En şiddetli rüzgârlar öncesinde Tayvan genelinde kapanmalar yayılıyor
Yaklaşan bir tayfun yıkıcı rüzgâr hamleleri, şiddetli yağış ve tehlikeli deniz koşulları uyarılarını beraberinde getirirken, Tayvan’ın ana adasının neredeyse tamamında okullar ve iş yerleri 23 Ekim Cuma günü kapalı olacak. 22 Ekim saat 20.00 itibarıyla Penghu ve Matsu’da da kapanma kararları açıklanmıştı. Finans piyasalarında işlemler, hastane randevuları, toplu taşıma ve büyük spor ve eğlence etkinlikleri de aksama riskiyle karşı karşıyaydı.
İçindekiler
- En şiddetli rüzgârlar öncesinde Tayvan genelinde kapanmalar yayılıyor
- Tayfun ne zaman en yakın noktadan geçecek?
- Yağış ve kıyı rüzgârları farklı riskler yaratıyor
- Hangi yerlerde okullar ve iş yerleri kapanıyor?
- Borsada işlemler 27 Ekim’e kadar duruyor
- Hsinchu ulaşımı ve çöp toplamayı durduruyor
- Taoyuan otobüs, bisiklet ve park kurallarını değiştiriyor
- Acil servisler sürüyor, rutin randevular azaltılıyor
- Beyzbol finalleri ve Golden Bell törenleri ertelendi
- Miaoli seçim hazırlıklarını erteliyor
- Öne Çıkanlar
Ana adada Taitung ilçesi bu kararın dışında kalıyor. Ancak ilçeye bağlı açık deniz adaları Lanyu ve Green Island’da okullar ve iş yerleri kapanacak. Kinmen’de ise günlük faaliyetler normal şekilde sürdürülecek.
Kapanma duyurularında Tayfun Champi’den söz edilirken, ilk tahmin bilgilerinde fırtınanın adı Bualoi olarak belirtiliyor. Fırtınanın adının doğrulanması gerekiyor. Burada aktarılan hava koşulları ve hizmet düzenlemeleri, yaklaşan sistemi ve 23 Ekim’deki kapanmaları ilgilendiriyor.
Tayvan Merkez Meteoroloji İdaresi (CWA), tüm ana adayı kapsayan kara tayfunu uyarısının yanı sıra deniz uyarısı da yayımladı. 22 Ekim saat 17.00’de fırtına, Tayvan’ın en güney noktası Eluanbi’nin yaklaşık 450 kilometre doğusundaydı ve saatte 18 kilometre hızla kuzeybatıya ilerliyordu.
Fırtına orta şiddetli tayfun seviyesine kadar zayıflamıştı, ancak merkezine yakın bölgelerdeki sürekli rüzgârın en yüksek hızı hâlâ saniyede 48 metre, yani saatte yaklaşık 173 kilometreydi. Beaufort ölçeğinde 7 veya üzeri şiddetteki rüzgârlar merkezden 320 kilometreye, 10 veya üzeri şiddettekiler ise 160 kilometreye kadar uzanıyordu.
Geniş çaplı aksamanın nedeni bu ölçümler: Merkez açık denizde kalsa bile tehlikeli hava koşulları, merkezden yüzlerce kilometre uzaktaki yerleşimleri etkileyebilir.
Tayfun ne zaman en yakın noktadan geçecek?
CWA tahmin uzmanı Lin Bing-yu, fırtınanın 23 Ekim saat 14.00’te Tayvan’ın doğusunda açık denizde olmasının ve adaya 24 Ekim saat 02.00 civarında en yakın noktadan geçmesinin beklendiğini söyledi. Tahmin rotasına göre fırtına daha sonra kuzeye dönecek.
CWA Hava Tahmin Merkezi Müdür Yardımcısı Wu Wan-hua, fırtınanın cuma gecesinden cumartesi sabahının erken saatlerine kadar Tayvan’ın 80 kilometre kadar yakınından geçebileceğini söyledi. Yaklaştıkça hareketinin düzensizleşebileceği uyarısında bulunan Wu, fırtınanın cuma ve cumartesi günleri yavaş ilerlemesinin beklendiğini belirtti. Karaya çıkma ihtimali de sürüyor.
Tayvan genelinde en şiddetli etkilerin cuma gününden cumartesi gününün ilk yarısına kadar görülmesi, ardından hava koşullarının güneyden kuzeye doğru düzelmesi bekleniyor. Fırtınanın geniş rüzgâr dolaşımının cumartesi akşamına kadar ana adadan uzaklaşacağı tahmin ediliyor. New Taipei Belediye Başkanı Hou You-yi ise yerel tehlike dönemini cuma sabahından cumartesi akşamına kadar uzanan bir zaman aralığı olarak açıkladı.
Önemli tarihler ve tahmin aşamaları şöyle:
- 22 Ekim: Deniz ve kara tayfunu uyarıları yürürlükteydi; yerel yönetimler cuma gününe yönelik kapanma kararlarını duyurdu.
- 23 Ekim: Yağış ve rüzgârın şiddetlenmesiyle okullar, iş yerleri ve birçok hizmet kapanıyor.
- 23 Ekim’in geç saatleri ile 24 Ekim’in ilk saatleri: Fırtınanın adaya en yakın noktadan geçmesi bekleniyor.
- 24 Ekim: Havanın kademeli olarak düzelmesi, rüzgâr dolaşımının akşama kadar adadan uzaklaşması bekleniyor.
- 27 Ekim: Tayvan borsası ve Taipei döviz piyasasının, tayfun nedeniyle verilen aranın, hafta sonunun ve 26 Ekim tatilinin ardından yeniden açılması bekleniyor.
Yağış ve kıyı rüzgârları farklı riskler yaratıyor
Cuma günü en geniş çaplı yağışın kuzey ve kuzeydoğu Tayvan’da görülmesi bekleniyor. Özellikle dağlık bölgelerde sağanak yağış ihtimali var. Hualien, Yilan ve orta kesimlerdeki dağlık bölgelerde de şiddetli yağış bekleniyor. Kuzey Tayvan’da cuma gecesinden cumartesi sabahının erken saatlerine kadar yağışın sürmesi; orta ve güney kesimlerdeki dağlık alanlarla Hualien’de şiddetli yağış görülmesi olası.
New Taipei’nin kuzey, doğu ve güney kesimlerinde toplam yağışın 350 milimetreye ulaşacağı tahmin ediliyor. Hou, bu tahminin iş yerlerinin ve okulların kapatılmasını gerektiren eşiği aştığını söyledi. 350 milimetre yağış, suyun hiç tahliye olmadığı düz bir yüzeyde 35 santimetre derinliğe ulaşması demek.
Kuzey kıyısında, Yilan’da, orta kesimlerin kıyı şeridinde, Lanyu ve Green Island’da ve Hengchun Yarımadası’nda Beaufort ölçeğinde 12 veya daha yüksek şiddette rüzgâr hamleleri bekleniyor. Rüzgâr şiddetini tanımlayan Beaufort ölçeğinde 12. kuvvet kasırga şiddetine karşılık geliyor.
Matsu farklı bir tehlike dengesiyle karşı karşıya. Hava durumu istasyonu burada yağışın 50 milimetrenin altında kalacağını, ancak açık denizde rüzgârın Beaufort ölçeğinde 8 ila 9 şiddetine ulaşacağını; hamlelerin 11. kuvvete çıkabileceğini ve dalgaların 6 metreye kadar yükselebileceğini tahmin ediyor. En şiddetli etkilerin 23 ve 24 Ekim’de görülmesi bekleniyor. Matsu’yu yöneten Lianjiang ilçesi, cuma günü için kapanma kararını saat 20.00’de duyurdu.
CWA, tayfunun Tayvan üzerindeki kuzeydoğu musonuyla birleşmesini beklemiyor. Bununla birlikte tahminler, tayfunun kendisinin de yoğun yağış ve kuvvetli rüzgâr getireceğine işaret ediyor.
Hangi yerlerde okullar ve iş yerleri kapanıyor?
Cuma günkü kapanma kararı Keelung, Taipei, New Taipei, Taoyuan, Hsinchu şehri ve ilçesi, Miaoli, Taichung, Changhua, Nantou, Yunlin, Chiayi şehri ve ilçesi, Tainan, Kaohsiung, Yilan, Hualien ve Pingtung’u kapsıyor. Penghu ile Matsu’yu yöneten Lianjiang ilçesi de kapanma kararı açıkladı.
Taipei, New Taipei, Keelung ve Taoyuan kararlarını eşgüdüm içinde aldı. New Taipei, tahmin edilen rüzgâr şiddetinin kapanma ölçütlerini karşıladığını; Miaoli ise beklenen koşulların da gerekli eşiğe ulaştığını bildirdi.
Taitung’da kapsam daha sınırlı: Lanyu ve Green Island kapanacak, ilçenin geri kalanı geniş kapsamlı cuma kapanmasının dışında kalacak. Kinmen’de okullar ve iş yerleri normal şekilde faaliyet gösterecek.
Yerel kararlar yalnızca okula devamı ve iş yerlerinin açık olduğu saatleri etkilemiyor. Her kentte farklı düzenlemelerle belediye ulaşımını, çöp toplamayı, rutin sağlık hizmetlerini ve planlanmış halka açık etkinlikleri de değiştiriyor.
Borsada işlemler 27 Ekim’e kadar duruyor
Taiwan Stock Exchange, Taipei’de işlerin durdurulacağının açıklanmasının ardından merkezi menkul kıymetler piyasasının 23 Ekim’in tamamında kapalı olacağını duyurdu. Borsanın doğal afet prosedürleri uyarınca aracı kurumlar da o gün faaliyetlerini durduracak.
Cuma günü için planlanan ödemeler ve menkul kıymet teslimatları ertelenecek. Takas, bir işlemden sonra para ve hisselerin el değiştirdiği son aşamadır. Bu nedenle tamamlanmayı bekleyen işlemleri olan yatırımcıların takvimi değişecek.
İşlemlerin 27 Ekim Salı günü yeniden başlaması bekleniyor. 26 Ekim, Tayvan’ın Çin Cumhuriyeti yönetimine geçişinin anıldığı gün için belirlenen resmî tatil olduğundan, ara hafta sonunun ötesine uzuyor. Taipei döviz piyasasının da cuma günü kapanması ve 27 Ekim’de yeniden açılması bekleniyor. Böylece Yeni Tayvan doları ile ABD doları arasındaki yerel işlemler geçici olarak duracak.
Tayvan’daki kapanma sırasında uluslararası döviz piyasaları faaliyetlerini sürdürecek. Bu nedenle arada büyük para birimlerinde ve diğer finans piyasalarında yaşanan değişimler, yerel işlemler yeniden başladığında piyasalara yansıyabilir.
HannStar Board Corporation (hisse kodu 5469) ile Gold Circuit Electronics (hisse kodu 6191) ortak yatırımcı bilgilendirme toplantılarını da erteledi. İlk olarak 23 Ekim 2026’da yapılması planlanan toplantı, artık 28 Ekim’de gerçekleştirilecek.
Hsinchu ulaşımı ve çöp toplamayı durduruyor
Hsinchu şehri, Happiness Taxi hizmetleri dâhil şehir içi otobüs seferlerini; YouBike bisikletlerini ve paylaşımlı GoShare scooterlarını 23 Ekim’de durduracak. Hizmetlerin yeniden başlamasına ilişkin duyurular ilgili uygulamalardan ve resmî kanallardan yapılacak.
Evsel çöp, yemek atığı ve geri dönüştürülebilir atıkların toplanması ile ortak çöp konteynerlerinin boşaltılması da duracak. Önceden kayıt yaptırılmış büyük ev eşyası toplama hizmeti sürecek. Belediye, kuvvetli rüzgârların çöp ve geri dönüştürülebilir atıkları etrafa saçabileceği veya atıkların giderleri tıkayabileceği gerekçesiyle bunların yol kenarına bırakılmamasını istedi.
Yol kenarındaki park ücretleri alınmayacak, ancak yol dışında kalan halka açık otoparklar ücret uygulamayı sürdürecek. Touqian Nehri taşkın ovasında ve set dışındaki meydanlarda bulunan araçların, 23 Ekim’in başladığı gece yarısından önce taşınması gerekiyor. Son saatten sonra bırakılan araçlar çekilecek.
Hsinchu, sürücülerin araçlarını alçak bölgelerden ve yer altı otoparklarından çıkarabilmesi için belediye yönetimindeki yollarda kırmızı ve sarı kaldırım çizgileri boyunca geçici park izni veriyor. İtfaiye ve acil müdahale erişim yolları bu iznin dışında. Kara tayfunu uyarısı kaldırıldıktan sonra araçların vakit kaybetmeden çekilmesi gerekiyor.
Taoyuan otobüs, bisiklet ve park kurallarını değiştiriyor
Taoyuan, 101 minibüs hattını, Happiness Buses seferlerini, tur otobüslerini ve ücretsiz ilçe otobüsü hizmetlerini durduracak. YouBike hizmetleri 23 Ekim saat 02.00’de duracak; yeniden başlaması hava koşullarına bağlı olacak.
Cuma günü saat 07.00’den itibaren yol kenarı park ücretleri alınmayacak. Güvenlik kısıtlamalarına tabi olmak üzere, 22 Ekim saat 22.00’den itibaren kırmızı ve sarı kaldırım çizgileri boyunca geçici park izni verilecek.
Kavşaklara ve otobüs duraklarına 10 metre mesafede, yangın musluklarının önünde, itfaiye erişim yollarının yanında, köprülerde ve araçların trafiği ya da kamu güvenliğini engelleyeceği diğer yerlerde park etmek yasak olmaya devam edecek. Geçici izin, temel erişimi engellemeden araçları taşıyabilmeleri için bölge sakinlerine daha fazla park yeri sağlayacak.
Taoyuan Ulaşım Dairesi, bölge sakinlerini gereksiz yolculuklardan kaçınmaya çağırdı. Duyurulan durdurma kararları belirli yerel hizmetlerle ilgili olduğundan, başka otobüs seferlerini veya aktarmalı yolculukları kullanacak yolcuların ilgili işletmecilerin düzenlemelerini kontrol etmesi gerekiyor.
Acil servisler sürüyor, rutin randevular azaltılıyor
Etkilenen kentlerdeki hastaneler acil ve yatarak tedavi hizmetlerini sürdürecek, rutin poliklinik randevularını ise azaltacak. Bazı hastaneler kapanma sırasında sağlık hizmeti alması gereken hastalar için sınırlı tayfun poliklinikleri açacak.
Çocuk hastanesi de dâhil National Taiwan University Hospital tayfun poliklinikleri açacak, acil ve yatarak tedavi hizmetlerini sürdürecek. Sağlık kontrolleri duracak. Kan testleri ve rutin röntgen çekimleri devam ederken diğer ayakta tedavi muayeneleri durdurulacak. Taipei Veterans General Hospital’da rutin randevuların yerini özel poliklinikler alacak; tetkikler ve sağlık kontrolleri yapılmayacak.
Taipei Medical University Hospital özel poliklinik hizmeti verecek. Taipei ve Tamsui’deki Mackay hastanelerinde seçili poliklinikler açık olacak, akşam randevuları iptal edilecek. Far Eastern Memorial Hospital’da sabah ve öğleden sonra tayfun poliklinikleri hizmet verecek; akşam randevuları, rutin ayakta tedavi ve hastane servisi durdurulacak.
Taipei ve Linkou Chang Gung, Cathay, Taipei Tzu Chi ve Far Eastern Memorial dâhil olmak üzere birçok hastanede diyaliz hizmeti sürecek. Böbreklerin yapamadığı durumlarda diyaliz, kandaki atık maddeleri ve fazla suyu uzaklaştırır. Randevu ve ulaşım hizmetleri hastaneden hastaneye değiştiğinden hastaların kendi hastanelerinin düzenlemelerini kontrol etmesi gerekiyor.
Hsinchu’daki üç ilçe sağlık merkezinde hizmetler, aşılama, uzun dönem bakım ziyaretleri ve hizmetleri duracak. Belirlenmiş altı acil hastanenin tamamı acil servislerini 24 saat açık tutacak.
Hsinchu’da sınırlı poliklinik hizmetleri arasında National Taiwan University Hospital’ın Hsinchu şubesinde sabah ve öğleden sonra iç hastalıkları ve çocuk sağlığı; Hsinchu Mackay’de sabah iç hastalıkları; Hsinchu Municipal Mackay Children’s Hospital’da ise sabah ve öğleden sonra çocuk sağlığı hizmetleri bulunuyor. Hsinchu Cathay ayakta tedavi hizmetlerini durduracak. Hastaneler, yola çıkmadan önce en güncel düzenlemelerin doğrulanmasını tavsiye etti.
Beyzbol finalleri ve Golden Bell törenleri ertelendi
Taiwan Series’in Taipei Dome’da oynanacak 5. maçı 23 Ekim’den 24 Ekim saat 17.05’e alındı. Gerekirse 6. maç 25 Ekim saat 17.05’te, 7. maç ise 26 Ekim saat 15.05’te oynanacak.
Wei Chuan Dragons, CTBC Brothers karşısında seride 3-1 önde ve altıncı şampiyonluğunu garantilemek için bir galibiyete daha ihtiyaç duyuyor. Dragons, Brothers’ın 4. maçı kazanmasından önce seride 3-0 öne geçmişti.
Erteleme, Brothers’a fazladan bir dinlenme günü ve daha fazla atıcı seçeneği sağlıyor. 5. maçta başlaması planlanan Wu Li-chen’in yerine, ek dinlenme sayesinde başka bir atıcı görev alabilir. Dragons adına ise Chiang Han’ın maça başlaması bekleniyordu.
61. Golden Bell Ödülleri’nin Taipei Music Center’daki programı da değişti. Televizyon programı kategorilerinin töreni 23 Ekim’den 25 Ekim’e alındı; drama töreninin ise 24 Ekim’de yapılması planlanıyor. Kırmızı halı etkinliği, genel izleyici kabul edilmeksizin performans salonunun içinde gerçekleştirilecek.
Şarkıcı Gao Ming-chun’un konseri 5 Aralık’a ertelendi. Japon grup Novelbright’ın 24 Ekim’de New Taipei’de vereceği konser, sonraki yılın 13 Şubat tarihine alındı. Konsere katılamayacak bilet sahipleri için geri ödeme düzenlemeleri daha sonra duyurulacak.
Miaoli seçim hazırlıklarını erteliyor
Miaoli ilçesi, tayfun nedeniyle adayların oy pusulasındaki sıra numaralarının çekileceği töreni 23 Ekim’den 27 Ekim’e aldı. Bu işlem, seçim pusulalarında adayları tanımlamak için kullanılan numaraları belirliyor.
İlçe yöneticisi ve il meclisi adaylarının numara çekimi saat 09.00’da, ilçe yönetiminin Kültür ve Turizm Bürosu’na bağlı Zhongzheng Salonu’nda yapılacak. İlçe ve kent yönetimleri ise yerel yönetici, temsilci ve köy muhtarı adaylarının numara çekimlerini belirledikleri yerlerde düzenleyecek.
Seçim takvimi; finans piyasalarındaki işlemler, yatırımcı bilgilendirme toplantıları ve büyük etkinliklerle birlikte cuma gününün ötesinde aksayan faaliyetler arasına katılıyor. Fırtınanın adaya en yakın noktadan cumartesi sabahının erken saatlerinde geçmesi beklenirken, ertelenen bazı faaliyetler ancak sonraki hafta veya daha ileri bir tarihte yeniden başlayacak.
Öne Çıkanlar
- Tayvan’ın ana adasının büyük bölümü ile Penghu ve Matsu’da 23 Ekim’de okullar ve iş yerleri kapanacak.
- Taitung’da yalnızca Lanyu ve Green Island kapanacak; Kinmen’de faaliyetler normal şekilde sürecek.
- En şiddetli hava koşullarının cuma gününden cumartesiye kadar görülmesi, fırtınanın adaya en yakın noktadan cumartesi sabahının erken saatlerinde geçmesi bekleniyor.
- Kuzey Tayvan’da yoğun yağış; kıyı bölgelerinde ve açık deniz adalarında kuvvetli rüzgâr hamleleri ve tehlikeli deniz koşulları bekleniyor.
- Tayvan borsası ile Taipei döviz piyasasının 27 Ekim’de yeniden açılması bekleniyor.
- Hsinchu ve Taoyuan’da belirli ulaşım hizmetleri durduruluyor, park düzenlemeleri değişiyor.
- Hastanelerin acil servisleri çalışmayı sürdürecek; rutin randevular, tetkikler ve belediyelerin sağlık hizmetleri azaltılacak.
- Taiwan Series’in 5. maçı 24 Ekim’e, Golden Bell televizyon programı töreni 25 Ekim’e alındı.






