On Günlük Satış Tayvan Hisselerini ve Para Birimini Vurdu
Tayvan doları, yabancı yatırımcıların Tayvan hisselerindeki satışlarını üst üste onuncu işlem seansına taşıdığı 20 Ekim 2026'da ABD doları karşısında 32,617 NT dolardan kapandı. Bu, 14 Nisan 2025'ten bu yana görülen en düşük kapanış oldu. Yabancı yatırımcıların net satışları gün içinde 79,54 milyar NT dolara, on seans boyunca ise 838 milyar NT dolara ulaştı.
İçindekiler
- On Günlük Satış Tayvan Hisselerini ve Para Birimini Vurdu
- Dolar İki Eşiği Nasıl Aştı?
- Bir Haftalık Baskı Önceki Kayıplara Eklendi
- Yabancılar Satarken Yerli Fonlar Alım Yapıyor
- Satışların Büyük Bölümü TSMC'yi ve Fonları Etkiledi
- Para El Değiştirirken Döviz İşlemleri Hız Kazandı
- İhracatçılar Dolar Satmak İçin Neden Bekledi?
- Yapay Zekâ Harcamaları ve ABD Faizleri Beklentileri Şekillendiriyor
- Yatırımcılar Sırada Ne Var Diye Bakıyor
- Öne Çıkanlar
Para birimi önceki kapanışa göre 0,172 NT dolar değer kaybederek üst üste dördüncü günlük düşüşünü kaydetti. İşlem sırasında ABD doları karşısında 32,5 ve 32,6 NT dolar seviyelerini aşan kur, kısa süreliğine 32,672'ye ulaştıktan sonra kayıplarının bir kısmını telafi etti.
Tayvan'ın gösterge Taiex hisse endeksi 529,15 puan düşerek 46.292,93'e indi; kayıp yaklaşık yüzde 1,13 oldu. Endeks 804 puanlık bir aralıkta dalgalanırken, öğleden sonra satışların hız kazanmasıyla kayıp bir ara 659 puana kadar çıktı.
19 Ekim'de ABD teknoloji hisselerindeki toparlanma piyasaya fazla destek vermedi. Yatırımcılar, yapay zekâ yatırımlarını finanse etmek için gereken kaynaklar, bu harcamaların sağlayacağı getiriler ve ABD faizlerinin seyri konusunda endişelerini korudu. Tayvan hisselerini satan yabancı yatırımcılar, paralarını yurt dışına aktarmak için dolar talebinde bulunarak yerel para birimi üzerindeki baskıyı artırdı.
Dolar İki Eşiği Nasıl Aştı?
ABD doları 32,480 NT dolardan açıldı; bu aynı zamanda seansın en düşük kotasyonuydu. Ardından yükselerek 32,672'ye ulaştı. Döviz kuru, bir ABD doları almak için gereken Tayvan doları miktarını gösterdiğinden, rakamın yükselmesi Tayvan para biriminin değer kaybettiği anlamına geliyor.
Önceki kapanış kotasyonu 32,445 NT dolardı. Dolayısıyla kurun 32,617'ye yükselmesi, bir ABD dolarının Tayvan doları cinsinden fiyatında yaklaşık yüzde 0,53'lük artışa karşılık geldi. Günün en zayıf seviyesinde bu fiyat, önceki kapanışın yaklaşık yüzde 0,70 üzerindeydi.
Döviz işlemcilerine göre merkez bankası, hareketi yavaşlatmak için müdahaleyi sürdürdü. Bankanın 19 Ekim'de işlem saatlerinde alışılmadık bir zamanda yaptığı kamuya açık açıklamalar, baskıya ilişkin kaygıya zaten işaret etmişti. İhracatçıların daha sonra dolar satması, Tayvan dolarının gün içindeki en zayıf seviyesinden daha güçlü kapanmasına yardımcı oldu.
Bir Haftalık Baskı Önceki Kayıplara Eklendi
Tayvan para birimi, yabancı yatırımcıların Tayvan hisselerinde net 165,342 milyar NT dolarlık satış yaptığı 13 Ekim'deki satış dalgası sırasında 32 NT dolar seviyesinin altına gerilemişti. Kur o günü 32,085'ten kapatırken Taiex 48.341,31 seviyesinde tamamladı.
20 Ekim'e gelindiğinde dolar kotasyonu, 13 Ekim kapanışına göre 0,532 NT dolar daha yükselmiş, yaklaşık yüzde 1,66 artmıştı. Aynı dönemde Taiex 2.048,38 puan, yani yaklaşık yüzde 4,24 geriledi. Bu karşılaştırma, hisseler ve para birimi üzerindeki baskının önceki sert düşüşün ardından da sürdüğünü gösteriyor.
- 13 Ekim: Tayvan doları ABD doları karşısında 32,085 NT dolardan kapandı; Taiex 960,65 puan düştü.
- 15 Ekim: Yabancı yatırımcılar Tayvan hisselerinde rekor düzeyde 302,5 milyar NT dolarlık satış yaptı; toplam döviz işlemleri 9,115 milyar ABD dolarına ulaştı.
- 19 Ekim: ABD'nin başlıca hisse endeksleri yükseldi; Philadelphia Yarı İletken Endeksi üst üste sekiz seanslık düşüşünü sonlandırdı.
- 20 Ekim: Tayvan'da yabancı satışları sürerken kur 32,617 NT dolara, Taiex ise 46.292,93 seviyesine geriledi.
- 21 Ekim: Tayvan hisse endeksi vadeli işlemlerinin vadesi dolacaktı; yatırımcılar yabancıların sonraki pozisyonlanmasını yakından izliyordu.
Tayvan doları, ekim başından bu yana ABD doları karşısında 0,765 NT dolar değer kaybetmişti. Döviz işlemcileri, yabancı satışlarının hızının yerel işlemlere yön verdiği bu dönemde para birimini Asya'nın en zayıfı olarak nitelendirdi.
Yabancılar Satarken Yerli Fonlar Alım Yapıyor
Yabancı yatırımcılar ve Çin anakarasından gelen yatırımcılar, 20 Ekim'de hisselerde toplam net 79,54 milyar NT dolarlık satış yaptı. Menkul kıymetler şirketleri 35,579 milyar NT dolarlık ek satış yaparken yatırım fonları net 18,315 milyar NT dolarlık alım gerçekleştirdi. Üç kurumsal yatırımcı grubunun toplam net satışı 96,804 milyar NT dolar oldu.
Yatırım fonları, yabancı yatırımcıların tersine hareket ediyordu. Fonlar üst üste sekiz seanstır hisse alıyor ve bu dönemde net 133,6 milyar NT dolarlık alım yapıyordu. Yıl içindeki alımları yaklaşık 880 milyar NT dolara ulaşmıştı.
Yabancı yatırımcılar ekim boyunca Tayvan'ın ana borsasında işlem gören hisselerde net 741,6 milyar NT dolarlık, yıl başından bu yana ise 2,11 trilyon NT doları aşan satış yaptı. Üst üste on seansa yayılan satışların toplamı 838 milyar NT dolara ulaştı; bu dönem ekim ayından önce başlamıştı.
Yerli alımlar kurumsal yatırımcıların net satış dengesini hafifletti ancak yabancı yatırımcılar ile menkul kıymetler şirketlerinin toplam satışlarını karşılayamadı. Piyasayı izleyen yatırımcılar açısından tablo net bir ayrışmaya işaret ediyordu: Yerli fon yöneticileri hisse almayı sürdürürken yabancı yatırımcılar pozisyonlarını azaltıyordu.
Satışların Büyük Bölümü TSMC'yi ve Fonları Etkiledi
Taiwan Semiconductor Manufacturing Co. yabancı yatırımcıların satış hedefi olmayı sürdürdü. Yabancılar 20 Ekim'de TSMC hisselerinde net 9.365 işlem lotu satarak satış serisini üst üste onuncu seansa taşıdı. Kümülatif satış 132.300 lota ulaştı.
Tayvan'da standart bir hisse işlem lotu 1.000 hisseden oluşuyor. Buna göre söz konusu rakamlar, gün içinde 9,365 milyon, on seans boyunca ise 132,3 milyon TSMC hissesinin satıldığı anlamına geliyor. Böylesine büyük bir yarı iletken şirketindeki satışlar hem gösterge endeks hem de Tayvan teknoloji sektörüne duyulan güven açısından önem taşıyor.
Yabancı yatırımcılar, yatırımcılara tek bir borsada işlem gören ürün üzerinden menkul kıymet sepeti alma imkânı sunan borsa yatırım fonlarındaki (ETF) pozisyonlarını da azalttı. 00406A koduyla işlem gören aktif fonda 130.700 lotun, Yuanta Taiwan 50 ETF'de ise 49.000 lotun üzerinde satış yaptılar. AUO'daki net yabancı satışı 31.600 lot oldu.
Bazı şirketlerde alımlar sürdü. Yabancı yatırımcıların net 10.000 lotun üzerinde alım yaptığı hisse sayısı yalnızca altıydı: Wistron, Taiwan Glass, Compal Electronics, China Steel, Formosa Petrochemical ve Acer. Alımların küçük bir grupta yoğunlaşması, büyük hisseler ve fonlardaki daha geniş çaplı pozisyon azaltımından ayrıştı.
Para El Değiştirirken Döviz İşlemleri Hız Kazandı
Taipei ve Yuanta döviz piyasalarındaki toplam işlem hacmi, 20 Ekim'de 4,2765 milyar ABD doları olarak açıklandı ve bu rakamın kayıtlardaki en yüksek onuncu günlük toplam olduğu belirtildi. Taipei'nin payı 3,277 milyar, Yuanta'nınki ise 999,5 milyon ABD dolarıydı. Seansın toplamı için yayımlanan diğer rakamlar 4,232 milyar ve 4,272 milyar ABD doları oldu.
Piyasada on seans boyunca 40 milyar ABD dolarını aşan işlem yapıldı; bu tutar 1,3 trilyon NT dolarından fazlasına denk geliyor. Bu rakamlar alınıp satılan döviz miktarını ölçüyor. Tayvan dışına fiilen aktarılan para ise ayrı bir toplam ve bu tutar açıklanmadı.
15 Ekim'de çok daha yüksek bir işlem hacmi kaydedilmişti. Yabancıların hisse satışlarının 302,5 milyar NT dolara ulaştığı gün toplam döviz işlemleri 9,115 milyar ABD dolarına çıktı; bu, 20 Ekim'deki tutarın iki katından fazlaydı. 13 Ekim'deki işlem hacmi 7,1145 milyar ABD doları olarak açıklandı. Tayvan'daki en yüksek on günlük döviz işlem hacminin yedisi 2026'da gerçekleşmişti.
Tayvan borsasının yükselen değeri, döviz işlemlerinin büyüklüğünü açıklamaya yardımcı oluyor. Taiex yıl içinde önce 30.000, ardından 40.000 seviyesini aşmış ve geri çekilmeden önce 50.000'e yaklaşmıştı. Aynı sayıda hisseyi daha yüksek fiyatlardan almak veya satmak daha fazla para gerektiriyor ve buna bağlı döviz işlemlerinin potansiyel hacmini artırıyor.
İhracatçılar Dolar Satmak İçin Neden Bekledi?
Yabancı yatırımcıların hisse satışlarından elde ettikleri geliri ABD dolarına çevirmesi, Amerikan para birimine güçlü talep yarattı. Döviz işlemcileri, yatırımcıların yurt dışına aktaracakları tutarları hesaplamasıyla borsa kapandıktan sonra da ek dolar talebi oluştuğunu söyledi.
İhracatçılar farklı bir tercih yapmak durumundaydı. ABD doları üzerinden ödeme alan işletmeler, yerel giderlerini karşılamak için bu dolarları Tayvan dolarına çevirebilir. Tayvan dolarının değer kaybetmesi, ihracat gelirlerinden elde edilen her dolar karşılığında daha fazla yerel para kazandırıyor. Bu da kurun biraz daha yükseleceğini bekleyen şirketleri satış için beklemeye yöneltebiliyor.
İşlemciler, Tayvan doları değer kaybederken ihracatçıların başlangıçta dolar satmaktan kaçındığını söyledi. Öğleden sonra kotasyon 32,650 NT dolar civarına gelince piyasaya daha fazla dolar arzı girdi. Bu satışlar, merkez bankasının müdahalesiyle birlikte kapanış kotasyonunun 32,672'den geri çekilmesine yardımcı oldu.
Döviz kuru, işlemin iki tarafındaki işletmeler üzerinde farklı baskılar yaratıyor. Dolar gelirlerini bozduran ihracatçılar daha fazla Tayvan doları elde ederken ABD dolarıyla fatura ödeyen ithalatçılar daha fazla yerel para bulmak zorunda kalıyor. Hem dolar geliri hem de dolar gideri olan şirketler içinse iki taraf arasındaki denge önem taşıyor.
Yapay Zekâ Harcamaları ve ABD Faizleri Beklentileri Şekillendiriyor
Taishin Investment Advisory baş stratejisti Huang Wen-ching, son dönemdeki yabancı satışlarının büyük bölümünü ABD faizlerine ilişkin belirsizliğe bağladı. Ekim ayında Federal Rezerv'in faiz artırma olasılığının düşük görüldüğünü, ancak aralık ayında bu olasılığın daha yüksek olduğunu belirtti.
ABD'de daha yüksek faizler, dolar varlıklarını daha cazip hâle getirebilir ve finansman maliyetlerini artırabilir. Yapay zekâya büyük harcamalar yapan teknoloji şirketlerinde yatırımcılar, bu yatırımların ne hızla gelir ve kâr üreteceğini de izliyor. Bu nedenle büyük teknoloji şirketlerinin bilançoları ve iş beklentileri, güven için sıradaki sınavlar hâline geliyordu.
Huang, uzun vadeli görünüm konusunda daha iyimserdi. Yapay zekâ sektörünün temel iş koşullarını sağlıklı değerlendirdi ve yerli yatırım fonlarının alımlarını Tayvan hisselerine destek olarak gösterdi. Bu değerlendirme, yabancı yatırımcıların günlük işlemlerinde görülen temkinli tutumla çelişiyordu.
Uluslararası petrol fiyatlarının yüksek seyretmesi de bir başka endişe kaynağıydı; enerji maliyetleri işletmeleri ve enflasyon beklentilerini etkiliyor. Tayvan piyasası aynı anda birbiriyle bağlantılı çeşitli baskılara tepki veriyordu: sermaye maliyetleri, enerji maliyetleri ve teknoloji yatırımlarını haklı çıkaracak kazançlara ilişkin belirsizlik.
Yatırımcılar Sırada Ne Var Diye Bakıyor
21 Ekim'de Tayvan hisse endeksi vadeli işlemlerinin vadesinin dolması, takvimdeki en yakın piyasa gelişmesiydi. Vadeli işlem sözleşmeleri bir endeksin değerine bağlıdır. Vade dolumuna yakın yatırımcılar pozisyonlarını kapatabilir veya vade tarihi daha ileri olan sözleşmelere taşıyabilir; bu da işlem düzenini değiştirebilir.
Yabancı yatırımcılar, Tayvan endeksi vadeli işlemlerindeki net açığa satış pozisyonlarını 20 Ekim'de 1.397 sözleşme azaltarak 89.748'e indirdi. Net açığa satış pozisyonu, düşüş yönünde konumlanan sözleşmelerin yükseliş yönündekileri aştığı anlamına geliyor. Üç büyük kurumsal yatırımcı grubunun toplam net açığa satış pozisyonu 1.557 sözleşme azalarak 2.659'a geriledi.
Döviz uzmanı Li Chi-chan, Tayvan dolarının destek ararken ABD doları karşısında 32,5-33 NT dolar aralığında hareket edebileceğini söyledi. Diğer döviz işlemcileri, yabancı satışları ve dolar talebinin sürmesi hâlinde piyasanın 32,8 NT doları test edebileceğini belirtti.
Li, yeni kur diplerinin ardından alıcıların devreye girmesi hâlinde işlemlerin bir süre dalgalı seyredebildiğini de söyledi. Yurt dışına para transferlerinin yönü, uluslararası doların seyri ve yaklaşan teknoloji şirketi bilançoları, baskının hafifleyip hafiflemeyeceğini belirlemeye yardımcı olacaktı. Öngördüğü aralık bir piyasa değerlendirmesiydi; sıradaki somut sınav ise vadeli işlemlerin vadesi dolduktan sonra yatırımcıların nasıl işlem yapacağıydı.
Öne Çıkanlar
- Tayvan doları 20 Ekim'de ABD doları karşısında 32,617 NT dolardan kapandı; bu, 14 Nisan 2025'ten bu yana görülen en zayıf kapanış oldu.
- Yabancı yatırımcılar o gün hisselerde 79,54 milyar NT dolarlık satış yaptı; üst üste on seanstaki net satışları 838 milyar NT dolara ulaştı.
- Önceki gün ABD hisselerindeki toparlanmaya karşın Taiex 529,15 puan düşerek 46.292,93'e geriledi.
- Yerli yatırım fonları alımlarını sürdürerek üst üste sekiz seansta 133,6 milyar NT dolarlık alım yaptı.
- Toplam döviz işlem hacmi 4,2765 milyar ABD doları olarak açıklandı; diğer yayımlanan rakamlar biraz daha düşüktü.
- 21 Ekim'deki vadeli işlem vade dolumu, teknoloji şirketlerinin bilançoları ve ABD faiz beklentileri piyasaların odağındaki başlıklardı.






