Dört uçak Probolinggo’da yedek pisti test etti
İki F-16 Fighting Falcon jeti ve iki Embraer EMB-314 Super Tucano uçağı, 22 Ekim 2026’da Doğu Cava’daki Pasuruan–Probolinggo Otoyolu’ndan havalandı ve buraya iniş yaptı. Tatbikatta, normalde sürücülerin kullandığı bir güzergâhın, olağan havaalanları kullanılamaz hâle geldiğinde askerî uçuşları destekleyip destekleyemeyeceği test edildi.
İçindekiler
- Dört uçak Probolinggo’da yedek pisti test etti
- Otoyol hangi durumda piste dönüşür?
- Hazırlıklar uçuşlardan iki ay önce başladı
- Trafik yönlendirmeleri pist alanının ötesini kapsadı
- Lampung’dan Doğu Cava’ya
- Başka yollar da değerlendiriliyor veya hazırlanıyor
- Yakındaki asfalt denemesinin amacı farklıydı
- Sakinler izlerken polis kayıp motosiklet iddialarını inceledi
- Öne Çıkanlar
Tatbikatta, 834. kilometre ile 837+500 kilometre arasındaki kesim kullanıldı. Otoyol Düzenleme Kurumu Başkanı Ni Komang Rasminiati, bu kesimin uzunluğunu 3,5 kilometre olarak belirtirken Hava Kuvvetleri açıklamalarında üç kilometre denildi. Kilometre işaretleri arasındaki mesafe 3,5 kilometre. Ni Komang, genişliğin 24,2 metre olduğunu söyledi.
Hava Kuvvetleri Komutanı Mohamad Tonny Harjono, tatbikatın Endonezya’nın bu türden ikinci otoyol denemesi olduğunu, ilk denemenin 11 Şubat 2026’da Lampung’da yapıldığını söyledi. Amaç, acil bir durumda hava operasyonlarını sürdürmek için ordunun seçeneklerini artırmaktı.
Harjono, Probolinggo’daki tatbikatın amacını şöyle açıkladı:
Bu tatbikat, TNI AU’nun operasyonel hazırlığı ve mevcut altyapıyı, özellikle otoyolları, hava kuvvetleri operasyonları için alternatif pistler olarak kullanma kapasitemizi sınama çabalarının bir parçasıdır.
TNI AU olarak bilinen Endonezya Hava Kuvvetleri, iki üsten uçakları bir araya getirdi. Super Tucano’lar, Malang’daki Abdulrachman Saleh Hava Üssü’nde konuşlu 21. Hava Filosundan geldi. F-16’lar ise Iswahjudi Hava Üssü’ndeki 3. Hava Filosundan geldi.
Bölge sakinleri ve sürücüler açısından tatbikat, yolun işleyişinde geçici bir değişiklik anlamına da geliyordu. Trafik başka güzergâhlara yönlendirildi, beton orta refüj bariyerleri kaldırıldı ve güzergâhın normal hizmetine dönebilmesi için yol güvenliği ekipmanlarının yeniden yerleştirilmesi gerekti.
Otoyol hangi durumda piste dönüşür?
Harjono, otoyolların yalnızca sınırlı durumlarda, özellikle mevcut pistler, havaalanları veya hava üsleri askerî uçuşları destekleyemez hâle geldiğinde alternatif pist olarak kullanılacağını söyledi.
Alternatif pist, uçakların iniş ve kalkış yapabileceği yedek bir yerdir. Bu durumda Hava Kuvvetleri, normal bir operasyon noktasının kullanılamaz hâle gelmesi ihtimaline karşı başka bir seçeneğe sahip olmak amacıyla mevcut yolların belirli kesimlerini test ediyor.
Harjono, bu seçeneğin hangi koşullarda gerekebileceğini şöyle anlattı:
Örneğin mevcut pistler, havaalanları veya hava üsleri hava kuvvetleri operasyonlarında kullanılamaz hâle gelirse alternatif olarak otoyollara ve diğer yerel altyapıya başvurabiliriz.
Hava Kuvvetleri Komutanı, değerlendirilecek her nokta için inceleme, fiziki kontroller ve havacılık güvenliği değerlendirmesi gerektiğini söyledi. Dolayısıyla yol seçimi, uzun ve düz bir kesim bulmaktan ibaret değil. Yolun yüzeyi, çevresi ve personelin hazırlık durumu da değerlendirme kapsamında.
Harjono ayrıca yolun asıl işlevinin toplu ulaşıma hizmet etmek olduğunu söyledi. Askerî kullanım duruma bağlı olacak; yol kullanıcılarının güvenliği ve kamu yararı öncelik olmayı sürdürecek.
Hazırlıklar uçuşlardan iki ay önce başladı
Pasuruan–Probolinggo’daki hazırlıklar Ağustos 2026’da başladı. Ekim ayındaki tatbikattan önce ekipler, bu kesimin uçak operasyonlarına uygun olup olmadığını değerlendirmek için yol yüzeyini, işaretlemeleri, çevreyi ve diğer teknik özellikleri inceledi.
Bayındırlık Bakanlığı, test alanının trafik şeritlerinde ve iç banketinde rijit kaplama bulunduğunu bildirdi. Rijit kaplama, esnek asfalt yüzey yerine genellikle beton yüzey anlamına gelir. Bakanlık, kesimin kalkış ve iniş denemesi için uygunluk kontrollerini geçtiğini söyledi.
Tatbikat için orta refüjdeki beton bariyerler kaldırıldı. Yol güvenliği düzenlemeleri kapsamında suyla doldurulan geçici bariyerler kullanılırken yol kenarındaki çelik oto korkulukların tatbikatın ardından yeniden yerleştirilmesi planlandı.
Koordinasyona Hava Kuvvetleri, Savunma Bakanlığı, Bayındırlık Bakanlığı, otoyol işletmecisi PT Trans Jawa Paspro Jalan Tol, hava trafik kontrolü, Sağlık Bakanlığı ve yerel yönetim katıldı. Bu kurumların sürece dahil olması, otoyolda pist tatbikatının yalnızca uçaklarla sınırlı olmadığını; trafik yönetimi, havacılık koordinasyonu ve yolun sivil kullanıma döndürülmesine yönelik düzenlemeler gerektirdiğini gösteriyor.
Trafik yönlendirmeleri pist alanının ötesini kapsadı
Probolinggo Barat–Probolinggo Timur kesimi 19-22 Ekim tarihleri arasında kapatıldı. Trafik, 829+000 kilometredeki Probolinggo Barat gişesi ile 841+200 kilometredeki Probolinggo Timur gişesi arasında başka güzergâhlara yönlendirildi.
Yol üzerindeki kilometre işaretlerine göre bu gişeler arasında 12,2 kilometre bulunuyor. Uçak denemesinde kullanılan kesim ise 3,5 kilometreydi. Dolayısıyla etkilenen otoyol koridoru, test alanının yaklaşık üç buçuk katı uzunluğundaydı. Sürücüler ulusal yollara ve önceden belirlenmiş diğer alternatif güzergâhlara yönlendirildi.
Ni Komang, tatbikat tamamlandığında yolun temel işlevi olan halkın ulaşımına yeniden hizmet etmesi gerektiğini söyledi. Otoyol Düzenleme Kurumu, yol güvenliği donanımının yeniden yerleştirilmesiyle birlikte yolun 22 Ekim’de Batı Endonezya Saati’yle 18.00’de açılmasını planladı.
Bu saat, açıklanan yeniden açılış planıydı; trafiğin tam olarak o saatte başladığı teyit edilmedi. Kapanış sırasında sürücülere tabelaları ve görevlilerin talimatlarını izlemeleri, yolculuk saatlerini buna göre ayarlamaları ve otoyol işletmecisinin duyurularını takip etmeleri tavsiye edildi.
Lampung’dan Doğu Cava’ya
Pasuruan–Probolinggo’daki tatbikat, 11 Şubat 2026’da Lampung’daki Terbanggi Besar–Pematang Panggang–Kayu Agung Otoyolu’nda yapılan denemenin ardından geldi. Terpeka olarak bilinen bu güzergâh, Bayındırlık Bakanlığı tarafından Hava Kuvvetlerinin kalkış ve iniş denemeleri için pilot alan olarak tanımlandı.
Bu sıralama, programın ilk denemeden başka bir noktaya taşındığını ve Doğu Cava’daki uçuşlardan önce birkaç ay süren hazırlık yapıldığını gösteriyor:
- 11 Şubat 2026: Hava Kuvvetleri, Lampung’da türünün ilk otoyol denemesini yaptı.
- Ağustos 2026: Pasuruan–Probolinggo tatbikatının hazırlıkları başladı.
- 19-22 Ekim 2026: Faaliyet nedeniyle Probolinggo Barat–Probolinggo Timur otoyol kesimi kapatıldı.
- 22 Ekim 2026: İki F-16 ve iki Super Tucano, Doğu Cava’da kalkış ve iniş yaptı.
- 22 Ekim 2026, saat 18.00: Düzenleyici kurum yolun yeniden açılmasını planladı.
Doğu Cava’daki denemede, iki filodan gelen uçaklar aynı hazırlanan alanda bir araya geldi. Harjono, uçakların kalkış ve inişlerini başarıyla tamamladığını ve böylece Hava Kuvvetlerinin uçuş operasyonlarında yol kullanımını test ettiği yeni bir noktaya sahip olduğunu söyledi.
Başka yollar da değerlendiriliyor veya hazırlanıyor
Hava Kuvvetleri, Cakarta bölgesine hizmet veren bir otoyol ile Batı Nusa Tenggara’daki Lombok’ta planlanan bir yolu daha ileri değerlendirme için olası noktalar olarak belirledi. Harjono, Bayındırlık Bakanlığı ve diğer kurumlarla birlikte incelemeler yapıldığını söyledi.
Harjono’nun tatbikat sonrasındaki açıklamalarında Cakarta güzergâhı Cibitung–Cilincing olarak belirtilirken, duyurusuna ilişkin diğer haberlerde Cibinong–Cilincing adı yer aldı. Lombok önerisi ise hâlâ planlama aşamasındaki bir yolla ilgili; böylece olası havacılık ihtiyaçları altyapı planlaması sırasında dikkate alınabilecek.
Bayındırlık Bakanlığı ayrıca Jakarta–Cikampek II Selatan ve Banda Aceh–Sigli otoyollarını acil durum pistleri olarak hazırladığını bildirdi. Planlanan pist alanları sırasıyla 3,5 kilometre ve yaklaşık 3,8 kilometre uzunluğunda. Önerilen Banda Aceh–Sigli pist alanı, Pasuruan–Probolinggo test kesiminden yaklaşık 300 metre daha uzun.
Harjono, bir sonraki aşamada yol geliştirme ve haritalandırma çalışmaları için bakanlıkla koordinasyonun sürdürüleceğini söyledi:
Önümüzdeki dönemde, seçili otoyolların hava kuvvetleri operasyonlarını destekleyecek alternatif pistler olarak hazırlanabilmesi için Bayındırlık Bakanlığıyla yol geliştirme ve haritalandırma konularındaki koordinasyonumuzu sürdüreceğiz.
Gelecekteki noktalar; incelemelere, teknik gerekliliklere, personelin hazırlık durumuna ve havacılık güvenliği değerlendirmelerine bağlı. Yeni tatbikatlar için tarih açıklanmadı.
Yakındaki asfalt denemesinin amacı farklıydı
Bayındırlık Bakanlığı, Pasuruan–Probolinggo’da bir yol malzemesi denemesi yapıldığını da bildirdi. 833+800 ile 834+000 kilometre arasındaki 200 metrelik kesim, Buton Adası’ndan çıkarılan doğal asfalt bazlı bir malzeme olan premiks Asbuton kullanılarak Aspal Merah Putih ile kaplandı.
Asfalt denemesi 11,8 metre genişliğindeydi ve uçak test alanının başladığı kilometre işaretinde sona eriyordu. Bakanlık, havacılık test alanının kendisinde şeritlerin ve iç banketin rijit kaplamalı olduğunu bildirdi.
Malzeme denemesi, yol yapımı ve bakımında yerli asfalt kullanımını artırmayı ve ithalata bağımlılığı azaltmayı amaçlayan hükümet çalışmalarının bir parçası. Bakanlık, işlenmiş Buton asfaltının aşamalı kullanımını teşvik eden 2026 tarihli 10 sayılı Bayındırlık Yönetmeliği’ne atıfta bulundu; uygulamada sektörün hazırlık durumunun, inşaat kalitesinin ve maliyetlerin dikkate alınacağını belirtti.
Bayındırlık Bakanı Dody Hanggodo, otoyolların hem insanların ve malların gündelik hareketliliğine hem de ulusal hazırlığa hizmet eden altyapılar olduğunu söyledi. Pasuruan–Probolinggo’da bu hedefler farklı pratik çalışmaları kapsıyordu: uçaklar için bir kesimin kontrol edilmesi, yakında yerli yol malzemesinin test edilmesi ve halka yönelik ulaşım hizmetinin sürdürülmesi.
Sakinler izlerken polis kayıp motosiklet iddialarını inceledi
Probolinggo İl Sekreteri H. Ugas Irwanto, bölgenin savunma hazırlığına katkısını memnuniyetle karşıladı. Otoyolun öncelikle bir ulaşım güzergâhı olarak kalması gerektiğini de söyledi ve acil durum pistine gerçek bir kriz sırasında ihtiyaç duyulmamasını umduğunu dile getirdi.
Uçakların manevralarını izlemek için otoyol yakınında kalabalıklar toplandı. Etkinlik sırasında, Wonomerto ilçesine bağlı Pohsangit Tengah köyünde yaşayanlara ait iki motosikletin park edildiği yerlerden kaybolduğu iddiaları yayıldı.
Araçların Honda Beat ve Honda Supra X 125 olduğu belirtildi. Probolinggo Şehir Polisi Sözcüsü Müfettiş Zainullah, polislerin iddiaları incelediğini ve Wonomerto polisiyle koordinasyon hâlinde olduğunu söyledi.
Perşembe öğleden sonra itibarıyla ne Probolinggo Şehir Polisine ne de Wonomerto polisine araç sahiplerinden yazılı bir şikâyet ulaşmıştı. Polis, aracını kaybedenlerin inceleme başlatılabilmesi ve araçların izinin sürülebilmesi için ihbarda bulunmasını istedi.
Öne Çıkanlar
- İki F-16 ve iki Super Tucano, 22 Ekim 2026’da Pasuruan–Probolinggo Otoyolu’nda kalkış ve iniş yaptı.
- Düzenleyici kurum, test alanının 3,5 kilometre uzunluğunda ve 24,2 metre genişliğinde olduğunu belirtti.
- Tatbikat, Endonezya’nın bu türden 11 Şubat 2026’da Lampung’da yapılan ilk denemesinin ardından geldi.
- 19-22 Ekim tarihleri arasında yolun kapatılması sırasında trafik başka güzergâhlara yönlendirildi; son gün saat 18.00’de yeniden açılması planlandı.
- Cakarta bölgesi, Açe ve Lombok’taki güzergâhlar dahil başka otoyollar da değerlendiriliyor veya hazırlanıyor.
- Harjono, askerî kullanımın acil durumlarla sınırlı kalacağını; toplu ulaşımın ve yol güvenliğinin önceliğini koruyacağını söyledi.






