bu değişikliklere jeolojik bilgi ve sondaj için kamu yatırımlarını ekliyor.

Açıklanan bütçe dağılımında sismik verilere 28.534 crore rupi, 60 kuyuya 43.200 crore rupi, ortak altyapı merkezlerine 10.000 crore rupi ve imalat ile hizmet bölgelerine 2.000 crore rupi ayrılıyor. Uygulama kılavuzunda her bileşen için ayrı bir tahsis belirtilmiyor. Açıklanan dört tutarın toplamı 83.734 crore rupi; onaylanan bütçenin 350 crore rupilik kısmı bu dağılımın dışında kalıyor.

Bu nedenle program, sismik çalışmalar ayrı sayılarak dört ana yatırım bileşeni şeklinde veya sondajı, ortak tesisleri ve sanayi bölgelerini kapsayan üç operasyonel müdahale alanı olarak tanımlanabilir. Kabine açıklamasında dijital program yönetimi, eğitim, teknoloji kullanımı ve uluslararası tanıtımın yanı sıra bu dört faaliyetin tamamına yer veriliyor.

Ortak Tesisler Atıl Keşifleri Birbirine Bağlayabilir

Ortak açık deniz üretim altyapısına yönelik desteğin ilk odağı Mahanadi havzası olacak; Kutch'a ise sembolik bir fon ayrılması planlanıyor. Bu destek, küçük veya atıl durumdaki birden fazla keşfin ortak bir üretim sistemine bağlanmasına yardımcı olmayı amaçlıyor.

Atıl bir keşifte petrol veya gaz bulunur ancak mevcut koşullarda bu kaynaklar ekonomik olarak geliştirilemez. Küçük bir saha, sondajda yakıt bulunmuş olsa bile kendi işleme ekipmanının ve ihracat boru hattının maliyetini karşılamakta zorlanabilir.

Ortak tesisler, birden fazla keşfin aynı ekipmanı kullanmasına imkân tanır. Destek kapsamındaki varlıklar arasında birden fazla kuyudan gelen akışları toplayan denizaltı manifoldu, bu akışları taşıyan ana boru hatları, merkezi işleme platformları ve ortak yüzer üretim üniteleri bulunuyor.

Reklam

Hükümet bu altyapı için uygulanabilirlik açığı finansmanı kullanacak. Başka bir deyişle bu, başka yönlerden yararlı bir projenin önündeki finansman açığını kapatmak amacıyla sağlanan kamu desteği. Harcama için bakan onay vermeden önce tekliflerin Kamu Yatırım Kurulu'ndan geçmesi gerekiyor.

Sondaj ve altyapı bileşenleri, aynı ticari sorunun farklı aşamalarına odaklanıyor. Arama desteği, kaynak arama maliyetini karşılamaya yardımcı oluyor. Ortak tesisler ise birden fazla keşfin üretime geçirilme maliyetini düşürebiliyor.

İmalat Bölgeleri Programı Kuyuların Ötesine Taşıyor

Bir veya daha fazla petrol ve gaz imalat ve hizmet bölgesi, ortak hizmet altyapısı ile test ve sertifikasyon tesisleri sağlayacak. Amaç, açık deniz faaliyetleri genişlerken yerli ekipman üreticileriyle hizmet şirketlerini de desteklemek.

Kabine açıklamasına göre Samudra Manthan'ın önemli ölçüde istihdam yaratması ve arama ile üretim genelinde yatırımı teşvik etmesi bekleniyor. Program ayrıca beceri geliştirme, teknoloji kullanımı, sektörle iletişim ve uluslararası tanıtım faaliyetlerini de içeriyor; böylece fiziksel varlıklara yönelik ödemelerin ötesine geçiyor.

Sanayi bölgeleri, Ticaret Bakanlığı'nın ticaret teşvik dairesi tarafından yürütülen ayrı bir altyapı programı olan BHAVYA ile birlikte geliştirilebilir. Kılavuz iki programın bütçeleri arasında bir sınır çiziyor: BHAVYA'daki finansman açığı Samudra Manthan için ek bir yükümlülük doğurmayacak.

Hükümet ayrıca, Petrol ve Doğal Gaz Kurumu (ONGC) ile Oil India'nın performans ölçütlerini değiştirerek aramaya daha fazla ağırlık verdi. 2025 tarihli Petrol Sahaları (Düzenleme ve Geliştirme) Değişiklik Yasası, açık deniz hamlesine eşlik eden daha geniş yasal değişikliklerin bir parçası.

ONGC, haziran ayında Hindistan'ın batı kıta sahanlığındaki 43 bloğu kapsayan Batı Açık Deniz Havzası sahaları için bp ile teknik hizmet sözleşmesi imzaladı. Bu düzenleme, açık deniz faaliyetlerinin verimliliğini artırmaya yönelik daha geniş çabalara ayrı bir teknik ortaklık ekliyor.

Hindistan'ın Enerji Arzında Ne Değişebilir?

Petrol Bakanlığı, başarılı aramaların yıllık yurt içi petrol ve gaz üretiminin 454,46 milyon varil petrol eşdeğerinden 586,40 milyona yükselmesine yardımcı olabileceğini tahmin ediyor. Bu, 131,94 milyon varil petrol eşdeğeri veya yaklaşık yüzde 29'luk bir artış anlamına geliyor.

Reklam

Bakanlık ayrıca hidrokarbon kaynak tabanının 11,73 milyar varil petrol eşdeğerinden 16,13 milyara çıkacağını öngörüyor. Aradaki fark 4,40 milyar varil, yani yaklaşık yüzde 37,5. Kaynak tabanı, tahmin edilen hidrokarbon miktarını; yıllık üretim ise bir yılda fiilen çıkarılan miktarı ifade ediyor.

Kabinenin rezervlere 600 milyon ton petrol eşdeğerinden fazla katkı beklentisi, varil yerine ton ölçüsünü kullanıyor. Rezervler, belirli koşullar altında çıkarılabilir olduğu değerlendirilen miktarları ifade ediyor. Dolayısıyla rezerv hedefiyle daha geniş kaynak tahmini farklı ölçütleri tanımlıyor.

Hükümet, programın yıllık ham petrol ithalat faturasını yaklaşık 1 trilyon rupi, yani 1 lakh crore rupi azaltabileceğini tahmin ediyor. Dünyanın üçüncü büyük petrol tüketicisi olan Hindistan'ın yıllık ham petrol ithalat faturası yaklaşık 144 milyar dolar.

Hükümete göre mevcut yurt içi sahalarda üretim her yıl doğal nedenlerle yüzde 6 ila 7 düşüyor. Bu nedenle yeni keşiflerin, büyümeyi desteklemenin yanı sıra eski sahalardaki azalan üretimi de telafi etmesi gerekiyor. Öngörülen üretim artışları ve ithalat tasarrufları, arama sonuçlarına ve ardından yapılacak geliştirme çalışmalarına bağlı.

Uygulamayı Kim Denetleyecek, Sırada Ne Var?

Güçlendirilmiş bir yönlendirme komitesine Kabine Sekreteri başkanlık edecek. Petrol bakanının başkanlık ettiği yürütme komitesi nihai değerlendirmeyi yapacak. Ortak sekreter düzeyinde bir yetkilinin yöneteceği program birimi ise günlük izlemeyi yürütecek.

Hidrokarbonlar Genel Müdürlüğü, uygulayıcı ve koordinasyon kurumu olarak dijital izleme sistemi üzerinden ilerlemeyi takip edecek. Kurumun çalışmaları, program harcamalarını sondaj kilometre taşlarına, tamamlanan raporlara ve diğer uygulama koşullarına bağlayacak.

Temel süreç, siyasi duyurudan hazırlık aşamasına ve ardından harcamalara uzanıyor:

  • 15 Ağustos 2025: Modi, Hindistan'ın açık deniz enerji potansiyelini geliştirmek için modern bir Samudra Manthan'ın ana hatlarını çizdi.
  • 31 Temmuz 2026: Birlik Kabinesi, 84.084 crore rupilik bütçeyle programı onayladı.
  • 2026-27 mali yılı: Hazırlık çalışmalarının yapılması planlanıyor.
  • 2027-28 ila 2030-31 mali yılları: I. Aşama harcamalarının yapılması ve uygulamanın 2030-31'e kadar sürmesi planlanıyor.

Öncelikli görev, çerçeveyi uygun sondaj tekliflerine, onaylanmış altyapı projelerine ve ödeme koşullarını karşılayan çalışmalara dönüştürmek. Şirketler için pratik fayda, başlangıçtaki arama faturasının küçülmesi. Hükümetin elde edeceği karşılık ise keşiflerin üretken sahalara dönüşmesine ve daha güçlü bir yerli tedarik sanayisini desteklemesine bağlı.

Öne Çıkanlar

  • Samudra Manthan'ın 2030-31 mali yılına kadar geçerli, onaylanmış 84.084 crore rupilik bütçesi bulunuyor.
  • 56 arama kuyusunun maliyetinin yarısına kadar destek verilecek; kuyu başına destek 675 crore rupiyle sınırlı.
  • Dört stratigrafik kuyuya maliyetlerinin tamamı için, kuyu başına en fazla 1.350 crore rupi destek sağlanabilecek.
  • 60 kuyunun tamamı için azami destek 43.200 crore rupiye, yani program bütçesinin yaklaşık yüzde 51,4'üne ulaşıyor.
  • Sondaj ödemeleri ilerleme ve tamamlanma koşullarına bağlı; onaylanan sınırları aşan maliyetlerden işletmeciler sorumlu.
  • Geri ödeme, ticari üretimin başlamasından yedi yıl sonra veya işletmecinin arama ve geliştirme maliyetlerinin yarısını karşılamasıyla, hangisi önce gerçekleşirse başlayacak.
  • Sismik araştırmalar, ortak açık deniz tesisleri ve imalat bölgeleri diğer başlıca yatırım alanlarını oluşturuyor.
  • Hükümet, 600 milyon ton petrol eşdeğerini aşan rezerv artışı bekliyor; sonuçlar başarılı arama ve geliştirme çalışmalarına bağlı.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir