Sabah’da 4.530 Vatandaşlık Başvurusu Hâlâ İşlemde, 41 Başvuruda Sertifika Teslim Edildi

7 dakikalık okuma
Sabah Records 4,530 Citizenship Applications Still Processing, With 41 Certificates Delivered

Sabah’da binlerce başvuru sahibinin işlemleri sürüyor

İçişleri Bakanı Datuk Seri Saifuddin Nasution Ismail, Malezya Parlamentosu’na yaptığı açıklamada, 2025’ten 15 Eylül 2026’ya kadar Sabah’da 4.530 vatandaşlık başvurusunun hâlâ işlemde olduğunu, 41 başvurunun ise tamamlandığını bildirdi. Bu rakamlardaki tamamlanmış başvurular, bakanlığın başvuruyu onaylamış olmasını değil, başvuru sahibine vatandaşlık belgesinin verilmiş olmasını ifade ediyor.

İçindekiler
  1. Sabah’da binlerce başvuru sahibinin işlemleri sürüyor
  2. Onaylanan dosyalar neden hâlâ işlemde görünebiliyor?
  3. Mayıs ile eylül arasında ne değişti?
  4. İşlem süresi hedefi, belgelerin eksiksiz sunulmasıyla başlıyor
  5. Rakamların dayandığı tarihler
  6. Geç doğum kaydı başvuruları başvuru sahiplerine yaklaştırılıyor
  7. Aileler kayıt işlemlerini tamamlamakta neden zorlanıyor?
  8. Başvuru sahiplerinin hangi aşamada olduklarını bilmesi gerekiyor
  9. Öne Çıkanlar

Malayca kısaltması JPN olan Ulusal Kayıt Dairesi, aynı dönemde Sabah’da geç doğum kaydı için 3.573 başvuruyu da onayladı; 732 başvurunun işlemi ise sürüyordu. Bu başvurular, doğumların öngörülen süreden sonra kaydedilmesiyle ilgili ve vatandaşlık başvurularından ayrı olarak sayılıyor.

Saifuddin bu rakamları, Sandakan milletvekili ve Pakatan Harapan üyesi Vivian Wong Shir Yee’nin sorusuna yanıt olarak paylaştı. Wong, hükümetin bekleme sürelerini kısaltmak, vatandaşlık ve geç doğum kaydı başvurularını hızlandırmak ve başvuru sahiplerine dosyalarının durumu hakkında daha açık bilgi vermek için neler yaptığını sordu.

Son vatandaşlık verileri, 31 Mayıs 2026 itibarıyla işlemde olan 3.640 başvurudan daha yüksek. Tamamlanan vatandaşlık başvuruları da önceki tarihteki 10’dan 15 Eylül’de 41’e çıktı. Her iki veri grubu da 2025’te başlayan dönemleri kapsıyor.

Başvuru sahipleri açısından süreçte iki önemli aşama var: İçişleri Bakanlığından karar almak ve JPN kayıtlarında dosyayı tamamlayan belgeyi teslim almak. Saifuddin, başvurunun ilk aşamayı geçmesine rağmen belge basılıp teslim edilene kadar işlemde görünmeye devam edebileceğini söyledi.

Onaylanan dosyalar neden hâlâ işlemde görünebiliyor?

Saifuddin, JPN’nin onay istatistiklerine bir başvurunun ancak onay verildikten ve vatandaşlık belgesi düzenlenip teslim edildikten sonra dahil edildiğini açıkladı. Bu nedenle dairenin kayıtlarında, karar bekleyen dosyalarla onaylandığı hâlde belgesini bekleyen dosyalar işlem kategorisinde birlikte yer alıyor.

Reklam

İçişleri Bakan Yardımcısı Datuk Seri Dr Shamsul Anuar Nasarah da 16 Temmuz’daki parlamento soru-cevap oturumunda aynı kayıt uygulamasını açıklamıştı. Bakanlık kararının kayıt dairesinin sistemine nasıl yansıdığını şöyle anlattı:

"İçişleri Bakanlığı tarafından onaylanan ancak vatandaşlık belgeleri henüz basılmamış ve düzenlenmemiş olan başvurular, NRD sisteminde hâlâ 'işlemde' olarak kaydediliyor," dedi.

Dolayısıyla tamamlanmış 41 başvuru, belgenin teslim aşamasına ulaşan dosyaları gösteriyor. Bir başvuruyu takip eden ailelerin hem karar hem de belge hakkında bilgiye ihtiyacı var: Bakanlığın dosya hakkında karar verip vermediği ve onay sonrasında JPN’nin belgeyi basıp teslim edip etmediği.

Parlamentodaki yanıtlarda, işlemdeki 4.530 dosyadan kaçının bakanlık tarafından zaten onaylandığı açıklanmadı. Temmuz sonu veya ağustos başında yapılması beklenen komite toplantısının sonucu da doğrulanmadı.

Mayıs ile eylül arasında ne değişti?

JPN kayıtlarında işlemde görünen vatandaşlık başvurularının sayısı, 31 Mayıs ile 15 Eylül arasında 890 artarak 3.640’tan 4.530’a çıktı. Bu, mayıs rakamına göre yaklaşık yüzde 24,5’lik bir artışa karşılık geliyor.

Tamamlanan başvuru sayısı 10’dan 41’e çıkarak 31 arttı. Rakamlar iki ayrı tarihteki kayıtlı durumu gösterirken, bakanın açıklaması işlemdeki toplamı anlamak için her başvurunun hangi aşamada olduğunu da bilmek gerektiğini ortaya koyuyor.

Geç doğum kaydı başvurularında da süreçteki her iki yönde değişim görüldü. Onaylanan başvurular 2.659’dan 3.573’e çıkarak 914 arttı; bu yaklaşık yüzde 34,4’lük bir artış. Hâlâ işlemde olan başvurular ise 611’den 732’ye yükseldi; 121 başvuruluk, yaklaşık yüzde 19,8’lik artış.

Bu karşılaştırma, her bir tarihteki verinin tek başına sunduğundan daha ayrıntılı bir tablo ortaya koyuyor. Eylül itibarıyla Sabah’da tamamlanan vatandaşlık dosyaları ve onaylanan geç doğum kayıtları artarken her iki kategoride de işlemde kalan başvuruların sayısı yükseldi.

Reklam

İşlem süresi hedefi, belgelerin eksiksiz sunulmasıyla başlıyor

Shamsul Anuar, temmuz ayında parlamentoya yaptığı açıklamada, gözden geçirilen usullerle Federal Anayasa’nın 15A, 15(2) ve 19(1) maddeleri kapsamındaki vatandaşlık başvuruları için bir yıllık işlem süresi belirlendiğini söyledi. Süre, belgelerin eksiksiz teslim alınmasından nihai karara kadar işliyor.

Bu madde numaraları, başvuruların değerlendirildiği anayasal hükümleri ifade ediyor. Aileler açısından önemli olan, sürenin ne zaman başladığı: belirtilen süre, bir kişinin ilk kez yardım istemesiyle veya eksik bir dosya sunmasıyla değil, gerekli belgelerin tamamlanmasıyla başlıyor.

Hedef süre, nihai kararı kapsıyor. JPN’nin tamamlanmış onay sayısına ulaşılması için belgenin daha sonraki aşamada düzenlenip teslim edilmesi gerekiyor. Karar tarihi ile belgenin teslim tarihinin ayrı ayrı takip edilmesi, başvuru sahibinin nerede beklediğini görmeyi kolaylaştırır.

Bakan yardımcısının geç doğum kaydı başvurularında tespit ettiği sorunlardan biri de destekleyici belgelerin eksik olmasıydı. Açıklaması, hükümetin işlem süresini iyileştirme çalışmalarıyla bir başka görevi ilişkilendiriyor: dosyanın gerekli kontrollerden geçebilmesi için ailelere görevlilerin ihtiyaç duyduğu bilgileri toparlamada yardımcı olmak.

Rakamların dayandığı tarihler

Parlamentodaki güncellemeler, hükümetin 2026 boyunca verdiği yanıtın çeşitli aşamalarını anlatıyor. Tarihleri bir arada görmek, sonraki rakamların neden daha yüksek olduğunu ve planlanan komite incelemesinin süreçte nereye oturduğunu açıklamaya yardımcı oluyor.

  • 31 Mayıs 2026: 2025’te başlayan dönemde işlemde olan 3.640 vatandaşlık başvurusunu ve tamamlanan 10 başvuruyu gösteren verilerin kesim tarihi.
  • 16 Temmuz 2026: Shamsul Anuar, mayıs verilerini parlamentoda sundu; işlem süresi hedefini, başvuruların kabul edildiği kanalların genişletilmesini ve yetki devrini açıkladı.
  • Temmuz sonu veya ağustos başı 2026: Sabah Vatandaşlık Statüsü Özel Komitesi’nin 1.018 başvuruyu değerlendirmek üzere toplanması bekleniyordu.
  • 15 Eylül 2026: Sonraki kesim tarihindeki veriler, işlemde 4.530 vatandaşlık başvurusu ve tamamlanmış 41 başvurunun yanı sıra onaylanan 3.573 geç doğum kaydı başvurusunu ve hâlâ işlemde olan 732 başvuruyu gösterdi.

Komitenin planlanan gündeminde, değerlendirilmesi gereken 1.018 başvuru bulunuyordu. Değerlendirme, karar verilmeden önce başvuruların incelendiği aşamadır.

Reklam

Geç doğum kaydı başvuruları başvuru sahiplerine yaklaştırılıyor

Shamsul Anuar, geç doğum kaydı başvurularının ülke genelindeki JPN ofislerinden ve Menyemai Kasih Rakyat (MEKAR) programı aracılığıyla yapılabileceğini söyledi. Program özellikle kırsal ve uzak bölgelerde genişletildi.

Sabah’daki aileler için açıklanan başvuru kanalları, tek bir ofise gitmenin dışında seçenekler sunuyor. MEKAR, kayıt hizmetlerinden uzakta yaşayanlar için sahaya erişim imkânı sağlarken, başvuruların ülke genelinde kabul edilmesi Malezya’nın başka yerlerindeki JPN ofislerinden de dosya teslim edilmesine olanak tanıyor.

Geç doğum kaydı başvurularında karar yetkisi eyaletlerdeki JPN ofislerine de devredildi. Hükümet, kararların eyalet düzeyinde alınabilmesinin değerlendirme ve sonuçlandırma sürecini hızlandıracağını belirtti.

Rakamlar içinde vatandaşlık başvuruları ile geç doğum kaydı ayrı idari süreçler olarak ele alınıyor. Doğum kaydı, doğuma ilişkin resmî bir kayıt oluşturuyor; vatandaşlık rakamları ise vatandaşlık başvurularını ve başvurular sonucunda düzenlenen belgelerin teslimini kapsıyor. Bir aile belgeler konusunda yol gösterilmeye ihtiyaç duyabilir ancak her sürecin kendi adımları ve kayıt altına alınan sonucu var.

Aileler kayıt işlemlerini tamamlamakta neden zorlanıyor?

Shamsul Anuar, geç doğum kaydındaki gecikmelerin dört temel nedenini sıraladı: ebeveyn veya vasilerin yeterince bilgi sahibi olmaması, ailevi sorunlar, mali kısıtlamalar ve destekleyici belgelerin eksik olması.

Her sorun sürecin farklı bir aşamasını etkiliyor. Ebeveynler, gereklilikten haberdar olmadıkları için öngörülen kayıt süresini kaçırabiliyor. Mali sıkıntılar idari işlemleri zorlaştırabilirken ailevi sorunlar ve eksik belgeler de başvuru dosyasını toparlamayı güçleştirebiliyor.

İçişleri Bakanlığı, JPN, Sabah hükümeti, toplum liderleri, hastaneler, okullar, sosyal yardım kuruluşları ve sivil toplum kuruluşları arasındaki iş birliğini güçlendirdiğini bildirdi. Bu kurumların açıkladığı görevler arasında kimlik belgesi olmayan kişileri tespit etmek ve destekleyici evrakları tamamlamalarına yardımcı olmak bulunuyor.

Saha çalışmaları ve belge desteği, eksiksiz bir dosya görevlilere ulaşmadan önceki adımları ele alıyor. Karar yetkisinin devredilmesi ise sonraki aşamaya yönelik. Bu önlemler birlikte, kayıt hizmetlerine erişimi, başvuruların hazırlanmasını ve geç doğum kaydı dosyalarında karar verme yetkisini kapsıyor.

Reklam

Başvuru sahiplerinin hangi aşamada olduklarını bilmesi gerekiyor

Vivian’ın parlamentodaki sorusu, şeffaflığı daha hızlı işlem yapılması talebiyle birlikte gündeme getirdi. Bakanın açıklaması, bu talebin önemini somutlaştırıyor: bir dosyanın işlemde olduğunu belirten tek bir durum bilgisi, birbirinden çok farklı aşamaları kapsayabiliyor.

Bakanlığın kararını bekleyen bir ailenin, başvurunun değerlendirilme durumu hakkında güncellemeye ihtiyacı var. Başvurusu zaten onaylanmış bir aile ise belgenin basımı ve teslimatı hakkında bilgi bekliyor. Bu aşamaların ayrı ayrı bildirilmesi, başvuru sahiplerine geriye ne kaldığı konusunda daha yararlı bilgi verir.

Sabah’ın eylül verileri, tamamlanan dosyalardaki ilerlemenin yanı sıra kayıtlı işlem yükünün de büyüdüğünü gösteriyor. Bu nedenle tek bir durum etiketi yerine, bireysel başvuru sahibi için kararın sonucu ve belgelerin tamamlanma durumu birlikte en anlamlı ölçütleri oluşturuyor.

Öne Çıkanlar

  • JPN, 2025’ten 15 Eylül 2026’ya kadar Sabah’da 4.530 vatandaşlık başvurusunun hâlâ işlemde olduğunu, 41 başvurunun ise tamamlandığını kaydetti.
  • Vatandaşlık başvurusu, ancak belgeler düzenlenip başvuru sahibine teslim edildiğinde tamamlanmış sayılıyor.
  • Geç doğum kaydı başvurularında 3.573 dosya onaylandı, 732 dosyanın işlemi sürüyordu.
  • İşlemdeki vatandaşlık başvurularının sayısı, 31 Mayıs’taki 3.640 seviyesinden 890 arttı.
  • 15A, 15(2) ve 19(1) maddeleri kapsamındaki başvurular için belirtilen bir yıllık işlem süresi, belgelerin eksiksiz teslim alınmasıyla başlıyor.
  • Geç doğum kaydı için ülke genelindeki başvuru kanalları, MEKAR’ın saha çalışmaları ve karar yetkisinin eyalet JPN ofislerine devredilmesi öne çıkan tedbirler arasında.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir